Mahābhārata · Adhyāya 14.103
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.103.1
वासुदेवेन दानेषु कथितेषु यथाक्रमम् ।
अवितृप्तश्च धर्मेषु केशवं पुनरब्रवीत् ॥ १४.१०३.१ ॥
Tras haber expuesto Vāsudeva los dones en orden, y sin quedar saciado de los dharmas, volvió a hablar a Keśava.
14.103.2
देव धर्मामृतमिदं शृण्वतोपि परंतप ।
न विद्यते सुरश्रेष्ठ मम तृप्तिर्हि माधव ॥ १४.१०३.२ ॥
Oh dios, abrasador de enemigos, aun escuchando este néctar del dharma, oh mejor de los dioses, oh Mādhava, no encuentro saciedad.
14.103.3
अनडुत्संप्रदानस्य यत्फलं तु विधीयते ।
तत्फलं कथयस्वेह तव भक्तस्य मेऽच्युत ॥ १४.१०३.३ ॥
Dime aquí, oh Acyuta, el fruto que se prescribe por el don de un toro, a mí, tu devoto.
14.103.4
यानिचान्यानिदानानित्वया नोक्तानि कानिचित् ।
तान्याचक्ष्व सुरश्रेष्ठ तेषां चानुक्रमात्फलम् ॥ १४.१०३.४ ॥
Y describe, oh mejor de los dioses, cualesquiera otros dones que no hayas mencionado, y sus frutos en orden.
14.103.5
पवित्रत्वात्सुपुण्यत्वात्पावनत्वात्तथैव च ।
शृणु धर्मामृतं श्रेष्ठं दत्तस्यानडुहः फलम् ॥ १४.१०३.५ ॥
Por su pureza, su gran mérito y su poder purificador, escucha, pues, el excelente néctar del dharma: el fruto del toro que ha sido donado.
14.103.6
दशधेनुसमोऽनड्वानेकोपि कुरुपुङ्गव ।
मेदोमांसविपुष्टाङ्गो नीरोगः कोपवर्जितः ॥ १४.१०३.६ ॥
Oh toro de los Kurus, incluso un solo toro equivale a diez vacas, si su cuerpo está bien nutrido de grasa y carne, es sano y libre de ira.
14.103.7
युवा भद्रः सुशीलश्च सर्वदोषविवर्जितः ।
धुरं धारयति क्षिप्रं दत्तो विप्राय पाण्डव ॥ १४.१०३.७ ॥
Un toro joven, amable, de buen carácter y libre de todo defecto carga pronto el yugo; oh Pāṇḍava, debe darse a un brahmán.
14.103.8
स तेन पुण्यदानेन वर्षकोटिं युधिष्ठिर ।
यथाकामं महादेजा गवां लोके महीयते ॥ १४.१०३.८ ॥
Oh Yudhiṣṭhira, por aquel meritorio don, aquel de gran esplendor es honrado durante diez millones de años, según su deseo, en el mundo de las vacas.
14.103.9
यश्च दद्यादनडुहौ द्वौ युक्तौ च धुरंधरौ ।
सुवृत्ताय दरिद्राय श्रोत्रियाय विशेषतः।
तस्य यत्पुण्यमाख्यातं तच्छृणुष्व युधिष्ठिर ॥ १४.१०३.९ ॥
Escucha, oh Yudhiṣṭhira, el mérito declarado para quien da dos bueyes de yugo a un brahmán pobre de buena conducta, especialmente versado en los Vedas.
14.103.10
सहस्रगोप्रदानेन यत्प्रोक्तं फलमुत्तमम् ।
तत्पुण्यफलमाप्नोति याति लोकान्स मामकान् ॥ १४.१०३.१० ॥
Alcanza el fruto supremo declarado por dar mil vacas, obtiene ese fruto de mérito y va a mis mundos.
14.103.11
यावन्ति चैव रोमाणि तयोरनुडुहोर्नृप ।
तावद्वर्षसहस्राणि मम लोके महीयते ॥ १४.१०३.११ ॥
Oh rey, por tantos miles de años como pelos tienen esos dos bueyes, es honrado en mi mundo.
14.103.12
दरिद्रायैव दातव्यं न समृद्धाय पाण्डव ।
वर्षाणां हि तटाकेषु फलं नैव पयोधिषु ॥ १४.१०३.१२ ॥
Oh Pāṇḍava, el don debe darse solo al pobre, no al próspero; pues el fruto de las lluvias se halla en los estanques, no en los océanos.
14.103.13
यस्तु दद्यादनडुहं दरिद्राय द्विजातये ।
स तेन पुण्यदानेन पुतात्मा कुरुपुङ्गव ॥ १४.१०३.१३ ॥
Quien da un buey a un brahmán pobre queda purificado en su alma por ese don meritorio, oh toro de los Kurus.
14.103.14
विमानं दिव्यमारूढो दिव्यरूपी यथासुखम् ।
मम लोकेषु रमते यावदाभूतसंप्लुवम् ॥ १४.१०३.१४ ॥
Montado en un carro celestial divino, de forma divina, se deleita a su antojo en mis mundos hasta la disolución de los seres.
14.103.15
गृहं दीपप्रभायुक्तं शय्यासनविभूषितम् ।
भाजनोपस्करैर्युक्तं धनधान्यैरलङ्कृतम्।
दासीगोभूमिसंयुक्तमन्यूनं सर्वसाधनैः ॥ १४.१०३.१५ ॥
Una casa llena de luz de lámparas, adornada con camas y asientos, provista de vasijas y utensilios, engalanada con riquezas y grano, con sirvientas, ganado y tierra, completa con todos los medios.
14.103.16
ब्राह्मणाय दरिद्राय श्रोत्रियाय युधिष्ठिर ।
दद्यात्सदक्षिणं यस्तु तस्य पुण्यफलं शृणु ॥ १४.१०३.१६ ॥
Escucha, oh Yudhiṣṭhira, el fruto del mérito de quien da, junto con una dádiva ritual, a un brahmán pobre versado en el Veda.
14.103.17
देवाः पितृगणाश्चैव ह्यग्नयो ऋषयस्तथा ।
प्रयच्छन्ति प्रहृष्टा वै यानमादित्यसन्निभम् ॥ १४.१०३.१७ ॥
Los dioses, las hostes de antepasados, los fuegos y los videntes también, con alegría, otorgan un vehículo semejante al sol.
14.103.18
तेन गच्छेच्छ्रिया युक्तो ब्रह्मलोकमनुत्तमम् ।
स्त्रीसहस्रावृते रम्ये भवने तत्र काञ्चने।
मोदते ब्रह्मलोकस्थो यावदाभूतसप्लवम् ॥ १४.१०३.१८ ॥
Dotado de esplendor por ese vehículo, que vaya al incomparable mundo de Brahmā; allí, en una hermosa mansión dorada rodeada de mil mujeres, morando en el mundo de Brahmā, se regocija hasta la disolución de los seres.
14.103.19
शय्यं प्रस्तरणोपेतां यः प्रयच्छति पाण्डव ।
अर्चयित्वा द्विजं भक्त्या वस्त्रमाल्यानुलेपनैः।
भोजयित्वा विचित्रान्नं तस्य पुण्यफलं शृणु ॥ १४.१०३.१९ ॥
Oh hijo de Pāṇḍu, escucha el fruto de mérito de quien, tras honrar con devoción a un brahmán con vestidos, guirnaldas y ungüentos, y alimentarlo con variados manjares, entrega un lecho provisto de una cubierta.
14.103.20
धेनुदानस्य यत्पुण्यं विधिदत्तस्य पाण्डव ।
तत्पुण्यं तमनुप्राप्य पितृलोके महीयते ॥ १४.१०३.२० ॥
Oh hijo de Pāṇḍu, habiendo alcanzado el mérito de la vaca donada según el rito, es honrado en el mundo de los antepasados.
14.103.21
शिल्पमध्ययनं वाऽपि विद्यां मन्त्रौषधानि च ।
यः प्रयच्छति विप्राय तस्य पुण्यफलं शृणु ॥ १४.१०३.२१ ॥
Escucha el fruto de mérito de quien da a un brahmán un oficio, el estudio, el conocimiento, los mantras y las medicinas.
14.103.22
आहिताग्निसहस्रस्य पूजितस्यैव यत्फलम् ।
तत्पुण्यफलमाप्नोति यस्तु शय्यां प्रयच्चति ॥ १४.१०३.२२ ॥
Quien entrega un lecho obtiene el mismo fruto que el de mil custodios del fuego honrados.
14.103.23
छन्दोभिः संप्रयुक्तेन विमानेन विराजता ।
सप्तर्षिलोकान्व्रजति पूज्यते ब्रह्मवादिभिः ॥ १४.१०३.२३ ॥
Llevado por un carro aéreo radiante unido a los metros védicos, va a los mundos de los siete sabios y es honrado por los expositores del Brahman.
14.103.24
चतुर्युगानि वै त्रिंशत्क्रीडित्वा तत्र देववत् ।
इह मानुष्यके लोके विप्रो भवति वेदवित् ॥ १४.१०३.२४ ॥
Tras disfrutar allí como un dios durante treinta ciclos de cuatro yugas, en este mundo humano se convierte en un brahmán conocedor del Veda.
14.103.25
विश्रामयति यो विप्रं श्रान्तमध्वनि कर्शितम् ।
कविनश्यति तदा पापं तस्य वर्षकृतं नृप ॥ १४.१०३.२५ ॥
Quien da descanso a un brahmán fatigado y agotado en el camino, el pecado acumulado durante años se destruye entonces, oh rey.
14.103.26
अथ प्रक्षालयेत्पादौ तस्य तोयेन भक्तिमान् ।
दशवर्षकृतं पापं व्यपोहति न संशयः ॥ १४.१०३.२६ ॥
Luego, quien con devoción lava sus pies con agua elimina el pecado acumulado durante diez años, sin duda alguna.
14.103.27
घृतेन वाऽथ तैलेन पादौ तस्य तु पूजयेत् ।
तद्द्वादसमारूढं पापमाशु व्यपोहति ॥ १४.१०३.२७ ॥
O bien se deben honrar sus pies con ghee o aceite; él elimina rápidamente el pecado acumulado durante doce años.
14.103.28
धेनुकाञ्चनदत्तस्य यत्पुण्यं समुदाहृतम् ।
तत्पुण्यफलमाप्नोति यस्त्वेनं विप्रमर्चयेत् ॥ १४.१०३.२८ ॥
El mérito que se declara para quien da una vaca y oro, ese mismo fruto del mérito obtiene quien honra a este brahmán.
14.103.29
स्वागतेन तु यो विप्रं पूजयेदासनेन च ।
प्रत्युत्थानेन वा राजन्स देवानां प्रियो भवेत् ॥ १४.१०३.२९ ॥
Quien honra a un brahmán con una bienvenida, con un asiento o levantándose a su encuentro, oh rey, se vuelve querido por los dioses.
14.103.30
स्वागतेनाग्नयो राजन्नासनेन शतक्रतुः ।
प्रत्युत्थानेन पितरः प्रीति यान्त्यतिथिप्रियाः ॥ १४.१०३.३० ॥
Con una bienvenida se complacen los fuegos, con un asiento Indra de los cien sacrificios, levantándose los antepasados; los antepasados que aman a los huéspedes, oh rey, alcanzan la alegría.
14.103.31
अग्निशक्रपितॄणां च तेषां प्रीत्या नराधिप ।
संवत्सरकृतं पापं तस्य सद्यो विनश्यति ॥ १४.१०३.३१ ॥
Oh señor de los hombres, al complacer a Agni, Indra y los antepasados, el pecado cometido durante un año se destruye de inmediato.
14.103.32
यः प्रयच्छति विप्राय आसनं माल्यभूषितम् ।
स याति मणिचित्रेण रथेनेन्द्रनिकेतनम् ॥ १४.१०३.३२ ॥
Quien ofrece a un brahmán un asiento adornado con guirnaldas, va a la morada de Indra en un carro adornado con gemas.
14.103.33
पुरन्दरासने तत्र दिव्यनारीविभूषितः ।
षष्टिं वर्षसहस्राणि क्रीडत्यप्सरसां गणैः ॥ १४.१०३.३३ ॥
Allí, en el trono de Indra, adornado por mujeres divinas, juega durante sesenta mil años con bandas de apsarases.
14.103.34
वाहनं यः प्रयच्छेत ब्राह्मणाय युधिष्ठिर ।
स याति रत्नचित्रेण वाहनेन सुरालयम् ॥ १४.१०३.३४ ॥
Oh Yudhiṣṭhira, quien da un vehículo a un brahmán va a la morada de los dioses en un vehículo adornado con gemas.
14.103.35
स तत्र कामं क्रीडित्वा सेव्यमानोप्सरोगणैः ।
इह राजा भवेद्राजन्नात्र कार्या विचारणा ॥ १४.१०३.३५ ॥
Allí, tras jugar a su gusto y ser servido por bandas de apsarases, se convierte aquí en rey, oh rey; no hay duda de ello.
14.103.36
पादपं पल्लवाकीर्णं पुष्पतिं फलितं तथा ।
गन्धमाल्यैरथाभ्यर्च्य वस्त्राभरणभूषितम् ॥ १४.१०३.३६ ॥
Tras honrar un árbol cubierto de brotes, en flor y con frutos, con perfumes y guirnaldas, y adornarlo con telas y joyas…
14.103.37
यः प्रयच्छति विप्राय श्रोत्रियाय सदक्षिणम् ।
भोजयित्वा यथाकामं तस्य पुण्यफलं शृणु ॥ १४.१०३.३७ ॥
Quien da a un brahmán versado con su honorario y lo alimenta a su gusto, escucha el fruto de su mérito.
14.103.38
जांबूनदविचित्रेण विमानेन विराजता ।
पुरन्दरपुरं याति जयशब्दरवैर्युतः ॥ १४.१०३.३८ ॥
En un carro aéreo resplandeciente y maravillosamente adornado con oro, entre clamores de victoria, va a la ciudad de Puraṃdara (Indra).
14.103.39
ततः शक्रपुरे रम्ये तस्य कल्पकपादपः ।
ददाति चेप्सितं सर्वं मनसा यद्यदिच्छति ॥ १४.१०३.३९ ॥
Luego, en la hermosa ciudad de Śakra, su árbol que concede deseos le da todo lo que anhela, cuanto desea en su mente.
14.103.40
यावन्ति तस्य पत्राणि पुष्पाणि च फलानि च ।
तावद्वर्षसहस्राणि शक्रलोके महीयते ॥ १४.१०३.४० ॥
Por tantos miles de años como hojas, flores y frutos tenga, es honrado en el mundo de Śakra.
14.103.41
शक्रलोकावतीर्णश्च मानुष्यं लोकमागतः ।
रथाश्वगजसंपूर्णं पुरं राज्यं च वक्ष्यति ॥ १४.१०३.४१ ॥
Descendido del mundo de Śakra y llegado al mundo humano, obtendrá una ciudad y un reino llenos de carros, caballos y elefantes.
14.103.42
स्थापयित्वा तु मद्भक्त्या यो मत्प्रतिकृति नरः ।
आलयं विधिवत्कृत्वा पूजाकर्म च कारयेत्।
स्वयं वा पूजयेद्भक्त्या तस्य पुण्यफलं शृणु ॥ १४.१०३.४२ ॥
Escucha el fruto del mérito del hombre que, por devoción a mí, instala mi imagen, construye un santuario según la norma y hace celebrar los ritos de culto, o que me adora él mismo con devoción.
14.103.43
अश्वमेधसहस्रस्य यत्पुण्यं समुदाहृतम् ।
तत्फलं समवाप्नोति मत्सालोक्यं प्रपद्यते।
न जाने निर्गमं तस्य मम लोकाद्युधिष्ठिर ॥ १४.१०३.४३ ॥
El mérito que se declara de mil sacrificios del caballo, ese fruto obtiene, y alcanza la morada en mi mundo. No conozco su partida de mi mundo, oh Yudhiṣṭhira.
14.103.44
देवालये विप्रगृहे गोवाटे चत्वरेऽपि वा ।
प्रज्वालयति यो दीपं तस्य पुण्यफलं शृणु ॥ १४.१०३.४४ ॥
Escucha el fruto de mérito de quien enciende una lámpara en un templo, en la casa de un brahmán, en un establo o incluso en una encrucijada.
14.103.45
आरुद्य काञ्चनं यानं द्योतयन्सर्वतो दिशम् ।
गच्छेदादित्यलोकं स सेव्यमानः सुरोत्तमैः॥छ ॥ १४.१०३.४५ ॥
Subido a un vehículo dorado, iluminando todas las direcciones, servido por los mejores de los dioses, va al mundo del Sol.
14.103.46
तत्र प्रकामं क्रीडित्वा वर्षकोटिं महातपाः ।
इह लोके भवेद्विप्रो वेदवेदाङ्गपारगः ॥ १४.१०३.४६ ॥
Allí, después de disfrutar a su placer durante diez millones de años, oh gran asceta, nace en este mundo como un brahmán versado en los Vedas y sus miembros.
14.103.47
देवालयेषु वा राजन्ब्राह्मणावसथेषु वा ।
चत्वरे वा चतुष्के वा रात्रौ वा यदि वा दिवा ॥ १४.१०३.४७ ॥
Oh rey, en templos, o en las moradas de los brahmanes, o en una encrucijada, o en una plaza, de noche o de día.
14.103.48
नानागन्धर्ववाद्यानि धर्मश्रावणिकानि च ।
यस्तु कारयते भक्त्या मद्गतेनान्तरात्मना ॥ १४.१०३.४८ ॥
Quien, con devoción y con el alma interior fija en mí, hace que se realicen los diversos instrumentos de los gandharvas y la audición de las enseñanzas sagradas.
14.103.49
तस्य देवा नरश्रेष्ठ पितरश्चापि हर्षिताः ।
सुप्रीताः संप्रयच्चन्ति विमानं कामगं सुखम् ॥ १४.१०३.४९ ॥
Oh, mejor de los hombres, los dioses y los antepasados, complacidos y muy contentos con él, le conceden con gozo un carro celestial que va adonde se desee.
14.103.50
स च तेन पिमानेन याति देवपुरं नरः ।
तत्र दिव्याप्सरोभिस्तु सेव्यमानः प्रमोदते ॥ १४.१०३.५० ॥
Y aquel hombre va en ese carro a la ciudad de los dioses, y allí, atendido por las celestiales apsaras, se regocija.
14.103.51
देवलोकावतीर्णस्तु सोस्मिँल्लोके नराधिप ।
वेदवेदाङ्गतत्वज्ञो भोगवान्ब्राह्मणो भवेत् ॥ १४.१०३.५१ ॥
Oh señor de los hombres, al descender del mundo de los dioses, en este mundo llega a ser un brahmán próspero que conoce la esencia de los Vedas y de sus miembros.
14.103.52
चत्वरे वा सभायां वा विस्तीर्णि वा सभाङ्गणे ।
कृत्वाऽग्निकुण्डं विपुलं स्थण्डिलं वा युधिष्ठिर ॥ १४.१०३.५२ ॥
Oh Yudhiṣṭhira, habiendo hecho un gran hogar de fuego o un altar elevado en un cruce, en una sala de asamblea, o en el amplio patio de una sala de asamblea—
14.103.53
तत्राग्निं चतुरो मासाञ्ज्वालयेद्यस्तु भक्तिमाम् ।
समाप्तेषु च मासेषु पौष्यादिषु ततो द्विजान् ॥ १४.१०३.५३ ॥
Quien con devoción mantenga encendido el fuego allí durante cuatro meses, y cuando los meses comenzando con Pauṣa hayan terminado, entonces a los nacidos dos veces—
14.103.54
भोजयेत्पायसं मृष्टं मद्गतेनान्तरात्मना ।
दक्षिणां च यथाशक्ति ब्राह्म्णेभ्यो निवेदयत् ॥ १४.१०३.५४ ॥
Con el alma interior fija en mí, debe alimentarlos con dulce arroz con leche, y ofrecer a los brahmanes una dádiva según sus medios.
14.103.55
एवमग्निं तु यः कुर्यान्नित्यमेवार्चयेत्तु माम् ।
तस्य पुण्यफलं यद्वै तन्निबोध युधिष्ठिर ॥ १४.१०३.५५ ॥
Quien así establece el fuego y me adora constantemente: escucha, Yudhiṣṭhira, el fruto de mérito que le corresponde.
14.103.56
तेनाहं शङ्करश्चैव पितरो ह्यग्नयस्तथा ।
यास्यामः परमां प्रीतिं नात्र कार्याविचारणा ॥ १४.१०३.५६ ॥
Por ello yo, Śaṅkara, los antepasados y los fuegos alcanzaremos la suprema alegría; sobre esto no debe haber duda.
14.103.57
षष्टिं वर्षसहस्राणि षष्टिं वर्षशतानि च ।
सोस्मत्प्रीतिकरः श्रीमान्मम लोके महीयते ॥ १४.१०३.५७ ॥
Durante sesenta mil años y sesenta cientos de años, aquel glorioso que nos da alegría es honrado en Mi mundo.
14.103.58
मम लोकावतीर्णश्च अस्मिँल्लोके महायशाः ।
वेदवेदाङ्गविद्विप्रो जायते राजपूजितः ॥ १४.१०३.५८ ॥
Descendiendo de Mi mundo, nace en este mundo un brahmán de gran fama, conocedor de los Vedas y sus miembros, honrado por los reyes.
14.103.59
यः करोति नरश्रेष्ठ भरणं ब्राह्मणस्य तु ।
श्रोत्रियस्याभिजातस्य दरिद्रस्य विशेषतः।
तस्य पुण्यफलं यद्वै तन्निबोध युधिष्ठिर ॥ १४.१०३.५९ ॥
Oh mejor de los hombres, escucha, Yudhiṣṭhira, el fruto de mérito de quien sostiene a un brahmán, especialmente a uno erudito, de noble linaje y pobre.
14.103.60
गवां कोटिप्रदानेन यत्पुण्यं समुदाहृतम् ।
तत्सर्वफलमाप्नोति वर्षेणैकेन पाण्डव ॥ १४.१०३.६० ॥
El mérito que se declara por la donación de diez millones de vacas, oh Pāṇḍava — todo ese fruto lo obtiene en un solo año.
14.103.61
काञ्चनेन विचित्रेण विमानेनार्कशोभिना ।
स याति मामकं लोकं दिव्यस्त्रीगणसेवितः ॥ १४.१०३.६१ ॥
En un carro celestial dorado, maravilloso y brillante como el sol, va a mi mundo, servido por multitudes de mujeres celestiales.
14.103.62
गीयमानो वरस्त्रीभिर्वर्षाणां कोटिविंशतिम् ।
क्रीडित्वा मामके तत्र सर्वदेवैरभिष्टुतः।
मानुष्यमवतीर्णस्तु वेदविद्ब्राह्मणो भवेत् ॥ १४.१०३.६२ ॥
Allí, cantado por excelentes mujeres y alabado por todos los dioses, se regocija durante veinte crores de años en mi mundo. Luego, al descender al nacimiento humano, se convierte en un brahmán versado en los Vedas.
14.103.63
करकां कर्णिकां वाऽपि महद्वा जलभाजनम् ।
यः प्रयच्छति विप्राय तस्य पुण्यफलं शृणु ॥ १४.१०३.६३ ॥
Escucha ahora el fruto del mérito de quien da a un brahmán una pequeña jarra, un pequeño recipiente o incluso un gran recipiente de agua.
14.103.64
ब्रह्मकूर्चे तु यत्पीते फलं प्रोक्तं नरादिप ।
तत्पुण्यफलमाप्नोति जलभाजनदो नरः।
सुतृप्तः सर्वसौगन्धः प्रहृष्टेन्द्रियमानसः ॥ १४.१०३.६४ ॥
Oh señor de los hombres, el fruto que se declaró para beber brahma-kūrca es el mismo fruto de mérito que obtiene quien da un recipiente de agua: queda plenamente satisfecho, dotado de toda fragancia, con los sentidos y la mente alegres.
14.103.65
हंससारसयुक्तेन विमानेन विराजता ।
स याति वारुणं लोकं दिव्यगन्धर्वसेवितम् ॥ १४.१०३.६५ ॥
En un carro celestial resplandeciente uncido con cisnes y grullas, va al mundo de Varuṇa, servido por los gandharvas divinos.
14.103.66
पानीयं यः प्रयच्छेद्वै जीवानां जीवनं परम् ।
ग्रीष्मे च त्रिषु मासेषु तस्य पुण्यफलं शृणु ॥ १४.१०३.६६ ॥
Escucha ahora el fruto del mérito de quien da agua para beber, la suprema vida de los seres vivos, sobre todo en los tres meses de verano.
14.103.67
कपिलाकोटिनानस्य यत्पुण्यं तु विधीयते ।
तत्पुण्यफलमाप्नोति पानीयं यः प्रयच्छति ॥ १४.१०३.६७ ॥
El mérito prescrito por bañarse en diez millones de vacas Kapilā: ese fruto de mérito obtiene quien da agua.
14.103.68
पूर्णचन्द्रप्रकासेन विमानेन विराजता ।
स गच्छेच्चन्द्रभवनं सेव्यमानोप्सरोगणैः ॥ १४.१०३.६८ ॥
En un carro aéreo que brilla con la luz de la luna llena, va a la morada de la luna, atendido por multitudes de apsarases.
14.103.69
त्रिंशत्कोटियुगं तत्र दिव्यगन्धर्वसेवितः ।
क्रीडित्वा मानुषे लोके चतुर्वेदी द्विजो भवेत् ॥ १४.१०३.६९ ॥
Allí, servido por gandharvas divinos durante treinta millones de yugas, tras disfrutar, en el mundo humano se convierte en un brahmán nacido dos veces que conoce los cuatro Vedas.
14.103.70
शिरोभ्यङ्गप्रदानेन तेजस्वी प्रियदर्शनः ।
सुभगो रूपवाञ्शूरः पण्डितश्च भवेद्द्विजः ॥ १४.१०३.७० ॥
Por dar aceite para ungir la cabeza, se convierte en un brahmán nacido dos veces, radiante, agradable a la vista, afortunado, apuesto, valiente y erudito.
14.103.71
वस्त्रदायी तु तेजस्वी सर्वत्र प्रियदर्शनः ।
सुभगो भवति श्रीमान्स्त्रीणां नित्यं मनोरमः ॥ १४.१०३.७१ ॥
El que da ropa se vuelve radiante; en todas partes es agradable a la vista, afortunado y glorioso, y siempre encantador para las mujeres.
14.103.72
उपानहौ च च्छत्रं च यो ददाति नरोत्तमः ।
स याति रथमुख्येन काञ्चनेन विराजता।
शक्रलोकं महातेजाः सेव्यमानोप्सरोगणैः ॥ १४.१०३.७२ ॥
El mejor de los hombres que da sandalias y un parasol va, en un carro dorado y excelso que resplandece, al mundo de Indra; ese hombre de gran esplendor es servido por multitudes de apsarases.
14.103.73
काष्ठपादुकदा यान्ति विमानैर्वृक्षनिर्मितैः ।
धर्मराजपुरं रम्यं सेव्यमानाः सुरोत्तमैः ॥ १४.१०३.७३ ॥
Quienes donan sandalias de madera van en carros celestiales de madera a la hermosa ciudad del rey de Dharma, atendidos por los mejores de los dioses.
14.103.74
दन्तकाष्ठप्रादनेन प्रियवाक्यो भवेन्नरः ।
सुगन्धवदनः श्रीमान्मेदासौभाग्यसंयुतः ॥ १४.१०३.७४ ॥
Al dar palillos de dientes, un hombre se vuelve de palabra dulce, de rostro fragante, próspero y dotado de inteligencia y buena fortuna.
14.103.75
क्षीरं दधि घृतं वाऽपि गुडं मधुरसं तथा ।
ये प्रयच्छन्ति विप्रेभ्यः परां भक्तिमुपागताः ॥ १४.१०३.७५ ॥
Quienes, con suprema devoción, ofrecen leche, cuajada, mantequilla clarificada o jaggery y jugo dulce a los brahmanes—
14.103.76
ते वृषैरश्वयानैश्च श्वेतस्रग्दामभूषिताः ।
उपगीयमाना गन्धर्वैर्यान्तीश्वरपुरं नराः ॥ १४.१०३.७६ ॥
Adornados con guirnaldas blancas, esos hombres van en vehículos tirados por toros y caballos, cantados por los gandharvas, a la ciudad del Señor.
14.103.77
तत्र दिव्याप्सरोभिस्तु सेव्यमाना यथासुखम् ।
षष्टिवर्षसहस्राणि मोदन्ते देवसन्निभाः ॥ १४.१०३.७७ ॥
Allí, servidos con gozo por las apsaras divinas, se regocijan como dioses durante sesenta mil años.
14.103.78
ततः कालावतीर्णाश्च जायन्ते त्विह मानवाः ।
प्रभूतधनधान्याश्च भोगवन्तो नरोत्तमाः ॥ १४.१०३.७८ ॥
Luego, cuando su tiempo se agota, renacen aquí como hombres, ricos en riquezas y grano, disfrutando placeres, los mejores de los hombres.
14.103.79
वैशाखे मासि वैशाखे दिवसे पाण्डुनन्दन ।
वैवस्वतं समुद्दिश्य परां भक्तिमुपागताः ॥ १४.१०३.७९ ॥
Oh hijo de Pāṇḍu, en el mes de Vaiśākha, en un día de Vaiśākha, quienes, dirigiéndose a Vaivasvata (Yama), alcanzan la suprema devoción.
14.103.80
अभ्यर्च्य विधिवद्विप्रांस्तिलान्गुडसमन्वितान् ।
ये प्रयच्छन्ति विप्रेभ्यस्तेषां पुण्यफलं शृणु ॥ १४.१०३.८० ॥
Escucha ahora el fruto de mérito de quienes, habiendo honrado a los brahmanes según la regla, dan sésamo con jaggery a los brahmanes.
14.103.81
गोप्रदानेन यत्पुण्यं विधिवत्पाण्डुनन्दन ।
तत्पुण्यं समनुप्राप्तो यमलोके महीयते।
ततश्चापि च्युतः कालादिह राजा भविष्यति ॥ १४.१०३.८१ ॥
Oh hijo de Pāṇḍu, habiendo obtenido el mérito de la donación de una vaca hecha según la regla, es honrado en el mundo de Yama; luego, caído de ese tiempo, se convertirá aquí en rey.
14.103.82
तस्मिन्नेव दिने विप्रान्भोजयित्वा सुदक्षिणम् ।
तोयपूर्णानि दिव्यानि भाजनानि दिशन्ति ये ॥ १४.१०३.८२ ॥
Quienes, en ese mismo día, habiendo alimentado a los brahmanes y dado generosos honorarios, ofrecen vasijas divinas llenas de agua.
14.103.83
ते यान्त्यादित्यवर्णाभैर्विमानैर्वरुणालयम् ।
तत्र दिव्याङ्गनाभिस्तु रमन्ते कामकामिनः ॥ १४.१०३.८३ ॥
Van a la morada de Varuṇa en carros de brillo solar; allí, con sus deseos cumplidos, se deleitan con divinas mujeres celestiales.
14.103.84
ततोऽवतीर्णाः कालेन ते चास्मिन्मानुषे पुनः ।
भोगवन्तो द्विजश्रेष्ठ भविष्यन्ति न संशयः ॥ १४.१०३.८४ ॥
Luego, descendidos de nuevo en el tiempo a este mundo humano, serán hombres de placer, oh mejor de los dos veces nacidos; no hay duda.
14.103.85
अनन्तराशी यश्चापि वर्तते व्रतवत्सदा ।
सत्यवाक्क्रोधरहितः शुचिः स्नानरतः सदा।
स विमानेन दिव्येन याति शक्रपुरं नरः ॥ १४.१०३.८५ ॥
El hombre que permanece siempre dedicado a los votos, comiendo solo después del ayuno, veraz, libre de ira, puro y siempre complacido en el baño, va en un carro aéreo divino a la ciudad de Indra.
14.103.86
तत्र दिव्याप्सरोभिस्तु वर्षकोटिं महातपाः ।
क्रीडित्वा मानुषे लोके जायते वेदविद्द्विजः ॥ १४.१०३.८६ ॥
Allí, tras divertirse durante diez millones de años con las divinas apsarás, aquel gran asceta nace en el mundo humano como brahmán versado en los Vedas.
14.103.87
एकभुक्तेन यश्चापि वर्षमेकं तु वर्तते ।
ब्रह्मचारी जितक्रोधः सत्यशौचसमन्वितः।
स विमानेन दिव्येन याति शक्रपुरं नरः ॥ १४.१०३.८७ ॥
El hombre que durante un año entero vive comiendo una sola vez al día, siendo célibe, habiendo vencido la ira y dotado de verdad y pureza, va en un carro aéreo divino a la ciudad de Indra.
14.103.88
दशकोटिसहस्राणि क्रीडित्वाऽप्सरसां गणैः ।
इह मानुष्यके लोके वेदविद्ब्राह्मणो भवेत् ॥ १४.१०३.८८ ॥
Tras divertirse durante diez mil veces diez millones de años con grupos de apsarás, se convierte en brahmán versado en los Vedas en este mundo humano.
14.103.89
चतुर्थकाले यो भुङ्क्ते ब्रह्मचारी जितेन्द्रियः ।
वर्तते चैकवर्षं तु तस्य पुण्यफलं शृणु ॥ १४.१०३.८९ ॥
Escucha ahora el fruto de mérito del discípulo célibe, dueño de sus sentidos, que come en el cuarto momento y vive así durante un año.
14.103.90
चित्रबर्हिणयुक्तेन विचित्रध्वजशोभिना ।
याति यानेन दिव्येन स महेन्द्रपुरं नरः ॥ १४.१०३.९० ॥
Uncido a pavos reales de plumaje multicolor y adornado con banderas de muchos colores, ese hombre va en un vehículo divino a la gran ciudad de Indra.
14.103.91
अकृशाभिर्वरस्त्रीभिः सेव्यमानो यथासुखम् ।
ततो द्वादशकोटिं स समाः सम्यक्प्रमोदते ॥ १४.१०३.९१ ॥
Atendido con comodidad por mujeres excelentes y de cuerpo lleno, se regocija plenamente durante doce crores de años.
14.103.92
शक्रलोकावतीर्णस्तु लोके चास्मिन्नराधिप ।
भवेद्वै ब्राह्मणो विद्वान्क्षमावान्वेदपारगः ॥ १४.१०३.९२ ॥
Habiendo descendido del mundo de Śakra, oh señor de los hombres, en este mundo se convierte en un brahmín erudito, paciente y maestro de los Vedas.
14.103.93
षष्ठकाले तु योऽश्नाति वर्षमेकमकल्मषः ।
ब्रह्मचर्यव्रतैर्युक्तः शुचि क्रोधविवर्जितः।
तपोयुक्तस्य तस्याथ शृणुष्व फलमुत्तमम् ॥ १४.१०३.९३ ॥
Escucha ahora el fruto supremo de aquel que, comiendo en la sexta ocasión durante un año, es sin pecado, está dotado de los votos de castidad, es puro y libre de ira, y está unido a la austeridad.
14.103.94
अत्यादित्यप्रकाशेन विमानेनार्कसंनिभः ।
स याति मम लोकान्वै दिव्यनारीनिषेवितः ॥ १४.१०३.९४ ॥
En un carro aéreo que brilla más que el sol, resplandeciendo como el sol, atendido por mujeres divinas, va a mis mundos.
14.103.95
तत्र साध्यैर्मरुद्भिस्तु पूज्यमानो यथासुखम् ।
पश्यन्नेव सदा मां तु क्रीडत्यप्सरसां गणैः ॥ १४.१०३.९५ ॥
Allí, honrado con facilidad por los Sādhyas y los Marutas, siempre viéndome, juega con bandas de apsaras.
14.103.96
पक्षोपवासं यश्चापि कुरुते मद्गतात्मना ।
समाप्ते तु व्रते तस्मिंस्तर्पयेच्छ्रोत्रियान्द्विजान् ॥ १४.१०३.९६ ॥
Quien, con la mente fija en mí, realiza también un ayuno de quince días, debe, al completarse ese voto, saciar a los brahmanes nacidos dos veces versados en los Vedas.
14.103.97
सोपि गच्छति दिव्येन विमानेन महातपाः ।
द्योतयनप्रभया व्योम मम लोकं प्रपद्यते।
स तत्र मोदते कामं कामरूपी यथासुखम् ॥ १४.१०३.९७ ॥
Ese gran asceta también parte en un carro celestial, iluminando el cielo con su resplandor, y alcanza mi mundo. Allí, tomando la forma que desee, se regocija a su antojo.
14.103.98
त्रिंशत्कोटिसमा राजन्क्रीडित्वा तत्र देववत् ।
इह मानुष्यके लोके पूजनीयो द्विजो भवेत्।
त्रयाणामपि वेदानां साङ्गानां पारगे भवेत् ॥ १४.१०३.९८ ॥
Oh rey, allí juega como un dios durante treinta crores de años. Luego, en este mundo humano, se convierte en un brahmán digno de honor y domina los tres Vedas con sus disciplinas auxiliares.
14.103.99
यश्च मासोपवासं वै कुरुते मद्गतात्मना ।
जितेन्द्रियो जितक्रोधोजितधीः स्नानतत्परः ॥ १४.१०३.९९ ॥
Quien, con la mente fija en mí, observa un ayuno de un mes, que ha vencido sus sentidos y su ira, cuya inteligencia está disciplinada y que se dedica a los baños rituales.
14.103.100
समाप्ते नियमे तत्र भोजयित्वा द्विजोत्तमान् ।
दक्षिणां च ततो दद्यात्प्रहृष्टेनान्तरात्मना ॥ १४.१०३.१०० ॥
Cuando la observancia haya terminado, debe alimentar allí a los mejores brahmanes y luego ofrecer una dádiva con el corazón alegre.
14.103.101
स गच्छति महातेजा ब्रह्मलोकमनुम् ।
सिंहयुक्तेन यानेन दिव्यस्त्रीगणसेवितः ॥ १४.१०३.१०१ ॥
Ese de gran esplendor luego va al mundo de Brahmā, en un vehículo uncido con leones, servido por grupos de mujeres celestiales.
14.103.102
स तत्र ब्रह्मणो लोके दिव्यर्षिगणसेवितः ।
शतकोटिसमा राजन्यथाकामं प्रमोदते ॥ १४.१०३.१०२ ॥
Allí, en el mundo de Brahmā, servido por grupos de sabios celestiales, oh rey, se regocija a su antojo durante cien crores de años.
14.103.103
ततः कालावतीर्णश्च सोस्मिँल्लोके द्विजो भवेत् ।
षडङ्गविच्चतुर्वेदी त्रिंशज्जन्मान्यरोगवान् ॥ १४.१०३.१०३ ॥
Entonces, cuando llegue su tiempo, nace en este mundo como un dvija, conocedor de los seis Vedāṅgas y de los cuatro Vedas, libre de enfermedad durante treinta nacimientos.
14.103.104
यस्त्यक्त्वा सर्वकर्माणि शुचिः क्रोधविवर्जितः ।
महाप्रस्तानमेकाग्नो याति मद्गतमानसः ॥ १४.१०३.१०४ ॥
Quien, abandonando todas las acciones, puro y libre de ira, con mente única y el corazón puesto en mí, emprende el gran viaje final.
14.103.105
स गच्छेदिन्द्रसदनं विमानेन महातपाः ।
महामणिविचित्रेण सौवर्णन विराजता ॥ १४.१०३.१०५ ॥
Ese gran asceta va a la morada de Indra, en un carro aéreo adornado con grandes gemas y resplandeciente de oro.
14.103.106
शतकोटिसमास्तत्र सुराधिपतिपूजितः ।
नाकपृष्ठे निवसति दिव्यस्त्रीगणसेवितः ॥ १४.१०३.१०६ ॥
Allí, durante cien millones de años, honrado por el señor de los dioses, habita en el lomo del cielo, servido por huestes de mujeres celestiales.
14.103.107
शक्रलोकावतीर्णश्च मानुषेषूपजायते ।
राज्ञां राजा महातेजाः सर्वलोकार्चितः प्रभुः ॥ १४.१०३.१०७ ॥
Tras descender del mundo de Indra, nace entre los hombres: rey de reyes, de gran esplendor, honrado por todos los mundos, un señor.
14.103.108
प्रायोपवेशं यश्चापि कुरुते मद्गतात्मना ।
नमो ब्रह्मण्यदेवायेत्युक्त्वा मन्त्रं समाहितः।
अन्तःस्वस्थो जितक्रोधस्तस्य पुण्यफलं शृणु ॥ १४.१०३.१०८ ॥
También quien emprende el ayuno hasta la muerte con el alma puesta en mí, pronunciando el mantra «Homenaje al dios que ama a los brahmanes», con mente recogida, interiormente firme y habiendo vencido la ira: escucha el fruto de su mérito.
14.103.109
कामगः कामरूपी च बालसूर्यसमप्रभः ।
स विमानेन दिव्येन याति लोकाननामयान् ॥ १४.१०३.१०९ ॥
Que va adonde quiere y toma la forma que desea, resplandeciente como el sol naciente, va en un carro celestial a los mundos libres de enfermedad.
14.103.110
स्वर्गत्स्वर्गं महातेजा गत्वा चैव यथासुखम् ।
मम लोकेषु रमते यावदाभूतसंप्लवम् ॥ १४.१०३.११० ॥
El de gran esplendor, yendo de cielo en cielo con placer, se deleita en mis mundos hasta la gran disolución de los seres.
14.103.111
अग्निप्रवेशं यश्चापि कुरुते मद्गतात्मना ।
सोपि यानेन दिव्येन मम लोकं प्रपद्यते ॥ १४.१०३.१११ ॥
Quien entra en el fuego con la mente fija en mí también alcanza mi mundo en un vehículo divino.
14.103.112
तत्र सर्वगुणोपेतः पश्यन्नेव स मां सदा ।
त्रिंशत्कोटिसमा राजन्मोदते मम संनिधौ।
ततोऽवतीर्णः कालेन वेदविद्ब्राह्मणो भवेत् ॥ १४.१०३.११२ ॥
Allí, dotado de todas las virtudes y viéndome siempre, oh rey, se regocija en mi presencia durante treinta millones de años; luego, descendiendo a su tiempo, se convierte en un brahmán versado en los Vedas.
14.103.113
कर्षणं साधयन्यस्तु मां प्रपन्नः शुचिव्रतः ।
नमो ब्रह्मण्यदेवायेत्येतन्मन्त्रमुदाहरन् ॥ १४.१०३.११३ ॥
Quien, realizando el trabajo de arar, con votos puros se refugia en mí y pronuncia este mantra: «Homenaje al dios favorable a los brahmanes».
14.103.114
बालसूर्यप्रकाशेन विमानेन विराजता ।
मम लोकं समासाद्य वर्षकोटिं प्रमोदते।
मम लोकावतीर्णश्च सोस्मिँल्लोके नृपो भवेत् ॥ १४.१०३.११४ ॥
Habiendo llegado a mi mundo en un carro aéreo radiante como el sol naciente, se regocija durante diez millones de años; luego, descendiendo de mi mundo, se convierte en rey en este mundo.
14.103.115
निवेशयति मन्मूर्त्यामात्मानं मद्गतः शुचिः ।
रुद्रदक्षिणमूर्त्यां वा चतुर्दश्यां विशेषतः ॥ १४.१०३.११५ ॥
El hombre puro, con la mente puesta en mí, establece su ser en mi imagen, o en la forma meridional de Rudra, especialmente en el decimocuarto día.
14.103.116
सिद्धैर्ब्रह्मर्षिभिश्चैव देवलोकैश्च पूजितः ।
गन्धर्वैर्भूतसङ्घैश्च गीयमानो महातपाः ॥ १४.१०३.११६ ॥
Honrado por los perfectos, los sabios brahmanes y los mundos de los dioses, cantado por los gandharvas y las huestes de seres, el de gran austeridad.
14.103.117
प्रविशेत्स महातेजा मां वा शङ्करमेव वा ।
न स्यात्पुनर्भवो राजन्नात्र कार्या विचारणा ॥ १४.१०३.११७ ॥
Aquel de gran resplandor que entre en mí o en Śaṅkara no tendrá renacimiento, oh rey; no hay lugar aquí para la duda.
14.103.118
गोकृते स्त्रीकृते चैव गुरुविप्रकृतेऽपि वा ।
हन्यन्ते ये तु राजेन्द्र शक्रलोकं व्रजन्ति ते ॥ १४.१०३.११८ ॥
Quienes son muertos por causa de las vacas, de las mujeres, o de un maestro o brahmán, oh señor de reyes, van al mundo de Indra.
14.103.119
तत्र जांबूनदमये विमाने कामगामिनि ।
मन्वन्तरं प्रमोदन्ते दिव्यनारीनिषेविताः ॥ १४.१०३.११९ ॥
Allí, en un carro celeste de oro que va adonde quiere, servidos por mujeres divinas, se regocijan durante un manvantara.