Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

महाभारत · अध्याय 14.14

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

14.14.1

एवं बहुविधैर्वाक्यैर्मुनिभिस्तैस्तपोधनैः ।
समाश्वस्त राजर्षिर्हितबन्धुर्युधिष्ठिरः ॥ १४.१४.१ ॥

तपोधन त्या मुनींच्या अनेक प्रकारच्या बोलांनी हितचिंतक बंधू राजर्षी युधिष्ठिर सांत्वन पावले.

14.14.2

सोऽनुनीतो भगवता विष्टरश्रवसा स्वयम् ।
द्वैपायनेन कृष्णेनि देवस्थानेन चाभिभूः ॥ १४.१४.२ ॥

विष्टरश्रवा भगवान द्वैपायन स्वतः, कृष्ण आणि देवस्थानी (देवतुल्य) यांनी समजावल्यावर तो शोकाने व्याकूळ झाला.

14.14.3

नारदेनाथ भीमेन नकुलेन च पार्थिव ।
कृष्णया सहदेवेन विजयेन च धीमता ॥ १४.१४.३ ॥

हे राजा! नारद, भीम, नकुल, द्रौपदी, सहदेव आणि बुद्धिमान विजय (अर्जुन) यांनीही.

14.14.4

अन्यैश्च पुरुषव्याघ्रैर्ब्राह्मणैः शास्त्रदृष्टिभिः ।
व्यजहाच्छोकजं दुःखं सन्तापं चैव मानसम् ॥ १४.१४.४ ॥

इतर पुरुषव्याघ्र आणि शास्त्रदृष्टी असलेल्या ब्राह्मणांनीही त्याने शोकजन्य दुःख व मानसिक संताप सोडला.

14.14.5

अर्चयामास देवांश्च ब्राह्मणांश्च युधिष्ठिरः ।
कृत्वाऽथ प्रेतकार्याणि सर्वेषां कुरुनन्दनः।
अन्वशासच्च धर्मात्मा पृथिवीं सागराम्बराम् ॥ १४.१४.५ ॥

युधिष्ठिराने देव व ब्राह्मणांची पूजा केली; नंतर कुरुनंदनाने सर्वांचे प्रेतकर्म करून धर्मात्मा होऊन सागरवसना पृथ्वीवर शासन केले.

14.14.6

प्रशान्तचेताः कौरव्यः स्वराज्यं प्राप्य केवलम् ।
व्यासं च नारदं चैव तांश्चान्यानब्रवीन्नृपः ॥ १४.१४.६ ॥

प्रशांत मनाचा कौरव राजा आपले राज्य पूर्णपणे मिळवून व्यास, नारद आणि इतरांशी बोलला.

14.14.7

आश्वासितोऽहं प्राग्वृद्धैर्भवद्भिर्मुनिपुङ्गवैः ।
न सूक्ष्ममपि मे किञ्चिद्व्यलीकमिह विद्यते ॥ १४.१४.७ ॥

पूर्वी तुम्ही, मुनिश्रेष्ठ वृद्धजनांनी, मला धीर दिला होता; आता माझ्या मनात थोडाही शोक उरलेला नाही.

14.14.8

अर्थश्च सुमहान्प्राप्तो येन यक्ष्यामि देवताः ।
पुरस्कृत्याद्य भवतः समानेष्यामहे मखम् ॥ १४.१४.८ ॥

मला अतिशय मोठे धन प्राप्त झाले आहे, त्याने मी देवांचे यजन करीन; आज तुम्हांला पुढे ठेवून आपण यज्ञ करू.

14.14.9

हिमवन्तं त्वया गुप्ता गमिष्यामः पितामह ।
बह्वाश्चर्यो हि देशः स श्रूयते द्विजसत्तम ॥ १४.१४.९ ॥

हे पितामह, तुमच्या संरक्षणाखाली आम्ही हिमालयाकडे जाऊ; तो प्रदेश अनेक आश्चर्यांनी भरलेला आहे असे ऐकतो, हे द्विजश्रेष्ठा.

14.14.10

तथा भगवता चित्रं कल्याणं बहु भाषितम् ।
देवर्षिणा नारदेन देवस्थानेन चैव ह ॥ १४.१४.१० ॥

त्याचप्रमाणे भगवान देवर्षी नारद आणि देवस्थान यांनीही अनेक अद्भुत व कल्याणकारी गोष्टी सांगितल्या होत्या.

14.14.11

नाभागधेयः पुरुषः कश्चिदेवंविधान्गुरून् ।
लभते व्यसनं प्राप्य सुहृदः साधुसम्मतान् ॥ १४.१४.११ ॥

असे गुरुजन आणि साधुजनांनी मान्य केलेले मित्र संकटात सापडल्यावरही कोणी भाग्यवान पुरुषच मिळवतो.

14.14.12

एवमुक्तास्तु ते राज्ञा सर्व एव महर्षयः ।
अभ्यनुज्ञाप्य राजानं तथोभौ कृष्णफल्गुनौ ॥ १४.१४.१२ ॥

राजाने असे सांगितल्यावर ते सर्व महर्षी राजाचा निरोप घेऊन, आणि कृष्ण व फाल्गुन या दोघांचाही निरोप घेऊन निघून गेले.

14.14.13

पश्यतामेव सर्वेषां तत्रैवादर्शनं ययुः ।
ततो धर्मसुतो राजा तत्रैवोपाविशत्प्रभुः ॥ १४.१४.१३ ॥

सर्वांच्या देखत ते तिथेच अदृश्य झाले. मग धर्मपुत्र प्रभू राजा तिथेच बसला.

14.14.14

एवं नातिमहान्कालः स तेषां संन्यवर्तत ।
कुर्वतां शौचकार्याणि भीष्मस्य निधने तदा।
महादानानि विप्रेभ्यो ददतामौर्ध्वदेहिकम् ॥ १४.१४.१४ ॥

असा फार वेळ गेला नाही. भीष्माच्या निधनावेळी शौचकर्मे करीत, ब्राह्मणांना महादाने देत त्यांनी और्ध्वदैहिक विधी केले.

14.14.15

भीष्मकर्णपुरोगाणां कुरूणां कुरुसत्तम ।
सहितो धृतराष्ट्रेण स ददावौर्ध्वदेहिकम् ॥ १४.१४.१५ ॥

हे कुरुश्रेष्ठा! भीष्म आणि कर्ण यांच्या पुढाकाराने मारल्या गेलेल्या कुरूंसाठी धृतराष्ट्रासह त्याने और्ध्वदैहिक विधी केला.

14.14.16

ततो दत्त्वा बहुधनं विप्रेभ्यः पाण्डवर्षभः ।
धृताराष्ट्रं पुरुस्कृत्य विवेश गजसाह्वयम् ॥ १४.१४.१६ ॥

मग पांडवश्रेष्ठाने ब्राह्मणांना पुष्कळ धन देऊन, धृतराष्ट्राला पुढे करून गजसाह्वयात (हस्तिनापुरात) प्रवेश केला.