ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 14.101
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.101.1
श्रुत्वा यमपुराध्वानं जीवानां गमनं तथा ।
धर्मपुत्रः प्रहृष्टात्मा केशवं पुनरब्रवीत् ॥ १४.१०१.१ ॥
ಯಮಪುರದ ಮಾರ್ಗವನ್ನೂ ಜೀವಿಗಳು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುವುದನ್ನೂ ಕೇಳಿ, ಸಂತೋಷಿತ ಮನಸ್ಸಿನ ಧರ್ಮಪುತ್ರನು ಮತ್ತೆ ಕೇಶವನೊಡನೆ ಮಾತನಾಡಿದನು.
14.101.2
देवदेवेश दैत्यघ्न ऋषिसङ्घैरभिष्टुत ।
भगवन्भवहञ्श्रीमन्सहस्रादित्यसन्निभ ॥ १४.१०१.२ ॥
ದೇವದೇವನೇ, ದೈತ್ಯರನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವವನೇ, ಋಷಿಗಣಗಳಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನೇ, ಭಗವಂತನೇ, ಭವಬಂಧವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವನೇ, ಶ್ರೀಮಂತನೇ, ಸಾವಿರ ಸೂರ್ಯರಂತೆ ತೇಜಸ್ವಿಯಾದವನೇ!
14.101.3
सर्वसंभव धर्मज्ञ सर्वधरमप्रवर्तक ।
सर्वदानफलं सौम्य कथयस्व ममाच्युत ॥ १४.१०१.३ ॥
ಸರ್ವಸೃಷ್ಟಿಯ ಮೂಲವೇ, ಧರ್ಮಜ್ಞನೇ, ಎಲ್ಲ ಧರ್ಮಗಳ ಪ್ರವರ್ತಕನೇ, ಸೌಮ್ಯನೇ, ಅಚ್ಯುತನೇ! ಎಲ್ಲ ದಾನಗಳ ಫಲವನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು.
14.101.4
दानं देयं कथं कृष्ण कीदृशाय द्विजाय वै ।
कीदृशं वा तपः कृत्वा तत्फलं कुत्र भुज्यते ॥ १४.१०१.४ ॥
ಕೃಷ್ಣಾ, ದಾನವನ್ನು ಹೇಗೆ ನೀಡಬೇಕು, ಯಾವ ರೀತಿಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ನೀಡಬೇಕು? ಅಥವಾ ಯಾವ ರೀತಿಯ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಮಾಡಿದರೆ ಅದರ ಫಲವನ್ನು ಎಲ್ಲಿ ಅನುಭವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ?
14.101.5
एवमुक्तो हृषीकेशो धर्मपुत्रेण धीमता ।
उवाच धर्मपुत्राय पुण्यान्धर्मान्महोदयान् ॥ १४.१०१.५ ॥
ಬುದ್ಧಿವಂತ ಧರ್ಮಪುತ್ರನು ಹೀಗೆ ಕೇಳಲು, ಹೃಷೀಕೇಶನು ಧರ್ಮಪುತ್ರನಿಗೆ ಪುಣ್ಯಕರವಾದ, ಮಹಾಫಲದಾಯಕ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
14.101.6
शृणुष्वावहितो राजन्पूतं पापघ्नमुत्तमम् ।
सर्वदानफलं सौम्य न श्राव्यं पापकर्मणम् ॥ १४.१०१.६ ॥
ರಾಜನೇ, ಗಮನವಿಟ್ಟು ಕೇಳು. ಇದು ಪವಿತ್ರವಾದುದು, ಪಾಪನಾಶಕವಾದುದು, ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದುದು; ಎಲ್ಲ ದಾನಗಳ ಫಲವಿದು. ಸೌಮ್ಯನೇ, ಪಾಪಕರ್ಮಿಗೆ ಇದನ್ನು ಕೇಳಿಸಬಾರದು.
14.101.7
यच्छ्रुत्वा पुरुषः स्त्री वा नष्टपापः समाहितः ।
तत्क्षणात्पूततां याति पापकर्मरतोपि वा ॥ १४.१०१.७ ॥
ಅದನ್ನು ಕೇಳಿದ ಪುರುಷನೋ ಸ್ತ್ರೀಯೋ, ಪಾಪಗಳು ನಾಶವಾಗಿ ಏಕಾಗ್ರಚಿತ್ತರಾಗಿ, ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿಯೇ ಪವಿತ್ರತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ; ಪಾಪಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ.
14.101.8
एकाहमपि कौन्तेय भूमावुत्पादितं जलम् ।
सप्त तारयते पूर्वान्वितृष्णा यत्र गौर्भवेत् ॥ १४.१०१.८ ॥
ಕೌಂತೇಯ, ಭೂಮಿಯಿಂದ ತೋಡಿದ ನೀರು ಒಂದು ದಿನವಾದರೂ, ಅಲ್ಲಿ ಹಸು ತೃಪ್ತಳಾದರೆ, ಏಳು ಪೂರ್ವಜರನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ.
14.101.9
पानीयं परमं लोके जीवानां जीवनं स्मृतम् ।
पानीयस्य प्रदानेन तृप्तिर्भवति पाण्डव।
पानीयस्य गुणा दिव्याः परलोके गुणावहाः ॥ १४.१०१.९ ॥
ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಕುಡಿಯುವ ನೀರೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದುದು; ಅದು ಜೀವಿಗಳ ಜೀವನವೆಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗಿದೆ. ಪಾಂಡವ, ನೀರಿನ ದಾನದಿಂದ ತೃಪ್ತಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ನೀರಿನ ದಿವ್ಯ ಗುಣಗಳು ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಶುಭವನ್ನು ತರುತ್ತವೆ.
14.101.10
तत्र पुष्पोदकी नाम नदी परमपावनी ।
कामान्ददाति राजेन्द्र तोयदानां यमालये ॥ १४.१०१.१० ॥
ಅಲ್ಲಿ ಪುಷ್ಪೋದಕಿ ಎಂಬ ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸುವ ನದಿ ಇದೆ. ರಾಜೇಂದ್ರ, ಅದು ನೀರನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿದವರಿಗೆ ಯಮಲೋಕದಲ್ಲಿ ಬಯಕೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
14.101.11
शीतलं सलिलं ह्यत्र ह्यक्षय्यममृतोपमम् ।
शीततोयप्रदादॄणां भवेन्नित्यं सुखावहम् ॥ १४.१०१.११ ॥
ಇಲ್ಲಿ ತಂಪಾದ ನೀರು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಅಕ್ಷಯವಾದುದು, ಅಮೃತದಂತಿದೆ. ತಂಪಾದ ನೀರನ್ನು ದಾನ ಮಾಡುವವರಿಗೆ ಅದು ಸದಾ ಸುಖವನ್ನು ತರುತ್ತದೆ.
14.101.12
ये चाप्यतोयदातारः पूयस्तेषां विधीयते। ॥ १४.१०१.१२ ॥
ನೀರನ್ನು ದಾನ ಮಾಡದವರಿಗೆ ಕೀವಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ನರಕವನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ.
14.101.13
प्रणश्यत्यंबुपानेन बुभुक्षा च युधिष्ठिर ।
तृपीषस्य न चान्नेन पिपासाऽपि प्रणश्यति।
तस्मात्तोयं सदा देयं तृषितेभ्यो विजानता। ॥ १४.१०१.१३ ॥
ಓ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ, ನೀರು ಕುಡಿಯುವುದರಿಂದ ಹಸಿವೂ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ. ಅನ್ನದಿಂದ ತೃಪ್ತನಾದವನ ದಾಹವೂ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ತಿಳಿದವನು ಬಾಯಾರಿದವರಿಗೆ ಸದಾ ನೀರನ್ನು ನೀಡಬೇಕು.
14.101.14
अग्नेर्मूर्तिः क्षितेर्योनिरमृतस्य स संभवः ।
अतोंभः सर्वभूतानां मूलमित्युच्यते बुधैः ॥ १४.१०१.१४ ॥
ನೀರು ಅಗ್ನಿಯ ರೂಪ, ಭೂಮಿಯ ಮೂಲ, ಅಮೃತದ ಹುಟ್ಟು. ಆದ್ದರಿಂದ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ನೀರನ್ನು ಸರ್ವ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮೂಲವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
14.101.15
अद्भिः सर्वाणि भूतानि जीवन्ति प्रभवन्ति च ।
तस्मात्सर्वेषु दानेषु तोयदानं विशिष्यते ॥ १४.१०१.१५ ॥
ನೀರಿನಿಂದಲೇ ಸಕಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಬದುಕುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಎಲ್ಲ ದಾನಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ದಾನವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ.
14.101.16
सर्वदानतपोयज्ञैर्यत्प्राप्यं फलमुत्तमम् ।
तत्सर्वं तोयदानेन प्राप्यते नात्र संशयः ॥ १४.१०१.१६ ॥
ಎಲ್ಲ ದಾನ, ತಪಸ್ಸು, ಯಜ್ಞಗಳಿಂದ ಪಡೆಯಬಹುದಾದ ಉತ್ತಮ ಫಲವೆಲ್ಲವೂ ನೀರಿನ ದಾನದಿಂದ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ.
14.101.17
ये प्रयच्छन्ति विप्रेभ्यस्त्वन्नदातं सुसंस्कृतम् ।
तैस्तु दत्ताः स्वयं प्राणा भवन्ति भरतर्षभ ॥ १४.१०१.१७ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಅನ್ನವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡುವವರು, ಅವರಿಂದ ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಣಗಳೇ ಕೊಡಲ್ಪಟ್ಟಂತಾಗುತ್ತದೆ, ಓ ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠ.
14.101.18
अन्नाद्रक्तं च शुक्लं च अन्ने जीवः प्रतिष्ठितः ।
इन्द्रियाणि च बुद्धिश्च पुष्णन्त्यन्नेन नित्यशः।
अन्नहीनानि सीदन्ति सर्वभूतानि पाण्डव ॥ १४.१०१.१८ ॥
ಅನ್ನದಿಂದ ರಕ್ತ ಮತ್ತು ಶುಕ್ರ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಅನ್ನದಲ್ಲಿಯೇ ಜೀವ ನೆಲೆಸಿದೆ. ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿ ಸದಾ ಅನ್ನದಿಂದಲೇ ಪೋಷಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಓ ಪಾಂಡವ, ಅನ್ನವಿಲ್ಲದ ಸರ್ವ ಪ್ರಾಣಿಗಳೂ ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತವೆ.
14.101.19
तेजो बलं च रूपं च सत्वं वीर्यं धृतिर्द्युतिः ।
ज्ञानं मेधा तथाऽऽयुश्च सर्वमन्ने प्रतिष्ठितम् ॥ १४.१०१.१९ ॥
ತೇಜಸ್ಸು, ಬಲ, ರೂಪ, ಸತ್ತ್ವ, ವೀರ್ಯ, ಧೃತಿ, ದ್ಯುತಿ, ಜ್ಞಾನ, ಮೇಧೆ ಮತ್ತು ಆಯುಸ್ಸು — ಎಲ್ಲವೂ ಅನ್ನದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಗಿವೆ.
14.101.20
देवमानवर्तिर्यक्षु सर्वलोकेषु सर्वदा ।
सर्वकालं हि सर्वेषां सर्वमन्ने प्रतिष्ठितम् ॥ १४.१०१.२० ॥
ದೇವತೆಗಳು, ಮಾನವರು, ತಿರ್ಯಕ್ಕುಗಳು, ಯಕ್ಷರು — ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ, ಸದಾ, ಎಲ್ಲ ಕಾಲದಲ್ಲಿ — ಸರ್ವವೂ, ಸರ್ವ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೂ, ಅನ್ನದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಗಿದೆ.
14.101.21
अन्नं प्रजापते रूपमन्नं प्रजननं स्मृतम् ।
सर्वभूतमयं चान्नं जीवश्चान्नमयः स्मृतः ॥ १४.१०१.२१ ॥
ಅನ್ನವು ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ರೂಪ; ಅನ್ನವೇ ಪ್ರಜನನ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಅನ್ನವು ಸರ್ವಭೂತಮಯ; ಜೀವನೂ ಅನ್ನಮಯನೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
14.101.22
अन्नेनाधिष्ठितः प्राण अपानो व्यान एव च ।
उदानश्च समानश्च धारयन्ति शरीरिणम् ॥ १४.१०१.२२ ॥
ಅನ್ನದಿಂದ ಅಧಿಷ್ಠಿತವಾದ ಪ್ರಾಣ, ಅಪಾನ, ವ್ಯಾನ, ಉದಾನ, ಸಮಾನ — ಇವೇ ದೇಹಧಾರಿಯನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತವೆ.
14.101.23
शयनोत्थानगमनग्रहणाकर्षणानि च ।
सर्वसत्वकृतं क्रम चान्नादेव प्रवर्तते ॥ १४.१०१.२३ ॥
ಮಲಗುವುದು, ಏಳುವುದು, ನಡೆಯುವುದು, ಹಿಡಿಯುವುದು, ಎಳೆಯುವುದು, ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮಾಡುವ ಕ್ರಮವೆಲ್ಲವೂ ಅನ್ನದಿಂದಲೇ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.
14.101.24
चतुर्विधानि भूतानि जङ्गमानि स्थिराणि च ।
अन्नाद्भवन्ति राजेन्द्र सृष्टिरेषा प्रजापतेः ॥ १४.१०१.२४ ॥
ಚಲಿಸುವ, ಸ್ಥಿರವಾದ — ನಾಲ್ಕು ವಿಧದ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಅನ್ನದಿಂದಲೇ ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ, ಓ ರಾಜೇಂದ್ರನೇ; ಇದು ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ಸೃಷ್ಟಿ.
14.101.25
विद्यास्थानानि सर्वाणि सर्वयज्ञाश्च पावनाः ।
अन्नाद्यस्मात्प्रवर्तन्ते तस्मादन्नं परं स्मृतम् ॥ १४.१०१.२५ ॥
ಎಲ್ಲ ವಿದ್ಯಾಸ್ಥಾನಗಳು ಮತ್ತು ಪಾವನ ಸರ್ವ ಯಜ್ಞಗಳು ಅನ್ನದಿಂದಲೇ ಪ್ರವರ್ತಿಸುತ್ತವೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಅನ್ನವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
14.101.26
देवा रुद्रादयः सर्वे पितरोऽप्यग्नयस्तथा ।
यस्मादन्नेन तुष्यन्ति तस्मादन्नं विशिष्यते ॥ १४.१०१.२६ ॥
ರುದ್ರಾದಿ ಸರ್ವ ದೇವತೆಗಳು, ಪಿತೃಗಳು ಹಾಗೂ ಅಗ್ನಿಗಳು ಅನ್ನದಿಂದಲೇ ತೃಪ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಅನ್ನವೇ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿದೆ.
14.101.27
यस्मादन्नात्प्रजाः सर्वाः कल्पेकल्पेऽसृजत्प्रभुः ।
तस्मादन्नात्परं दानं न भूतं न भविष्यति ॥ १४.१०१.२७ ॥
ಪ್ರಭುವು ಪ್ರತಿ ಕಲ್ಪದಲ್ಲಿಯೂ ಯಾವ ಅನ್ನದಿಂದ ಸರ್ವ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನೋ, ಆ ಅನ್ನದ ದಾನಕ್ಕಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದಾನ ಹಿಂದೆ ಆಗಿಲ್ಲ, ಮುಂದೆಯೂ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ.
14.101.28
यस्मादन्नात्प्रवर्तन्ते धर्मार्थौ काम एव च ।
तस्मादन्नात्परं दानं नामुत्रेह च पाण्डव ॥ १४.१०१.२८ ॥
ಯಾವ ಅನ್ನದಿಂದ ಧರ್ಮ, ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ಕಾಮ ಪ್ರವರ್ತಿಸುತ್ತವೆಯೋ, ಆ ಅನ್ನದ ದಾನಕ್ಕಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದಾನ ಇಹದಲ್ಲೂ ಪರದಲ್ಲೂ ಇಲ್ಲ, ಓ ಪಾಂಡವ.
14.101.29
यक्षरक्षोग्रहा नागा भूतान्यन्ते च दानवाः ।
तुष्यन्त्यन्नेन यस्मात्तु तस्मादन्नं परं भवेत् ॥ १४.१०१.२९ ॥
ಯಕ್ಷರು, ರಾಕ್ಷಸರು, ಗ್ರಹಗಳು, ನಾಗರು, ಭೂತಗಳು ಮತ್ತು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ದಾನವರೂ ಅನ್ನದಿಂದಲೇ ತೃಪ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಅನ್ನವೇ ಪರಮವಾಗಿರಬೇಕು.
14.101.30
परान्नमुपभुञ्जनो यत्कर्म कुरुते शुभम् ।
तच्छुभस्यैकभागस्तु कर्तुर्भवति भारत ॥ १४.१०१.३० ॥
ಇತರರ ಅನ್ನವನ್ನು ಸೇವಿಸುವವನು ಮಾಡುವ ಯಾವ ಶುಭ ಕರ್ಮವಾದರೂ, ಆ ಶುಭದ ಒಂದು ಭಾಗ ಮಾತ್ರ ಕರ್ತೃವಿಗೆ ದೊರಕುತ್ತದೆ, ಓ ಭಾರತ.
14.101.31
अन्नदस्य त्रयो भागा भन्ति पुरुषर्षभ ।
तस्यादन्नं प्रदातव्यं ब्राह्मणेभ्यो विशेषतः ॥ १४.१०१.३१ ॥
ಅನ್ನದಾನ ಮಾಡುವವನಿಗೆ ಮೂರು ಭಾಗಗಳಿವೆ, ಓ ಪುರುಷರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅನ್ನವನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೇ ನೀಡಬೇಕು.
14.101.32
ब्राह्मणाय दरिद्राय योऽन्नं संवत्सरं नृप ।
श्रोत्रियाय प्रयच्छेद्वै पाकभेदविवर्जितः ॥ १४.१०१.३२ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಒಂದು ವರ್ಷದವರೆಗೆ ದರಿದ್ರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ, ಶ್ರೋತ್ರಿಯನಿಗೆ, ಪಾಕಭೇದವಿಲ್ಲದೆ ಅನ್ನ ನೀಡುವವನು...
14.101.33
डंभानृतविमुक्तस्तु परां भक्तिमुपागतः ।
स्वधर्मेणार्जितफलं तस्य पुण्यफलं शृणु ॥ १४.१०१.३३ ॥
ಆದರೆ ಡಂಭ ಮತ್ತು ಸುಳ್ಳಿನಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ ಪರಮ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದವನ ಸ್ವಧರ್ಮದಿಂದ ಗಳಿಸಿದ ಫಲ, ಪುಣ್ಯಫಲವನ್ನು ಕೇಳು.
14.101.34
शतवर्षसहस्राणि कामगः कामरूपधृत् ।
मोदतेऽमरलोकस्थः पूज्यमानोप्सरोगणैः।
ततश्चापि च्युतः कालान्नरलोके द्विजो भवेत् ॥ १४.१०१.३४ ॥
ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಸಂಚರಿಸುವ, ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ರೂಪ ಧರಿಸುವ ಅವನು ನೂರಾರು ಸಾವಿರ ವರ್ಷ ಅಮರಲೋಕದಲ್ಲಿದ್ದು ಅಪ್ಸರೆಯರ ಗಣಗಳಿಂದ ಪೂಜಿತನಾಗಿ ಆನಂದಿಸುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಕಾಲಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ಚ್ಯುತನಾಗಿ ಮನುಷ್ಯಲೋಕದಲ್ಲಿ ದ್ವಿಜನಾಗುತ್ತಾನೆ.
14.101.35
अग्नभिक्षां च यो दद्याद्दरिद्राय द्विजातये ।
षण्मासान्वार्षिकं श्राद्दं तस्य पुण्यफलं शृणु ॥ १४.१०१.३५ ॥
ದರಿದ್ರ ದ್ವಿಜನಿಗೆ ಅನ್ನದ ಭಿಕ್ಷೆ ನೀಡುವವನು ಆರು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ವಾರ್ಷಿಕ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಿದ ಪುಣ್ಯಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಆ ಪುಣ್ಯಫಲವನ್ನು ಕೇಳು.
14.101.36
गोसहस्रप्रदानेन यत्पुण्यं समुदाहृतम् ।
तत्प्रण्यफलमाप्नोति नरो वै नात्र संशयः ॥ १४.१०१.३६ ॥
ಸಾವಿರ ಹಸುಗಳನ್ನು ದಾನ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಮನುಷ್ಯನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ.
14.101.37
अथ संवत्सरं दद्यादग्रभिक्षामयाचते ।
प्रच्छद्यैव स्वयं नीत्वा तस्य पुण्यफलं शृणु ॥ १४.१०१.३७ ॥
ನಂತರ ಒಂದು ವರ್ಷ ಕಾಲ ಯಾಚಕನಿಗೆ ಮೊದಲ ಭಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ನೀಡಿ, ಅದನ್ನು ತಾನೇ ಮುಚ್ಚಿ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವವನ ಪುಣ್ಯಫಲವನ್ನು ಕೇಳು.
14.101.38
कपिलानां सहस्रैस्तु यद्देयं पुण्यमुच्यते ।
तत्सर्वमखिलं प्राप्य शक्रलोके महीयते ॥ १४.१०१.३८ ॥
ಸಾವಿರ ಕಪಿಲ ಹಸುಗಳನ್ನು ದಾನ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಹೇಳಲಾದ ಪುಣ್ಯವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಪಡೆದು, ಅವನು ಇಂದ್ರಲೋಕದಲ್ಲಿ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.
14.101.39
स शक्रभवने रम्ये र्षिकोटिशतं नृप ।
यथाकामं महातेजाः क्रीडत्यप्सरसांगणैः ॥ १४.१०१.३९ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಅವನು ಇಂದ್ರನ ರಮಣೀಯ ಭವನದಲ್ಲಿ ನೂರು ಕೋಟಿ ಋಷಿಗಳೊಂದಿಗೆ, ತನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಅಪ್ಸರೆಯರ ಗುಂಪುಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾಗಿ ಕ್ರೀಡಿಸುತ್ತಾನೆ.
14.101.40
अन्नं च यस्तु वै दद्याद्द्विजाय नियतव्रतः ।
दशवर्षामि राजेन्द्र तस्य पुण्यफलं शृणु ॥ १४.१०१.४० ॥
ನಿಯಮವ್ರತನಾದ ಯಾರು ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಅನ್ನ ದಾನ ಮಾಡುತ್ತಾನೋ, ಓ ರಾಜೇಂದ್ರ, ಅವನ ಪುಣ್ಯಫಲವನ್ನು ಕೇಳು.
14.101.41
कपिला शतसहस्रस्य विधिदत्तस्य यत्फलम् ।
तत्पुण्यफलमासाद्य पुरन्दरपुरं व्रजेत् ॥ १४.१०१.४१ ॥
ವಿಧಿಯಂತೆ ನೀಡಲಾದ ಲಕ್ಷ ಕಪಿಲ ಹಸುಗಳ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆದು, ಅವನು ಪುರಂದರನ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.
14.101.42
स शक्रभवने रम्ये कामरूपी यथासुखम् ।
शतकोटिसमा राजन्क्रीडतेऽमरपूजितः ॥ १४.१०१.४२ ॥
ಅವನು ಇಂದ್ರನ ರಮಣೀಯ ಭವನದಲ್ಲಿ, ಇಚ್ಛಾನುಸಾರ ರೂಪ ಧರಿಸಿ, ಸುಖದಿಂದ, ಓ ರಾಜನೇ, ನೂರು ಕೋಟಿ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅಮರರಿಂದ ಪೂಜಿತನಾಗಿ ಕ್ರೀಡಿಸುತ್ತಾನೆ.
14.101.43
शक्रलोकावतीर्णश्च इह लोके महाद्युतिः ।
चतुर्वेदी द्विजः श्रीमाञ्जायते राजपूजितः ॥ १४.१०१.४३ ॥
ಇಂದ್ರಲೋಕದಿಂದ ಇಳಿದು ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮಹಾ ತೇಜಸ್ವಿಯಾದ, ನಾಲ್ಕು ವೇದಗಳನ್ನು ಬಲ್ಲ, ಶ್ರೀಮಂತ ದ್ವಿಜನಾಗಿ ಜನಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅವನು ರಾಜರಿಂದ ಪೂಜಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ.
14.101.44
अध्वश्रान्ताय विप्राय क्षुधितायान्नकाङ्क्षिणे ।
देशकालाभियाताय दीयते पाण्डुनन्दन ॥ १४.१०१.४४ ॥
ಓ ಪಾಂಡುನಂದನ, ದಾರಿಯಿಂದ ದಣಿದು, ಹಸಿವಿನಿಂದ, ಅನ್ನ ಬಯಸಿ, ಸರಿಯಾದ ದೇಶಕಾಲಕ್ಕೆ ಬಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ದಾನ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
14.101.45
याचतेऽन्नं न दद्याद्यो विद्यामाने धनागमे ।
स लुब्धो नरकं याति कृमीणां कालसूत्रकम् ॥ १४.१०१.४५ ॥
ಧನ ಲಭ್ಯವಿರುವಾಗ ಅನ್ನ ಯಾಚಿಸುವವನಿಗೆ ಕೊಡದವನು, ಆ ಲೋಭಿ ಕೃಮಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಕಾಲಸೂತ್ರಕ ನರಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.
14.101.46
तत्र नरके घोरे लोभमोहविचेतनः ।
दशरव्षसहस्राणि क्लिश्यते वेदनार्दितः ॥ १४.१०१.४६ ॥
ಆ ಭಯಂಕರ ನರಕದಲ್ಲಿ, ಲೋಭ ಮೋಹಗಳಿಂದ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡವನು, ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ವೇದನೆಯಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗಿ ಯಾತನೆ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ.
14.101.47
तस्माच्च नरकान्मुक्तः कालेन महता हि सः ।
दरिद्रो मानुषे लोके चण्डालेष्वपि जायते। ॥ १४.१०१.४७ ॥
ಆ ನರಕದಿಂದ ಬಹಳ ಕಾಲದ ನಂತರ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ, ಅವನು ಮಾನವಲೋಕದಲ್ಲಿ ದರಿದ್ರನಾಗಿ, ಚಂಡಾಲರ ನಡುವೆಯೂ ಜನಿಸುತ್ತಾನೆ.
14.101.48
यस्तु पांसुलपादश्च दूराध्वश्रमकर्शितः ।
क्षुत्पिपासाश्रमश्रान्त आर्तः खिन्नगतिर्द्विजः ॥ १४.१०१.४८ ॥
ಆದರೆ ಧೂಳು ಹಿಡಿದ ಪಾದಗಳುಳ್ಳ, ದೂರದ ದಾರಿಯ ಆಯಾಸದಿಂದ ಕೃಶನಾದ, ಹಸಿವು ದಾಹ ಶ್ರಮಗಳಿಂದ ಬಳಲಿದ, ನೊಂದ, ತತ್ತರಿಸುವ ನಡಿಗೆಯ ದ್ವಿಜನು—
14.101.49
पृच्छन्वै ह्यन्नदातारं गृहमभ्येत्य याचयेत् ।
तं पूजयेत्तु यत्नेन सोऽतिथिः स्वर्गसंक्रमः।
तस्मिंस्तुष्टे नरश्रेष्ठ तुष्टाः स्युः सर्वदेवताः ॥ १४.१०१.४९ ॥
ಅನ್ನದಾತನನ್ನು ಕೇಳಿ ಮನೆಗೆ ಬಂದು ಯಾಚಿಸುವವನನ್ನು ಯತ್ನದಿಂದ ಗೌರವಿಸಬೇಕು; ಅವನು ಅತಿಥಿ, ಸ್ವರ್ಗದ ದಾರಿ. ಓ ನರಶ್ರೇಷ್ಠ, ಅವನು ಸಂತುಷ್ಟನಾದರೆ ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳೂ ಸಂತುಷ್ಟರಾಗುವರು.
14.101.50
न तथा हविषा होमैर्न पुष्पैर्नानुलेपनैः ।
अग्नयः पार्थ तुष्यन्ति यथा ह्यतिथिपूजनात् ॥ १४.१०१.५० ॥
ಓ ಪಾರ್ಥ, ಹವಿಸ್ಸು ಮತ್ತು ಹೋಮಗಳಿಂದಲೂ, ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದಲೂ, ಅನುಲೇಪನಗಳಿಂದಲೂ ಅಗ್ನಿಗಳು ಅಷ್ಟು ಸಂತುಷ್ಟರಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಅತಿಥಿಪೂಜೆಯಿಂದ ಆಗುವಂತೆ.
14.101.51
कपिलायां तु दत्तायां विधिवज्ज्येष्ठपुष्करे ।
न तत्फलमवाप्नोति यत्फलं विप्रबोजनान्। ॥ १४.१०१.५१ ॥
ಜ್ಯೇಷ್ಠಪುಷ್ಕರದಲ್ಲಿ ವಿಧಿಯಂತೆ ಕಪಿಲೆ ಗೋವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿದರೂ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸುವುದರಿಂದ ಸಿಗುವ ಫಲ ದೊರೆಯುವುದಿಲ್ಲ.
14.101.52
द्विजपादोदकक्लिन्ना यावत्तिष्ठति मेदिनी ।
तावत्पुष्करपत्रेण पिबन्ति पितरो जलम् ॥ १४.१०१.५२ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಪಾದೋದಕದಿಂದ ತೇವಗೊಂಡ ಭೂಮಿ ಎಷ್ಟು ಕಾಲ ಇರುತ್ತದೋ, ಅಷ್ಟು ಕಾಲ ಪಿತೃಗಳು ತಾವರೆ ಎಲೆಯಿಂದ ನೀರು ಕುಡಿಯುತ್ತಾರೆ.
14.101.53
देवमाल्यापनयनं द्विजोच्छिष्टापमार्जनम् ।
श्रान्तसंवाहनं चैव तथा पादावसेचनम् ॥ १४.१०१.५३ ॥
ದೇವರ ಮಾಲೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯುವುದು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಎಂಜಲನ್ನು ಒರೆಸುವುದು, ದಣಿದವರನ್ನು ಒತ್ತುವುದು, ಹಾಗೆಯೇ ಪಾದಗಳನ್ನು ತೊಳೆಯುವುದು.
14.101.54
प्रतिश्रयप्रदानं च तथा शय्यासनस्य च ।
एकैकं पाण्डवश्रेष्ठ गोप्रदानाद्विशिष्यते ॥ १४.१०१.५४ ॥
ಆಶ್ರಯ ನೀಡುವುದು, ಹಾಗೆಯೇ ಹಾಸಿಗೆ ಮತ್ತು ಆಸನ ನೀಡುವುದು — ಓ ಪಾಂಡವಶ್ರೇಷ್ಠ, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಗೋದಾನಕ್ಕಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ.
14.101.55
पादोदकं पादघृतं दीपमन्नं प्रतिश्रयम् ।
ये प्रयच्छन्ति विप्रेभ्यो नोपसर्पन्ति ते यमम् ॥ १४.१०१.५५ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಪಾದೋದಕ, ಪಾದಕ್ಕೆ ತುಪ್ಪ, ದೀಪ, ಅನ್ನ, ಆಶ್ರಯ ನೀಡುವವರು ಯಮನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ.
14.101.56
विप्रातिथ्ये कृते राजन्भक्त्या शुश्रूषितेऽपि च ।
देवाः शुश्रूषिताः सर्वे त्रयस्त्रिंशदरिन्दम ॥ १४.१०१.५६ ॥
ರಾಜನೇ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಆತಿಥ್ಯ ನೀಡಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸೇವೆ ಮಾಡಿದರೆ, ಶತ್ರುದಮನನೇ, ಮೂವತ್ತಮೂರು ದೇವತೆಗಳೆಲ್ಲರಿಗೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ.
14.101.57
अभ्यागतो ज्ञातपूर्वो ह्यज्ञातोऽतिथिरुच्यते ।
तयोः पूजां द्विजः कुर्यादिति पौराणिकी श्रुतिः ॥ १४.१०१.५७ ॥
ಮೊದಲೇ ಪರಿಚಿತನಾದವನು ಅಭ್ಯಾಗತ; ಅಪರಿಚಿತನನ್ನು ಅತಿಥಿ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಆ ಇಬ್ಬರನ್ನೂ ದ್ವಿಜನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ಪೌರಾಣಿಕ ಶ್ರುತಿ.
14.101.58
पादाभ्यङ्गन्नपानैस्तु योऽतिर्थिं पूजयेन्नरः ।
पूजितस्तेन राजेन्द्र भवामीह न संशयः ॥ १४.१०१.५८ ॥
ಪಾದಕ್ಕೆ ಎಣ್ಣೆ ಹಚ್ಚಿ, ಅನ್ನಪಾನದಿಂದ ಅತಿಥಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸುವ ಮನುಷ್ಯನು, ರಾಜೇಂದ್ರನೇ, ಅವನಿಂದ ಪೂಜಿತನಾದ ನಾನು ಇಲ್ಲಿ (ಅವನ ಮುಂದೆ) ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾಗುತ್ತೇನೆ; ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ.
14.101.59
शीघ्रं पापाद्विनिर्मुक्तो मया चानुग्रहीकृतः ।
विमानेनेन्दुकल्पेन मम लोकं स गच्छति ॥ १४.१०१.५९ ॥
ಅವನು ಬೇಗನೇ ಪಾಪದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ; ನನ್ನಿಂದ ಅನುಗ್ರಹಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಚಂದ್ರನಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಅವನು ನನ್ನ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.
14.101.60
अभ्यागतं श्रान्तमनुव्रजन्ति ।
देवाश्च सर्वे पितरोऽग्नयश्च।
तस्मिन्द्विजे पूजिते पूजिताः स्यु-
र्गते निराशाः पितरो व्रजन्ति ॥ १४.१०१.६० ॥
ದಣಿದು ಬಂದ ಅಭ್ಯಾಗತನ ಹಿಂದೆ ದೇವತೆಗಳು, ಪಿತೃಗಳು, ಅಗ್ನಿಗಳು ಎಲ್ಲರೂ ನಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಆ ದ್ವಿಜನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರೆ ಅವರೂ ಪೂಜಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ; ಅವನು ಹೊರಟುಹೋದರೆ ಪಿತೃಗಳು ನಿರಾಶರಾಗಿ ಹಿಂತಿರುಗುತ್ತಾರೆ.
14.101.61
अतिर्थिर्यस्य भग्नाशो गृहात्प्रतिनिवर्तते ।
पितरस्तस्य नाश्नन्ति दशवर्षणि पञ्च च ॥ १४.१०१.६१ ॥
ಯಾರ ಮನೆಯಿಂದ ಅತಿಥಿ ನಿರಾಶನಾಗಿ ಹಿಂತಿರುಗುತ್ತಾನೋ, ಅವನ ಪಿತೃಗಳು ಹದಿನೈದು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
14.101.62
वर्जितः पितृभिर्लुब्धः स देवैरग्निभिः सह ।
निरयं रौरवं गत्वा दशवर्षाणि पञ्च च।
ततश्चापि च्युतः कालादिह चोच्छिष्टभुग्भवेत् ॥ १४.१०१.६२ ॥
ಪಿತೃಗಳು, ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಗಳಿಂದ ತ್ಯಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಲೋಭಿ ರೌರವ ನರಕಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಹದಿನೈದು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಇರುತ್ತಾನೆ; ಅನಂತರ ಕಾಲ ಬಂದಾಗ ಇಲ್ಲಿ ಎಂಜಲು ತಿನ್ನುವವನಾಗುತ್ತಾನೆ.
14.101.63
वैश्वदेवान्तिके प्राप्तमतिथिं यो न पूजयेत् ।
चण्डालत्वमवाप्नोति सद्य एव न संशयः ॥ १४.१०१.६३ ॥
ವೈಶ್ವದೇವ ಬಲಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಂದ ಅತಿಥಿಯನ್ನು ಯಾರು ಗೌರವಿಸುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಅವನು ತಕ್ಷಣವೇ ಚಾಂಡಾಲತ್ವವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ.
14.101.64
निर्वासयति यो विप्रं देशकालगतं गृहात् ।
पतितस्तत्क्षणादेव जायते नात्र संशयः ॥ १४.१०१.६४ ॥
ದೇಶಕಾಲಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಬಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಗಟ್ಟುವವನು ಆ ಕ್ಷಣವೇ ಪತಿತನಾಗಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ.
14.101.65
नरके रौरवे घोरे वर्षकोटिं स पच्यते ।
ततश्चापि च्युतः कालादिह लोके नराधमः।
श्वा वै द्वादशजन्मानि जायते क्षुत्पिपासितः ॥ १४.१०१.६५ ॥
ಅವನು ಭಯಂಕರ ರೌರವ ನರಕದಲ್ಲಿ ಕೋಟಿ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಬೇಯುತ್ತಾನೆ; ಅನಂತರ ಕಾಲ ಮುಗಿದಾಗ ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅಧಮ ಮನುಷ್ಯನಾಗಿ, ಹಸಿವು ದಾಹಗಳಿಂದ ನರಳುತ್ತಾ, ಹನ್ನೆರಡು ಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ನಾಯಿಯಾಗಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ.
14.101.66
चण्डालोप्यतिथिः प्राप्तो देशकालेऽन्नकाङ्क्षयाः ।
अभ्युद्गम्यो गृहस्थेन पूजनीयश्च सर्वदा ॥ १४.१०१.६६ ॥
ಚಾಂಡಾಲನಾದರೂ ಅತಿಥಿಯಾಗಿ ತಕ್ಕ ದೇಶಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅನ್ನವನ್ನು ಬಯಸಿ ಬಂದರೆ, ಗೃಹಸ್ಥನು ಅವನಿಗೆ ಎದ್ದು ನಿಂತು ಎದುರುಗೊಂಡು ಸದಾ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.
14.101.67
अनर्चयित्वा योऽश्नाति लोभमोहविचेतनः ।
स चण्डालत्वमापन्नो दश जन्मानि पाण्डव ॥ १४.१०१.६७ ॥
ಅತಿಥಿಯನ್ನು ಸತ್ಕರಿಸದೆ ಲೋಭ ಮೋಹಗಳಿಂದ ವಿಚೇತನನಾಗಿ ಊಟಮಾಡುವವನು, ಓ ಪಾಂಡವ, ಚಂಡಾಲತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿ ಹತ್ತು ಜನ್ಮಗಳವರೆಗೆ ಆ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲೇ ಇರುತ್ತಾನೆ.
14.101.68
निराशमतिथिं कृत्वा भुञ्जनो यः प्रहृष्टवान् ।
न जानाति किलात्मानं विष्ठकूपे निपातितं ॥ १४.१०१.६८ ॥
ಅತಿಥಿಯನ್ನು ನಿರಾಶೆಗೊಳಿಸಿ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಊಟಮಾಡುವವನು, ತಾನೇ ಮಲಕೂಪದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿರುವುದನ್ನು ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ.
14.101.69
मोघं ध्रुवं प्रोर्णयति मोघमस्य तु पच्यते ।
मोघमन्नं सदाऽश्नाति योतिथिं न च पूजयेत् ॥ १४.१०१.६९ ॥
ಅವನ ಪ್ರಯತ್ನ ಖಂಡಿತವಾಗಿ ವ್ಯರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ; ಅವನು ಬೇಯಿಸಿದ ಅನ್ನವೂ ವ್ಯರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ. ಅತಿಥಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸದೆ ಸದಾ ವ್ಯರ್ಥ ಅನ್ನವನ್ನು ತಿನ್ನುವವನು ಹೀಗಾಗುತ್ತಾನೆ.
14.101.70
साङ्गोपाङ्गांस्तु यो वेदान्पठतीह दिनेदिने ।
न चातिथिं पूजयति वृथा भवति स द्विजः ॥ १४.१०१.७० ॥
ಇಲ್ಲಿ ಅಂಗೋಪಾಂಗಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿತ್ಯವೂ ವೇದಗಳನ್ನು ಪಠಿಸುತ್ತಾನೆ, ಆದರೆ ಅತಿಥಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸುವುದಿಲ್ಲವಾದರೆ, ಆ ದ್ವಿಜನು ವ್ಯರ್ಥನಾಗುತ್ತಾನೆ.
14.101.71
पाकयज्ञमहायज्ञैः सोमसंस्थाभिरेव च ।
ये यजन्ति न चार्चन्ति गृहेष्वतिथिमागतम् ॥ १४.१०१.७१ ॥
ಪಾಕಯಜ್ಞ, ಮಹಾಯಜ್ಞ ಮತ್ತು ಸೋಮಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಯಜ್ಞ ಮಾಡುವವರು, ಆದರೆ ಮನೆಗೆ ಬಂದ ಅತಿಥಿಯನ್ನು ಸತ್ಕರಿಸದವರು.
14.101.72
तेषां यशोभिकामानां दत्तमिष्टं च यद्भवेत् ।
वृथा भवति तत्सर्वमाशया हि तया हतम् ॥ १४.१०१.७२ ॥
ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಬಯಸುವ ಅವರ ದಾನ ಮತ್ತು ಇಷ್ಟಯಜ್ಞಗಳೆಲ್ಲವೂ ವ್ಯರ್ಥವಾಗುತ್ತವೆ; ಆ ಆಶೆಯಿಂದಲೇ ಅವು ನಾಶವಾಗಿವೆ.
14.101.73
देशं कालं च पात्रं च स्वशक्तिं च निरीक्ष्य च ।
अल्पं समं महद्वापि कुर्यादातिथ्यमात्मवान् ॥ १४.१०१.७३ ॥
ಸ್ಥಳ, ಕಾಲ, ಪಾತ್ರತೆ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಆತ್ಮಸಂಯಮಿಯಾದವನು ಅಲ್ಪವಾಗಲಿ, ಸಮವಾಗಲಿ, ಮಹತ್ತಾಗಲಿ ಅತಿಥ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.
14.101.74
सुमुखः सुप्रसन्नात्मा धीमानतिथिमागतम् ।
स्वागतेनासनेनाद्भिरन्नाद्येन च पूजयेत् ॥ १४.१०१.७४ ॥
ಬುದ್ಧಿವಂತನು ಬಂದ ಅತಿಥಿಯನ್ನು ಪ್ರಸನ್ನ ಮುಖ ಮತ್ತು ಪ್ರಸನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ಸ್ವಾಗತ ವಚನ, ಆಸನ, ನೀರು ಮತ್ತು ಅನ್ನದಿಂದ ಗೌರವಿಸಬೇಕು.
14.101.75
हितः प्रियो वा द्वेष्यो वा मूर्खः पण्डित एव वा ।
प्राप्तो यो वैश्वदेवान्ते सोतिथिः स्वर्गसंक्रमः ॥ १४.१०१.७५ ॥
ಹಿತೈಷಿಯಾಗಲಿ, ಪ್ರಿಯನಾಗಲಿ, ದ್ವೇಷಿಯಾಗಲಿ, ಮೂರ್ಖನಾಗಲಿ, ಪಂಡಿತನಾಗಲಿ, ವೈಶ್ವದೇವದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಬಂದವನೇ ಅತಿಥಿ; ಅವನು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ದಾರಿ.
14.101.76
क्षुत्पिपासाश्रमार्ताय देशकालगताय च ।
सत्कृत्यान्नं प्रदातव्यं यज्ञस्य फलमिच्छता ॥ १४.१०१.७६ ॥
ಹಸಿವು, ದಾಹ, ಆಯಾಸದಿಂದ ಪೀಡಿತರಾದವರಿಗೆ ಮತ್ತು ದೂರದ ದೇಶ-ಕಾಲದಿಂದ ಬಂದವರಿಗೆ, ಯಜ್ಞದ ಫಲವನ್ನು ಬಯಸುವವನು ಗೌರವದಿಂದ ಅನ್ನ ನೀಡಬೇಕು.
14.101.77
भोजयेदात्मनः श्रेष्ठान्विधइवद्धव्यकव्ययोः ।
अन्नं प्राणो मनुष्यणामन्नदः प्राणदो भवेत्।
तस्मादन्नं विशेषेण दातव्यं भूतिमिच्छता ॥ १४.१०१.७७ ॥
ತನ್ನ ಶ್ರೇಷ್ಠರಿಗೆ ವಿಧಿಯಂತೆ ಹವ್ಯ-ಕವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಊಟ ಹಾಕಬೇಕು. ಅನ್ನವೇ ಮನುಷ್ಯರ ಪ್ರಾಣ; ಅನ್ನ ನೀಡುವವನು ಪ್ರಾಣ ನೀಡುವವನು. ಆದ್ದರಿಂದ ಏಳಿಗೆಯನ್ನು ಬಯಸುವವನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅನ್ನ ನೀಡಬೇಕು.
14.101.78
अन्नदः सर्वकामैस्तु सुतृप्तः सुष्ट्वलङ्कृतः ।
पूर्णचन्द्रप्रकाशेन विमानेन विराजते ॥ १४.१०१.७८ ॥
ಅನ್ನ ನೀಡುವವನು ಎಲ್ಲ ಕಾಮನೆಗಳೂ ಈಡೇರಿ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ತೃಪ್ತನಾಗಿ, ಸುಂದರವಾಗಿ ಅಲಂಕೃತನಾಗಿ, ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರನ ಬೆಳಕಿನಂತಹ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಶೋಭಿಸುತ್ತಾನೆ.
14.101.79
सेव्यमानो वरस्त्रीभिर्मम लोकं स गच्छति ।
क्रीडित्वा तु ततस्तस्मिन्वर्षकोटिं यथाऽमरः ॥ १४.१०१.७९ ॥
ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸ್ತ್ರೀಯರಿಂದ ಸೇವಿತನಾಗಿ ಅವನು ನನ್ನ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ; ಅಲ್ಲಿ ದೇವತೆಯಂತೆ ಕೋಟಿ ವರ್ಷಗಳು ಕ್ರೀಡಿಸುತ್ತಾನೆ.
14.101.80
ततस्चापि च्युतः कालादिह लोके महायशाः ।
वेदशास्त्रार्थतत्वज्ञो भोगवान्ब्राह्मणो भवेत् ॥ १४.१०१.८० ॥
ನಂತರ ಕಾಲ ಮುಗಿದಾಗ, ಆ ಮಹಾಯಶಸ್ವಿ ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಇಳಿದು, ವೇದಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಅರ್ಥತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅರಿತ, ಸಂಪನ್ನ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಾಗುತ್ತಾನೆ.
14.101.81
यथाश्रद्धं तु यः कुर्यान्मनुष्येषु प्रजायते ।
महाधनपतिः श्रीमान्वेदवेदाङ्गपारगः।
सर्वशास्त्रार्थतत्वज्ञो भोगवान्ब्राह्मणो भवेत् ॥ १४.१०१.८१ ॥
ಶ್ರದ್ಧೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಯಾರು ಮಾಡುತ್ತಾನೋ ಅವನು ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ: ಮಹಾ ಧನಾಧಿಪತಿ, ಶ್ರೀಮಂತ, ವೇದ-ವೇದಾಂಗ ಪಾರಂಗತ, ಸರ್ವಶಾಸ್ತ್ರಾರ್ಥ ತತ್ತ್ವಜ್ಞ, ಸಂಪನ್ನ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಾಗುತ್ತಾನೆ.
14.101.82
सर्वातिथ्यं तु यः कुर्याद्वर्षमेकमकल्मषः ।
धर्मार्जितधनो भूत्वा पाकभेदविवर्जितः ॥ १४.१०१.८२ ॥
ಒಂದು ವರ್ಷ ಪಾಪರಹಿತನಾಗಿ ಸರ್ವ ಅತಿಥಿ ಸತ್ಕಾರವನ್ನು ಮಾಡುವವನು, ಧರ್ಮದಿಂದ ಗಳಿಸಿದ ಧನವುಳ್ಳವನಾಗಿ, ಅಡುಗೆಯ ಭೇದಗಳಿಲ್ಲದವನಾಗಿ.
14.101.83
देवानिव स्वयं विप्रानर्चयित्वा पितॄनपि ।
विप्रानग्राशनाशी यस्तस्य पुण्यफलं शृणु ॥ १४.१०१.८३ ॥
ದೇವತೆಗಳಂತೆ ತಾನೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನೂ ಪಿತೃಗಳನ್ನೂ ಪೂಜಿಸಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಮೊದಲ ಊಟ ಬಡಿಸಲು ಬಯಸುವವನ ಪುಣ್ಯಫಲವನ್ನು ಕೇಳು.
14.101.84
वर्षेणैकेन यावन्ति पिण्डान्यश्नन्ति ये द्विजाः ।
तावद्वर्षाणि राजेन्द्र मम लोके महीयते ॥ १४.१०१.८४ ॥
ಒಂದು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಈ ದ್ವಿಜರು ಎಷ್ಟು ಪಿಂಡಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತಾರೋ, ಹೇ ರಾಜೇಂದ್ರ, ಅಷ್ಟು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅವನು ನನ್ನ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.
14.101.85
ततश्चापि च्युतः कालादिह लोके महायशाः ।
वेदसास्त्रार्थतत्वज्ञो भोगवान्ब्राह्मणो भवेत् ॥ १४.१०१.८५ ॥
ನಂತರ ಅವನು ಕಾಲಾನುಸಾರ ಈ ಲೋಕದಿಂದ ಚ್ಯುತನಾಗಿ, ಮಹಾಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ, ವೇದ ಶಾಸ್ತ್ರ ಅರ್ಥತತ್ತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿದ, ಭೋಗವಂತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಾಗುತ್ತಾನೆ.
14.101.86
सर्वातिथ्यं तु यः कुर्याद्यथाश्रद्धं नरेश्वर ।
अकालनियमेनापि सत्यवादी जितेन्द्रियः ॥ १४.१०१.८६ ॥
ನರೇಶ್ವರ, ಯಾರು ಶ್ರದ್ಧೆಯಂತೆ ಎಲ್ಲ ಅತಿಥಿಗಳನ್ನು ಸತ್ಕರಿಸುತ್ತಾನೋ, ನಿಶ್ಚಿತ ಕಾಲದ ನಿಯಮವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಸತ್ಯವಾದಿಯೂ ಜಿತೇಂದ್ರಿಯನೂ ಆಗಿರುತ್ತಾನೋ,
14.101.87
सत्यसन्धो चितक्रोधः शाखाधर्मविवर्जितः ।
अधर्मभीरुर्धर्मिष्ठो मायामात्सर्यवर्जितः ॥ १४.१०१.८७ ॥
ಸತ್ಯಪ್ರತಿಜ್ಞನು, ಕೋಪವನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಿದವನು, ಶಾಖಾಧರ್ಮ ರಹಿತನು, ಅಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಭಯಪಡುವವನು, ಧರ್ಮನಿಷ್ಠನು, ಮಾಯಾ ಮತ್ಸರ ರಹಿತನು,
14.101.88
श्रद्दधानः सुचिर्नित्यं पाकबेदविवर्जितः ।
स विमानेन दिव्येन दिव्यरूपी महायशाः ॥ १४.१०१.८८ ॥
ಶ್ರದ್ಧಾವಂತನು, ಸದಾ ಶುಚಿಯಾದವನು, ಪಾಕವೇದ ವಿಧಿಗಳಿಲ್ಲದವನು; ಅವನು ಮಹಾಯಶಸ್ವಿ, ದಿವ್ಯರೂಪಿ, ದಿವ್ಯ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಾನೆ.
14.101.89
पुरन्दरपुरं याति गीयमानोप्सरोगणैः ।
मन्वन्तरं तु तत्रैव क्रीडित्वा देवपूजितः।
मानुष्यलोकमागम्य भोगवान्ब्राह्मणो भवेत् ॥ १४.१०१.८९ ॥
ಅವನು ಪುರಂದರನ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ; ಅಲ್ಲಿ ಅಪ್ಸರೆಯರ ಗಣಗಳು ಹಾಡುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲಿಯೇ ಒಂದು ಮನ್ವಂತರ ಕಾಲ ಕ್ರೀಡಿಸಿ, ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಪೂಜಿತನಾಗಿ, ಮನುಷ್ಯಲೋಕಕ್ಕೆ ಬಂದು ಭೋಗವಂತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಾಗುತ್ತಾನೆ.
14.101.90
दशजन्मानि विप्रत्वमाप्नुयाद्राजपूजितः ।
जातिस्मरश्च भवति यत्रयत्रोपजायते ॥ १४.१०१.९० ॥
ಅವನು ಹತ್ತು ಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣತ್ವವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ, ರಾಜರಿಂದ ಪೂಜಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾನೋ ಅಲ್ಲೆಲ್ಲ ಪೂರ್ವಜನ್ಮಸ್ಮರಣೆ ಉಳ್ಳವನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ.