มหาภารตะ · อัธยายะ 13.88
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.88.1
तस्मिन्नन्तर्हिते विप्रे राजा किमकरोत्तदा ।
भार्या चास्य महाभागा तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १३.८८.१ ॥
เมื่อพราหมณ์นั้นหายไปแล้ว พระราชาทำอะไรในตอนนั้น และภริยาผู้มีโชคอันยิ่งใหญ่ของพระองค์ทำอะไร ขอปู่โปรดบอกข้าพเจ้าด้วย
13.88.2
अदृष्ट्वा स महीपालस्तमृषिं सह भार्यया ।
परिश्रान्तो निववृते व्रीडितो नष्टचेतनः ॥ १३.८८.२ ॥
เมื่อไม่เห็นฤๅษีผู้นั้นพร้อมกับภริยา พระราชาเหนื่อยล้า ละอายใจ และสับสนงุนงง จึงเสด็จกลับ
13.88.3
स प्रविश्य पुरीं दीनो नाभ्यभाषत किञ्चन ।
तदेव चिन्तयामास च्यवनस्य विचेष्टितम् ॥ १३.८८.३ ॥
เมื่อเข้าสู่นครด้วยความเศร้าใจ พระองค์ไม่ตรัสคำใดเลย ทรงครุ่นคิดแต่เรื่องการกระทำอันแปลกประหลาดของจยวนะ
13.88.4
अथ शून्येन मनसा प्रविवेश गृहं नृपः ।
ददर्श शयने तस्मिञ्शयानं भृगुनन्दनम् ॥ १३.८८.४ ॥
ต่อมา ด้วยใจที่ว่างเปล่า พระราชาเสด็จเข้าไปในเรือน และทอดพระเนตรเห็นบุตรแห่งภฤคุนอนอยู่บนเตียง
13.88.5
विस्मितौ तमृषिं दृष्ट्वा तदाश्चर्यं विचिन्त्य च ।
दर्शनात्तस्य तु तदा विश्रान्तौ सम्बभूवतुः ॥ १३.८८.५ ॥
ทั้งสองต่างประหลาดใจเมื่อเห็นฤๅษี และครุ่นคิดถึงความอัศจรรย์นั้น ด้วยการได้เห็นท่าน ทั้งสองจึงได้รับความสงบในเวลานั้น
13.88.6
यथास्थानं ततो गत्वा तत्पादौ संववाहतुः ।
अथापरेण पार्श्वेन सुष्वाप स महामुनिः ॥ १३.८८.६ ॥
แล้วจึงกลับไปยังที่ของตน และนวดเท้าของท่าน จากนั้นมหาฤๅษีก็บรรทมตะแคงอีกข้างหนึ่ง
13.88.7
तेनैव च स कालेन प्रत्यबुद्ध्यत वीर्यवान् ।
न च तौ चक्रतुः किञ्चिद्विकारं भयशङ्कितौ ॥ १३.८८.७ ॥
ในขณะนั้นเอง ฤๅษีผู้ทรงพลังก็ตื่นขึ้น ส่วนทั้งสองซึ่งหวาดกลัวและวิตกกังวล มิได้แสดงอาการใดผิดปกติเลย
13.88.8
प्रतिबुद्धस्तु स मुनिस्तौ प्रोवाच विशाम्पते ।
तैलाभ्यङ्गो दीयतां मे स्नास्येऽहमिति भारत ॥ १३.८८.८ ॥
เมื่อฤๅษีตื่นแล้ว ท่านกล่าวกับทั้งสองว่า "ข้าแต่ผู้เป็นใหญ่แห่งประชาชน ข้าแต่ภารตะ ขอจงถวายน้ำมันสำหรับนวดตัวแก่ข้า ข้าจะอาบน้ำ"
13.88.9
तौ तथेति प्रतिश्रुत्य क्षुधितौ श्रमकर्शितौ ।
शतपाकेन तैलेन महार्हेणोपतस्थतुः ॥ १३.८८.९ ॥
ทั้งสองรับคำว่า "จะเป็นดังนั้น" ด้วยความหิวโหยและอ่อนล้าจากความเหนื่อยยาก จึงนำน้ำมันอันมีค่า ที่ต้มมาหนึ่งร้อยครั้ง มาถวายท่าน
13.88.10
ततः सुखासीनमृषिं वाग्यतौ संववाहतुः ।
न च पर्याप्तमित्याह भार्गवः सुमहातपाः ॥ १३.८८.१० ॥
ครั้นแล้วทั้งสองก็นวดให้ฤๅษีผู้นั่งสบายอยู่ โดยทั้งคู่นิ่งเงียบ แต่ภารควะผู้มีตบะอันยิ่งใหญ่กล่าวว่า "ยังไม่พอ"
13.88.11
यदा तौ निर्विकारौ तु लक्षमायास भार्गवः ।
तत उत्थाय सहसा स्नानशालां विवेश ह ॥ १३.८८.११ ॥
เมื่อภารควะเห็นว่าทั้งสองไม่แสดงอาการใดแปรเปลี่ยน ท่านก็ลุกขึ้นทันทีและเข้าไปในโรงอาบน้ำ
13.88.12
क्लृप्तमेव तु तत्रासीत्स्नानीयं पार्थिवोचितम् ।
असत्कृत्य च तत्सर्वं तत्रैवान्तरधीयत ॥ १३.८८.१२ ॥
ที่นั่นมีเครื่องอาบน้ำซึ่งจัดไว้แล้วอย่างสมพระเกียรติของกษัตริย์ แต่ท่านกลับดูหมิ่นทั้งหมด และเครื่องนั้นก็หายไปในที่นั้นเอง
13.88.13
स मुनिः पुनरेवाथ नृपतेः पश्यतस्तदा ।
नासूयां चक्रतुस्तौ च दम्पती भरतर्षभ ॥ १३.८८.१३ ॥
ฤๅษีนั้นอีกครั้งหนึ่ง ขณะที่พระราชากำลังทอดพระเนตรอยู่ และทั้งสองสามีภริยา ข้าแต่ยอดแห่งภรตวงศ์ ก็มิได้แสดงความริษยาเลย
13.88.14
अथ स्नातः स भगवान्सिंहासनगतः प्रभुः ।
दर्शयामास कुशिकं सभार्यं कुरुनन्दन ॥ १३.८८.१४ ॥
ต่อมา ผู้เป็นเจ้าผู้ทรงอานุภาพ ครั้นทรงสรงแล้วประทับบนบัลลังก์ ข้าแต่ความยินดีแห่งกุรุวงศ์ ท่านได้ให้กุศิกะพร้อมภริยาปรากฏตัว
13.88.15
संहृष्टवदनो राजा सभार्यः कुशिको मुनिम् ।
सिद्धमन्नमिति प्रह्वो निर्विकारो न्यवेदयत् ॥ १३.८८.१५ ॥
พระราชากุศิกะ มีพระพักตร์เบิกบาน พร้อมด้วยภริยา ด้วยความนอบน้อมและไม่หวั่นไหว กราบทูลฤๅษีว่า อาหารพร้อมแล้ว
13.88.16
आनीयतामिति मुनिस्तं चोवाच नराधिपम् ।
स राजा समुपाजह्रे तदन्नं सह भार्यया ॥ १३.८८.१६ ॥
ฤๅษีตรัสกับพระราชานั้นว่า "จงนำมาเถิด" พระราชาจึงนำอาหารนั้นมาพร้อมด้วยภริยา
13.88.17
मांसप्रकारान्विविधाञ्शाकानि विविधानि च ।
लेह्यपिष्टविकारांश्च पानकानि लघूनि च ॥ १३.८८.१७ ॥
เนื้อสัตว์หลายชนิด ผักหลายอย่าง อาหารที่ดูดกินและบดละเอียด และเครื่องดื่มเบา ๆ
13.88.18
रसालापूपकांश्चित्रान्मोदकानथ षड्रसान् ।
रसान्नानाप्रकारांश्च वन्यं च मुनिभोजनम् ॥ १३.८८.१८ ॥
รสาลา ขนมปังหลายอย่าง ขนมหวานต่าง ๆ ขนมโมทกะ อาหารหกรส น้ำผลไม้หลายชนิด อาหารป่า และอาหารที่เหมาะสำหรับฤๅษี
13.88.19
फलानि च विचित्राणि राजभोज्यानि भूरिशः ।
बदरेङ्गुदकाश्मर्यभल्लातकफलानि च ॥ १३.८८.१९ ॥
ผลไม้อันหลากหลายที่เหมาะแก่การเสวยของกษัตริย์มีเป็นอันมาก ทั้งพุทรา ผลอินทนิลกษ์ ผลอัศมารยะ และผลภัลลาตกะ
13.88.20
गृहस्थानां च यद्भोज्यं यच्चापि वनवासिनाम् ।
सर्वमाहारयामास राजा शापभयान्मुनेः ॥ १३.८८.२० ॥
อาหารทั้งหมดที่มีไว้สำหรับคฤหัสถ์ และสำหรับผู้อยู่ป่า พระราชาให้นำมาทั้งหมด เพราะความกลัวต่อคำสาปของฤๅษี
13.88.21
अथ सर्वमुपन्यस्तमग्रतश्च्यवनस्य तत् ।
ततः सर्वं समानीय तच्च शय्यासनं मुनिः ॥ १३.८८.२१ ॥
จากนั้นสิ่งทั้งหมดก็ถูกนำมาวางไว้ต่อหน้าท่านจยวนะ แล้วฤๅษีก็รวบรวมทุกสิ่งเข้าด้วยกัน ทั้งเตียงและที่นั่งด้วย
13.88.22
वस्त्रैः शुभैरवच्छाद्य भोजनोपस्करैः सह ।
सर्वमादीपयामास च्यवनो भृगुनन्दनः ॥ १३.८८.२२ ॥
ท่านจยวนะผู้เป็นโอรสของภฤคุ คลุมทุกสิ่งด้วยผ้าอันงดงาม พร้อมทั้งภาชนะใส่อาหาร แล้วจุดไฟเผาทุกสิ่งเสีย
13.88.23
न च तौ चक्रतुः क्रोधं दम्पती सुमहाव्रतौ ।
तयोः सम्प्रेक्षतोरेव पुनरन्तर्हितोऽभवत् ॥ १३.८८.२३ ॥
ทั้งสองสามีภรรยาผู้ถือศีลอันยิ่งใหญ่ มิได้แสดงความโกรธ และขณะที่ทั้งสองกำลังมองดูอยู่นั่นเอง ท่านก็หายตัวไปอีกครั้ง
13.88.24
तथैव च स राजर्षिस्तस्थौ तां रजनीं तदा ।
सभार्यो वाग्यतः श्रीमान्न चकोपं समाविशत् ॥ १३.८८.२४ ॥
พระราชฤๅษีผู้รุ่งเรืองพร้อมด้วยพระมเหสี ก็ทรงยืนอยู่ตลอดราตรีนั้นเช่นเดียวกัน ทรงสำรวมวาจา และความโกรธมิได้เข้าครอบงำพระองค์
13.88.25
नित्यसंस्कृतमन्नं तु विविधं राजवेश्मनि ।
शयनानि च मुख्यानि परिषेकाश्च पुष्कलाः ॥ १३.८८.२५ ॥
ในพระราชวังมีอาหารหลายชนิดที่จัดเตรียมไว้เสมอ มีที่นอนชั้นเลิศ และมีน้ำหอมประพรมอยู่มากมาย
13.88.26
वस्त्रं च विविधाकारमभवत्समुपार्जितम् ।
न शशाक ततो द्रष्टमन्तरं च्यवनस्तदा ॥ १३.८८.२६ ॥
ยังมีผ้าหลายแบบที่ได้รวบรวมไว้แล้ว แต่ท่านจยวนะในตอนนั้นไม่สามารถหาตำหนิใดในสิ่งเหล่านั้นได้
13.88.27
पुनरेव च विप्रर्षिः प्रोवाच कुशिकं नृपम् ।
सभार्यो मां रथेनाशु वह यत्र ब्रवीम्यहम् ॥ १३.८८.२७ ॥
พราหมณ์ฤๅษีได้กล่าวกับพระเจ้ากุศิกอีกครั้งว่า "จงพาข้าพเจ้ากับภรรยาไปยังที่ที่ข้าพเจ้าบอก บนรถศึกของท่านโดยเร็วเถิด"
13.88.28
तथेति च प्राह नृपो निर्विशङ्कस्तपोधनम् ।
क्रीडारथोस्तु भगवन्नुत साङ्ग्रामिको रथः ॥ १३.८८.२८ ॥
พระราชาไม่ทรงลังเล ตรัสกับผู้มีตบะสูงว่า "ดีละ ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้า จะให้นำรถสำหรับเที่ยวเล่นมา หรือรถสำหรับการรบดีเล่า"
13.88.29
इत्युक्तः स मुनी राज्ञा तेन हृष्टेन तद्वचः ।
च्यवनः प्रत्युवाचेदं हृष्टः परपुरंजयम् ॥ १३.८८.२९ ॥
เมื่อพระราชาตรัสดังนี้ ฤๅษีท่านนั้นได้ฟังถ้อยคำของพระองค์ผู้ทรงยินดี ท่านจยวนะผู้มีใจยินดี ได้ตอบพระองค์ผู้ชนะเมืองของศัตรู
13.88.30
सज्जीकुरु रथं क्षिप्रं यस्ते साङ्ग्रामिको मतः ।
सायुधः सपताकश्च शक्तीकनकयष्टिमान् ॥ १३.८८.३० ॥
จงรีบเตรียมรถศึกที่ท่านถือว่าเป็นรถสำหรับการรบ ติดอาวุธ มีธง และมีหอกกับคทาทองคำ
13.88.31
किंकिणीस्वननिर्घोषो युक्तस्तोरणकल्पनैः ।
गदास्वङ्गनिबद्धश्च परमेषुशतान्वितः ॥ १३.८८.३१ ॥
รถนั้นส่งเสียงกังวานของกระดิ่ง ประดับด้วยซุ้มโค้ง มีคทาและดาบผูกติดอยู่ และมีลูกศรชั้นเลิศหนึ่งร้อยดอก
13.88.32
ततः स तं तथेत्युक्त्वा कल्पयित्वा महारथम् ।
भार्यां वामे धुरि तदा चात्मानं दक्षिणे तथा ॥ १३.८८.३२ ॥
แล้วพระองค์ตรัสว่า "ดีละ" จึงทรงจัดเตรียมรถศึกอันยิ่งใหญ่ ทรงให้พระมเหสีประทับที่แอกด้านซ้าย และทรงประทับเองที่ด้านขวา
13.88.33
त्रिदण्डं वज्रसूच्यग्रं प्रतोदं तत्र चादधत् ।
सर्वमेतत्तथा दत्त्वा नृपो वाक्यमऽथाब्रवीत् ॥ १३.८८.३३ ॥
ที่นั่นยังได้วางไม้คันโทสามท่อนที่มีปลายเป็นเหล็กแหลมเพชรไว้ด้วย เมื่อทรงจัดการทุกสิ่งเช่นนี้แล้ว พระราชาจึงตรัสถ้อยคำเหล่านี้
13.88.34
भगवन्क्व रथो यातु ब्रवीतु भृगुनन्दन ।
यत्र वक्ष्यसि विप्रर्षे तत्र यास्यति ते रथः ॥ १३.८८.३४ ॥
"ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้า รถจะให้แล่นไปทางใด โอ้โอรสของภฤคุ ขอทรงโปรดบอกข้าพเจ้าเถิด รถของข้าพเจ้าจะแล่นไปยังที่ใดที่ท่านฤๅษีพราหมณ์จะตรัสบอก"
13.88.35
एवमुक्तस्तु भगवान्प्रत्युवाचाथ तं नृपम् ।
इतः प्रभृति यातव्यं पदकम्पदकं शनैः ॥ १३.८८.३५ ॥
เมื่อถูกถามดังนี้ พระผู้เป็นเจ้าจึงตรัสตอบพระราชานั้นว่า "ตั้งแต่ตรงนี้ไป ท่านต้องแล่นไปทีละก้าว ช้า ๆ"
13.88.36
श्रमो मम यथा न स्यात्तथा मच्छन्दचारिणौ ।
सुसुखं चैव वोढव्यो जनः सर्वश्च पश्यतु ॥ १३.८८.३६ ॥
เพื่อมิให้ข้าพเจ้าเหนื่อยล้า ขอให้ข้าพเจ้าได้รับการนำไปอย่างสบายยิ่ง โดยม้าที่เคลื่อนไปตามความปรารถนาของข้าพเจ้า และให้ประชาชนทั้งหมดได้เห็นเถิด
13.88.37
नोत्सार्याः पथिकाः केचित्तेभ्योदास्ये वसु ह्यहम् ।
ब्राह्मणेभ्यश्च ये कामानर्थयिष्यन्तिमां पथि ॥ १३.८८.३७ ॥
ผู้เดินทางคนใดก็อย่าให้ถูกไล่ไปเลย ข้าพเจ้าจะให้ทรัพย์แก่เขาเหล่านั้น และแก่พราหมณ์ทั้งหลายที่บนถนนนี้จะขอสิ่งที่ปรารถนา
13.88.38
सर्वान्दास्याम्यशेषेण धनं रत्नानि चैव हि ।
क्रियतां निखिलेनैतन्मा विचारय पार्थिव ॥ १३.८८.३८ ॥
ข้าพเจ้าจะให้ทรัพย์และอัญมณีแก่ทุกคนโดยไม่เหลือ ข้าแต่พระราชา ขอให้ทำการนี้ให้ครบถ้วน อย่าได้ลังเลเลย
13.88.39
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा राजा भृत्यांस्तथाऽब्रवीत् ।
यद्यद्ब्रूयान्मुनिस्तत्तत्सर्वं देयमशङ्कितैः ॥ १३.८८.३९ ॥
เมื่อได้ฟังถ้อยคำของท่าน พระราชาจึงตรัสกับข้ารับใช้ทั้งหลายว่า สิ่งใดก็ตามที่ฤๅษีจะขอ ทั้งหมดนั้นต้องถวายโดยไม่ลังเล
13.88.40
ततो रत्नान्यनेकानि स्त्रियो युग्यमजाविकम् ।
कृताकृतं च कनकं गजेन्द्राश्चाचलोपमाः ॥ १३.८८.४० ॥
จากนั้นได้มีการถวายอัญมณีมากมาย หญิงสาว สัตว์พาหนะ แพะและแกะ สินค้าทั้งที่ทำเสร็จแล้วและยังไม่เสร็จ ทองคำ และช้างใหญ่ดั่งภูเขา
13.88.41
अन्वगच्छन्त तमृषिं राजामात्याश्च सर्वशः ।
हाहाभूतं च तत्सर्वमासीन्नगरमार्तवत् ॥ १३.८८.४१ ॥
พระราชาและอำมาตย์ทั้งปวงต่างติดตามพระฤๅษีนั้นไป ทั่วทั้งนครเต็มไปด้วยเสียงร่ำไห้ราวกับถูกความโศกทับถม
13.88.42
तौ तीक्ष्णाग्रेण सहसा प्रतोदेन प्रतोदितौ ।
पृष्ठे विद्धौ कटे चैव निर्विकारौ तमूहतुः ॥ १३.८८.४२ ॥
ทั้งสองถูกไม้ค้อนปลายแหลมเฆี่ยนอย่างฉับพลัน ถูกแทงที่หลังและสีข้าง พวกเขาลากรถนั้นไปโดยไม่สะทกสะท้าน
13.88.43
वेपमानौ निराहारौ पञ्चाशद्रात्रकर्शितौ ।
कथंचिदूहतुर्धैर्याद्दम्पती तं रथोत्तमम् ॥ १३.८८.४३ ॥
ทั้งสองสั่นเทา ไม่ได้กินอาหาร ผอมลงเพราะอดอาหารห้าสิบคืน คู่สามีภรรยานั้นลากรถอันประเสริฐนั้นไปได้ด้วยความอดทนเข้มแข็ง
13.88.44
बहुशो भृशविद्धौ तौ क्षरमाणौ क्षतोद्भवम् ।
ददृशाते महाराज पुष्पिताविव किंशुकौ ॥ १३.८८.४४ ॥
ข้าแต่มหาราช ทั้งสองถูกแทงซ้ำหลายครั้งจนบาดเจ็บสาหัส เลือดจากแผลไหลซึมออกมา พวกเขาปรากฏดุจต้นกิงศุกะที่กำลังออกดอกบาน
13.88.45
तौ दृष्ट्वा पौरवर्गस्तु भृशं शोकसमाकुलः ।
अभिशापभयत्रस्तो न तं किञ्चिदुवाच ह ॥ १३.८८.४५ ॥
เมื่อชาวเมืองเห็นทั้งสองก็ท่วมท้นด้วยความโศกเศร้า และหวาดกลัวคำสาป จึงไม่กล่าวอะไรแก่พระฤๅษีเลย
13.88.46
द्वन्द्वशश्चाब्रुवन्सर्वे पश्यध्वं तपसो बलम् ।
क्रुद्धा अपि मुनिश्रेष्ठं वीक्षितुं नेह शुक्नुमः ॥ १३.८८.४६ ॥
ทุกคนพากันกล่าวเป็นคู่ ๆ ว่า "ดูเถิด พลังแห่งการบำเพ็ญตบะ แม้เราจะโกรธ ก็ไม่อาจแม้แต่จะมองดูมุนีผู้ประเสริฐที่สุดนี้ได้"
13.88.47
अहो भगवतो वीर्यं महर्षेर्भावितात्मनः ।
राज्ञश्चापि सभार्यस्य धैर्यं पश्यत यादृशम् ॥ १३.८८.४७ ॥
ช่างน่าอัศจรรย์ ดูพลังของมหาฤๅษีผู้ทรงคุณธรรม ผู้ฝึกตนแล้ว และดูความมั่นคงของพระราชากับพระมเหสีของพระองค์ ช่างเป็นเช่นไรหนอ
13.88.48
श्रान्तावपि हि कच्छ्रेण रथमेनं समूहतुः ।
न चैतयोर्विकारं वै ददर्शं भृगुनन्दनः ॥ १३.८८.४८ ॥
แม้จะเหนื่อยล้า ทั้งสองก็ลากรถคันนี้ไปด้วยความยากลำบาก และบุตรแห่งภฤคุก็ไม่เห็นว่าทั้งสองแปรเปลี่ยนไปเลยแม้แต่น้อย
13.88.49
ततः स निर्विकारौ तु दृष्ट्वा भृगुकुलोद्वहः ।
वसु विश्राणयामास यथा वैश्रवणस्तथा ॥ १३.८८.४९ ॥
ครั้นเห็นทั้งสองยังคงมั่นคงไม่แปรเปลี่ยน ผู้เป็นยอดแห่งวงศ์ภฤคุจึงประทานทรัพย์สมบัติให้ ดุจดังท้าววัศรวณะ (กุเบระ) จะประทาน
13.88.50
तत्रापि राजा प्रीतात्मा यथादिष्टमथाकरोत् ।
ततोऽस्य भगवान्प्रीतो बभूव मुनिसत्तमः ॥ १३.८८.५० ॥
ที่นั่นพระราชาก็มีใจยินดี ทรงปฏิบัติตามที่ได้รับบัญชาไว้ ต่อจากนั้น พระภควันผู้เป็นมุนีผู้ประเสริฐที่สุดจึงทรงพอพระทัยในพระราชา
13.88.51
अवतीर्य रथश्रेष्ठाद्दम्पती तौ मुमोच ह ।
विमोच्य चैतौ विधिवत्ततो वाक्यमुवाच ह ॥ १३.८८.५१ ॥
พระฤๅษีลงจากรถอันประเสริฐนั้นแล้วปล่อยคู่สามีภรรยาให้เป็นอิสระ ครั้นปลดทั้งสองออกโดยถูกต้องตามพิธีแล้ว จึงกล่าวถ้อยคำเหล่านี้
13.88.52
स्निग्धगम्भीरया वाचा भार्गवः सुप्रसन्नया ।
ददामि वां वरं श्रेष्ठं तं ब्रूतामिति भारत ॥ १३.८८.५२ ॥
ด้วยน้ำเสียงอ่อนโยนและลึกซึ้ง บุตรแห่งภฤคุผู้เปี่ยมด้วยความเมตตาได้กล่าวว่า "ข้าจะประทานพรอันประเสริฐแก่พวกเจ้าทั้งสอง ข้าแต่ภารตะ จงเอ่ยเถิดว่าต้องการสิ่งใด"
13.88.53
सुकुमारौ च तौ विद्धौ कराभ्यां मुनिसत्तमः ।
पस्पर्शामृतकल्पाभ्यां स्नेहाद्भरतसतम ॥ १३.८८.५३ ॥
ด้วยความรักใคร่ มุนีผู้ประเสริฐที่สุดได้ใช้มือซึ่งเปรียบดุจน้ำอมฤต สัมผัสทั้งสองผู้อ่อนโยนและได้รับบาดเจ็บ ข้าแต่ยอดแห่งภรตวงศ์
13.88.54
अथाब्रवीन्नृपो वाक्यं श्रमो नास्त्यावयोरिह ।
विश्रान्तौ स्वः प्रभावात्ते ध्यानेनैवेह भार्गव ॥ १३.८८.५४ ॥
ครั้นนั้นพระราชาจึงกล่าวว่า "ที่นี่พวกข้าทั้งสองไม่มีความเหนื่อยล้าเลย ข้าแต่ภารควะ ทั้งสองได้พักผ่อนที่นี่ด้วยอานุภาพของท่านเองและด้วยการทำสมาธิเท่านั้น"
13.88.55
अथ तौ भगवान्प्राह प्रहृष्टश्च्यनस्तदा ।
न वृथा व्याहृतं पूर्वं यन्मया तद्भविष्यति ॥ १३.८८.५५ ॥
ครั้นนั้นพระภควันจยวนะผู้ปีติยินดีจึงตรัสแก่ทั้งสองว่า "สิ่งที่เราได้กล่าวไว้ก่อนหน้านี้จะไม่สูญเปล่า สิ่งนั้นจะเกิดขึ้นจริง"
13.88.56
रमणीयः समुद्देशो गङ्गातीरमिदं शुभम् ।
किञ्चित्कालं व्रतपरो निवत्स्यामीह पार्थिव ॥ १३.८८.५६ ॥
นี่เป็นสถานที่งดงามและเป็นมงคลบนฝั่งแม่น้ำคงคา ข้าแต่พระราชา ข้าจะพำนักอยู่ที่นี่สักระยะหนึ่ง โดยดำรงมั่นในคำปฏิญาณของข้า
13.88.57
गम्यतां स्वपुरं पुत्र विश्रान्तः पुनरेष्यसि ।
इहस्थं मां सभार्यस्त्वं द्रष्टासि श्वो नराधिप ॥ १३.८८.५७ ॥
บุตรเอ๋ย จงกลับไปยังนครของเจ้า เมื่อพักผ่อนแล้วเจ้าจะกลับมาใหม่ ข้าแต่ราชาแห่งมนุษย์ พรุ่งนี้เจ้าจะได้พบข้าที่นี่พร้อมกับพระมเหสีของเจ้า
13.88.58
न च मन्युस्त्वया कार्यः श्रेयस्त्वां समुपस्थितम् ।
यत्काङ्क्षितं हृदिस्थं ते तत्सर्वं हि भविष्यति ॥ १३.८८.५८ ॥
อย่าให้ความโกรธหรือความโศกเข้าครอบงำเจ้าเลย ความเจริญรุ่งเรืองได้มาถึงเจ้าแล้ว สิ่งใดที่ปรารถนาอยู่ในใจของเจ้า สิ่งนั้นทั้งหมดจะสำเร็จเป็นแน่
13.88.59
इत्येवमुक्तः कुशिकः प्रहृष्टेनान्तरात्मना ।
प्रोवाच मुनिशार्दूलमिदं वचनमर्थवत् ॥ १३.८८.५९ ॥
เมื่อกุศิกะได้รับคำกล่าวเช่นนี้ ด้วยจิตใจที่ปีติยินดี จึงกล่าวถ้อยคำอันมีความหมายนี้แก่มุนีผู้เป็นดั่งเสือในหมู่มุนี
13.88.60
न मे मन्युर्महाभाग पूतौ स्वो भगवंस्त्वया ।
संवृतौ यौवनस्थौ स्वो वपुष्मन्तौ बलान्वितौ ॥ १३.८८.६० ॥
ข้าแต่ผู้มีบุญยิ่ง ข้าไม่มีความโศกเศร้าเลย ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้า ท่านได้ชำระให้พวกข้าทั้งสองบริสุทธิ์แล้ว บัดนี้พวกข้าทั้งสองกลับคืนสู่วัยหนุ่ม มีร่างกายงดงามและเปี่ยมด้วยกำลัง
13.88.61
प्रतोदेन व्रणा ये मे सभार्यस्य त्वया कृताः ।
तान्न पश्यामि गात्रेषु स्वस्थोस्मि सह भार्यया ॥ १३.८८.६१ ॥
บาดแผลที่ท่านได้ทำให้แก่ข้าพเจ้าและภรรยาด้วยไม้ปฏัก ข้าพเจ้าไม่เห็นมันบนร่างกายอีกต่อไป ข้าพเจ้าสบายดี พร้อมกับภรรยา
13.88.62
इमां च देवीं पश्यामि वपुषाऽप्सरसोपमाम् ।
श्रिया परमया युक्ता तथा दृष्टा पुरा मया ॥ १३.८८.६२ ॥
และข้าพเจ้าเห็นเทวีผู้นี้ รูปร่างงามดุจนางอัปสร ประกอบด้วยความงามอันยิ่งใหญ่ เหมือนที่ข้าพเจ้าได้เห็นนางแต่ก่อน
13.88.63
तव प्रसादसंवृत्तमिदं सर्वं महामुने ।
नैतच्चित्रं तु भगवंस्त्वयि सत्यपराक्रम ॥ १३.८८.६३ ॥
โอ้มหาฤๅษี ทั้งหมดนี้เกิดขึ้นด้วยพระเมตตาของท่าน นี่ไม่ใช่เรื่องน่าอัศจรรย์เลย โอ้ท่านผู้ประเสริฐ เมื่อท่านมีความกล้าหาญที่แท้จริง
13.88.64
इत्युक्तः प्रत्युवाचैनं कुशिकं च्यवनस्तदा ।
आगच्छेथाः सभार्यश्च त्वमिहेति नराधिप ॥ १३.८८.६४ ॥
เมื่อได้รับการกล่าวเช่นนั้น จยวนะจึงตอบกุศิกะในครานั้นว่า โอ้จอมคน ท่านจงมาที่นี่พร้อมกับภรรยาของท่านเถิด
13.88.65
इत्युक्तः समनुज्ञातो राजर्षिरभिवाद्य तम् ।
प्रययौ वपुषा युक्तो नगरं देवराजवत् ॥ १३.८८.६५ ॥
เมื่อได้รับการกล่าวเช่นนั้นและได้รับอนุญาตแล้ว พระราชฤๅษีจึงถวายความเคารพท่าน แล้วเสด็จไปยังนครด้วยร่างกายอันงดงาม ดุจพระอินทร์ผู้เป็นราชาแห่งเทวดา
13.88.66
तत एनमुपाजग्मुरमात्याः सपुरोहिताः ।
बलस्था गणिकायुक्ताः सर्वाः प्रकृतयस्तथा ॥ १३.८८.६६ ॥
จากนั้นเหล่าอำมาตย์พร้อมด้วยปุโรหิต แม่ทัพนายกองพร้อมด้วยหญิงโสเภณี และราษฎรทั้งปวงก็มาเฝ้าท่าน
13.88.67
तैर्वृतः कुशिको राजा श्रिया परमया ज्वलन् ।
प्रविवेश पुरं हृष्टः पूज्यमानोऽथ बन्दिभिः ॥ १३.८८.६७ ॥
พระเจ้ากุศิกะถูกล้อมด้วยคนเหล่านั้น รุ่งโรจน์ด้วยความงามอันยิ่งใหญ่ เสด็จเข้าสู่นครด้วยความปีติยินดี ได้รับการสรรเสริญจากเหล่ากวีผู้ขับร้อง
13.88.68
ततः प्रविश्य नगरं कृत्वा पौर्वाह्णिकीः क्रियाः ।
भुक्त्वा सभार्यो रजनीमुवास स महाद्युतिः ॥ १३.८८.६८ ॥
ครั้นเข้าสู่นครแล้ว ได้ประกอบพิธีกรรมช่วงก่อนเที่ยงและเสวยแล้ว ผู้มีความรุ่งเรืองยิ่งนั้นจึงประทับอยู่กับภรรยาตลอดราตรี
13.88.69
ततस्तु तौ नवमभिवीक्ष्य यौवनं ।
परस्परं विगतजराविवामरौ।
ननन्दतुः शयनगतौ वपुर्धरौ ।
श्रिया युतौ द्विजवरदत्तया तदा ॥ १३.८८.६९ ॥
ครั้นแล้ว ทั้งสองได้เห็นความเป็นหนุ่มสาวอันใหม่ของกันและกัน ดุจเทพอมตะที่ปราศจากความแก่ ทั้งสองผู้บรรทมอยู่บนที่นอนและมีร่างกายงดงาม ประกอบด้วยความรุ่งเรืองที่พราหมณ์ผู้ประเสริฐประทานให้ ต่างก็เปี่ยมด้วยความชื่นชมยินดี
13.88.70
अथाप्युषिर्भृगुकुलकीर्तिवर्धन-
स्तपोधनो वनमभिराममृद्धिमत्।
मनीषया बहुविधरत्नभूषितं ।
ससर्ज यन्न पुरि शतक्रतोरपि ॥ १३.८८.७० ॥
ฝ่ายฤๅษีผู้มีตบะเป็นทรัพย์สมบัติ ผู้เพิ่มพูนเกียรติยศแห่งวงศ์ภฤคุ ได้สร้างป่าอันน่ารื่นรมย์และรุ่งเรือง ประดับด้วยอัญมณีหลากหลายชนิดด้วยปัญญาของท่าน ซึ่งแม้ในนครของพระอินทร์ผู้มีร้อยพิธียัญ ก็ไม่มีอยู่