ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 14.101
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.101.1
श्रुत्वा यमपुराध्वानं जीवानां गमनं तथा ।
धर्मपुत्रः प्रहृष्टात्मा केशवं पुनरब्रवीत् ॥ १४.१०१.१ ॥
ଯମପୁରୀର ପଥ ଏବଂ ଜୀବମାନଙ୍କର ସେଠାକୁ ଯିବା କଥା ଶୁଣି, ପ୍ରସନ୍ନ ମନର ଧର୍ମପୁତ୍ର ପୁଣି କେଶବଙ୍କୁ କହିଲେ।
14.101.2
देवदेवेश दैत्यघ्न ऋषिसङ्घैरभिष्टुत ।
भगवन्भवहञ्श्रीमन्सहस्रादित्यसन्निभ ॥ १४.१०१.२ ॥
ହେ ଦେବଦେବ, ଦୈତ୍ୟହନ୍ତା, ଋଷିସଂଘଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ତୁତ, ଭଗବାନ, ଭବନାଶକ, ଶ୍ରୀମାନ, ସହସ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟ ସଦୃଶ!
14.101.3
सर्वसंभव धर्मज्ञ सर्वधरमप्रवर्तक ।
सर्वदानफलं सौम्य कथयस्व ममाच्युत ॥ १४.१०१.३ ॥
ହେ ସର୍ବସମ୍ଭବ, ଧର୍ମଜ୍ଞ, ସର୍ବଧର୍ମ ପ୍ରବର୍ତ୍ତକ, ସୌମ୍ୟ, ଅଚ୍ୟୁତ! ସମସ୍ତ ଦାନର ଫଳ ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ।
14.101.4
दानं देयं कथं कृष्ण कीदृशाय द्विजाय वै ।
कीदृशं वा तपः कृत्वा तत्फलं कुत्र भुज्यते ॥ १४.१०१.४ ॥
ହେ କୃଷ୍ଣ, ଦାନ କିପରି ଦେବା ଉଚିତ ଏବଂ କେଉଁ ପ୍ରକାରର ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ? ଅଥବା କେଉଁ ପ୍ରକାରର ତପସ୍ୟା କରିଲେ ତାହାର ଫଳ କେଉଁଠାରେ ଭୋଗ ହୁଏ?
14.101.5
एवमुक्तो हृषीकेशो धर्मपुत्रेण धीमता ।
उवाच धर्मपुत्राय पुण्यान्धर्मान्महोदयान् ॥ १४.१०१.५ ॥
ବୁଦ୍ଧିମାନ ଧର୍ମପୁତ୍ର ଏହିପରି କହିବାରୁ ହୃଷୀକେଶ ଧର୍ମପୁତ୍ରଙ୍କୁ ପୁଣ୍ୟମୟ ଓ ମହାଫଳଦାୟକ ଧର୍ମ କହିଲେ।
14.101.6
शृणुष्वावहितो राजन्पूतं पापघ्नमुत्तमम् ।
सर्वदानफलं सौम्य न श्राव्यं पापकर्मणम् ॥ १४.१०१.६ ॥
ହେ ରାଜନ, ମନୋଯୋଗ ଦେଇ ଶୁଣନ୍ତୁ। ଏହା ପବିତ୍ର, ପାପନାଶକ ଓ ଉତ୍ତମ; ସମସ୍ତ ଦାନର ଫଳ ଏହି। ହେ ସୌମ୍ୟ, ପାପକର୍ମୀକୁ ଏହା ଶୁଣାଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
14.101.7
यच्छ्रुत्वा पुरुषः स्त्री वा नष्टपापः समाहितः ।
तत्क्षणात्पूततां याति पापकर्मरतोपि वा ॥ १४.१०१.७ ॥
ଯାହା ଶୁଣି ପୁରୁଷ ବା ସ୍ତ୍ରୀ, ପାପ ନଷ୍ଟ ହୋଇ ଏକାଗ୍ରଚିତ୍ତେ ସେହି କ୍ଷଣରେ ପବିତ୍ରତା ପାଏ, ପାପକର୍ମରେ ରତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ।
14.101.8
एकाहमपि कौन्तेय भूमावुत्पादितं जलम् ।
सप्त तारयते पूर्वान्वितृष्णा यत्र गौर्भवेत् ॥ १४.१०१.८ ॥
ହେ କୌନ୍ତେୟ, ମାଟିରୁ ଖୋଳାଯାଇଥିବା ଜଳ ଏକ ଦିନ ମଧ୍ୟ, ଯେଉଁଠାରେ ଗାଈ ତୃପ୍ତ ହୁଏ, ସାତ ପୂର୍ବପୁରୁଷଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରେ।
14.101.9
पानीयं परमं लोके जीवानां जीवनं स्मृतम् ।
पानीयस्य प्रदानेन तृप्तिर्भवति पाण्डव।
पानीयस्य गुणा दिव्याः परलोके गुणावहाः ॥ १४.१०१.९ ॥
ଜଗତରେ ପାନୀୟ ଜଳ ପରମ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ତାହା ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ଜୀବନ ବୋଲି ଗଣାଯାଏ। ହେ ପାଣ୍ଡବ, ଜଳଦାନରେ ତୃପ୍ତି ହୁଏ। ଜଳର ଦିବ୍ୟ ଗୁଣ ପରଲୋକରେ ମଧ୍ୟ କଲ୍ୟାଣ ଆଣେ।
14.101.10
तत्र पुष्पोदकी नाम नदी परमपावनी ।
कामान्ददाति राजेन्द्र तोयदानां यमालये ॥ १४.१०१.१० ॥
ସେଠାରେ ପୁଷ୍ପୋଦକୀ ନାମକ ଅତି ପବିତ୍ରକାରୀ ନଦୀ ଅଛି। ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ସେ ଜଳଦାତାମାନଙ୍କୁ ଯମାଳୟରେ ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ଦିଏ।
14.101.11
शीतलं सलिलं ह्यत्र ह्यक्षय्यममृतोपमम् ।
शीततोयप्रदादॄणां भवेन्नित्यं सुखावहम् ॥ १४.१०१.११ ॥
ଏଠାରେ ଶୀତଳ ଜଳ ପ୍ରକୃତରେ ଅକ୍ଷୟ ଏବଂ ଅମୃତ ସମ। ଶୀତଳ ଜଳ ଦାତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ତାହା ସଦା ସୁଖଦାୟକ।
14.101.12
ये चाप्यतोयदातारः पूयस्तेषां विधीयते। ॥ १४.१०१.१२ ॥
ଯେଉଁମାନେ ଜଳ ଦାନ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପୂଯ (ପୁଂଜ) ପୂର୍ଣ୍ଣ ନରକ ବିହିତ।
14.101.13
प्रणश्यत्यंबुपानेन बुभुक्षा च युधिष्ठिर ।
तृपीषस्य न चान्नेन पिपासाऽपि प्रणश्यति।
तस्मात्तोयं सदा देयं तृषितेभ्यो विजानता। ॥ १४.१०१.१३ ॥
ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଜଳ ପାନ କଲେ କ୍ଷୁଧା ମଧ୍ୟ ନଷ୍ଟ ହୁଏ। ଅନ୍ନରେ ତୃପ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତିର ତୃଷ୍ଣା ମଧ୍ୟ ନଷ୍ଟ ହୁଏ। ତେଣୁ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ୟକ୍ତି ସର୍ବଦା ତୃଷିତମାନଙ୍କୁ ଜଳ ଦେବା ଉଚିତ।
14.101.14
अग्नेर्मूर्तिः क्षितेर्योनिरमृतस्य स संभवः ।
अतोंभः सर्वभूतानां मूलमित्युच्यते बुधैः ॥ १४.१०१.१४ ॥
ଜଳ ଅଗ୍ନିର ରୂପ, ପୃଥିବୀର ଉତ୍ପତ୍ତିସ୍ଥଳ ଏବଂ ଅମୃତର ଜନ୍ମସ୍ଥଳ। ତେଣୁ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଜଳକୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ମୂଳ କହନ୍ତି।
14.101.15
अद्भिः सर्वाणि भूतानि जीवन्ति प्रभवन्ति च ।
तस्मात्सर्वेषु दानेषु तोयदानं विशिष्यते ॥ १४.१०१.१५ ॥
ଜଳ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ବଞ୍ଚନ୍ତି ଏବଂ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି। ତେଣୁ ସମସ୍ତ ଦାନ ମଧ୍ୟରେ ଜଳଦାନ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
14.101.16
सर्वदानतपोयज्ञैर्यत्प्राप्यं फलमुत्तमम् ।
तत्सर्वं तोयदानेन प्राप्यते नात्र संशयः ॥ १४.१०१.१६ ॥
ସମସ୍ତ ଦାନ, ତପସ୍ୟା ଓ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁ ଉତ୍ତମ ଫଳ ମିଳେ, ତାହା ସବୁ ଜଳଦାନ ଦ୍ୱାରା ମିଳେ। ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
14.101.17
ये प्रयच्छन्ति विप्रेभ्यस्त्वन्नदातं सुसंस्कृतम् ।
तैस्तु दत्ताः स्वयं प्राणा भवन्ति भरतर्षभ ॥ १४.१०१.१७ ॥
ଯେଉଁମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଭଲ ଭାବେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅନ୍ନ ଦାନ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିଜ ପ୍ରାଣ ହିଁ ଦିଆଯାଇଥାଏ, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ।
14.101.18
अन्नाद्रक्तं च शुक्लं च अन्ने जीवः प्रतिष्ठितः ।
इन्द्रियाणि च बुद्धिश्च पुष्णन्त्यन्नेन नित्यशः।
अन्नहीनानि सीदन्ति सर्वभूतानि पाण्डव ॥ १४.१०१.१८ ॥
ଅନ୍ନରୁ ରକ୍ତ ଓ ଶୁକ୍ର ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଏବଂ ଅନ୍ନରେ ହିଁ ଜୀବ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ। ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ବୁଦ୍ଧି ସର୍ବଦା ଅନ୍ନ ଦ୍ୱାରା ହିଁ ପୋଷିତ ହୁଏ। ହେ ପାଣ୍ଡବ, ଅନ୍ନହୀନ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ କ୍ଷୟ ପାଏ।
14.101.19
तेजो बलं च रूपं च सत्वं वीर्यं धृतिर्द्युतिः ।
ज्ञानं मेधा तथाऽऽयुश्च सर्वमन्ने प्रतिष्ठितम् ॥ १४.१०१.१९ ॥
ତେଜ, ବଳ, ରୂପ, ସତ୍ତ୍ୱ, ବୀର୍ଯ୍ୟ, ଧୃତି, ଦ୍ୟୁତି, ଜ୍ଞାନ, ମେଧା ଓ ଆୟୁ — ସବୁ ଅନ୍ନରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ।
14.101.20
देवमानवर्तिर्यक्षु सर्वलोकेषु सर्वदा ।
सर्वकालं हि सर्वेषां सर्वमन्ने प्रतिष्ठितम् ॥ १४.१०१.२० ॥
ଦେବ, ମାନବ, ତିର୍ଯ୍ୟକ୍ ଓ ଯକ୍ଷ — ସମସ୍ତ ଲୋକରେ, ସଦା, ସର୍ବକାଳେ — ସବୁ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର, ଅନ୍ନରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ।
14.101.21
अन्नं प्रजापते रूपमन्नं प्रजननं स्मृतम् ।
सर्वभूतमयं चान्नं जीवश्चान्नमयः स्मृतः ॥ १४.१०१.२१ ॥
ଅନ୍ନ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ରୂପ; ଅନ୍ନ ହିଁ ପ୍ରଜନନ ବୋଲି ସ୍ମୃତ। ଅନ୍ନ ସର୍ବଭୂତମୟ; ଜୀବ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ନମୟ ବୋଲି ସ୍ମୃତ।
14.101.22
अन्नेनाधिष्ठितः प्राण अपानो व्यान एव च ।
उदानश्च समानश्च धारयन्ति शरीरिणम् ॥ १४.१०१.२२ ॥
ଅନ୍ନ ଦ୍ୱାରା ଅଧିଷ୍ଠିତ ପ୍ରାଣ, ଅପାନ, ବ୍ୟାନ, ଉଦାନ ଓ ସମାନ — ଏମାନେ ହିଁ ଦେହଧାରୀକୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି।
14.101.23
शयनोत्थानगमनग्रहणाकर्षणानि च ।
सर्वसत्वकृतं क्रम चान्नादेव प्रवर्तते ॥ १४.१०१.२३ ॥
ଶୟନ, ଉଠିବା, ଗମନ, ଗ୍ରହଣ, ଆକର୍ଷଣ ଓ ସର୍ବପ୍ରାଣୀଙ୍କର କର୍ମକ୍ରମ — ସବୁ ଅନ୍ନରୁ ହିଁ ପ୍ରବର୍ତ୍ତେ।
14.101.24
चतुर्विधानि भूतानि जङ्गमानि स्थिराणि च ।
अन्नाद्भवन्ति राजेन्द्र सृष्टिरेषा प्रजापतेः ॥ १४.१०१.२४ ॥
ଚଳଶୀଳ ଓ ସ୍ଥିର — ଚାରି ପ୍ରକାର ଭୂତ ଅନ୍ନରୁ ହିଁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି, ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର; ଏହା ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ସୃଷ୍ଟି।
14.101.25
विद्यास्थानानि सर्वाणि सर्वयज्ञाश्च पावनाः ।
अन्नाद्यस्मात्प्रवर्तन्ते तस्मादन्नं परं स्मृतम् ॥ १४.१०१.२५ ॥
ସମସ୍ତ ବିଦ୍ୟାସ୍ଥାନ ଓ ପାବନ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ ଅନ୍ନରୁ ହିଁ ପ୍ରବର୍ତ୍ତିତ ହୁଅନ୍ତି; ତେଣୁ ଅନ୍ନକୁ ପରମ କୁହାଯାଇଛି।
14.101.26
देवा रुद्रादयः सर्वे पितरोऽप्यग्नयस्तथा ।
यस्मादन्नेन तुष्यन्ति तस्मादन्नं विशिष्यते ॥ १४.१०१.२६ ॥
ରୁଦ୍ରାଦି ସମସ୍ତ ଦେବତା, ପିତୃଗଣ ଓ ଅଗ୍ନିମାନେ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ନରେ ତୃପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି; ତେଣୁ ଅନ୍ନ ବିଶିଷ୍ଟ।
14.101.27
यस्मादन्नात्प्रजाः सर्वाः कल्पेकल्पेऽसृजत्प्रभुः ।
तस्मादन्नात्परं दानं न भूतं न भविष्यति ॥ १४.१०१.२७ ॥
ଯେଉଁ ଅନ୍ନରୁ ପ୍ରଭୁ ପ୍ରତି କଳ୍ପରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରଜା ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ, ସେହି ଅନ୍ନ ଦାନଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦାନ ହୋଇନାହିଁ କି ହେବ ନାହିଁ।
14.101.28
यस्मादन्नात्प्रवर्तन्ते धर्मार्थौ काम एव च ।
तस्मादन्नात्परं दानं नामुत्रेह च पाण्डव ॥ १४.१०१.२८ ॥
ଯେଉଁ ଅନ୍ନରୁ ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ ଓ କାମ ପ୍ରବର୍ତ୍ତିତ ହୁଅନ୍ତି, ସେହି ଅନ୍ନ ଦାନଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦାନ ଇହଲୋକ କି ପରଲୋକରେ ନାହିଁ, ହେ ପାଣ୍ଡବ।
14.101.29
यक्षरक्षोग्रहा नागा भूतान्यन्ते च दानवाः ।
तुष्यन्त्यन्नेन यस्मात्तु तस्मादन्नं परं भवेत् ॥ १४.१०१.२९ ॥
ଯକ୍ଷ, ରାକ୍ଷସ, ଗ୍ରହ, ନାଗ, ଭୂତ ଏବଂ ଶେଷରେ ଦାନବମାନେ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ନରେ ତୃପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି; ତେଣୁ ଅନ୍ନ ପରମ ହେବା ଉଚିତ।
14.101.30
परान्नमुपभुञ्जनो यत्कर्म कुरुते शुभम् ।
तच्छुभस्यैकभागस्तु कर्तुर्भवति भारत ॥ १४.१०१.३० ॥
ଅନ୍ୟର ଅନ୍ନ ଭୋଜନ କରୁଥିବା ଲୋକ ଯେଉଁ ଶୁଭ କର୍ମ କରେ, ସେହି ଶୁଭର ଏକ ଭାଗ ହିଁ କର୍ତ୍ତାକୁ ମିଳେ, ହେ ଭାରତ।
14.101.31
अन्नदस्य त्रयो भागा भन्ति पुरुषर्षभ ।
तस्यादन्नं प्रदातव्यं ब्राह्मणेभ्यो विशेषतः ॥ १४.१०१.३१ ॥
ଅନ୍ନଦାତାଙ୍କର ତିନି ଭାଗ ହୁଏ, ହେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ। ତେଣୁ ଅନ୍ନ ବିଶେଷ ଭାବେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ।
14.101.32
ब्राह्मणाय दरिद्राय योऽन्नं संवत्सरं नृप ।
श्रोत्रियाय प्रयच्छेद्वै पाकभेदविवर्जितः ॥ १४.१०१.३२ ॥
ହେ ରାଜା, ଯିଏ ଏକ ବର୍ଷ ଧରି ଦରିଦ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଶ୍ରୋତ୍ରିୟଙ୍କୁ ପାକଭେଦ ବିନା ଅନ୍ନ ଦିଏ...
14.101.33
डंभानृतविमुक्तस्तु परां भक्तिमुपागतः ।
स्वधर्मेणार्जितफलं तस्य पुण्यफलं शृणु ॥ १४.१०१.३३ ॥
କିନ୍ତୁ ଦମ୍ଭ ଓ ମିଥ୍ୟାରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ପରମ ଭକ୍ତି ପାଇଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିର ସ୍ୱଧର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଅର୍ଜିତ ଫଳ ଓ ପୁଣ୍ୟଫଳ ଶୁଣ।
14.101.34
शतवर्षसहस्राणि कामगः कामरूपधृत् ।
मोदतेऽमरलोकस्थः पूज्यमानोप्सरोगणैः।
ततश्चापि च्युतः कालान्नरलोके द्विजो भवेत् ॥ १४.१०१.३४ ॥
ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ବିଚରଣ କରୁଥିବା ଓ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ରୂପ ଧାରଣ କରୁଥିବା ସେ ଶହ ଶହ ହଜାର ବର୍ଷ ଅମରଲୋକରେ ରହି ଅପ୍ସରା ଗଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ହୋଇ ଆନନ୍ଦ କରେ। ତା'ପରେ କାଳକ୍ରମେ ସେଠାରୁ ଚ୍ୟୁତ ହୋଇ ମନୁଷ୍ୟଲୋକରେ ଦ୍ୱିଜ ହୁଏ।
14.101.35
अग्नभिक्षां च यो दद्याद्दरिद्राय द्विजातये ।
षण्मासान्वार्षिकं श्राद्दं तस्य पुण्यफलं शृणु ॥ १४.१०१.३५ ॥
ଯିଏ ଦରିଦ୍ର ଦ୍ୱିଜକୁ ଅନ୍ନଭିକ୍ଷା ଦିଏ, ସେ ଛଅ ମାସ ବାର୍ଷିକ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବାର ପୁଣ୍ୟଫଳ ପାଏ। ସେହି ପୁଣ୍ୟଫଳ ଶୁଣ।
14.101.36
गोसहस्रप्रदानेन यत्पुण्यं समुदाहृतम् ।
तत्प्रण्यफलमाप्नोति नरो वै नात्र संशयः ॥ १४.१०१.३६ ॥
ହଜାର ଗାଈ ଦାନ କରିବାରେ ଯେଉଁ ପୁଣ୍ୟ କୁହାଯାଇଛି, ସେହି ପୁଣ୍ୟଫଳ ମନୁଷ୍ୟ ପାଏ; ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
14.101.37
अथ संवत्सरं दद्यादग्रभिक्षामयाचते ।
प्रच्छद्यैव स्वयं नीत्वा तस्य पुण्यफलं शृणु ॥ १४.१०१.३७ ॥
ତା'ପରେ ଏକ ବର୍ଷ ଧରି ଯାଚକଙ୍କୁ ପ୍ରଥମ ଭିକ୍ଷା ଦେଇ, ନିଜେ ତାହା ଆବୃତ କରି ନେଇଯାଉଥିବା ଲୋକର ପୁଣ୍ୟଫଳ ଶୁଣ।
14.101.38
कपिलानां सहस्रैस्तु यद्देयं पुण्यमुच्यते ।
तत्सर्वमखिलं प्राप्य शक्रलोके महीयते ॥ १४.१०१.३८ ॥
ହଜାର କପିଳା ଗାଈ ଦାନରେ ଯେଉଁ ପୁଣ୍ୟ କୁହାଯାଇଛି, ତାହା ସମସ୍ତ ପାଇ ସେ ଇନ୍ଦ୍ରଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ।
14.101.39
स शक्रभवने रम्ये र्षिकोटिशतं नृप ।
यथाकामं महातेजाः क्रीडत्यप्सरसांगणैः ॥ १४.१०१.३९ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ସେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ରମଣୀୟ ଭବନରେ ଶହେ କୋଟି ଋଷିଙ୍କ ସହ, ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଅପ୍ସରାଗଣଙ୍କ ସହ ମହାତେଜସ୍ୱୀ ହୋଇ କ୍ରୀଡ଼ା କରେ।
14.101.40
अन्नं च यस्तु वै दद्याद्द्विजाय नियतव्रतः ।
दशवर्षामि राजेन्द्र तस्य पुण्यफलं शृणु ॥ १४.१०१.४० ॥
ଯେ ନିୟମବ୍ରତୀ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦଶ ବର୍ଷ ଅନ୍ନ ଦାନ କରେ, ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ତାହାର ପୁଣ୍ୟଫଳ ଶୁଣ।
14.101.41
कपिला शतसहस्रस्य विधिदत्तस्य यत्फलम् ।
तत्पुण्यफलमासाद्य पुरन्दरपुरं व्रजेत् ॥ १४.१०१.४१ ॥
ବିଧିପୂର୍ବକ ଦିଆଯାଇଥିବା ଲକ୍ଷେ କପିଳା ଗାଈର ଯେଉଁ ଫଳ, ସେହି ପୁଣ୍ୟଫଳ ପାଇ ସେ ପୁରନ୍ଦରଙ୍କ ନଗରକୁ ଯାଏ।
14.101.42
स शक्रभवने रम्ये कामरूपी यथासुखम् ।
शतकोटिसमा राजन्क्रीडतेऽमरपूजितः ॥ १४.१०१.४२ ॥
ସେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ରମଣୀୟ ଭବନରେ, ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ରୂପ ଧରି, ସୁଖରେ, ହେ ରାଜନ୍, ଶହେ କୋଟି ବର୍ଷ ଅମରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ହୋଇ କ୍ରୀଡ଼ା କରେ।
14.101.43
शक्रलोकावतीर्णश्च इह लोके महाद्युतिः ।
चतुर्वेदी द्विजः श्रीमाञ्जायते राजपूजितः ॥ १४.१०१.४३ ॥
ଇନ୍ଦ୍ରଲୋକରୁ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ଏହି ଲୋକରେ ମହାତେଜସ୍ୱୀ, ଚାରିବେଦଜ୍ଞ, ଶ୍ରୀମାନ ଦ୍ୱିଜ ଜନ୍ମ ନିଏ; ସେ ରାଜାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ହୁଏ।
14.101.44
अध्वश्रान्ताय विप्राय क्षुधितायान्नकाङ्क्षिणे ।
देशकालाभियाताय दीयते पाण्डुनन्दन ॥ १४.१०१.४४ ॥
ହେ ପାଣ୍ଡୁନନ୍ଦନ, ପଥ ଶ୍ରମରେ କ୍ଳାନ୍ତ, କ୍ଷୁଧିତ, ଅନ୍ନ ଇଚ୍ଛୁକ, ଉପଯୁକ୍ତ ଦେଶକାଳରେ ଆସିଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଦାନ ଦିଆଯାଏ।
14.101.45
याचतेऽन्नं न दद्याद्यो विद्यामाने धनागमे ।
स लुब्धो नरकं याति कृमीणां कालसूत्रकम् ॥ १४.१०१.४५ ॥
ଧନାଗମ ଥିବା ସମୟରେ ଯାଚକକୁ ଅନ୍ନ ଯେ ଦିଏ ନାହିଁ, ସେ ଲୋଭୀ କୃମିପୂର୍ଣ୍ଣ କାଳସୂତ୍ରକ ନରକକୁ ଯାଏ।
14.101.46
तत्र नरके घोरे लोभमोहविचेतनः ।
दशरव्षसहस्राणि क्लिश्यते वेदनार्दितः ॥ १४.१०१.४६ ॥
ସେହି ଭୟଙ୍କର ନରକରେ, ଲୋଭ ମୋହରେ ଚେତନାହୀନ ହୋଇ, ସେ ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ବେଦନାରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ କ୍ଲେଶ ଭୋଗେ।
14.101.47
तस्माच्च नरकान्मुक्तः कालेन महता हि सः ।
दरिद्रो मानुषे लोके चण्डालेष्वपि जायते। ॥ १४.१०१.४७ ॥
ସେହି ନରକରୁ ବହୁ କାଳ ପରେ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ସେ ମନୁଷ୍ୟଲୋକରେ ଦରିଦ୍ର ହୋଇ ଚଣ୍ଡାଳମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମ ନିଏ।
14.101.48
यस्तु पांसुलपादश्च दूराध्वश्रमकर्शितः ।
क्षुत्पिपासाश्रमश्रान्त आर्तः खिन्नगतिर्द्विजः ॥ १४.१०१.४८ ॥
ମାତ୍ର ଧୂଳିଭରା ପାଦ, ଦୂର ପଥର ଶ୍ରମରେ କୃଶ, କ୍ଷୁଧା ତୃଷ୍ଣା ଓ ଶ୍ରମରେ କ୍ଳାନ୍ତ, ପୀଡ଼ିତ, ଶିଥିଳ ଗତିର ସେ ଦ୍ୱିଜ—
14.101.49
पृच्छन्वै ह्यन्नदातारं गृहमभ्येत्य याचयेत् ।
तं पूजयेत्तु यत्नेन सोऽतिथिः स्वर्गसंक्रमः।
तस्मिंस्तुष्टे नरश्रेष्ठ तुष्टाः स्युः सर्वदेवताः ॥ १४.१०१.४९ ॥
ଅନ୍ନଦାତାଙ୍କୁ ପଚାରି ଘରକୁ ଆସି ଯାଚନା କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଯତ୍ନରେ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ; ସେ ଅତିଥି, ସ୍ୱର୍ଗର ପଥ। ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି।
14.101.50
न तथा हविषा होमैर्न पुष्पैर्नानुलेपनैः ।
अग्नयः पार्थ तुष्यन्ति यथा ह्यतिथिपूजनात् ॥ १४.१०१.५० ॥
ହେ ପାର୍ଥ, ହବି ଓ ହୋମରେ, ପୁଷ୍ପରେ କିମ୍ବା ଅନୁଲେପନରେ ଅଗ୍ନିମାନେ ସେତେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ, ଯେପରି ଅତିଥିପୂଜାରେ ହୁଅନ୍ତି।
14.101.51
कपिलायां तु दत्तायां विधिवज्ज्येष्ठपुष्करे ।
न तत्फलमवाप्नोति यत्फलं विप्रबोजनान्। ॥ १४.१०१.५१ ॥
ଜ୍ୟେଷ୍ଠପୁଷ୍କରରେ ବିଧି ଅନୁସାରେ କପିଳା ଗାଈ ଦାନ କଲେ ମଧ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ-ଭୋଜନରେ ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ, ତାହା ମିଳେ ନାହିଁ।
14.101.52
द्विजपादोदकक्लिन्ना यावत्तिष्ठति मेदिनी ।
तावत्पुष्करपत्रेण पिबन्ति पितरो जलम् ॥ १४.१०१.५२ ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ପାଦୋଦକରେ ଭିଜିଥିବା ପୃଥିବୀ ଯେତେ ସମୟ ରହେ, ସେତେ ସମୟ ପିତୃଗଣ ପଦ୍ମପତ୍ରରେ ଜଳ ପାନ କରନ୍ତି।
14.101.53
देवमाल्यापनयनं द्विजोच्छिष्टापमार्जनम् ।
श्रान्तसंवाहनं चैव तथा पादावसेचनम् ॥ १४.१०१.५३ ॥
ଦେବମାଲ୍ୟ ଅପସାରଣ, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟ ପୋଛିବା, କ୍ଳାନ୍ତଙ୍କ ସଂବାହନ ଏବଂ ସେପରି ପାଦ ଧୋଇବା।
14.101.54
प्रतिश्रयप्रदानं च तथा शय्यासनस्य च ।
एकैकं पाण्डवश्रेष्ठ गोप्रदानाद्विशिष्यते ॥ १४.१०१.५४ ॥
ଆଶ୍ରୟ ଦେବା, ସେପରି ଶଯ୍ୟା ଓ ଆସନ ଦେବା — ହେ ପାଣ୍ଡବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହା ପ୍ରତ୍ୟେକ ଗୋଦାନଠାରୁ ବିଶିଷ୍ଟ।
14.101.55
पादोदकं पादघृतं दीपमन्नं प्रतिश्रयम् ।
ये प्रयच्छन्ति विप्रेभ्यो नोपसर्पन्ति ते यमम् ॥ १४.१०१.५५ ॥
ଯେଉଁମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ପାଦଧୋଇ ଜଳ, ପାଦରେ ଘିଅ, ଦୀପ, ଅନ୍ନ ଓ ଆଶ୍ରୟ ଦିଅନ୍ତି, ସେମାନେ ଯମ ନିକଟକୁ ଯାଆନ୍ତି ନାହିଁ।
14.101.56
विप्रातिथ्ये कृते राजन्भक्त्या शुश्रूषितेऽपि च ।
देवाः शुश्रूषिताः सर्वे त्रयस्त्रिंशदरिन्दम ॥ १४.१०१.५६ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଆତିଥ୍ୟ ଦେଇ ଭକ୍ତିରେ ସେବା କଲେ, ହେ ଅରିନ୍ଦମ, ତେତିଶ ଦେବତାଙ୍କ ସମସ୍ତଙ୍କର ସେବା ହୁଏ।
14.101.57
अभ्यागतो ज्ञातपूर्वो ह्यज्ञातोऽतिथिरुच्यते ।
तयोः पूजां द्विजः कुर्यादिति पौराणिकी श्रुतिः ॥ १४.१०१.५७ ॥
ଯିଏ ପୂର୍ବରୁ ପରିଚିତ ସେ ଅଭ୍ୟାଗତ; ଅପରିଚିତ ଅତିଥି କୁହାଯାଏ। ସେ ଦୁହିଁଙ୍କୁ ଦ୍ୱିଜ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍, ଏହା ପୌରାଣିକ ଶ୍ରୁତି।
14.101.58
पादाभ्यङ्गन्नपानैस्तु योऽतिर्थिं पूजयेन्नरः ।
पूजितस्तेन राजेन्द्र भवामीह न संशयः ॥ १४.१०१.५८ ॥
ଯେ ମନୁଷ୍ୟ ପାଦରେ ତେଲ ମାଖି, ଅନ୍ନପାନ ଦେଇ ଅତିଥିଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ, ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ତା ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ହୋଇ ମୁଁ ଏଠାରେ (ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ) ପ୍ରକଟ ହୁଏ; ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
14.101.59
शीघ्रं पापाद्विनिर्मुक्तो मया चानुग्रहीकृतः ।
विमानेनेन्दुकल्पेन मम लोकं स गच्छति ॥ १४.१०१.५९ ॥
ସେ ଶୀଘ୍ର ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ ଏବଂ ମୋ ଦ୍ୱାରା ଅନୁଗ୍ରହୀତ ହୁଏ; ଚନ୍ଦ୍ରସମ ବିମାନରେ ସେ ମୋ ଲୋକକୁ ଯାଏ।
14.101.60
अभ्यागतं श्रान्तमनुव्रजन्ति ।
देवाश्च सर्वे पितरोऽग्नयश्च।
तस्मिन्द्विजे पूजिते पूजिताः स्यु-
र्गते निराशाः पितरो व्रजन्ति ॥ १४.१०१.६० ॥
କ୍ଳାନ୍ତ ହୋଇ ଆସିଥିବା ଅଭ୍ୟାଗତଙ୍କ ପଛରେ ଦେବତା, ପିତୃଗଣ ଏବଂ ଅଗ୍ନିଗଣ ସମସ୍ତେ ଯାଆନ୍ତି। ସେହି ଦ୍ୱିଜ ପୂଜିତ ହେଲେ ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ପୂଜିତ ହୁଅନ୍ତି; ସେ ଚାଲିଗଲେ ପିତୃଗଣ ନିରାଶ ହୋଇ ଫେରି ଯାଆନ୍ତି।
14.101.61
अतिर्थिर्यस्य भग्नाशो गृहात्प्रतिनिवर्तते ।
पितरस्तस्य नाश्नन्ति दशवर्षणि पञ्च च ॥ १४.१०१.६१ ॥
ଯାହାର ଘରରୁ ଅତିଥି ନିରାଶ ହୋଇ ଫେରିଯାଏ, ତାହାର ପିତୃଗଣ ପନ୍ଦର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭୋଜନ କରନ୍ତି ନାହିଁ।
14.101.62
वर्जितः पितृभिर्लुब्धः स देवैरग्निभिः सह ।
निरयं रौरवं गत्वा दशवर्षाणि पञ्च च।
ततश्चापि च्युतः कालादिह चोच्छिष्टभुग्भवेत् ॥ १४.१०१.६२ ॥
ପିତୃ, ଦେବତା ଓ ଅଗ୍ନି ଦ୍ୱାରା ପରିତ୍ୟକ୍ତ ଲୋଭୀ ରୌରବ ନରକକୁ ଯାଇ ପନ୍ଦର ବର୍ଷ ରହେ; ପରେ କାଳ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ ଏଠାରେ ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟଭୋଜୀ ହୁଏ।
14.101.63
वैश्वदेवान्तिके प्राप्तमतिथिं यो न पूजयेत् ।
चण्डालत्वमवाप्नोति सद्य एव न संशयः ॥ १४.१०१.६३ ॥
ବୈଶ୍ୱଦେବ ବଳି ସମୟରେ ଆସିଥିବା ଅତିଥିଙ୍କୁ ଯିଏ ସମ୍ମାନ ନ କରେ, ସେ ତୁରନ୍ତ ଚଣ୍ଡାଳତ୍ୱ ପାଏ; ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
14.101.64
निर्वासयति यो विप्रं देशकालगतं गृहात् ।
पतितस्तत्क्षणादेव जायते नात्र संशयः ॥ १४.१०१.६४ ॥
ଉପଯୁକ୍ତ ଦେଶ-କାଳରେ ଆସିଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଯିଏ ଘରୁ ବାହାର କରିଦିଏ, ସେ ସେହି କ୍ଷଣରେ ପତିତ ହୋଇ ଜନ୍ମ ନିଏ; ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
14.101.65
नरके रौरवे घोरे वर्षकोटिं स पच्यते ।
ततश्चापि च्युतः कालादिह लोके नराधमः।
श्वा वै द्वादशजन्मानि जायते क्षुत्पिपासितः ॥ १४.१०१.६५ ॥
ସେ ଭୟଙ୍କର ରୌରବ ନରକରେ କୋଟି ବର୍ଷ ପାଚି ହୁଏ; ପରେ କାଳ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ ଏହି ଲୋକରେ ଅଧମ ମନୁଷ୍ୟ ହୋଇ, କ୍ଷୁଧା-ତୃଷ୍ଣାରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ, ବାର ଜନ୍ମ କୁକୁର ହୋଇ ଜନ୍ମେ।
14.101.66
चण्डालोप्यतिथिः प्राप्तो देशकालेऽन्नकाङ्क्षयाः ।
अभ्युद्गम्यो गृहस्थेन पूजनीयश्च सर्वदा ॥ १४.१०१.६६ ॥
ଚଣ୍ଡାଳ ମଧ୍ୟ ଯଦି ଅତିଥି ହୋଇ ଉପଯୁକ୍ତ ଦେଶ-କାଳରେ ଅନ୍ନ ଆକାଂକ୍ଷାରେ ଆସେ, ତେବେ ଗୃହସ୍ଥ ତାହାକୁ ଉଠି ସ୍ୱାଗତ କରି ସଦା ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ୍।
14.101.67
अनर्चयित्वा योऽश्नाति लोभमोहविचेतनः ।
स चण्डालत्वमापन्नो दश जन्मानि पाण्डव ॥ १४.१०१.६७ ॥
ଅତିଥିଙ୍କୁ ସତ୍କାର ନ କରି ଲୋଭ ଓ ମୋହରେ ବିବେକହୀନ ହୋଇ ଯିଏ ଭୋଜନ କରେ, ହେ ପାଣ୍ଡବ, ସେ ଚଣ୍ଡାଳତ୍ୱ ପାଇ ଦଶ ଜନ୍ମ ସେହି ଅବସ୍ଥାରେ ରହେ।
14.101.68
निराशमतिथिं कृत्वा भुञ्जनो यः प्रहृष्टवान् ।
न जानाति किलात्मानं विष्ठकूपे निपातितं ॥ १४.१०१.६८ ॥
ଅତିଥିଙ୍କୁ ନିରାଶ କରି ଆନନ୍ଦରେ ଯିଏ ଭୋଜନ କରେ, ସେ ନିଜକୁ ମଳକୂପରେ ପଡ଼ିଥିବା ଜାଣେ ନାହିଁ।
14.101.69
मोघं ध्रुवं प्रोर्णयति मोघमस्य तु पच्यते ।
मोघमन्नं सदाऽश्नाति योतिथिं न च पूजयेत् ॥ १४.१०१.६९ ॥
ତା'ର ପ୍ରୟାସ ନିଶ୍ଚୟ ବୃଥା ଯାଏ; ତା'ର ରାନ୍ଧିଥିବା ଅନ୍ନ ମଧ୍ୟ ବୃଥା ଯାଏ। ଅତିଥିଙ୍କୁ ପୂଜା ନ କରି ସଦା ବୃଥା ଅନ୍ନ ଖାଉଥିବା ଏମିତି ହୁଏ।
14.101.70
साङ्गोपाङ्गांस्तु यो वेदान्पठतीह दिनेदिने ।
न चातिथिं पूजयति वृथा भवति स द्विजः ॥ १४.१०१.७० ॥
ଯିଏ ଅଙ୍ଗୋପାଙ୍ଗ ସହିତ ପ୍ରତିଦିନ ବେଦ ପାଠ କରେ, କିନ୍ତୁ ଅତିଥିଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ ନାହିଁ, ସେ ଦ୍ୱିଜ ବୃଥା ହୁଏ।
14.101.71
पाकयज्ञमहायज्ञैः सोमसंस्थाभिरेव च ।
ये यजन्ति न चार्चन्ति गृहेष्वतिथिमागतम् ॥ १४.१०१.७१ ॥
ପାକଯଜ୍ଞ, ମହାଯଜ୍ଞ ଓ ସୋମସଂସ୍ଥା ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁମାନେ ଯଜ୍ଞ କରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଘରକୁ ଆସିଥିବା ଅତିଥିଙ୍କୁ ସତ୍କାର କରନ୍ତି ନାହିଁ।
14.101.72
तेषां यशोभिकामानां दत्तमिष्टं च यद्भवेत् ।
वृथा भवति तत्सर्वमाशया हि तया हतम् ॥ १४.१०१.७२ ॥
ଯଶ ଇଚ୍ଛୁକ ସେମାନଙ୍କର ଯାହା ଦାନ ଓ ଇଷ୍ଟଯଜ୍ଞ, ସବୁ ବୃଥା ହୁଏ; ସେହି ଆଶାରେ ହିଁ ତାହା ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ।
14.101.73
देशं कालं च पात्रं च स्वशक्तिं च निरीक्ष्य च ।
अल्पं समं महद्वापि कुर्यादातिथ्यमात्मवान् ॥ १४.१०१.७३ ॥
ସ୍ଥାନ, କାଳ, ପାତ୍ର ଓ ନିଜ ଶକ୍ତି ବିଚାର କରି, ଆତ୍ମସଂଯମୀ ବ୍ୟକ୍ତି ଅଳ୍ପ, ସମାନ ବା ମହତ୍ ଯେପରି ହେଉ ଅତିଥି ସତ୍କାର କରିବା ଉଚିତ।
14.101.74
सुमुखः सुप्रसन्नात्मा धीमानतिथिमागतम् ।
स्वागतेनासनेनाद्भिरन्नाद्येन च पूजयेत् ॥ १४.१०१.७४ ॥
ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟକ୍ତି ଆସିଥିବା ଅତିଥିକୁ ପ୍ରସନ୍ନ ମୁଖ ଓ ପ୍ରସନ୍ନ ମନରେ ସ୍ବାଗତ ବାକ୍ୟ, ଆସନ, ଜଳ ଓ ଅନ୍ନ ଦେଇ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ।
14.101.75
हितः प्रियो वा द्वेष्यो वा मूर्खः पण्डित एव वा ।
प्राप्तो यो वैश्वदेवान्ते सोतिथिः स्वर्गसंक्रमः ॥ १४.१०१.७५ ॥
ହିତକାରୀ, ପ୍ରିୟ, ଶତ୍ରୁ, ମୂର୍ଖ ବା ପଣ୍ଡିତ ଯେହିକ ହେଉ, ବୈଶ୍ୱଦେବ ଶେଷରେ ଆସିଥିବା ଯେ, ସେ ଅତିଥି; ସେ ସ୍ୱର୍ଗର ପଥ।
14.101.76
क्षुत्पिपासाश्रमार्ताय देशकालगताय च ।
सत्कृत्यान्नं प्रदातव्यं यज्ञस्य फलमिच्छता ॥ १४.१०१.७६ ॥
ଭୋକ, ତୃଷା ଓ କ୍ଳାନ୍ତିରେ ପୀଡ଼ିତ ଓ ଦୂର ଦେଶ-କାଳରୁ ଆସିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞଫଳ ଇଚ୍ଛୁକ ବ୍ୟକ୍ତି ସମ୍ମାନର ସହିତ ଅନ୍ନ ଦେବା ଉଚିତ।
14.101.77
भोजयेदात्मनः श्रेष्ठान्विधइवद्धव्यकव्ययोः ।
अन्नं प्राणो मनुष्यणामन्नदः प्राणदो भवेत्।
तस्मादन्नं विशेषेण दातव्यं भूतिमिच्छता ॥ १४.१०१.७७ ॥
ନିଜର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲୋକଙ୍କୁ ବିଧି ଅନୁସାରେ ହବ୍ୟ ଓ କବ୍ୟରେ ଭୋଜନ କରାଇବା ଉଚିତ। ଅନ୍ନ ମନୁଷ୍ୟର ପ୍ରାଣ; ଅନ୍ନଦାତା ପ୍ରାଣଦାତା। ତେଣୁ ସମୃଦ୍ଧି ଇଚ୍ଛୁକ ବ୍ୟକ୍ତି ବିଶେଷ ଭାବେ ଅନ୍ନ ଦେବା ଉଚିତ।
14.101.78
अन्नदः सर्वकामैस्तु सुतृप्तः सुष्ट्वलङ्कृतः ।
पूर्णचन्द्रप्रकाशेन विमानेन विराजते ॥ १४.१०१.७८ ॥
ଅନ୍ନଦାତା ସମସ୍ତ କାମନାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଭଲ ଭାବେ ତୃପ୍ତ ଓ ସୁନ୍ଦର ଅଳଙ୍କାରରେ ସଜ୍ଜିତ ହୋଇ, ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ରର ଆଲୋକ ପରି ବିମାନରେ ଶୋଭା ପାଏ।
14.101.79
सेव्यमानो वरस्त्रीभिर्मम लोकं स गच्छति ।
क्रीडित्वा तु ततस्तस्मिन्वर्षकोटिं यथाऽमरः ॥ १४.१०१.७९ ॥
ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ ହୋଇ ସେ ମୋ ଲୋକକୁ ଯାଏ; ସେଠାରେ ଦେବତାଙ୍କ ପରି କୋଟି ବର୍ଷ କ୍ରୀଡ଼ା କରେ।
14.101.80
ततस्चापि च्युतः कालादिह लोके महायशाः ।
वेदशास्त्रार्थतत्वज्ञो भोगवान्ब्राह्मणो भवेत् ॥ १४.१०१.८० ॥
ତାପରେ ସମୟ ପୂରିଲେ ସେ ମହାଯଶସ୍ୱୀ ଏହି ଲୋକରେ ପଡ଼ି ବେଦ ଓ ଶାସ୍ତ୍ରର ଅର୍ଥତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣୁଥିବା, ଭୋଗସଂପନ୍ନ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହୁଏ।
14.101.81
यथाश्रद्धं तु यः कुर्यान्मनुष्येषु प्रजायते ।
महाधनपतिः श्रीमान्वेदवेदाङ्गपारगः।
सर्वशास्त्रार्थतत्वज्ञो भोगवान्ब्राह्मणो भवेत् ॥ १४.१०१.८१ ॥
ଶ୍ରଦ୍ଧା ଅନୁସାରେ ଯେ କରେ, ସେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜନ୍ମ ହୁଏ: ମହାଧନପତି, ଶ୍ରୀମାନ, ବେଦ-ବେଦାଙ୍ଗ ପାରଙ୍ଗତ, ସର୍ବଶାସ୍ତ୍ରାର୍ଥତତ୍ତ୍ୱଜ୍ଞ, ଭୋଗସଂପନ୍ନ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହୁଏ।
14.101.82
सर्वातिथ्यं तु यः कुर्याद्वर्षमेकमकल्मषः ।
धर्मार्जितधनो भूत्वा पाकभेदविवर्जितः ॥ १४.१०१.८२ ॥
ଯିଏ ଏକ ବର୍ଷ ନିଷ୍ପାପ ହୋଇ ସବୁ ପ୍ରକାର ଅତିଥି-ସତ୍କାର କରେ, ଧର୍ମରେ ଅର୍ଜିତ ଧନବାନ ହୋଇ, ରନ୍ଧନ-ଭେଦରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ।
14.101.83
देवानिव स्वयं विप्रानर्चयित्वा पितॄनपि ।
विप्रानग्राशनाशी यस्तस्य पुण्यफलं शृणु ॥ १४.१०१.८३ ॥
ଦେବତାଙ୍କ ପରି ନିଜେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ପିତୃମାନଙ୍କର ପୂଜା କରି, ଯେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଆଗ ଭୋଜନ କରାଇବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ, ତାହାର ପୁଣ୍ୟଫଳ ଶୁଣ।
14.101.84
वर्षेणैकेन यावन्ति पिण्डान्यश्नन्ति ये द्विजाः ।
तावद्वर्षाणि राजेन्द्र मम लोके महीयते ॥ १४.१०१.८४ ॥
ଏକ ବର୍ଷରେ ଏହି ଦ୍ୱିଜମାନେ ଯେତେ ପିଣ୍ଡ ଖାଆନ୍ତି, ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ସେତେ ବର୍ଷ ସେ ମୋ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ।
14.101.85
ततश्चापि च्युतः कालादिह लोके महायशाः ।
वेदसास्त्रार्थतत्वज्ञो भोगवान्ब्राह्मणो भवेत् ॥ १४.१०१.८५ ॥
ଏହାପରେ ସେ ଯଥାସମୟରେ ଏ ଲୋକରୁ ଚ୍ୟୁତ ହୋଇ, ମହାଯଶସ୍ୱୀ, ବେଦ ଓ ଶାସ୍ତ୍ରର ଅର୍ଥତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣିଥିବା, ଭୋଗବାନ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହେବ।
14.101.86
सर्वातिथ्यं तु यः कुर्याद्यथाश्रद्धं नरेश्वर ।
अकालनियमेनापि सत्यवादी जितेन्द्रियः ॥ १४.१०१.८६ ॥
ହେ ନରେଶ୍ୱର, ଯିଏ ଶ୍ରଦ୍ଧାନୁସାରେ ସମସ୍ତ ଅତିଥିଙ୍କୁ ସତ୍କାର କରେ, ଓ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କାଳନିୟମ ବିନା ମଧ୍ୟ ସତ୍ୟବାଦୀ ଓ ଜିତେନ୍ଦ୍ରିୟ ରହେ,
14.101.87
सत्यसन्धो चितक्रोधः शाखाधर्मविवर्जितः ।
अधर्मभीरुर्धर्मिष्ठो मायामात्सर्यवर्जितः ॥ १४.१०१.८७ ॥
ଯିଏ ସତ୍ୟପ୍ରତିଜ୍ଞ, କ୍ରୋଧ ଦମନକାରୀ, ଶାଖାଧର୍ମରହିତ, ଅଧର୍ମଭୀରୁ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ଏବଂ ମାୟା ଓ ମାତ୍ସର୍ୟ ରହିତ,
14.101.88
श्रद्दधानः सुचिर्नित्यं पाकबेदविवर्जितः ।
स विमानेन दिव्येन दिव्यरूपी महायशाः ॥ १४.१०१.८८ ॥
ଯିଏ ଶ୍ରଦ୍ଧାବାନ, ସର୍ବଦା ଶୁଚି, ପାକବେଦ ବିଧିରହିତ, ସେ ମହାଯଶସ୍ୱୀ ଦିବ୍ୟ ରୂପ ଧାରଣ କରି ଦିବ୍ୟ ବିମାନରେ ଗମନ କରେ।
14.101.89
पुरन्दरपुरं याति गीयमानोप्सरोगणैः ।
मन्वन्तरं तु तत्रैव क्रीडित्वा देवपूजितः।
मानुष्यलोकमागम्य भोगवान्ब्राह्मणो भवेत् ॥ १४.१०१.८९ ॥
ସେ ପୁରନ୍ଦରଙ୍କ ନଗରୀକୁ ଯାଏ, ଯେଉଁଠି ଅପ୍ସରାଗଣ ତାହାର ଗୁଣଗାନ କରନ୍ତି; ସେଠାରେ ଏକ ମନ୍ୱନ୍ତର କ୍ରୀଡ଼ା କରି, ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ହୋଇ, ମନୁଷ୍ୟଲୋକକୁ ଆସି ଭୋଗବାନ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହେବ।
14.101.90
दशजन्मानि विप्रत्वमाप्नुयाद्राजपूजितः ।
जातिस्मरश्च भवति यत्रयत्रोपजायते ॥ १४.१०१.९० ॥
ସେ ଦଶ ଜନ୍ମରେ ବ୍ରାହ୍ମଣତ୍ୱ ପାଏ, ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ହୁଏ; ଯେଉଁଠି ଯେଉଁଠି ଜନ୍ମେ ସେଠାରେ ପୂର୍ବଜନ୍ମ ସ୍ମରଣ କରେ।