Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

महाभारत · अध्याय 14.103

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

14.103.1

वासुदेवेन दानेषु कथितेषु यथाक्रमम् ।
अवितृप्तश्च धर्मेषु केशवं पुनरब्रवीत् ॥ १४.१०३.१ ॥

वासुदेवांनी दानांविषयी यथाक्रम सांगितल्यानंतरही, धर्मांनी असमाधानी राहून त्यांनी केशवांना पुन्हा सांगितले.

14.103.2

देव धर्मामृतमिदं शृण्वतोपि परंतप ।
न विद्यते सुरश्रेष्ठ मम तृप्तिर्हि माधव ॥ १४.१०३.२ ॥

हे देवा, हे शत्रूंना तापविणाऱ्या, हे धर्मामृत ऐकूनही, हे देवश्रेष्ठा, हे माधवा, माझे समाधान होत नाही.

14.103.3

अनडुत्संप्रदानस्य यत्फलं तु विधीयते ।
तत्फलं कथयस्वेह तव भक्तस्य मेऽच्युत ॥ १४.१०३.३ ॥

बैलाच्या दानाचे जे फल विहित केले आहे, ते फल हे अच्युता, तुझ्या भक्ताला, मला येथे सांग.

14.103.4

यानिचान्यानिदानानित्वया नोक्तानि कानिचित् ।
तान्याचक्ष्व सुरश्रेष्ठ तेषां चानुक्रमात्फलम् ॥ १४.१०३.४ ॥

तुम्ही न सांगितलेली जी इतर दाने असतील, हे देवश्रेष्ठा, ती सांगा आणि त्यांचे फळही क्रमाने सांगा.

14.103.5

पवित्रत्वात्सुपुण्यत्वात्पावनत्वात्तथैव च ।
शृणु धर्मामृतं श्रेष्ठं दत्तस्यानडुहः फलम् ॥ १४.१०३.५ ॥

पवित्रतेमुळे, महापुण्यामुळे, पावन करण्याच्या गुणामुळे, त्याचप्रमाणे, ऐक, दिलेल्या बैलाचे फळ, हे श्रेष्ठ धर्मामृत.

14.103.6

दशधेनुसमोऽनड्वानेकोपि कुरुपुङ्गव ।
मेदोमांसविपुष्टाङ्गो नीरोगः कोपवर्जितः ॥ १४.१०३.६ ॥

हे कुरुश्रेष्ठा, एक बैलही दहा गाईंच्या बरोबरीचा असतो; मेद आणि मांसाने पुष्ट शरीर, निरोगी व क्रोधरहित असलेला.

14.103.7

युवा भद्रः सुशीलश्च सर्वदोषविवर्जितः ।
धुरं धारयति क्षिप्रं दत्तो विप्राय पाण्डव ॥ १४.१०३.७ ॥

तरुण, भद्र, सुशील आणि सर्व दोषांपासून मुक्त बैल लगेच धुरा वाहतो; हे पाण्डवा, तो ब्राह्मणाला दान द्यावा.

14.103.8

स तेन पुण्यदानेन वर्षकोटिं युधिष्ठिर ।
यथाकामं महादेजा गवां लोके महीयते ॥ १४.१०३.८ ॥

हे युधिष्ठिरा, त्या पुण्यदानाने तो महातेजस्वी माणूस कोटी वर्षे, इच्छेनुसार, गोलोकात सन्मानित होतो.

14.103.9

यश्च दद्यादनडुहौ द्वौ युक्तौ च धुरंधरौ ।
सुवृत्ताय दरिद्राय श्रोत्रियाय विशेषतः।
तस्य यत्पुण्यमाख्यातं तच्छृणुष्व युधिष्ठिर ॥ १४.१०३.९ ॥

जो सदाचारी, दरिद्री, विशेषतः वेदज्ञ ब्राह्मणाला धुरा वाहणारे दोन बैल दान करतो, त्याचे जे पुण्य सांगितले आहे ते ऐक, हे युधिष्ठिरा.

14.103.10

सहस्रगोप्रदानेन यत्प्रोक्तं फलमुत्तमम् ।
तत्पुण्यफलमाप्नोति याति लोकान्स मामकान् ॥ १४.१०३.१० ॥

हजार गायी दान केल्याने सांगितलेले उत्तम फळ तो मिळवतो; त्या पुण्यफलाने तो माझ्या लोकांत जातो.

14.103.11

यावन्ति चैव रोमाणि तयोरनुडुहोर्नृप ।
तावद्वर्षसहस्राणि मम लोके महीयते ॥ १४.१०३.११ ॥

हे नृपा, त्या दोन बैलांचे जितके केस आहेत, तितकी हजार वर्षे तो माझ्या लोकात सन्मानित होतो.

14.103.12

दरिद्रायैव दातव्यं न समृद्धाय पाण्डव ।
वर्षाणां हि तटाकेषु फलं नैव पयोधिषु ॥ १४.१०३.१२ ॥

हे पाण्डवा, दान दरिद्र्यालाच द्यावे, समृद्धाला नाही; पावसाचे फळ तलावांतच मिळते, समुद्रांत नाही.

14.103.13

यस्तु दद्यादनडुहं दरिद्राय द्विजातये ।
स तेन पुण्यदानेन पुतात्मा कुरुपुङ्गव ॥ १४.१०३.१३ ॥

जो दरिद्री द्विजाला बैल दान करतो, तो त्या पुण्यदानाने पवित्रात्मा होतो, हे कुरुश्रेष्ठा.

14.103.14

विमानं दिव्यमारूढो दिव्यरूपी यथासुखम् ।
मम लोकेषु रमते यावदाभूतसंप्लुवम् ॥ १४.१०३.१४ ॥

दिव्य विमानात आरूढ होऊन, दिव्यरूप धारण करून, यथासुखाने, प्राण्यांच्या प्रलयापर्यंत तो माझ्या लोकांत रमतो.

14.103.15

गृहं दीपप्रभायुक्तं शय्यासनविभूषितम् ।
भाजनोपस्करैर्युक्तं धनधान्यैरलङ्कृतम्।
दासीगोभूमिसंयुक्तमन्यूनं सर्वसाधनैः ॥ १४.१०३.१५ ॥

दीपप्रकाशाने युक्त, शय्या व आसनांनी सुशोभित, भांडी व सामग्रीने युक्त, धनधान्याने अलंकृत, दासी, गायी व भूमीने संयुक्त, सर्व साधनांनी परिपूर्ण असे घर.

14.103.16

ब्राह्मणाय दरिद्राय श्रोत्रियाय युधिष्ठिर ।
दद्यात्सदक्षिणं यस्तु तस्य पुण्यफलं शृणु ॥ १४.१०३.१६ ॥

दरिद्री श्रोत्रिय ब्राह्मणाला दक्षिणेसह जो दान देतो, हे युधिष्ठिरा, त्याचे पुण्यफल ऐक.

14.103.17

देवाः पितृगणाश्चैव ह्यग्नयो ऋषयस्तथा ।
प्रयच्छन्ति प्रहृष्टा वै यानमादित्यसन्निभम् ॥ १४.१०३.१७ ॥

देव, पितृगण, अग्नी आणि ऋषी हे सुद्धा प्रसन्न होऊन सूर्यासारखे यान देतात.

14.103.18

तेन गच्छेच्छ्रिया युक्तो ब्रह्मलोकमनुत्तमम् ।
स्त्रीसहस्रावृते रम्ये भवने तत्र काञ्चने।
मोदते ब्रह्मलोकस्थो यावदाभूतसप्लवम् ॥ १४.१०३.१८ ॥

त्या यानाने श्रीयुक्त होऊन तो अनुत्तम ब्रह्मलोकास जावो; तेथे हजार स्त्रियांनी वेढलेल्या सुंदर सोनेरी भवनात ब्रह्मलोकी राहून प्राण्यांच्या प्रलयापर्यंत तो आनंदतो.

14.103.19

शय्यं प्रस्तरणोपेतां यः प्रयच्छति पाण्डव ।
अर्चयित्वा द्विजं भक्त्या वस्त्रमाल्यानुलेपनैः।
भोजयित्वा विचित्रान्नं तस्य पुण्यफलं शृणु ॥ १४.१०३.१९ ॥

हे पाण्डवा! जो भक्तिभावाने ब्राह्मणाचा वस्त्र, माला व अनुलेपनांनी सत्कार करून, विविध अन्न भोजन देऊन, बिछान्यासह शय्या दान करतो, त्याचे पुण्यफल ऐक.

14.103.20

धेनुदानस्य यत्पुण्यं विधिदत्तस्य पाण्डव ।
तत्पुण्यं तमनुप्राप्य पितृलोके महीयते ॥ १४.१०३.२० ॥

हे पाण्डवा! विधिपूर्वक दिलेल्या धेनुदानाचे जे पुण्य, तेच पुण्य प्राप्त करून तो पितृलोकात सन्मानित होतो.

14.103.21

शिल्पमध्ययनं वाऽपि विद्यां मन्त्रौषधानि च ।
यः प्रयच्छति विप्राय तस्य पुण्यफलं शृणु ॥ १४.१०३.२१ ॥

शिल्प, अध्ययन, विद्या, मंत्र व औषधे जो ब्राह्मणाला देतो, त्याचे पुण्यफल ऐक.

14.103.22

आहिताग्निसहस्रस्य पूजितस्यैव यत्फलम् ।
तत्पुण्यफलमाप्नोति यस्तु शय्यां प्रयच्चति ॥ १४.१०३.२२ ॥

जो शय्या दान करतो, तो पूजित हजार आहिताग्नींना मिळणारे तेच फल प्राप्त करतो.

14.103.23

छन्दोभिः संप्रयुक्तेन विमानेन विराजता ।
सप्तर्षिलोकान्व्रजति पूज्यते ब्रह्मवादिभिः ॥ १४.१०३.२३ ॥

वेदच्छंदांनी युक्त, तेजस्वी विमानाने तो सप्तर्षिलोकांना जातो आणि ब्रह्मवाद्यांकडून पूजिला जातो.

14.103.24

चतुर्युगानि वै त्रिंशत्क्रीडित्वा तत्र देववत् ।
इह मानुष्यके लोके विप्रो भवति वेदवित् ॥ १४.१०३.२४ ॥

तेथे देवाप्रमाणे तीस चतुर्युगे आनंद भोगून, या मानवलोकात तो वेदज्ञ ब्राह्मण होतो.

14.103.25

विश्रामयति यो विप्रं श्रान्तमध्वनि कर्शितम् ।
कविनश्यति तदा पापं तस्य वर्षकृतं नृप ॥ १४.१०३.२५ ॥

वाटेत थकलेल्या व कृश झालेल्या ब्राह्मणाला जो विश्रांती देतो, त्याचे वर्षानुवर्षे साचलेले पाप तेव्हा नष्ट होते, हे नृपा.

14.103.26

अथ प्रक्षालयेत्पादौ तस्य तोयेन भक्तिमान् ।
दशवर्षकृतं पापं व्यपोहति न संशयः ॥ १४.१०३.२६ ॥

नंतर जो भक्तीने त्याचे चरण पाण्याने धुतो, तो दहा वर्षांचे साचलेले पाप दूर करतो, यात संशय नाही.

14.103.27

घृतेन वाऽथ तैलेन पादौ तस्य तु पूजयेत् ।
तद्द्वादसमारूढं पापमाशु व्यपोहति ॥ १४.१०३.२७ ॥

किंवा तूप किंवा तेलाने त्याच्या चरणांची पूजा करावी; बारा वर्षांचे साचलेले पाप तो लवकर दूर करतो.

14.103.28

धेनुकाञ्चनदत्तस्य यत्पुण्यं समुदाहृतम् ।
तत्पुण्यफलमाप्नोति यस्त्वेनं विप्रमर्चयेत् ॥ १४.१०३.२८ ॥

गाय व सोने दान करणाऱ्याला जे पुण्य सांगितले आहे, तेच पुण्यफल या ब्राह्मणाची पूजा करणारा मिळवतो.

14.103.29

स्वागतेन तु यो विप्रं पूजयेदासनेन च ।
प्रत्युत्थानेन वा राजन्स देवानां प्रियो भवेत् ॥ १४.१०३.२९ ॥

स्वागताने, आसन देऊन, किंवा उभे राहून जो ब्राह्मणाचा सन्मान करतो, हे राजा, तो देवांना प्रिय होतो.

14.103.30

स्वागतेनाग्नयो राजन्नासनेन शतक्रतुः ।
प्रत्युत्थानेन पितरः प्रीति यान्त्यतिथिप्रियाः ॥ १४.१०३.३० ॥

स्वागताने अग्नी, आसनाने शतक्रतू इंद्र, उभे राहण्याने पितर प्रसन्न होतात; अतिथिप्रिय पितर, हे राजा, प्रीती पावतात.

14.103.31

अग्निशक्रपितॄणां च तेषां प्रीत्या नराधिप ।
संवत्सरकृतं पापं तस्य सद्यो विनश्यति ॥ १४.१०३.३१ ॥

हे नराधिपा, अग्नी, इंद्र आणि पितरांना प्रसन्न केल्याने त्याचे एका वर्षात केलेले पाप तत्काळ नष्ट होते.

14.103.32

यः प्रयच्छति विप्राय आसनं माल्यभूषितम् ।
स याति मणिचित्रेण रथेनेन्द्रनिकेतनम् ॥ १४.१०३.३२ ॥

जो ब्राह्मणाला माळांनी सजलेले आसन देतो, तो मण्यांनी चित्रित रथातून इंद्राच्या निवासस्थानी जातो.

14.103.33

पुरन्दरासने तत्र दिव्यनारीविभूषितः ।
षष्टिं वर्षसहस्राणि क्रीडत्यप्सरसां गणैः ॥ १४.१०३.३३ ॥

तेथे इंद्रासनावर दिव्य स्त्रियांनी अलंकृत होऊन तो साठ हजार वर्षे अप्सरांच्या समूहांसह क्रीडा करतो.

14.103.34

वाहनं यः प्रयच्छेत ब्राह्मणाय युधिष्ठिर ।
स याति रत्नचित्रेण वाहनेन सुरालयम् ॥ १४.१०३.३४ ॥

हे युधिष्ठिरा, जो ब्राह्मणाला वाहन देतो, तो रत्नांनी चित्रित वाहनातून देवलोकी जातो.

14.103.35

स तत्र कामं क्रीडित्वा सेव्यमानोप्सरोगणैः ।
इह राजा भवेद्राजन्नात्र कार्या विचारणा ॥ १४.१०३.३५ ॥

तो तेथे इच्छेनुसार क्रीडा करून अप्सरांच्या समूहांकडून सेविला जातो; हे राजा, येथे तो राजा होईल, यात शंका नाही.

14.103.36

पादपं पल्लवाकीर्णं पुष्पतिं फलितं तथा ।
गन्धमाल्यैरथाभ्यर्च्य वस्त्राभरणभूषितम् ॥ १४.१०३.३६ ॥

पल्लवांनी भरलेल्या, फुललेल्या, फळलेल्या वृक्षाची गंध व माळांनी पूजा करून, वस्त्र व अलंकारांनी सजवून (दान करावे).

14.103.37

यः प्रयच्छति विप्राय श्रोत्रियाय सदक्षिणम् ।
भोजयित्वा यथाकामं तस्य पुण्यफलं शृणु ॥ १४.१०३.३७ ॥

जो श्रोत्रिय ब्राह्मणाला दक्षिणेसह दान देतो आणि इच्छेनुसार भोजन घालतो, त्याचे पुण्यफल ऐक.

14.103.38

जांबूनदविचित्रेण विमानेन विराजता ।
पुरन्दरपुरं याति जयशब्दरवैर्युतः ॥ १४.१०३.३८ ॥

सोन्याने विचित्र सजवलेल्या तेजस्वी विमानातून, जयघोषांच्या नादात तो पुरंदराच्या (इंद्राच्या) नगरीत जातो.

14.103.39

ततः शक्रपुरे रम्ये तस्य कल्पकपादपः ।
ददाति चेप्सितं सर्वं मनसा यद्यदिच्छति ॥ १४.१०३.३९ ॥

मग रमणीय शक्रपुरीत त्याचा कल्पवृक्ष, मनात जे जे इच्छावे ते सर्व त्याला देतो.

14.103.40

यावन्ति तस्य पत्राणि पुष्पाणि च फलानि च ।
तावद्वर्षसहस्राणि शक्रलोके महीयते ॥ १४.१०३.४० ॥

त्याची जितकी पाने, फुले व फळे असतात, तितकी हजारो वर्षे तो शक्रलोकात सन्मानला जातो.

14.103.41

शक्रलोकावतीर्णश्च मानुष्यं लोकमागतः ।
रथाश्वगजसंपूर्णं पुरं राज्यं च वक्ष्यति ॥ १४.१०३.४१ ॥

शक्रलोकातून उतरून मानवलोकात आलेला तो रथ, घोडे व हत्तींनी भरलेली नगरी व राज्य प्राप्त करील.

14.103.42

स्थापयित्वा तु मद्भक्त्या यो मत्प्रतिकृति नरः ।
आलयं विधिवत्कृत्वा पूजाकर्म च कारयेत्।
स्वयं वा पूजयेद्भक्त्या तस्य पुण्यफलं शृणु ॥ १४.१०३.४२ ॥

माझ्या भक्तीने माझी प्रतिमा स्थापून, विधिपूर्वक मंदिर बांधून पूजाकर्म करवणारा किंवा स्वतः भक्तीने पूजा करणारा मनुष्य, त्याचे पुण्यफल ऐक.

14.103.43

अश्वमेधसहस्रस्य यत्पुण्यं समुदाहृतम् ।
तत्फलं समवाप्नोति मत्सालोक्यं प्रपद्यते।
न जाने निर्गमं तस्य मम लोकाद्युधिष्ठिर ॥ १४.१०३.४३ ॥

हजार अश्वमेध यज्ञांचे जे पुण्य सांगितले आहे, ते फल तो प्राप्त करतो आणि माझे सालोक्य गाठतो. हे युधिष्ठिरा, माझ्या लोकातून त्याचे निर्गमन मला माहीत नाही.

14.103.44

देवालये विप्रगृहे गोवाटे चत्वरेऽपि वा ।
प्रज्वालयति यो दीपं तस्य पुण्यफलं शृणु ॥ १४.१०३.४४ ॥

देवालयात, ब्राह्मणाच्या घरात, गोठ्यात किंवा चौकात सुद्धा जो दीप लावतो, त्याचे पुण्यफल ऐक.

14.103.45

आरुद्य काञ्चनं यानं द्योतयन्सर्वतो दिशम् ।
गच्छेदादित्यलोकं स सेव्यमानः सुरोत्तमैः॥छ ॥ १४.१०३.४५ ॥

सोन्याच्या यानात आरूढ होऊन, सर्व दिशा उजळवत, श्रेष्ठ देवांकडून सेविला जात तो आदित्यलोकी जातो.

14.103.46

तत्र प्रकामं क्रीडित्वा वर्षकोटिं महातपाः ।
इह लोके भवेद्विप्रो वेदवेदाङ्गपारगः ॥ १४.१०३.४६ ॥

तेथे इच्छेनुसार क्रीडा करून, कोटी वर्षे, हे महातपस्वी, तो या लोकी वेद-वेदांगांत पारंगत ब्राह्मण होतो.

14.103.47

देवालयेषु वा राजन्ब्राह्मणावसथेषु वा ।
चत्वरे वा चतुष्के वा रात्रौ वा यदि वा दिवा ॥ १४.१०३.४७ ॥

हे राजा, देवालयांत, ब्राह्मणांच्या निवासात, चौकात किंवा चौरंगात, रात्री किंवा दिवसा.

14.103.48

नानागन्धर्ववाद्यानि धर्मश्रावणिकानि च ।
यस्तु कारयते भक्त्या मद्गतेनान्तरात्मना ॥ १४.१०३.४८ ॥

जो भक्तीने, माझ्यात लीन झालेल्या अंतरात्म्याने, विविध गंधर्व वाद्ये आणि धर्मश्रवणाचे कार्यक्रम करवितो.

14.103.49

तस्य देवा नरश्रेष्ठ पितरश्चापि हर्षिताः ।
सुप्रीताः संप्रयच्चन्ति विमानं कामगं सुखम् ॥ १४.१०३.४९ ॥

हे नरश्रेष्ठा, त्याच्यावर देव आणि पितर हर्षित व अत्यंत प्रसन्न होऊन इच्छेनुसार जाणारे विमान सुखाने देतात.

14.103.50

स च तेन पिमानेन याति देवपुरं नरः ।
तत्र दिव्याप्सरोभिस्तु सेव्यमानः प्रमोदते ॥ १४.१०३.५० ॥

तो मनुष्य त्या विमानाने देवपुरात जातो; तेथे दिव्य अप्सरांकडून सेवा घेत तो आनंद अनुभवतो.

14.103.51

देवलोकावतीर्णस्तु सोस्मिँल्लोके नराधिप ।
वेदवेदाङ्गतत्वज्ञो भोगवान्ब्राह्मणो भवेत् ॥ १४.१०३.५१ ॥

हे नराधिपा, देवलोकातून अवतीर्ण झालेला तो या लोकात वेद व वेदांगांचे तत्त्व जाणणारा, भोगसंपन्न ब्राह्मण होतो.

14.103.52

चत्वरे वा सभायां वा विस्तीर्णि वा सभाङ्गणे ।
कृत्वाऽग्निकुण्डं विपुलं स्थण्डिलं वा युधिष्ठिर ॥ १४.१०३.५२ ॥

हे युधिष्ठिरा, चौकात, सभेत किंवा सभेच्या विस्तीर्ण अंगणात एक विशाल अग्निकुंड किंवा उंच वेदी तयार करून—

14.103.53

तत्राग्निं चतुरो मासाञ्ज्वालयेद्यस्तु भक्तिमाम् ।
समाप्तेषु च मासेषु पौष्यादिषु ततो द्विजान् ॥ १४.१०३.५३ ॥

जो भक्तिमान पुरुष तेथे चार महिने अग्नी प्रज्वलित ठेवतो, आणि पौष इत्यादी महिने संपल्यावर द्विजांना—

14.103.54

भोजयेत्पायसं मृष्टं मद्गतेनान्तरात्मना ।
दक्षिणां च यथाशक्ति ब्राह्म्णेभ्यो निवेदयत् ॥ १४.१०३.५४ ॥

माझ्याठायी लीन झालेल्या अंतरात्म्याने गोड पायस भोजन घालावे, आणि यथाशक्ती ब्राह्मणांना दक्षिणा अर्पावी.

14.103.55

एवमग्निं तु यः कुर्यान्नित्यमेवार्चयेत्तु माम् ।
तस्य पुण्यफलं यद्वै तन्निबोध युधिष्ठिर ॥ १४.१०३.५५ ॥

असा अग्नी स्थापून जो नित्य माझी पूजा करतो, त्याच्या पुण्याचे फळ काय ते हे युधिष्ठिरा, जाण.

14.103.56

तेनाहं शङ्करश्चैव पितरो ह्यग्नयस्तथा ।
यास्यामः परमां प्रीतिं नात्र कार्याविचारणा ॥ १४.१०३.५६ ॥

त्यामुळे मी, शंकर, पितर आणि अग्नीही परम प्रसन्नता पावू; यात संशय करू नये.

14.103.57

षष्टिं वर्षसहस्राणि षष्टिं वर्षशतानि च ।
सोस्मत्प्रीतिकरः श्रीमान्मम लोके महीयते ॥ १४.१०३.५७ ॥

साठ हजार वर्षे आणि साठ शंभर वर्षे, आम्हाला प्रसन्न करणारा तो श्रीमान माझ्या लोकात सन्मानित होतो.

14.103.58

मम लोकावतीर्णश्च अस्मिँल्लोके महायशाः ।
वेदवेदाङ्गविद्विप्रो जायते राजपूजितः ॥ १४.१०३.५८ ॥

माझ्या लोकातून अवतरून या लोकात महायशस्वी, वेद-वेदांगांचा जाणकार, राजांनी पूजिलेला ब्राह्मण जन्म घेतो.

14.103.59

यः करोति नरश्रेष्ठ भरणं ब्राह्मणस्य तु ।
श्रोत्रियस्याभिजातस्य दरिद्रस्य विशेषतः।
तस्य पुण्यफलं यद्वै तन्निबोध युधिष्ठिर ॥ १४.१०३.५९ ॥

हे नरश्रेष्ठा, जो ब्राह्मणाचे, विशेषतः श्रोत्रिय, अभिजात व दरिद्री ब्राह्मणाचे पालनपोषण करतो, त्याच्या पुण्याचे फळ काय ते युधिष्ठिरा, जाण.

14.103.60

गवां कोटिप्रदानेन यत्पुण्यं समुदाहृतम् ।
तत्सर्वफलमाप्नोति वर्षेणैकेन पाण्डव ॥ १४.१०३.६० ॥

कोटी गायी दान केल्याने जे पुण्य सांगितले आहे, हे पाण्डवा, ते सर्व फळ तो एका वर्षातच मिळवतो.

14.103.61

काञ्चनेन विचित्रेण विमानेनार्कशोभिना ।
स याति मामकं लोकं दिव्यस्त्रीगणसेवितः ॥ १४.१०३.६१ ॥

सोन्याचे, विचित्र आणि सूर्यासारखे तेजस्वी विमान घेऊन तो माझ्या लोकात जातो, जिथे दिव्य स्त्रियांचा समूह त्याची सेवा करतो.

14.103.62

गीयमानो वरस्त्रीभिर्वर्षाणां कोटिविंशतिम् ।
क्रीडित्वा मामके तत्र सर्वदेवैरभिष्टुतः।
मानुष्यमवतीर्णस्तु वेदविद्ब्राह्मणो भवेत् ॥ १४.१०३.६२ ॥

तेथे माझ्या लोकात श्रेष्ठ स्त्रिया त्याचे गान करतात; वीस कोटी वर्षे तो क्रीडा करतो, सर्व देव त्याची स्तुती करतात. पुढे मनुष्ययोनीत अवतरल्यावर तो वेदज्ञ ब्राह्मण होतो.

14.103.63

करकां कर्णिकां वाऽपि महद्वा जलभाजनम् ।
यः प्रयच्छति विप्राय तस्य पुण्यफलं शृणु ॥ १४.१०३.६३ ॥

जो ब्राह्मणाला लहान कलश, लहान पात्र किंवा मोठे जलपात्र देतो, त्याचे पुण्यफल ऐक.

14.103.64

ब्रह्मकूर्चे तु यत्पीते फलं प्रोक्तं नरादिप ।
तत्पुण्यफलमाप्नोति जलभाजनदो नरः।
सुतृप्तः सर्वसौगन्धः प्रहृष्टेन्द्रियमानसः ॥ १४.१०३.६४ ॥

हे नरेश्वरा, ब्रह्मकूर्च प्राशन केल्याने जे फल सांगितले आहे, तेच पुण्यफल जलपात्र दान करणारा मनुष्य मिळवतो; तो पूर्ण तृप्त, सर्व सुगंधांनी युक्त आणि प्रसन्न इंद्रिये व मन असलेला होतो.

14.103.65

हंससारसयुक्तेन विमानेन विराजता ।
स याति वारुणं लोकं दिव्यगन्धर्वसेवितम् ॥ १४.१०३.६५ ॥

हंस आणि सारस जुंपलेल्या तेजस्वी विमानात तो वरुणलोकात जातो, जिथे दिव्य गंधर्व त्याची सेवा करतात.

14.103.66

पानीयं यः प्रयच्छेद्वै जीवानां जीवनं परम् ।
ग्रीष्मे च त्रिषु मासेषु तस्य पुण्यफलं शृणु ॥ १४.१०३.६६ ॥

जो प्राणिमात्रांना परम जीवन असलेले पिण्याचे पाणी देतो, विशेषतः उन्हाळ्याच्या तीन महिन्यांत देतो, त्याचे पुण्यफल ऐक.

14.103.67

कपिलाकोटिनानस्य यत्पुण्यं तु विधीयते ।
तत्पुण्यफलमाप्नोति पानीयं यः प्रयच्छति ॥ १४.१०३.६७ ॥

कपिलेच्या कोटी स्नानाने जे पुण्य विहित आहे, तेच पुण्यफल जो पाणी देतो तो प्राप्त करतो.

14.103.68

पूर्णचन्द्रप्रकासेन विमानेन विराजता ।
स गच्छेच्चन्द्रभवनं सेव्यमानोप्सरोगणैः ॥ १४.१०३.६८ ॥

पौर्णिमेच्या चंद्रप्रकाशाप्रमाणे चमकणाऱ्या विमानातून तो चंद्रलोकात जातो; अप्सरांचे समूह त्याची सेवा करतात.

14.103.69

त्रिंशत्कोटियुगं तत्र दिव्यगन्धर्वसेवितः ।
क्रीडित्वा मानुषे लोके चतुर्वेदी द्विजो भवेत् ॥ १४.१०३.६९ ॥

तेथे तीस कोटी युगे दिव्य गंधर्वांकडून सेवित होऊन क्रीडा करून, तो मानवलोकात चारही वेद जाणणारा द्विज होतो.

14.103.70

शिरोभ्यङ्गप्रदानेन तेजस्वी प्रियदर्शनः ।
सुभगो रूपवाञ्शूरः पण्डितश्च भवेद्द्विजः ॥ १४.१०३.७० ॥

डोक्याला तेल मर्दनाचे दान दिल्याने तो तेजस्वी, प्रियदर्शन, सौभाग्यवान, रूपवान, शूर आणि पंडित द्विज होतो.

14.103.71

वस्त्रदायी तु तेजस्वी सर्वत्र प्रियदर्शनः ।
सुभगो भवति श्रीमान्स्त्रीणां नित्यं मनोरमः ॥ १४.१०३.७१ ॥

वस्त्रदान करणारा तेजस्वी होतो; सर्वत्र तो प्रियदर्शन, सौभाग्यवान, श्रीमान होतो आणि स्त्रियांमध्ये सदैव मनोहर असतो.

14.103.72

उपानहौ च च्छत्रं च यो ददाति नरोत्तमः ।
स याति रथमुख्येन काञ्चनेन विराजता।
शक्रलोकं महातेजाः सेव्यमानोप्सरोगणैः ॥ १४.१०३.७२ ॥

पादत्राणे आणि छत्र दान करणारा नरोत्तम सोन्याच्या श्रेष्ठ रथात झळकत इंद्रलोकात जातो; महातेजस्वी तो अप्सरांच्या समूहांनी सेवित होतो.

14.103.73

काष्ठपादुकदा यान्ति विमानैर्वृक्षनिर्मितैः ।
धर्मराजपुरं रम्यं सेव्यमानाः सुरोत्तमैः ॥ १४.१०३.७३ ॥

लाकडी पादुका दान करणारे वृक्षनिर्मित विमानांतून धर्मराजाच्या रम्य नगरीत जातात; श्रेष्ठ देव त्यांची सेवा करतात.

14.103.74

दन्तकाष्ठप्रादनेन प्रियवाक्यो भवेन्नरः ।
सुगन्धवदनः श्रीमान्मेदासौभाग्यसंयुतः ॥ १४.१०३.७४ ॥

दंतकाष्ठ दान केल्याने मनुष्य प्रियभाषी, सुगंधी मुखाचा, श्रीमंत आणि बुद्धी व सौभाग्याने युक्त होतो.

14.103.75

क्षीरं दधि घृतं वाऽपि गुडं मधुरसं तथा ।
ये प्रयच्छन्ति विप्रेभ्यः परां भक्तिमुपागताः ॥ १४.१०३.७५ ॥

दूध, दही, तूप किंवा गूळ आणि मधुर रस जे लोक परम भक्तीने ब्राह्मणांना देतात—

14.103.76

ते वृषैरश्वयानैश्च श्वेतस्रग्दामभूषिताः ।
उपगीयमाना गन्धर्वैर्यान्तीश्वरपुरं नराः ॥ १४.१०३.७६ ॥

पांढऱ्या माळांनी शोभलेले ते बैल व घोडे जुंपलेल्या वाहनांतून गंधर्वांच्या गायनात ईश्वराच्या नगरीत जातात.

14.103.77

तत्र दिव्याप्सरोभिस्तु सेव्यमाना यथासुखम् ।
षष्टिवर्षसहस्राणि मोदन्ते देवसन्निभाः ॥ १४.१०३.७७ ॥

तेथे दिव्य अप्सरांकडून सुखाने सेविले जाऊन ते देवतुल्य होऊन साठ हजार वर्षे आनंद उपभोगतात.

14.103.78

ततः कालावतीर्णाश्च जायन्ते त्विह मानवाः ।
प्रभूतधनधान्याश्च भोगवन्तो नरोत्तमाः ॥ १४.१०३.७८ ॥

नंतर काळ पूर्ण झाल्यावर ते येथे मानव म्हणून जन्म घेतात—विपुल धनधान्य असलेले, भोगसंपन्न आणि श्रेष्ठ मानव म्हणून.

14.103.79

वैशाखे मासि वैशाखे दिवसे पाण्डुनन्दन ।
वैवस्वतं समुद्दिश्य परां भक्तिमुपागताः ॥ १४.१०३.७९ ॥

हे पाण्डुनंदना, वैशाख महिन्यात, वैशाख दिवशी, वैवस्वत (यम) यांना उद्देशून जे परम भक्तीला प्राप्त होतात.

14.103.80

अभ्यर्च्य विधिवद्विप्रांस्तिलान्गुडसमन्वितान् ।
ये प्रयच्छन्ति विप्रेभ्यस्तेषां पुण्यफलं शृणु ॥ १४.१०३.८० ॥

विधिपूर्वक ब्राह्मणांची पूजा करून गुळासह तीळ जे ब्राह्मणांना देतात, त्यांच्या पुण्यफलाचे श्रवण कर.

14.103.81

गोप्रदानेन यत्पुण्यं विधिवत्पाण्डुनन्दन ।
तत्पुण्यं समनुप्राप्तो यमलोके महीयते।
ततश्चापि च्युतः कालादिह राजा भविष्यति ॥ १४.१०३.८१ ॥

हे पाण्डुनंदना, विधिपूर्वक गोदानाने जे पुण्य मिळते, ते पुण्य मिळवून तो यमलोकात सन्मानित होतो; मग काळानुसार येथे राजा होतो.

14.103.82

तस्मिन्नेव दिने विप्रान्भोजयित्वा सुदक्षिणम् ।
तोयपूर्णानि दिव्यानि भाजनानि दिशन्ति ये ॥ १४.१०३.८२ ॥

त्याच दिवशी ब्राह्मणांना भोजन घालून उत्तम दक्षिणा देऊन, पाण्याने भरलेली दिव्य पात्रे जे देतात.

14.103.83

ते यान्त्यादित्यवर्णाभैर्विमानैर्वरुणालयम् ।
तत्र दिव्याङ्गनाभिस्तु रमन्ते कामकामिनः ॥ १४.१०३.८३ ॥

सूर्यासारखे तेजस्वी विमानांतून ते वरुणाच्या लोकाला जातात; तेथे इच्छेनुसार दिव्य अप्सरांसह ते रमतात.

14.103.84

ततोऽवतीर्णाः कालेन ते चास्मिन्मानुषे पुनः ।
भोगवन्तो द्विजश्रेष्ठ भविष्यन्ति न संशयः ॥ १४.१०३.८४ ॥

मग काळानुसार ते पुन्हा या मानव लोकात अवतरतात; हे द्विजश्रेष्ठा, ते भोगसंपन्न होतील, यात संशय नाही.

14.103.85

अनन्तराशी यश्चापि वर्तते व्रतवत्सदा ।
सत्यवाक्क्रोधरहितः शुचिः स्नानरतः सदा।
स विमानेन दिव्येन याति शक्रपुरं नरः ॥ १४.१०३.८५ ॥

जो मनुष्य सदैव व्रतनिष्ठ राहून, व्रतानंतरच भोजन करणारा, सत्यवादी, क्रोधरहित, शुचिर्भूत आणि सदा स्नानात रत असतो, तो दिव्य विमानातून इंद्रनगरीला जातो.

14.103.86

तत्र दिव्याप्सरोभिस्तु वर्षकोटिं महातपाः ।
क्रीडित्वा मानुषे लोके जायते वेदविद्द्विजः ॥ १४.१०३.८६ ॥

तेथे दिव्य अप्सरांसह कोटी वर्षे क्रीडा करून तो महातपस्वी मानवलोकात वेदज्ञ ब्राह्मण म्हणून जन्म घेतो.

14.103.87

एकभुक्तेन यश्चापि वर्षमेकं तु वर्तते ।
ब्रह्मचारी जितक्रोधः सत्यशौचसमन्वितः।
स विमानेन दिव्येन याति शक्रपुरं नरः ॥ १४.१०३.८७ ॥

जो मनुष्य एक वर्षभर एकवेळ भोजन करून, ब्रह्मचारी, क्रोधजयी आणि सत्य व शुचितेने युक्त राहतो, तो दिव्य विमानातून इंद्रनगरीला जातो.

14.103.88

दशकोटिसहस्राणि क्रीडित्वाऽप्सरसां गणैः ।
इह मानुष्यके लोके वेदविद्ब्राह्मणो भवेत् ॥ १४.१०३.८८ ॥

अप्सरांच्या समूहांसह दहा हजार कोटी वर्षे क्रीडा करून, या मानवलोकात तो वेदज्ञ ब्राह्मण होतो.

14.103.89

चतुर्थकाले यो भुङ्क्ते ब्रह्मचारी जितेन्द्रियः ।
वर्तते चैकवर्षं तु तस्य पुण्यफलं शृणु ॥ १४.१०३.८९ ॥

चौथ्या वेळी भोजन करणारा, ब्रह्मचारी, इंद्रियजयी असा जो एक वर्ष असा राहतो, त्याचे पुण्यफल ऐक.

14.103.90

चित्रबर्हिणयुक्तेन विचित्रध्वजशोभिना ।
याति यानेन दिव्येन स महेन्द्रपुरं नरः ॥ १४.१०३.९० ॥

विचित्र पिसाऱ्या मोरांनी जोडलेल्या, विचित्र ध्वजांनी शोभणाऱ्या दिव्य यानातून तो मनुष्य महेंद्राच्या नगरीला जातो.

14.103.91

अकृशाभिर्वरस्त्रीभिः सेव्यमानो यथासुखम् ।
ततो द्वादशकोटिं स समाः सम्यक्प्रमोदते ॥ १४.१०३.९१ ॥

कृश नसलेल्या उत्तम स्त्रियांकडून सुखाने सेविला जाऊन तो नंतर बारा कोटी वर्षे चांगला आनंद उपभोगतो.

14.103.92

शक्रलोकावतीर्णस्तु लोके चास्मिन्नराधिप ।
भवेद्वै ब्राह्मणो विद्वान्क्षमावान्वेदपारगः ॥ १४.१०३.९२ ॥

हे नराधिपा, इंद्रलोकातून खाली उतरून या लोकात तो विद्वान, क्षमाशील, वेदपारंगत ब्राह्मण होतो.

14.103.93

षष्ठकाले तु योऽश्नाति वर्षमेकमकल्मषः ।
ब्रह्मचर्यव्रतैर्युक्तः शुचि क्रोधविवर्जितः।
तपोयुक्तस्य तस्याथ शृणुष्व फलमुत्तमम् ॥ १४.१०३.९३ ॥

सहाव्या वेळी जो एक वर्षभर निष्पाप होऊन जेवतो, ब्रह्मचर्यव्रते युक्त, शुचि व क्रोधरहित असतो, त्या तपोयुक्ताचे उत्तम फल आता ऐक.

14.103.94

अत्यादित्यप्रकाशेन विमानेनार्कसंनिभः ।
स याति मम लोकान्वै दिव्यनारीनिषेवितः ॥ १४.१०३.९४ ॥

सूर्यापेक्षाही अधिक तेजस्वी विमानातून, सूर्यासारखा तेजस्वी होऊन, दिव्य स्त्रियांनी सेविलेला तो माझ्या लोकांत जातो.

14.103.95

तत्र साध्यैर्मरुद्भिस्तु पूज्यमानो यथासुखम् ।
पश्यन्नेव सदा मां तु क्रीडत्यप्सरसां गणैः ॥ १४.१०३.९५ ॥

तेथे साध्य व मरुतांकडून सुखाने पूजिला जाऊन, सदैव मला पाहत, अप्सरांच्या समूहांसह तो क्रीडा करतो.

14.103.96

पक्षोपवासं यश्चापि कुरुते मद्गतात्मना ।
समाप्ते तु व्रते तस्मिंस्तर्पयेच्छ्रोत्रियान्द्विजान् ॥ १४.१०३.९६ ॥

माझ्यात मन ठेवून जो पंधरवड्याचा उपवास करतो, त्या व्रताच्या समाप्तीला वेदज्ञ द्विजांना तृप्त करावे.

14.103.97

सोपि गच्छति दिव्येन विमानेन महातपाः ।
द्योतयनप्रभया व्योम मम लोकं प्रपद्यते।
स तत्र मोदते कामं कामरूपी यथासुखम् ॥ १४.१०३.९७ ॥

तो महातपस्वी दिव्य विमानातून जातो; आपल्या तेजाने आकाश उजळवीत माझ्या लोकाला पोहोचतो. तेथे इच्छेनुसार रूप धारण करून सुखाने आनंद भोगतो.

14.103.98

त्रिंशत्कोटिसमा राजन्क्रीडित्वा तत्र देववत् ।
इह मानुष्यके लोके पूजनीयो द्विजो भवेत्।
त्रयाणामपि वेदानां साङ्गानां पारगे भवेत् ॥ १४.१०३.९८ ॥

हे राजा, तेथे तो देवांप्रमाणे तीस कोटी वर्षे क्रीडा करतो. मग या मानवलोकात तो पूजनीय ब्राह्मण होतो आणि अंगांसह तिन्ही वेदांत पारंगत होतो.

14.103.99

यश्च मासोपवासं वै कुरुते मद्गतात्मना ।
जितेन्द्रियो जितक्रोधोजितधीः स्नानतत्परः ॥ १४.१०३.९९ ॥

जो माझ्यात मन लावून महिनाभर उपवास करतो, इंद्रिये व क्रोध जिंकलेला, स्थिर बुद्धीचा आणि स्नानात तत्पर असलेला.

14.103.100

समाप्ते नियमे तत्र भोजयित्वा द्विजोत्तमान् ।
दक्षिणां च ततो दद्यात्प्रहृष्टेनान्तरात्मना ॥ १४.१०३.१०० ॥

नियम संपल्यावर तेथे श्रेष्ठ ब्राह्मणांना भोजन घालावे; नंतर प्रसन्न अंतःकरणाने दक्षिणा द्यावी.

14.103.101

स गच्छति महातेजा ब्रह्मलोकमनुम् ।
सिंहयुक्तेन यानेन दिव्यस्त्रीगणसेवितः ॥ १४.१०३.१०१ ॥

तो महातेजस्वी नंतर ब्रह्मलोकाकडे जातो; सिंह जुंपलेल्या यानातून, दिव्य स्त्रियांच्या समूहांनी सेवित होऊन.

14.103.102

स तत्र ब्रह्मणो लोके दिव्यर्षिगणसेवितः ।
शतकोटिसमा राजन्यथाकामं प्रमोदते ॥ १४.१०३.१०२ ॥

तेथे ब्रह्मलोकात, दिव्य ऋषिगणांनी सेवित होऊन, हे राजा, तो शंभर कोटी वर्षे इच्छेनुसार आनंद भोगतो.

14.103.103

ततः कालावतीर्णश्च सोस्मिँल्लोके द्विजो भवेत् ।
षडङ्गविच्चतुर्वेदी त्रिंशज्जन्मान्यरोगवान् ॥ १४.१०३.१०३ ॥

नंतर योग्य काळी तो या लोकात द्विज म्हणून जन्मतो; सहा वेदांगे आणि चार वेद जाणणारा, तीस जन्मांपर्यंत निरोगी.

14.103.104

यस्त्यक्त्वा सर्वकर्माणि शुचिः क्रोधविवर्जितः ।
महाप्रस्तानमेकाग्नो याति मद्गतमानसः ॥ १४.१०३.१०४ ॥

जो सर्व कर्मे त्यागून, शुचि आणि क्रोधरहित होऊन, एकाग्र चित्ताने, माझ्यात मन ठेवून महाप्रस्थान करतो.

14.103.105

स गच्छेदिन्द्रसदनं विमानेन महातपाः ।
महामणिविचित्रेण सौवर्णन विराजता ॥ १४.१०३.१०५ ॥

तो महातपस्वी इंद्राच्या सदनात जातो; मोठ्या मण्यांनी विचित्र आणि सोन्याने झळाळणाऱ्या विमानात.

14.103.106

शतकोटिसमास्तत्र सुराधिपतिपूजितः ।
नाकपृष्ठे निवसति दिव्यस्त्रीगणसेवितः ॥ १४.१०३.१०६ ॥

तेथे शंभर कोटी वर्षे, देवाधिपतीने पूजिलेला, स्वर्गाच्या पृष्ठभागी वास करतो; दिव्य स्त्रियांच्या समूहांनी सेविलेला.

14.103.107

शक्रलोकावतीर्णश्च मानुषेषूपजायते ।
राज्ञां राजा महातेजाः सर्वलोकार्चितः प्रभुः ॥ १४.१०३.१०७ ॥

इंद्रलोकातून उतरून तो मानवांमध्ये जन्मतो; राजांचा राजा, महातेजस्वी, सर्व लोकांनी पूजिलेला प्रभू.

14.103.108

प्रायोपवेशं यश्चापि कुरुते मद्गतात्मना ।
नमो ब्रह्मण्यदेवायेत्युक्त्वा मन्त्रं समाहितः।
अन्तःस्वस्थो जितक्रोधस्तस्य पुण्यफलं शृणु ॥ १४.१०३.१०८ ॥

माझ्यात आत्मा ठेवून जो प्रायोपवेश करतो, 'नमो ब्रह्मण्यदेवाय' हा मंत्र उच्चारून, समाहित चित्ताने, अंतरात स्थिर आणि क्रोधावर विजय मिळवून — त्याचे पुण्यफल ऐक.

14.103.109

कामगः कामरूपी च बालसूर्यसमप्रभः ।
स विमानेन दिव्येन याति लोकाननामयान् ॥ १४.१०३.१०९ ॥

तो इच्छेनुसार जाणारा आणि इच्छेनुसार रूप धारण करणारा असून उगवत्या सूर्याप्रमाणे तेजस्वी असतो. तो दिव्य विमानातून रोगरहित लोकांकडे जातो.

14.103.110

स्वर्गत्स्वर्गं महातेजा गत्वा चैव यथासुखम् ।
मम लोकेषु रमते यावदाभूतसंप्लवम् ॥ १४.१०३.११० ॥

महातेजस्वी एका स्वर्गातून दुसऱ्या स्वर्गात जाऊन, सुखाने प्राण्यांच्या महाप्रलयापर्यंत माझ्या लोकांमध्ये रमतो.

14.103.111

अग्निप्रवेशं यश्चापि कुरुते मद्गतात्मना ।
सोपि यानेन दिव्येन मम लोकं प्रपद्यते ॥ १४.१०३.१११ ॥

माझ्यात मन एकाग्र करून जो अग्निप्रवेश करतो, तोही दिव्य यानाने माझ्या लोकाला प्राप्त होतो.

14.103.112

तत्र सर्वगुणोपेतः पश्यन्नेव स मां सदा ।
त्रिंशत्कोटिसमा राजन्मोदते मम संनिधौ।
ततोऽवतीर्णः कालेन वेदविद्ब्राह्मणो भवेत् ॥ १४.१०३.११२ ॥

तेथे सर्वगुणसंपन्न होऊन, सदा मला पाहत, हे राजा, तीस कोटी वर्षे माझ्या सान्निध्यात आनंद करतो. नंतर कालक्रमाने अवतरून तो वेदज्ञ ब्राह्मण होतो.

14.103.113

कर्षणं साधयन्यस्तु मां प्रपन्नः शुचिव्रतः ।
नमो ब्रह्मण्यदेवायेत्येतन्मन्त्रमुदाहरन् ॥ १४.१०३.११३ ॥

शेतीचे काम करत, शुचिव्रत धरून माझा आश्रय घेऊन "ब्रह्मण्यदेवाय नमः" हा मंत्र उच्चारणारा.

14.103.114

बालसूर्यप्रकाशेन विमानेन विराजता ।
मम लोकं समासाद्य वर्षकोटिं प्रमोदते।
मम लोकावतीर्णश्च सोस्मिँल्लोके नृपो भवेत् ॥ १४.१०३.११४ ॥

उगवत्या सूर्यप्रकाशासारख्या उजळ विमानाने माझ्या लोकात पोहोचून तो कोटी वर्षे आनंद करतो. माझ्या लोकातून उतरून तो या लोकात राजा होतो.

14.103.115

निवेशयति मन्मूर्त्यामात्मानं मद्गतः शुचिः ।
रुद्रदक्षिणमूर्त्यां वा चतुर्दश्यां विशेषतः ॥ १४.१०३.११५ ॥

माझ्याकडे मन लावलेला शुचिर्भूत माणूस आपला आत्मा माझ्या मूर्तीत, किंवा रुद्राच्या दक्षिणमूर्तीत, विशेषतः चतुर्दशीला स्थापित करतो.

14.103.116

सिद्धैर्ब्रह्मर्षिभिश्चैव देवलोकैश्च पूजितः ।
गन्धर्वैर्भूतसङ्घैश्च गीयमानो महातपाः ॥ १४.१०३.११६ ॥

सिद्ध, ब्रह्मर्षी आणि देवलोकांनी पूजिलेला, गंधर्व व भूतगणांनी गायिलेला महातपस्वी.

14.103.117

प्रविशेत्स महातेजा मां वा शङ्करमेव वा ।
न स्यात्पुनर्भवो राजन्नात्र कार्या विचारणा ॥ १४.१०३.११७ ॥

तो महातेजस्वी माझ्यात किंवा शंकरात प्रवेश करेल, तर हे राजा, त्याचा पुनर्जन्म होणार नाही; यात विचार करायची गरज नाही.

14.103.118

गोकृते स्त्रीकृते चैव गुरुविप्रकृतेऽपि वा ।
हन्यन्ते ये तु राजेन्द्र शक्रलोकं व्रजन्ति ते ॥ १४.१०३.११८ ॥

गायींसाठी, स्त्रियांसाठी, किंवा गुरु व ब्राह्मणांसाठी जे मारले जातात, हे राजेंद्रा, ते इंद्रलोकाला जातात.

14.103.119

तत्र जांबूनदमये विमाने कामगामिनि ।
मन्वन्तरं प्रमोदन्ते दिव्यनारीनिषेविताः ॥ १४.१०३.११९ ॥

तेथे सोन्याच्या, इच्छेप्रमाणे फिरणाऱ्या विमानात, दिव्य स्त्रियांनी सेवलेले ते एक मन्वंतर आनंद भोगतात.