ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 14.19
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.19.1
शुभानामशुभानां च नेह नाशोस्ति कर्मणाम् ।
प्राप्यप्राप्यानुपच्यन्ते क्षेत्रेक्षेत्रे तथातथा ॥ १४.१९.१ ॥
ଏଠାରେ ଶୁଭ ଓ ଅଶୁଭ କର୍ମର ବିନାଶ ନାହିଁ; ପ୍ରତ୍ୟେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସେମାନେ ସେହିପରି ଫଳ ପାଇ ପରିପକ୍ୱ ହୁଅନ୍ତି।
14.19.2
यथा प्रसूयमानस्तु फली दद्यात्फलं बहु ।
तथा स्याद्विपुलं पुण्यं शुद्धेन मनसा कृतम् ॥ १४.१९.२ ॥
ଫଳଦାୟୀ ବୃକ୍ଷ ଯେପରି ବହୁ ଫଳ ଦିଏ, ସେହିପରି ଶୁଦ୍ଧ ମନରେ କୃତ କର୍ମ ମହା ପୁଣ୍ୟ ଦିଏ।
14.19.3
पापं चापि तथैव स्यात्पापेन मनसा कृतम् ।
पुरोधाय मनो हीह कर्मण्यात्मा प्रवर्तते ॥ १४.१९.३ ॥
ପାପୀ ମନରେ କୃତ ପାପ ମଧ୍ୟ ସେପରି ହୁଏ। ଏଠାରେ ମନକୁ ଆଗରେ ରଖି ଆତ୍ମା କର୍ମରେ ପ୍ରବୃତ୍ତ ହୁଏ।
14.19.4
यथा कर्मसमाविष्टः काममन्युसमावृतः ।
नरो गर्भं प्रविशति तत्रापि शृणु चोत्तरम् ॥ १४.१९.४ ॥
କର୍ମରେ ଲୀନ, କାମ ଓ କ୍ରୋଧରେ ଆବୃତ ମଣିଷ ଯେପରି ଗର୍ଭରେ ପ୍ରବେଶ କରେ; ସେ ବିଷୟରେ ଆଗର ଉତ୍ତର ମଧ୍ୟ ଶୁଣ।
14.19.5
शुक्रं शोणितसंसृष्टं स्त्रिया गर्भाशयं गतम् ।
क्षेत्रं कर्मजमाप्नोति शुभं वा यदि वाऽशुभम् ॥ १४.१९.५ ॥
ସ୍ତ୍ରୀର ଗର୍ଭାଶୟକୁ ଯାଇ ରକ୍ତ ସହ ମିଶିଥିବା ଶୁକ୍ର କର୍ମଜାତ କ୍ଷେତ୍ର—ଶୁଭ କି ଅଶୁଭ—ପାଏ।
14.19.6
सौक्ष्म्यादव्यक्तयावाच्च न च क्वचन सज्जति ।
सम्प्राप्य ब्राह्मणः कायं तस्मात्तद्ब्रह्म शाश्वतम् ॥ १४.१९.६ ॥
ସୂକ୍ଷ୍ମତା ଓ ଅବ୍ୟକ୍ତତା ହେତୁ ତାହା କୌଣସି ସ୍ଥାନରେ ଲାଗେ ନାହିଁ। ବ୍ରାହ୍ମଣ (ଆତ୍ମା) ଦେହ ପାଇଲେ ମଧ୍ୟ; ସେଥିପାଇଁ ସେ ବ୍ରହ୍ମ ଶାଶ୍ୱତ।
14.19.7
तद्बीजं सर्वभूतानां तेन जीवन्ति जन्तवः ॥ १४.१९.७ ॥
ତାହା ହିଁ ସର୍ବଭୂତର ବୀଜ; ତାହା ଦ୍ୱାରା ଜୀବମାନେ ବଞ୍ଚନ୍ତି।
14.19.8
स जीवः सर्वभूतानां गर्भमाविश्य भागशः ।
दधाति चेतना सद्यः प्राणस्थानेष्ववस्थितः।
ततः स्पन्दयतेऽङ्गानि स गर्भश्चेतनान्वितः ॥ १४.१९.८ ॥
ସର୍ବଭୂତର ସେହି ଜୀବ ଗର୍ଭରେ ପ୍ରବେଶ କରି ଭାଗ ଭାଗରେ ଚେତନା ଧାରଣ କରେ; ପ୍ରାଣସ୍ଥାନରେ ସ୍ଥିତ ହୋଇ ତତକ୍ଷଣାତ୍ ଚେତନା ଦିଏ। ତା'ପରେ ସେ ଅଙ୍ଗସବୁ ସ୍ପନ୍ଦିତ କରେ; ସେ ଗର୍ଭ ଚେତନାଯୁକ୍ତ ହୁଏ।
14.19.9
यथा लोहस्य विष्यन्दो निषिक्तो बिम्बविग्रहम् ।
उपैति तद्वज्जानीहि गर्भे जीवप्रवेशनम् ॥ १४.१९.९ ॥
ଯେପରି ତରଳ ଲୌହର ଧାରା ଛାଞ୍ଚରେ ଢାଳି ରୂପ ପାଏ, ସେହିପରି ଗର୍ଭରେ ଜୀବର ପ୍ରବେଶ ଜାଣ।
14.19.10
लोहपिण्डं यथा वह्निः प्रविश्य ह्यतितापयेत् ।
तथा त्वमपि जानीहि गर्भे जीवोपपादनम्। ॥ १४.१९.१० ॥
ଯେପରି ଅଗ୍ନି ଲୌହପିଣ୍ଡରେ ପ୍ରବେଶ କରି ତାହାକୁ ଅତି ତପ୍ତ କରେ, ସେହିପରି ଗର୍ଭରେ ଜୀବର ଉତ୍ପତ୍ତି ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଜାଣ।
14.19.11
यथा च दीपः शरणं दीप्यमानः प्रकाशयेत् ।
एवमेव शरीराणि प्रकाशयति चेतनः ॥ १४.१९.११ ॥
ଯେପରି ଦୀପ ଆଶ୍ରୟରେ ଜଳି ଆଲୋକ ଦିଏ, ସେହିପରି ଚେତନ ଜୀବ ଶରୀରସବୁକୁ ପ୍ରକାଶିତ କରେ।
14.19.12
यद्यच्च कुरुते कर्म शुभं वा यदि वाऽशुभम् ।
पूर्वदेहकृतं सर्वमवश्यमुपभुज्यते ॥ १४.१९.१२ ॥
ମଣିଷ ଯାହା କର୍ମ କରେ, ଶୁଭ ହେଉ କି ଅଶୁଭ, ପୂର୍ବ ଦେହରେ କରାଯାଇଥିବା ସବୁ ଅବଶ୍ୟ ଭୋଗ କରାଯାଏ।
14.19.13
ततस्तु क्षीयते चैव पुनश्चान्यत्प्रचीयते ।
यावत्तु मोक्षयोगस्थं धर्मं नैवावबुध्यते ॥ १४.१९.१३ ॥
ତା'ପରେ ତାହା କ୍ଷୟ ହୁଏ, ଆଉ ପୁଣି ଅନ୍ୟ କିଛି ସଞ୍ଚିତ ହୁଏ। ମୋକ୍ଷଯୋଗରେ ସ୍ଥିତ ଧର୍ମକୁ ଉପଲବ୍ଧି ନ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହିପରି ଚାଲେ।
14.19.14
तत्ते धर्मं प्रवक्ष्यामि सुखी भवति येन वै ।
आवर्तमानो जातीषु यथाऽन्योन्यासु सत्तम ॥ १४.१९.१४ ॥
ତେଣୁ, ହେ ସତ୍ତମ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ମନୁଷ୍ୟ ସୁଖୀ ହୁଏ ସେହି ଧର୍ମ ମୁଁ ତୁମକୁ କହିବି; ଜନ୍ମରେ ଏକରୁ ଅନ୍ୟକୁ ଘୂରୁଥିବା ଜୀବ ପାଇଁ।
14.19.15
दानं व्रतं ब्रह्मचर्यं यथोक्तव्रतधारणम् ।
दमः प्रशान्तता चैव भूतानां चानुकम्पनम् ॥ १४.१९.१५ ॥
ଦାନ, ବ୍ରତ, ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ, ବିଧିଅନୁସାରେ କହିଥିବା ବ୍ରତ ଧାରଣ, ଦମ, ପ୍ରଶାନ୍ତି ଏବଂ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଦୟା।
14.19.16
संयमश्चानृशंस्य च परस्वादानवर्जनम् ।
व्यलीकानामकरणं भूताना मनसा भुवि ॥ १४.१९.१६ ॥
ସଂଯମ ଓ ନିର୍ଦ୍ଦୟତାହୀନତା, ଅନ୍ୟର ଧନ ଗ୍ରହଣରୁ ଦୂରେଇ ରହିବା, ଏବଂ ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ମନରେ ମଧ୍ୟ ଅପକାର ନ କରିବା।
14.19.17
मातापित्रोश्च शुश्रूषा देवतातितिपूजनम् ।
गुरुपूजा घृणा शौचं नित्यमिन्द्रयसंयमः ॥ १४.१९.१७ ॥
ମାତାପିତାଙ୍କ ସେବା, ଦେବତା ଓ ଅତିଥିଙ୍କ ପୂଜା, ଗୁରୁ ପୂଜା, ଲଜ୍ଜା, ଶୌଚ, ଏବଂ ନିତ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସଂଯମ।
14.19.18
प्रवर्तनं शुभानां च तत्सतां व्रतमुच्यते ।
ततो धर्मः प्रभवति यः प्रजाः पाति शाश्वतीः ॥ १४.१९.१८ ॥
ଶୁଭକର୍ମର ପ୍ରବର୍ତ୍ତନ ହିଁ ସତ୍ପୁରୁଷଙ୍କ ବ୍ରତ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ତହିଁରୁ ସେହି ଧର୍ମ ଉଦ୍ଭବ ହୁଏ, ଯାହା ଶାଶ୍ୱତ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରେ।
14.19.19
सद्भिराचरितो धर्मः सदाचारे प्रतिष्ठितः ।
उभयार्थो भवत्येव स्वर्गार्थो मोक्षतस्तथा॥ ॥ १४.१९.१९ ॥
ସଜ୍ଜନମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆଚରିତ ଧର୍ମ, ସଦାଚାରରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ, ନିଶ୍ଚୟ ସ୍ୱର୍ଗ ଏବଂ ମୋକ୍ଷ ଉଭୟର ସାଧନ ହୁଏ।
14.19.20
एवं सत्सु सदा पश्येत्तत्रछाप्येषा ध्रुवा स्थितिः ।
आचारो धर्ममाचष्टे यस्मिन्सन्तो व्यवस्थिताः ॥ १४.१९.२० ॥
ଏହିପରି ସଜ୍ଜନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଦା ଏହା ଦେଖିବା ଉଚିତ; ଏହି ସ୍ଥିର ବ୍ୟବସ୍ଥା ସେଠାରେ ଅଛି। ଯେଉଁ ଧର୍ମରେ ସଜ୍ଜନମାନେ ଅବସ୍ଥିତ, ତାହା ଆଚାର ହିଁ କହେ।
14.19.21
तेषु तत्कर्म निक्षिप्तं यः स धर्मः सनातनः ।
यस्तं समभिपद्येत न स दुर्गतिमाप्नुयात् ॥ १४.१९.२१ ॥
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେହି କର୍ମ ନିକ୍ଷିପ୍ତ ଅଛି; ତାହା ସନାତନ ଧର୍ମ। ଯିଏ ତାହାକୁ ଆଶ୍ରୟ କରେ, ସେ ଦୁର୍ଗତି ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ।
14.19.22
अतो नियम्यते लोकः प्रच्यवन्धर्मवर्त्मसु ।
यश्च योगी च मुक्तश्च स ऐतेभ्यो विशिष्यते ॥ १४.१९.२२ ॥
ଏଣୁ ଧର୍ମପଥରୁ ଖସିଯାଉଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଜଗତ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ କରାଯାଏ; ଯିଏ ଯୋଗୀ ଓ ମୁକ୍ତ, ସେ ଏମାନଙ୍କଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
14.19.23
वर्तमानस्य धर्मेण पुरुषस्य यथा तथा ।
संसारतारणं ह्यस्य कालेन महता भवेत् ॥ १४.१९.२३ ॥
ଧର୍ମରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ପୁରୁଷର, ଯେପରି ହେଉ, ସଂସାର ପାର ହେବା ନିଶ୍ଚୟ ଦୀର୍ଘ କାଳ ପରେ ହୁଏ।
14.19.24
एवं पूर्वकृतं कर्म सर्वो जन्तुः प्रपद्यते ।
सर्वं तत्कारणं येन निकृतोऽप्यमिहागतः ॥ १४.१९.२४ ॥
ଏହିପରି ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜୀବ ପୂର୍ବକୃତ କର୍ମ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ; ତାହା ସବୁର କାରଣ; ଯାହା ଦ୍ୱାରା ପୀଡିତ ହୋଇ ଏମାନେ ଏଠାକୁ ଆସିଛନ୍ତି।
14.19.25
शरीरग्रहणं चास्य केन पूर्वं प्रकल्पितम् ।
इत्येवं संशये लोके तच्च वक्ष्याम्यतः परम् ॥ १४.१९.२५ ॥
ଏହାର ଶରୀରଗ୍ରହଣ ପୂର୍ବେ କିଏ ସ୍ଥିର କଲା? ଜଗତରେ ଏହି ସଂଶୟ ଅଛି। ତାହା ମୁଁ ଏଣିକି କହିବି।
14.19.26
शरीरमात्मनः कृत्वा सर्वलोकपितामहः ।
त्रैलोक्यमसृजद्ब्रह्मा कृत्स्नं स्थावरजङ्गमम् ॥ १४.१९.२६ ॥
ସର୍ବଲୋକ ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମା ନିଜ ଶରୀର ଧାରଣ କରି ତ୍ରିଲୋକ ଓ ସ୍ଥାବର-ଜଙ୍ଗମ ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।
14.19.27
ततः प्रधानमसृजच्चेतनां तु शरीरिणाम् ।
यया सर्वमिदं व्याप्तं यां लोके परमां विदुः ॥ १४.१९.२७ ॥
ତା'ପରେ ସେ ପ୍ରଧାନ ସୃଷ୍ଟି କଲେ ଏବଂ ଶରୀରଧାରୀଙ୍କ ଚେତନା ମଧ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କଲେ, ଯଦ୍ଦ୍ୱାରା ଏହି ସବୁ ବ୍ୟାପ୍ତ; ଜଗତରେ ତାହାକୁ ପରମ ବୋଲି ଜାଣନ୍ତି।
14.19.28
इदं तत्क्षरमित्युक्तं परं त्वमृतमक्षरम् ।
त्रयाणां मिथुनं सर्वमेकैकस्य पृथक्पृथक् ॥ १४.१९.२८ ॥
ଏହାକୁ କ୍ଷର କୁହାଯାଏ; ପରମ ତ ଅମୃତ ଓ ଅକ୍ଷର। ତିନିଙ୍କ ଯୁଗଳ ସବୁଥିରେ ଅଛି, ପ୍ରତ୍ୟେକରେ ପୃଥକ ପୃଥକ।
14.19.29
असृजत्सर्वभूतानि पूर्वदृष्टः प्रजापतिः ।
स्थावराणि च भूतानि इत्येषा पौर्विकी श्रुतिः ॥ १४.१९.२९ ॥
ପୂର୍ବଦୃଷ୍ଟ ପ୍ରଜାପତି ସର୍ବଭୂତ ସୃଷ୍ଟି କଲେ, ସ୍ଥାବର ଓ ଭୂତମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ; ଏହା ପୁରାତନ ଶ୍ରୁତି।
14.19.30
तस्य कालपरीमाणमकरोत्स पितामहः ।
भूतेषु परिवृत्तिं च पनरावृत्तिमेव च ॥ १४.१९.३० ॥
ସେଇ ପିତାମହ ତାହାର କାଳପରିମାଣ ସ୍ଥିର କଲେ; ଭୂତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପରିବୃତ୍ତି ଓ ପୁନରାବୃତ୍ତି ମଧ୍ୟ।
14.19.31
यथा तु कश्चिन्मेधावी दृष्टात्मा पूर्वजन्मनि ।
यत्प्रवक्ष्यामि तत्सर्वं यथावदुपपद्यते ॥ १४.१९.३१ ॥
ପୂର୍ବଜନ୍ମରେ ଆତ୍ମାକୁ ଦେଖିଥିବା କୌଣସି ବୁଦ୍ଧିମାନ ପରି, ମୁଁ ଯାହା କହିବି ତାହା ସବୁ ଯଥାବତ୍ ସଂଗତ ଅଟେ।
14.19.32
सुखदुःखे यथा सम्यगनित्ये यः प्रपश्यति ।
कायं चामेध्यसंस्थानं विनाशं कर्मसंहितम् ॥ १४.१९.३२ ॥
ସୁଖ ଓ ଦୁଃଖ ଅନିତ୍ୟ, ଏବଂ ଶରୀର ଅଶୁଦ୍ଧ ଗଠନ ଓ କର୍ମବଦ୍ଧ ବିନାଶଶୀଳ, ଏହା ଯିଏ ଠିକ୍ ଭାବେ ଦେଖେ।
14.19.33
यच्च किञ्चित्सुखं तच्च दुःखं दृष्टमिति स्मरन् ।
संसारसागरं घोरं तरिष्यति सुदुस्तरम् ॥ १४.१९.३३ ॥
ଯାହା କିଛି ସୁଖ ତାହା ମଧ୍ୟ ଦୁଃଖ ବୋଲି ଦେଖାଯାଇଛି, ଏହା ସ୍ମରଣ କରି ସେ ଭୟଙ୍କର ଓ ଅତି ଦୁସ୍ତର ସଂସାର-ସାଗର ପାର ହେବ।
14.19.34
जनीमरणरोगैश्च समाविष्टः प्रधानवित् ।
चेतनाव्तसु चैतन्यं समं भूतेषु पश्यति ॥ १४.१९.३४ ॥
ଜନ୍ମ, ମୃତ୍ୟୁ ଓ ରୋଗରେ ଘେରାଯାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ପ୍ରଧାନ ତତ୍ତ୍ୱଜ୍ଞ ସଚେତନ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ଚେତନାକୁ ସମସ୍ତ ଭୂତରେ ସମାନ ଦେଖେ।
14.19.35
निर्विद्यते ततः कश्चिन्मार्गमाणः परं पदम् ।
तस्योपदेशं वक्ष्यामि याथातथ्येन सत्तम ॥ १४.१९.३५ ॥
ତେବେ କେହି ପରମ ପଦ ଖୋଜୁ ଖୋଜୁ ବିରକ୍ତ ହୁଏ। ହେ ସତ୍ତମ, ତାହାର ଉପଦେଶ ମୁଁ ଯଥାର୍ଥ ଭାବେ କହିବି।
14.19.36
शाश्वतस्याव्ययस्याथ् यदस्य ज्ञानमुत्तमम् ।
प्रोच्यमानं मया विप्र निबोधदमशेषतः ॥ १४.१९.३६ ॥
ଶାଶ୍ୱତ ଓ ଅବ୍ୟୟର ଯେଉଁ ଉତ୍ତମ ଜ୍ଞାନ, ତାହା ମୋ ଦ୍ୱାରା କୁହାଯାଉଛି। ହେ ବିପ୍ର, ଏହାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ବୁଝ।