Mahābhārata · Adhyāya 14.101

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

Leer con significados

14.101.1

श्रुत्वा यमपुराध्वानं जीवानां गमनं तथा ।
धर्मपुत्रः प्रहृष्टात्मा केशवं पुनरब्रवीत् ॥ १४.१०१.१ ॥

Habiendo oído del camino a la ciudad de Yama y de la partida de los seres vivos hacia allí, el hijo de Dharma, con el ánimo alegre, volvió a hablar a Keśava.

14.101.2

देवदेवेश दैत्यघ्न ऋषिसङ्घैरभिष्टुत ।
भगवन्भवहञ्श्रीमन्सहस्रादित्यसन्निभ ॥ १४.१०१.२ ॥

¡Oh dios de los dioses, matador de los Daitya, alabado por asambleas de sabios, bienaventurado Señor, destructor de la existencia mundana, glorioso, semejante a mil soles!

14.101.3

सर्वसंभव धर्मज्ञ सर्वधरमप्रवर्तक ।
सर्वदानफलं सौम्य कथयस्व ममाच्युत ॥ १४.१०१.३ ॥

¡Oh origen de todo, conocedor del dharma, promotor de todos los dharmas, apacible, infalible Acyuta, dime el fruto de todas las donaciones!

14.101.4

दानं देयं कथं कृष्ण कीदृशाय द्विजाय वै ।
कीदृशं वा तपः कृत्वा तत्फलं कुत्र भुज्यते ॥ १४.१०१.४ ॥

¡Oh Kṛṣṇa, cómo debe darse un don, y a qué clase de brahmán? ¿O qué clase de austeridad, una vez realizada, y dónde se disfruta su fruto?

14.101.5

एवमुक्तो हृषीकेशो धर्मपुत्रेण धीमता ।
उवाच धर्मपुत्राय पुण्यान्धर्मान्महोदयान् ॥ १४.१०१.५ ॥

Cuando el sabio hijo de Dharma así habló, Hṛṣīkeśa expuso al hijo de Dharma los dharmas meritorios de gran fruto.

14.101.6

शृणुष्वावहितो राजन्पूतं पापघ्नमुत्तमम् ।
सर्वदानफलं सौम्य न श्राव्यं पापकर्मणम् ॥ १४.१०१.६ ॥

Escucha con atención, oh rey: esto es puro, destruye el pecado y es supremo, el fruto de todas las donaciones. Oh apacible, no debe recitarse a quien obra con pecado.

14.101.7

यच्छ्रुत्वा पुरुषः स्त्री वा नष्टपापः समाहितः ।
तत्क्षणात्पूततां याति पापकर्मरतोपि वा ॥ १४.१०१.७ ॥

Quien lo escucha, hombre o mujer, con los pecados destruidos y la mente recogida, en ese mismo instante alcanza la pureza, aunque esté entregado a acciones pecaminosas.

14.101.8

एकाहमपि कौन्तेय भूमावुत्पादितं जलम् ।
सप्त तारयते पूर्वान्वितृष्णा यत्र गौर्भवेत् ॥ १४.१०१.८ ॥

Hijo de Kuntī, el agua extraída de la tierra, aunque sea por un solo día, donde una vaca quede saciada, salva a siete antepasados.

14.101.9

पानीयं परमं लोके जीवानां जीवनं स्मृतम् ।
पानीयस्य प्रदानेन तृप्तिर्भवति पाण्डव।
पानीयस्य गुणा दिव्याः परलोके गुणावहाः ॥ १४.१०१.९ ॥

En el mundo, el agua potable se considera suprema, la vida de los seres vivos. Hijo de Pāṇḍu, la saciedad llega por el don del agua. Las virtudes divinas del agua traen beneficio en el otro mundo.

14.101.10

तत्र पुष्पोदकी नाम नदी परमपावनी ।
कामान्ददाति राजेन्द्र तोयदानां यमालये ॥ १४.१०१.१० ॥

Allí hay un río llamado Puṣpodakī, sumamente purificador. Señor de reyes, concede deseos en la morada de Yama a quienes dan agua.

14.101.11

शीतलं सलिलं ह्यत्र ह्यक्षय्यममृतोपमम् ।
शीततोयप्रदादॄणां भवेन्नित्यं सुखावहम् ॥ १४.१०१.११ ॥

Aquí el agua fría es en verdad inagotable, como el néctar. Para quienes dan agua fría, siempre trae felicidad.

14.101.12

ये चाप्यतोयदातारः पूयस्तेषां विधीयते। ॥ १४.१०१.१२ ॥

Y para quienes no dan agua se prescribe un infierno lleno de pus.

14.101.13

प्रणश्यत्यंबुपानेन बुभुक्षा च युधिष्ठिर ।
तृपीषस्य न चान्नेन पिपासाऽपि प्रणश्यति।
तस्मात्तोयं सदा देयं तृषितेभ्यो विजानता। ॥ १४.१०१.१३ ॥

Oh Yudhiṣṭhira, el hambre se destruye bebiendo agua, y la sed también se destruye en quien está saciado con comida. Por eso, quien sabe debe dar siempre agua a los sedientos.

14.101.14

अग्नेर्मूर्तिः क्षितेर्योनिरमृतस्य स संभवः ।
अतोंभः सर्वभूतानां मूलमित्युच्यते बुधैः ॥ १४.१०१.१४ ॥

El agua es la forma del fuego, el origen de la tierra y la fuente del néctar. Por eso los sabios dicen que el agua es la raíz de todos los seres.

14.101.15

अद्भिः सर्वाणि भूतानि जीवन्ति प्रभवन्ति च ।
तस्मात्सर्वेषु दानेषु तोयदानं विशिष्यते ॥ १४.१०१.१५ ॥

Por el agua viven y surgen todos los seres. Por eso, entre todos los dones, el don del agua es el más excelente.

14.101.16

सर्वदानतपोयज्ञैर्यत्प्राप्यं फलमुत्तमम् ।
तत्सर्वं तोयदानेन प्राप्यते नात्र संशयः ॥ १४.१०१.१६ ॥

Todo el fruto supremo que se obtiene mediante todos los dones, austeridades y sacrificios, se obtiene todo mediante el don del agua. Aquí no hay duda.

14.101.17

ये प्रयच्छन्ति विप्रेभ्यस्त्वन्नदातं सुसंस्कृतम् ।
तैस्तु दत्ताः स्वयं प्राणा भवन्ति भरतर्षभ ॥ १४.१०१.१७ ॥

Quienes ofrecen comida bien preparada como don a los brahmanes, con ello dan en verdad sus propios alientos vitales, oh toro de los Bharatas.

14.101.18

अन्नाद्रक्तं च शुक्लं च अन्ने जीवः प्रतिष्ठितः ।
इन्द्रियाणि च बुद्धिश्च पुष्णन्त्यन्नेन नित्यशः।
अन्नहीनानि सीदन्ति सर्वभूतानि पाण्डव ॥ १४.१०१.१८ ॥

Del alimento surgen la sangre y el semen, y en el alimento está establecido el ser vivo. Los sentidos y el intelecto siempre se nutren con el alimento. Oh hijo de Pāṇḍu, todos los seres privados de alimento languidecen.

14.101.19

तेजो बलं च रूपं च सत्वं वीर्यं धृतिर्द्युतिः ।
ज्ञानं मेधा तथाऽऽयुश्च सर्वमन्ने प्रतिष्ठितम् ॥ १४.१०१.१९ ॥

El esplendor, la fuerza, la forma, la esencia, el vigor, la firmeza, el brillo, el conocimiento, la inteligencia y la vida: todo ello está establecido en el alimento.

14.101.20

देवमानवर्तिर्यक्षु सर्वलोकेषु सर्वदा ।
सर्वकालं हि सर्वेषां सर्वमन्ने प्रतिष्ठितम् ॥ १४.१०१.२० ॥

Entre dioses, hombres, animales y yakṣas, en todos los mundos, siempre y en todo tiempo: todo, de todos los seres, está establecido en el alimento.

14.101.21

अन्नं प्रजापते रूपमन्नं प्रजननं स्मृतम् ।
सर्वभूतमयं चान्नं जीवश्चान्नमयः स्मृतः ॥ १४.१०१.२१ ॥

El alimento es la forma de Prajāpati, y el alimento se recuerda como la procreación. El alimento está hecho de todos los seres, y el ser vivo se recuerda como hecho de alimento.

14.101.22

अन्नेनाधिष्ठितः प्राण अपानो व्यान एव च ।
उदानश्च समानश्च धारयन्ति शरीरिणम् ॥ १४.१०१.२२ ॥

Los alientos —prāṇa, apāna, vyāna, udāna y samāna—, sostenidos por el alimento, son los que sustentan al ser encarnado.

14.101.23

शयनोत्थानगमनग्रहणाकर्षणानि च ।
सर्वसत्वकृतं क्रम चान्नादेव प्रवर्तते ॥ १४.१०१.२३ ॥

Acostarse, levantarse, andar, asir y tirar, y todo el curso de acciones realizado por todos los seres, proceden solo del alimento.

14.101.24

चतुर्विधानि भूतानि जङ्गमानि स्थिराणि च ।
अन्नाद्भवन्ति राजेन्द्र सृष्टिरेषा प्रजापतेः ॥ १४.१०१.२४ ॥

Los cuatro tipos de seres, móviles e inmóviles, nacen del alimento, oh rey de reyes; esta es la creación de Prajāpati.

14.101.25

विद्यास्थानानि सर्वाणि सर्वयज्ञाश्च पावनाः ।
अन्नाद्यस्मात्प्रवर्तन्ते तस्मादन्नं परं स्मृतम् ॥ १४.१०१.२५ ॥

Todas las ramas del saber y todos los sacrificios purificadores surgen del alimento; por ello el alimento es declarado supremo.

14.101.26

देवा रुद्रादयः सर्वे पितरोऽप्यग्नयस्तथा ।
यस्मादन्नेन तुष्यन्ति तस्मादन्नं विशिष्यते ॥ १४.१०१.२६ ॥

Todos los dioses, empezando por Rudra, los antepasados y también los fuegos se satisfacen con el alimento; por eso el alimento es el más eminente.

14.101.27

यस्मादन्नात्प्रजाः सर्वाः कल्पेकल्पेऽसृजत्प्रभुः ।
तस्मादन्नात्परं दानं न भूतं न भविष्यति ॥ १४.१०१.२७ ॥

Porque el Señor creó a todas las criaturas a partir del alimento en cada kalpa, no ha habido ni habrá un don mayor que el don del alimento.

14.101.28

यस्मादन्नात्प्रवर्तन्ते धर्मार्थौ काम एव च ।
तस्मादन्नात्परं दानं नामुत्रेह च पाण्डव ॥ १४.१०१.२८ ॥

De la comida surgen el dharma, la riqueza y el deseo; por ello no hay don mayor que el don de la comida en este mundo ni en el otro, oh hijo de Pāṇḍu.

14.101.29

यक्षरक्षोग्रहा नागा भूतान्यन्ते च दानवाः ।
तुष्यन्त्यन्नेन यस्मात्तु तस्मादन्नं परं भवेत् ॥ १४.१०१.२९ ॥

Los yakṣas, los rākṣasas, los espíritus planetarios, las serpientes, los seres y, por último, los dānavas se satisfacen con el alimento; por eso el alimento debe ser supremo.

14.101.30

परान्नमुपभुञ्जनो यत्कर्म कुरुते शुभम् ।
तच्छुभस्यैकभागस्तु कर्तुर्भवति भारत ॥ १४.१०१.३० ॥

De cualquier acción meritoria que realiza quien come el alimento de otro, solo una porción de ese mérito corresponde al que la realiza, oh Bhārata.

14.101.31

अन्नदस्य त्रयो भागा भन्ति पुरुषर्षभ ।
तस्यादन्नं प्रदातव्यं ब्राह्मणेभ्यो विशेषतः ॥ १४.१०१.३१ ॥

El dador de alimento recibe tres partes, oh toro entre los hombres. Por ello el alimento debe darse, especialmente, a los brāhmaṇas.

14.101.32

ब्राह्मणाय दरिद्राय योऽन्नं संवत्सरं नृप ।
श्रोत्रियाय प्रयच्छेद्वै पाकभेदविवर्जितः ॥ १४.१०१.३२ ॥

Oh rey, quien durante un año entero dé alimento, libre de distinciones de preparación, a un brāhmaṇa pobre, versado en los Vedas...

14.101.33

डंभानृतविमुक्तस्तु परां भक्तिमुपागतः ।
स्वधर्मेणार्जितफलं तस्य पुण्यफलं शृणु ॥ १४.१०१.३३ ॥

Pero escucha el fruto ganado por el propio deber y el fruto del mérito de quien, libre de hipocresía y falsedad, ha alcanzado la suprema devoción.

14.101.34

शतवर्षसहस्राणि कामगः कामरूपधृत् ।
मोदतेऽमरलोकस्थः पूज्यमानोप्सरोगणैः।
ततश्चापि च्युतः कालान्नरलोके द्विजो भवेत् ॥ १४.१०१.३४ ॥

Movido a voluntad y tomando la forma que desea, habita en el mundo de los inmortales durante cientos de miles de años, regocijándose y honrado por multitudes de apsarās. Luego, con el tiempo, caído de allí, nace en el mundo humano como un dvija.

14.101.35

अग्नभिक्षां च यो दद्याद्दरिद्राय द्विजातये ।
षण्मासान्वार्षिकं श्राद्दं तस्य पुण्यफलं शृणु ॥ १४.१०१.३५ ॥

Quien da limosna de alimento a un dvija pobre obtiene el mérito de realizar el śrāddha anual durante seis meses. Escucha el fruto de ese mérito.

14.101.36

गोसहस्रप्रदानेन यत्पुण्यं समुदाहृतम् ।
तत्प्रण्यफलमाप्नोति नरो वै नात्र संशयः ॥ १४.१०१.३६ ॥

El mérito que se declara proveniente de dar mil vacas, ese mismo fruto del mérito obtiene el hombre; de ello no hay duda.

14.101.37

अथ संवत्सरं दद्यादग्रभिक्षामयाचते ।
प्रच्छद्यैव स्वयं नीत्वा तस्य पुण्यफलं शृणु ॥ १४.१०१.३७ ॥

Luego, quien durante un año da la primera limosna a un mendigo y la lleva él mismo cubierta, escucha el fruto de su mérito.

14.101.38

कपिलानां सहस्रैस्तु यद्देयं पुण्यमुच्यते ।
तत्सर्वमखिलं प्राप्य शक्रलोके महीयते ॥ १४.१०१.३८ ॥

Habiendo obtenido todo el mérito que se dice proviene de dar miles de vacas pardas, es honrado en el mundo de Indra.

14.101.39

स शक्रभवने रम्ये र्षिकोटिशतं नृप ।
यथाकामं महातेजाः क्रीडत्यप्सरसांगणैः ॥ १४.१०१.३९ ॥

Allí, oh rey, en la deliciosa morada de Indra, el de gran esplendor juega como desea, con cientos de millones de sabios y grupos de apsarás.

14.101.40

अन्नं च यस्तु वै दद्याद्द्विजाय नियतव्रतः ।
दशवर्षामि राजेन्द्र तस्य पुण्यफलं शृणु ॥ १४.१०१.४० ॥

Y quien, firme en sus votos, da alimento a un brahmán durante diez años — oh señor de reyes, escucha el fruto de su mérito.

14.101.41

कपिला शतसहस्रस्य विधिदत्तस्य यत्फलम् ।
तत्पुण्यफलमासाद्य पुरन्दरपुरं व्रजेत् ॥ १४.१०१.४१ ॥

Habiendo obtenido el fruto de cien mil vacas pardas dadas según el rito, va a la ciudad de Purandara.

14.101.42

स शक्रभवने रम्ये कामरूपी यथासुखम् ।
शतकोटिसमा राजन्क्रीडतेऽमरपूजितः ॥ १४.१०१.४२ ॥

En la deliciosa morada de Indra, tomando la forma que desea, con dicha, oh rey, honrado por los inmortales, juega durante cientos de millones de años.

14.101.43

शक्रलोकावतीर्णश्च इह लोके महाद्युतिः ।
चतुर्वेदी द्विजः श्रीमाञ्जायते राजपूजितः ॥ १४.१०१.४३ ॥

Y quien, habiendo descendido del mundo de Indra, nace aquí como un brahmán de gran esplendor, conocedor de los cuatro Vedas, glorioso, es honrado por los reyes.

14.101.44

अध्वश्रान्ताय विप्राय क्षुधितायान्नकाङ्क्षिणे ।
देशकालाभियाताय दीयते पाण्डुनन्दन ॥ १४.१०१.४४ ॥

¡Oh hijo de Pāṇḍu!, al brahmán agotado por el camino, hambriento, deseoso de comida, que ha llegado en el lugar y tiempo debidos, se le da una ofrenda.

14.101.45

याचतेऽन्नं न दद्याद्यो विद्यामाने धनागमे ।
स लुब्धो नरकं याति कृमीणां कालसूत्रकम् ॥ १४.१०१.४५ ॥

Quien no da comida al que la pide, cuando la riqueza está presente, ese avaro va al infierno Kālasūtraka, lleno de gusanos.

14.101.46

तत्र नरके घोरे लोभमोहविचेतनः ।
दशरव्षसहस्राणि क्लिश्यते वेदनार्दितः ॥ १४.१०१.४६ ॥

Allí, en aquel terrible infierno, aturdido por la codicia y la ilusión, sufre durante diez mil años, atormentado por el dolor.

14.101.47

तस्माच्च नरकान्मुक्तः कालेन महता हि सः ।
दरिद्रो मानुषे लोके चण्डालेष्वपि जायते। ॥ १४.१०१.४७ ॥

Y tras mucho tiempo, liberado de aquel infierno, nace en el mundo humano como un pobre, incluso entre los chandālas.

14.101.48

यस्तु पांसुलपादश्च दूराध्वश्रमकर्शितः ।
क्षुत्पिपासाश्रमश्रान्त आर्तः खिन्नगतिर्द्विजः ॥ १४.१०१.४८ ॥

Pero el brahmán cuyos pies están polvorientos, consumido por el cansancio de un largo camino, agotado por el hambre, la sed y el esfuerzo, afligido, de andar vacilante—

14.101.49

पृच्छन्वै ह्यन्नदातारं गृहमभ्येत्य याचयेत् ।
तं पूजयेत्तु यत्नेन सोऽतिथिः स्वर्गसंक्रमः।
तस्मिंस्तुष्टे नरश्रेष्ठ तुष्टाः स्युः सर्वदेवताः ॥ १४.१०१.४९ ॥

Quien, tras preguntar al dador de alimento, llega a la casa y pide, debe ser honrado con esmero; ese huésped es el paso al cielo. Oh mejor de los hombres, cuando él se complace, todos los dioses se complacen.

14.101.50

न तथा हविषा होमैर्न पुष्पैर्नानुलेपनैः ।
अग्नयः पार्थ तुष्यन्ति यथा ह्यतिथिपूजनात् ॥ १४.१०१.५० ॥

Oh Pārtha, los fuegos no se complacen tanto con las ofrendas de mantequilla clarificada y los holocaustos, ni con flores o ungüentos, como con la veneración de un huésped.

14.101.51

कपिलायां तु दत्तायां विधिवज्ज्येष्ठपुष्करे ।
न तत्फलमवाप्नोति यत्फलं विप्रबोजनान्। ॥ १४.१०१.५१ ॥

Aunque se dé según la regla una vaca kapilā en Jyeṣṭha-Puṣkara, no se obtiene el fruto que se logra alimentando a un brahmán.

14.101.52

द्विजपादोदकक्लिन्ना यावत्तिष्ठति मेदिनी ।
तावत्पुष्करपत्रेण पिबन्ति पितरो जलम् ॥ १४.१०१.५२ ॥

Mientras la tierra permanezca húmeda con el agua de los pies de los brahmanes, los antepasados beben agua con una hoja de loto.

14.101.53

देवमाल्यापनयनं द्विजोच्छिष्टापमार्जनम् ।
श्रान्तसंवाहनं चैव तथा पादावसेचनम् ॥ १४.१०१.५३ ॥

Retirar las guirnaldas de los dioses, limpiar lo que dejaron los brahmanes, dar masaje al fatigado y asimismo lavar los pies.

14.101.54

प्रतिश्रयप्रदानं च तथा शय्यासनस्य च ।
एकैकं पाण्डवश्रेष्ठ गोप्रदानाद्विशिष्यते ॥ १४.१०१.५४ ॥

Dar refugio, y asimismo dar lecho y asiento — oh mejor de los Pāṇḍavas, cada uno de ellos es superior a la donación de una vaca.

14.101.55

पादोदकं पादघृतं दीपमन्नं प्रतिश्रयम् ।
ये प्रयच्छन्ति विप्रेभ्यो नोपसर्पन्ति ते यमम् ॥ १४.१०१.५५ ॥

Quienes dan a los brahmanes agua para lavar los pies, ghee para los pies, una lámpara, comida y refugio no se acercan a Yama.

14.101.56

विप्रातिथ्ये कृते राजन्भक्त्या शुश्रूषितेऽपि च ।
देवाः शुश्रूषिताः सर्वे त्रयस्त्रिंशदरिन्दम ॥ १४.१०१.५६ ॥

Cuando se brinda hospitalidad a los brahmanes y se les sirve con devoción, oh rey, oh domador de enemigos, son servidos todos los treinta y tres dioses.

14.101.57

अभ्यागतो ज्ञातपूर्वो ह्यज्ञातोऽतिथिरुच्यते ।
तयोः पूजां द्विजः कुर्यादिति पौराणिकी श्रुतिः ॥ १४.१०१.५७ ॥

Un huésped ya conocido se llama abhyāgata; uno desconocido se llama atithi. El dvija debe honrar a ambos, dice la tradición purāṇica.

14.101.58

पादाभ्यङ्गन्नपानैस्तु योऽतिर्थिं पूजयेन्नरः ।
पूजितस्तेन राजेन्द्र भवामीह न संशयः ॥ १४.१०१.५८ ॥

El hombre que honra al huésped con ungüento para los pies, comida y bebida, oh rey de reyes, honrado por él me manifiesto aquí ante él; no hay duda.

14.101.59

शीघ्रं पापाद्विनिर्मुक्तो मया चानुग्रहीकृतः ।
विमानेनेन्दुकल्पेन मम लोकं स गच्छति ॥ १४.१०१.५९ ॥

Queda pronto libre del pecado y recibe mi gracia; en un carro celeste semejante a la luna, va a mi mundo.

14.101.60

अभ्यागतं श्रान्तमनुव्रजन्ति ।
देवाश्च सर्वे पितरोऽग्नयश्च।
तस्मिन्द्विजे पूजिते पूजिताः स्यु-
र्गते निराशाः पितरो व्रजन्ति ॥ १४.१०१.६० ॥

Todos los dioses, los antepasados y los fuegos sagrados siguen tras el huésped fatigado que llega. Cuando ese brahmán es honrado, también ellos son honrados; cuando se marcha, los antepasados se van decepcionados.

14.101.61

अतिर्थिर्यस्य भग्नाशो गृहात्प्रतिनिवर्तते ।
पितरस्तस्य नाश्नन्ति दशवर्षणि पञ्च च ॥ १४.१०१.६१ ॥

Cuando un huésped se marcha de la casa de un hombre con las esperanzas rotas, sus antepasados no comen durante quince años.

14.101.62

वर्जितः पितृभिर्लुब्धः स देवैरग्निभिः सह ।
निरयं रौरवं गत्वा दशवर्षाणि पञ्च च।
ततश्चापि च्युतः कालादिह चोच्छिष्टभुग्भवेत् ॥ १४.१०१.६२ ॥

El hombre codicioso, rechazado por los antepasados, los dioses y los fuegos, va al infierno Raurava y permanece allí quince años; luego, cumplido su tiempo, cae de allí y aquí se convierte en comedor de sobras.

14.101.63

वैश्वदेवान्तिके प्राप्तमतिथिं यो न पूजयेत् ।
चण्डालत्वमवाप्नोति सद्य एव न संशयः ॥ १४.१०१.६३ ॥

Quien no honra al huésped que llega junto a la ofrenda Vaiśvadeva alcanza de inmediato la condición de chandāla; no hay duda.

14.101.64

निर्वासयति यो विप्रं देशकालगतं गृहात् ।
पतितस्तत्क्षणादेव जायते नात्र संशयः ॥ १४.१०१.६४ ॥

Quien expulsa de su casa a un brahmán que ha llegado en el lugar y momento debidos cae en ese mismo instante y nace caído; no hay duda.

14.101.65

नरके रौरवे घोरे वर्षकोटिं स पच्यते ।
ततश्चापि च्युतः कालादिह लोके नराधमः।
श्वा वै द्वादशजन्मानि जायते क्षुत्पिपासितः ॥ १४.१०१.६५ ॥

Es cocido en el terrible infierno Raurava durante diez millones de años; luego, cumplido ese tiempo, cae de allí y en este mundo nace como el más bajo de los hombres, y durante doce nacimientos nace como perro, atormentado por el hambre y la sed.

14.101.66

चण्डालोप्यतिथिः प्राप्तो देशकालेऽन्नकाङ्क्षयाः ।
अभ्युद्गम्यो गृहस्थेन पूजनीयश्च सर्वदा ॥ १४.१०१.६६ ॥

Incluso un chandāla que llega como huésped en el lugar y momento debidos, deseando alimento, debe ser recibido por el cabeza de familia levantándose a su encuentro, y siempre honrado.

14.101.67

अनर्चयित्वा योऽश्नाति लोभमोहविचेतनः ।
स चण्डालत्वमापन्नो दश जन्मानि पाण्डव ॥ १४.१०१.६७ ॥

Quien come sin haber honrado al huésped, privado de juicio por la codicia y la ilusión, ¡oh Pāṇḍava!, cae en la condición de chaṇḍāla y permanece en ella durante diez nacimientos.

14.101.68

निराशमतिथिं कृत्वा भुञ्जनो यः प्रहृष्टवान् ।
न जानाति किलात्मानं विष्ठकूपे निपातितं ॥ १४.१०१.६८ ॥

Quien, habiendo decepcionado al huésped, come con alegría, no sabe que él mismo ha sido arrojado a un pozo de inmundicia.

14.101.69

मोघं ध्रुवं प्रोर्णयति मोघमस्य तु पच्यते ।
मोघमन्नं सदाऽश्नाति योतिथिं न च पूजयेत् ॥ १४.१०१.६९ ॥

Su esfuerzo ciertamente resulta vano; también es vano el alimento que cocina. Quien siempre come alimento vano y no honra al huésped.

14.101.70

साङ्गोपाङ्गांस्तु यो वेदान्पठतीह दिनेदिने ।
न चातिथिं पूजयति वृथा भवति स द्विजः ॥ १४.१०१.७० ॥

Quien aquí, día tras día, recita los Vedas con sus miembros y subsidiarios, pero no honra al huésped, ese dvija se vuelve vano.

14.101.71

पाकयज्ञमहायज्ञैः सोमसंस्थाभिरेव च ।
ये यजन्ति न चार्चन्ति गृहेष्वतिथिमागतम् ॥ १४.१०१.७१ ॥

Quienes sacrifican con los ofrendas domésticas, los grandes sacrificios y los ritos del Soma, pero no honran al huésped que ha llegado a sus casas.

14.101.72

तेषां यशोभिकामानां दत्तमिष्टं च यद्भवेत् ।
वृथा भवति तत्सर्वमाशया हि तया हतम् ॥ १४.१०१.७२ ॥

Toda dádiva y ofrenda sacrificial que hacen quienes desean fama se vuelve vana, pues ha sido abatida por ese mismo deseo.

14.101.73

देशं कालं च पात्रं च स्वशक्तिं च निरीक्ष्य च ।
अल्पं समं महद्वापि कुर्यादातिथ्यमात्मवान् ॥ १४.१०१.७३ ॥

Tras considerar el lugar, el tiempo, el merecedor y sus propios medios, el hombre dueño de sí debe ofrecer hospitalidad, sea poca, igual o grande.

14.101.74

सुमुखः सुप्रसन्नात्मा धीमानतिथिमागतम् ।
स्वागतेनासनेनाद्भिरन्नाद्येन च पूजयेत् ॥ १४.१०१.७४ ॥

El sabio debe honrar al huésped que llega con rostro alegre y ánimo complacido, con palabras de bienvenida, un asiento, agua y alimento.

14.101.75

हितः प्रियो वा द्वेष्यो वा मूर्खः पण्डित एव वा ।
प्राप्तो यो वैश्वदेवान्ते सोतिथिः स्वर्गसंक्रमः ॥ १४.१०१.७५ ॥

Ya sea amigo o ser querido, enemigo, necio o erudito, el huésped que llega al final del rito Vaiśvadeva es un paso hacia el cielo.

14.101.76

क्षुत्पिपासाश्रमार्ताय देशकालगताय च ।
सत्कृत्यान्नं प्रदातव्यं यज्ञस्य फलमिच्छता ॥ १४.१०१.७६ ॥

Al que está abatido por el hambre, la sed y el cansancio, y al que llega de lejanas tierras o tiempos, quien desea el fruto del sacrificio debe dar alimento con honra.

14.101.77

भोजयेदात्मनः श्रेष्ठान्विधइवद्धव्यकव्ययोः ।
अन्नं प्राणो मनुष्यणामन्नदः प्राणदो भवेत्।
तस्मादन्नं विशेषेण दातव्यं भूतिमिच्छता ॥ १४.१०१.७७ ॥

Uno debe alimentar a los mejores de los suyos según la regla, en las ofrendas a los dioses y a los antepasados. El alimento es la vida de los hombres; quien da alimento se convierte en dador de vida. Por ello, quien desea prosperidad debe dar alimento con especial cuidado.