महाभारत · अध्याय 13.91
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.91.1
अवश्यं कथनीयं मे तवैतन्नरपुङ्गव ।
यदर्थं त्वाहमुच्छेत्तुं सम्प्राप्तो मनुजाधिप ॥ १३.९१.१ ॥
हे नरश्रेष्ठा, मनुजाधिपा! ज्या कारणासाठी मी तुला नष्ट करायला आलो आहे, ते मी तुला अवश्य सांगितले पाहिजे.
13.91.2
भूगूणां क्षत्रिया याज्या नित्यमेतज्जनाधिप ।
ते च भेदं गमिष्यन्ति दैवयुक्तेन हेतुना ॥ १३.९१.२ ॥
हे जनाधिपा! क्षत्रिय नेहमी भृगूंकडून याजन करवून घेण्यास योग्य असतात; पण दैवयुक्त कारणाने ते त्यांच्यापासून भेद पावतील.
13.91.3
क्षत्रियाश्च भृगून्सर्वान्वधिष्यन्ति नराधिप ।
आगर्भादनुकृन्तन्तो दैतदण्डनिपीडिताः ॥ १३.९१.३ ॥
हे नराधिपा! क्षत्रिय सर्व भृगूंना ठार मारतील; गर्भापासूनच त्यांना छेदत, या दंडाने पीडित होऊन.
13.91.4
तत उत्पत्स्यतेऽस्माकं कुले गोत्रविवर्धनः ।
और्वो नाम महातेजा ज्वलितार्कसमद्युतिः ॥ १३.९१.४ ॥
मग आमच्या कुलात गोत्र वाढवणारा, महातेजस्वी, प्रज्वलित सूर्यासारख्या तेजाचा 'और्व' नावाचा जन्म घेईल.
13.91.5
स त्रैलोक्यविनाशाय कोपाग्निं जनयिष्यति ।
महीं सपर्वतवनां यः करिष्यति भस्मसात्। ॥ १३.९१.५ ॥
तो त्रैलोक्याच्या नाशासाठी कोपाग्नी उत्पन्न करील; जो पर्वत व वनांसह पृथ्वीला भस्मसात करील.
13.91.6
कञ्चित्कालं तु वह्निं च स एव शमयिष्यति ।
समुद्रे वडवावक्त्रे प्रक्षिप्य मुनिसत्तमः। ॥ १३.९१.६ ॥
पण काही काळानंतर तोच मुनिश्रेष्ठ तो अग्नी समुद्रात वडवामुखात टाकून शांत करील.
13.91.7
पुत्रं तस्य महाराज ऋचीकं भृगुनन्दनम् ।
साक्षात्कृत्स्नो धनुर्वेदः समुपस्थास्यतेऽनघ ॥ १३.९१.७ ॥
हे महाराज, त्याचा पुत्र भृगुनंदन ऋचीक होईल; हे निष्पाप, संपूर्ण धनुर्वेद त्याच्यापाशी प्रत्यक्ष उपस्थित राहील.
13.91.8
क्षत्रियाणामभावाय दैवयुक्तेनु हेतुना ।
स तु तं प्रतिगृह्यैव पुत्रे संक्रामयिष्यति ॥ १३.९१.८ ॥
क्षत्रियांच्या नाशासाठी, दैवनियुक्त कारणाने, तो ते ग्रहण करून आपल्या पुत्राकडे संक्रमित करील.
13.91.9
जमदग्नौ महाभागे तपसा भावितात्मनि ।
स चापि भृगुशार्दूलस्तं वेदं धारयिष्यति ॥ १३.९१.९ ॥
तपाने शुद्ध झालेल्या आत्म्याच्या महाभाग्यवान जमदग्नीमध्ये, भृगुकुलातील सिंहही तो वेद धारण करील.
13.91.10
कुलात्तु तव धर्मात्मन्कन्यां सोऽधिगमिष्यति ।
उद्भावनार्थं भवतो वंशस्य भरतर्षभ ॥ १३.९१.१० ॥
हे धर्मात्म्या, तुझ्या कुलातून तो एक कन्या प्राप्त करील; तुझ्या वंशाच्या उद्भवासाठी, हे भरतर्षभा.
13.91.11
क्षत्रहन्ता भवेद्धिंस्र इति दैवं सनातनम् ।
नारायणमुपास्यास्य वरात्तं पुत्रमृच्छति ॥ १३.९१.११ ॥
'क्षत्रियांचा हंता आणि हिंस्र होईल' असे हे सनातन दैवी विधान आहे; नारायणाची उपासना करून त्याच्या वरदानाने तो तो पुत्र मिळवतो.
13.91.12
गाधेर्दुहितरं प्राप्यि पौत्रीं तव महातपाः ।
ब्राह्मणं क्षत्रधर्माणं पुत्रमुत्पादयिष्यति ॥ १३.९१.१२ ॥
गाधीची कन्या प्राप्त करून, तुझ्या नातीद्वारे तो महातपस्वी ब्राह्मण क्षत्रधर्म पाळणारा, ब्राह्मण असूनही, पुत्र उत्पन्न करील.
13.91.13
क्षत्रियं विप्रधर्माणं बृहस्पतिमिवौजसा ।
विश्वामित्रं तव कुले गाधेः पुत्रं सुधार्मिकम्।
तपसा महता युक्तं प्रदास्यति महाद्युते ॥ १३.९१.१३ ॥
क्षत्रिय असूनही ब्राह्मणधर्माचा, तेजात बृहस्पतीसमान, गाधीचा पुत्र अतिधार्मिक विश्वामित्र, हे महातेजस्वी, तो तुझ्या कुलात महान तपाने युक्त असा देईल.
13.91.14
स्त्रियौ तु कारणं तत्र परिवर्ते भविष्यतः ।
पितामहनियोगाद्वै नान्यथैतद्भविष्यति ॥ १३.९१.१४ ॥
तेथे दोन स्त्रियाच या बदलाचे कारण होतील. पितामहांच्या आज्ञेनेच हे घडेल, अन्यथा हे घडणार नाही.
13.91.15
तृतीये पुरुषे तुभ्यं ब्राह्मणत्वमुपैष्यति ।
भविता त्वं च सम्बन्धी भृगूणां भावितात्मनाम् ॥ १३.९१.१५ ॥
तिसऱ्या पिढीत तुला ब्राह्मणत्व प्राप्त होईल, आणि तू शुद्धात्मा भृगूंचा सम्बन्धी होशील.
13.91.16
कुशिकस्तु मुनेर्वाक्यं च्यवनस्य महात्मनः ।
श्रुत्वा हृष्टोऽभवद्राजा वाक्यं चेदमुवाच ह।
एवमस्त्विति धर्मात्मा तदा भरतसत्तम ॥ १३.९१.१६ ॥
मुनी च्यवन महात्म्याचे वचन ऐकून कुशिक हर्षित झाला; तेव्हा धर्मात्मा राजा म्हणाला, 'असेच होवो', हे भरतश्रेष्ठा.
13.91.17
च्यवनस्तु महातेजाः पुनरेव नराधिपम् ।
वरार्थं चोदयामास तमुवाच स पार्थिवः ॥ १३.९१.१७ ॥
महातेजस्वी च्यवनांनी पुन्हा त्या राजाला वर मागण्याविषयी आग्रह केला; तो राजा म्हणाला.
13.91.18
बाढमेवं ग्रहीष्यामि कामांस्त्वत्तो महामुने ।
ब्रह्मभूतं कुलं मेऽस्तु धर्मे चास्य मनो भवेत् ॥ १३.९१.१८ ॥
'ठीक आहे, असेच होवो; हे महामुनी, मी आपल्याकडून माझ्या इच्छा स्वीकारतो: माझे कुल ब्राह्मणत्वाला प्राप्त होवो, आणि याचे मन धर्मात राहो.'
13.91.19
एवमुक्तस्तथेत्येवं प्रत्युक्त्वा च्यवनो मुनिः ।
अभ्यनुज्ञाय नृपतिं तीर्थयात्रां ययौ तदा ॥ १३.९१.१९ ॥
राजाने असे सांगितल्यावर, 'तसेच होवो' असे उत्तर देऊन मुनी च्यवन राजाचा निरोप घेऊन तेव्हा तीर्थयात्रेला निघाले.
13.91.20
एतत्ते कथितं सर्वमशेषेण मया नृप ।
भृगूणां कुशिकानां च अभिसम्बन्धकारणम् ॥ १३.९१.२० ॥
हे राजा, भृगू आणि कुशिक यांच्या संबंधाचे कारण हे सर्व मी तुला पूर्णपणे सांगितले आहे.
13.91.21
यथोक्तमृषिणा चापि तदा तदभवन्नृप ।
जन्म रामस्य च मुनेर्विश्वामित्रस्य चैव हि ॥ १३.९१.२१ ॥
हे राजा, ऋषींनी सांगितल्याप्रमाणेच तेव्हा ते घडले; आणि मुनी विश्वामित्र व राम यांचा जन्मही असाच झाला.