మహాభారతం · అధ్యాయం 14.19
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.19.1
शुभानामशुभानां च नेह नाशोस्ति कर्मणाम् ।
प्राप्यप्राप्यानुपच्यन्ते क्षेत्रेक्षेत्रे तथातथा ॥ १४.१९.१ ॥
ఇక్కడ శుభ, అశుభ కర్మలకు నాశం లేదు; ప్రతి క్షేత్రంలో అవి తగిన విధంగా ఫలాన్ని పొంది పక్వమవుతాయి.
14.19.2
यथा प्रसूयमानस्तु फली दद्यात्फलं बहु ।
तथा स्याद्विपुलं पुण्यं शुद्धेन मनसा कृतम् ॥ १४.१९.२ ॥
ఫలించే చెట్టు ఎక్కువ ఫలాన్ని ఇచ్చినట్టుగా, శుద్ధ మనస్సుతో చేసిన కర్మ గొప్ప పుణ్యాన్ని ఇస్తుంది.
14.19.3
पापं चापि तथैव स्यात्पापेन मनसा कृतम् ।
पुरोधाय मनो हीह कर्मण्यात्मा प्रवर्तते ॥ १४.१९.३ ॥
పాప మనస్సుతో చేసిన పాపమూ అలాగే ఉంటుంది. ఇక్కడ మనస్సును ముందుంచుకొనే ఆత్మ కర్మలో ప్రవర్తిస్తుంది.
14.19.4
यथा कर्मसमाविष्टः काममन्युसमावृतः ।
नरो गर्भं प्रविशति तत्रापि शृणु चोत्तरम् ॥ १४.१९.४ ॥
కర్మలో మునిగి, కామ-క్రోధాలతో కప్పబడిన మనిషి గర్భంలో ప్రవేశించినట్లుగా; అక్కడ కూడా తదుపరి సమాధానం విను.
14.19.5
शुक्रं शोणितसंसृष्टं स्त्रिया गर्भाशयं गतम् ।
क्षेत्रं कर्मजमाप्नोति शुभं वा यदि वाऽशुभम् ॥ १४.१९.५ ॥
స్త్రీ గర్భాశయంలోకి చేరి రక్తంతో కలిసిన శుక్రం, కర్మవల్ల ఏర్పడిన క్షేత్రాన్ని—శుభమో అశుభమో—పొందుతుంది.
14.19.6
सौक्ष्म्यादव्यक्तयावाच्च न च क्वचन सज्जति ।
सम्प्राप्य ब्राह्मणः कायं तस्मात्तद्ब्रह्म शाश्वतम् ॥ १४.१९.६ ॥
సూక్ష్మత్వం వల్ల, అవ్యక్తత వల్ల అది ఎక్కడా అంటుకోదు. బ్రాహ్మణుడు (ఆత్మ) శరీరాన్ని పొందినా; అందుకే ఆ బ్రహ్మం శాశ్వతమైనది.
14.19.7
तद्बीजं सर्वभूतानां तेन जीवन्ति जन्तवः ॥ १४.१९.७ ॥
అదే సర్వప్రాణుల బీజం; దాని వలననే ప్రాణులు జీవిస్తున్నాయి.
14.19.8
स जीवः सर्वभूतानां गर्भमाविश्य भागशः ।
दधाति चेतना सद्यः प्राणस्थानेष्ववस्थितः।
ततः स्पन्दयतेऽङ्गानि स गर्भश्चेतनान्वितः ॥ १४.१९.८ ॥
సర్వప్రాణుల ఆ జీవుడు గర్భంలో ప్రవేశించి, భాగాలుగా చైతన్యాన్ని ధరిస్తాడు; ప్రాణస్థానాలలో నిలిచి వెంటనే చైతన్యాన్ని కలిగిస్తాడు. తరువాత అంగాలను కదిలిస్తాడు; ఆ గర్భం చైతన్యంతో కూడినదవుతుంది.
14.19.9
यथा लोहस्य विष्यन्दो निषिक्तो बिम्बविग्रहम् ।
उपैति तद्वज्जानीहि गर्भे जीवप्रवेशनम् ॥ १४.१९.९ ॥
ఇనుము కరిగిన ప్రవాహం అచ్చులో పోయబడి ఆకారాన్ని పొందినట్లు, గర్భంలో జీవుని ప్రవేశాన్ని అలాగే తెలుసుకో.
14.19.10
लोहपिण्डं यथा वह्निः प्रविश्य ह्यतितापयेत् ।
तथा त्वमपि जानीहि गर्भे जीवोपपादनम्। ॥ १४.१९.१० ॥
అగ్ని ఇనుప ముద్దలో ప్రవేశించి దానిని అధికంగా వేడిచేసినట్లు, గర్భంలో జీవుని ఉత్పత్తిని నీవు కూడా తెలుసుకో.
14.19.11
यथा च दीपः शरणं दीप्यमानः प्रकाशयेत् ।
एवमेव शरीराणि प्रकाशयति चेतनः ॥ १४.१९.११ ॥
దీపం ఒక స్థానంలో ప్రకాశిస్తూ వెలుగునిచ్చినట్లు, చైతన్యుడు శరీరాలను అలాగే ప్రకాశింపజేస్తాడు.
14.19.12
यद्यच्च कुरुते कर्म शुभं वा यदि वाऽशुभम् ।
पूर्वदेहकृतं सर्वमवश्यमुपभुज्यते ॥ १४.१९.१२ ॥
మనిషి చేసే ఏ కర్మ అయినా, శుభమైనా అశుభమైనా, పూర్వ దేహంలో చేసినదంతా తప్పక అనుభవించబడుతుంది.
14.19.13
ततस्तु क्षीयते चैव पुनश्चान्यत्प्रचीयते ।
यावत्तु मोक्षयोगस्थं धर्मं नैवावबुध्यते ॥ १४.१९.१३ ॥
అప్పుడు అది క్షీణిస్తుంది; మళ్ళీ మరొకటి పోగవుతుంది. మోక్షయోగంలో ఉన్న ధర్మాన్ని గ్రహించే వరకు ఇలాగే సాగుతుంది.
14.19.14
तत्ते धर्मं प्रवक्ष्यामि सुखी भवति येन वै ।
आवर्तमानो जातीषु यथाऽन्योन्यासु सत्तम ॥ १४.१९.१४ ॥
కాబట్టి, సత్పురుషులలో శ్రేష్ఠుడా, దేని వల్ల మనిషి సుఖంగా ఉంటాడో ఆ ధర్మాన్ని నీకు చెబుతాను; జన్మల్లో ఒకదాని నుంచి మరొకదానికి తిరుగుతూ ఉండేవానికి అది.
14.19.15
दानं व्रतं ब्रह्मचर्यं यथोक्तव्रतधारणम् ।
दमः प्रशान्तता चैव भूतानां चानुकम्पनम् ॥ १४.१९.१५ ॥
దానం, వ్రతం, బ్రహ్మచర్యం, చెప్పిన విధంగా వ్రతాలను ధరించడం, దమం, ప్రశాంతత, జీవుల పట్ల దయ.
14.19.16
संयमश्चानृशंस्य च परस्वादानवर्जनम् ।
व्यलीकानामकरणं भूताना मनसा भुवि ॥ १४.१९.१६ ॥
నియమం, క్రూరత్వం లేకపోవడం, ఇతరుల సొమ్మును తీసుకోకుండా ఉండడం, భూమిపై ప్రాణులకు మనసులోనైనా హాని చేయకపోవడం.
14.19.17
मातापित्रोश्च शुश्रूषा देवतातितिपूजनम् ।
गुरुपूजा घृणा शौचं नित्यमिन्द्रयसंयमः ॥ १४.१९.१७ ॥
తల్లిదండ్రుల సేవ, దేవతలను అతిథులను పూజించడం, గురుపూజ, సిగ్గు, శుచి, నిత్యం ఇంద్రియ నిగ్రహం.
14.19.18
प्रवर्तनं शुभानां च तत्सतां व्रतमुच्यते ।
ततो धर्मः प्रभवति यः प्रजाः पाति शाश्वतीः ॥ १४.१९.१८ ॥
శుభకార్యాలను ప్రవర్తింపజేయడమే సత్పురుషుల వ్రతమని చెప్పబడుతుంది; దాని నుంచి ఆ ధర్మం పుడుతుంది, అది శాశ్వత ప్రజలను కాపాడుతుంది.
14.19.19
सद्भिराचरितो धर्मः सदाचारे प्रतिष्ठितः ।
उभयार्थो भवत्येव स्वर्गार्थो मोक्षतस्तथा॥ ॥ १४.१९.१९ ॥
సత్పురుషులు ఆచరించిన ధర్మం, సదాచారంలో నిలిచినది, నిశ్చయంగా స్వర్గానికీ మోక్షానికీ రెండింటికీ సాధనమవుతుంది.
14.19.20
एवं सत्सु सदा पश्येत्तत्रछाप्येषा ध्रुवा स्थितिः ।
आचारो धर्ममाचष्टे यस्मिन्सन्तो व्यवस्थिताः ॥ १४.१९.२० ॥
ఈ విధంగా సత్పురుషులలోనే ఎల్లప్పుడూ చూడాలి; ఈ స్థిరమైన స్థితి అక్కడే ఉంటుంది. సత్పురుషులు నిలిచిన ధర్మాన్ని ఆచారమే తెలియజేస్తుంది.
14.19.21
तेषु तत्कर्म निक्षिप्तं यः स धर्मः सनातनः ।
यस्तं समभिपद्येत न स दुर्गतिमाप्नुयात् ॥ १४.१९.२१ ॥
వారిలో ఆ కర్మ నిక్షిప్తమై ఉంది; అదే సనాతన ధర్మం. దానిని అనుసరించువాడు దుర్గతిని పొందడు.
14.19.22
अतो नियम्यते लोकः प्रच्यवन्धर्मवर्त्मसु ।
यश्च योगी च मुक्तश्च स ऐतेभ्यो विशिष्यते ॥ १४.१९.२२ ॥
అందువల్ల ధర్మమార్గాల నుండి తొలగిపోతున్నప్పుడు లోకం నియంత్రించబడుతుంది; యోగి, ముక్తుడు ఇవారికంటే శ్రేష్ఠుడు.
14.19.23
वर्तमानस्य धर्मेण पुरुषस्य यथा तथा ।
संसारतारणं ह्यस्य कालेन महता भवेत् ॥ १४.१९.२३ ॥
ధర్మంలో వర్తించే పురుషునికి, ఎలా ఉన్నా, సంసారాన్ని దాటడం అతనికి నిశ్చయంగా చాలా కాలానికి అవుతుంది.
14.19.24
एवं पूर्वकृतं कर्म सर्वो जन्तुः प्रपद्यते ।
सर्वं तत्कारणं येन निकृतोऽप्यमिहागतः ॥ १४.१९.२४ ॥
ఈ విధంగా ప్రతి ప్రాణి పూర్వకృత కర్మను పొందుతుంది; అదే అన్నింటికీ కారణం; దాని వల్లనే వీరు బాధపడి ఇక్కడికి వచ్చారు.
14.19.25
शरीरग्रहणं चास्य केन पूर्वं प्रकल्पितम् ।
इत्येवं संशये लोके तच्च वक्ष्याम्यतः परम् ॥ १४.१९.२५ ॥
ఇతని శరీర ధారణను మొదట ఎవరు నియమించారు? లోకంలో ఇలా సందేహం ఉంది. దానిని ఇకపై చెబుతాను.
14.19.26
शरीरमात्मनः कृत्वा सर्वलोकपितामहः ।
त्रैलोक्यमसृजद्ब्रह्मा कृत्स्नं स्थावरजङ्गमम् ॥ १४.१९.२६ ॥
సర్వలోకాలకు పితామహుడైన బ్రహ్మ తన శరీరాన్నే స్వీకరించి మూడు లోకాలను, స్థావర జంగమాలన్నిటినీ సృష్టించాడు.
14.19.27
ततः प्रधानमसृजच्चेतनां तु शरीरिणाम् ।
यया सर्वमिदं व्याप्तं यां लोके परमां विदुः ॥ १४.१९.२७ ॥
తరువాత అతడు ప్రధానాన్ని సృష్టించాడు; శరీరధారుల చైతన్యాన్ని కూడా సృష్టించాడు. దానిచేత ఇదంతా వ్యాపించి ఉంది; లోకంలో దానిని పరమమని తెలుసుకుంటారు.
14.19.28
इदं तत्क्षरमित्युक्तं परं त्वमृतमक्षरम् ।
त्रयाणां मिथुनं सर्वमेकैकस्य पृथक्पृथक् ॥ १४.१९.२८ ॥
ఇది క్షరమని చెప్పబడింది; పరమమైనది మాత్రం అమృతమూ అక్షరమూ. మూడింటి జంట అన్నిటిలో ఉంది; ఒక్కొక్కదానిలో విడివిడిగా.
14.19.29
असृजत्सर्वभूतानि पूर्वदृष्टः प्रजापतिः ।
स्थावराणि च भूतानि इत्येषा पौर्विकी श्रुतिः ॥ १४.१९.२९ ॥
పూర్వం దర్శించబడిన ప్రజాపతి సర్వప్రాణులను, స్థావరాలను, ప్రాణులను సృష్టించాడు; ఇదే పురాతన శ్రుతి.
14.19.30
तस्य कालपरीमाणमकरोत्स पितामहः ।
भूतेषु परिवृत्तिं च पनरावृत्तिमेव च ॥ १४.१९.३० ॥
ఆ పితామహుడు దానికి కాలపరిమాణాన్ని నిర్ణయించాడు; ప్రాణులలో పరివర్తనను, పునరావృత్తిని కూడా.
14.19.31
यथा तु कश्चिन्मेधावी दृष्टात्मा पूर्वजन्मनि ।
यत्प्रवक्ष्यामि तत्सर्वं यथावदुपपद्यते ॥ १४.१९.३१ ॥
పూర్వజన్మలో ఆత్మను దర్శించిన ఏ బుద్ధిమంతుడైనా చెప్పినట్లుగా, నేను చెప్పబోయేది అంతా యథావిధిగా సరిపోతుంది.
14.19.32
सुखदुःखे यथा सम्यगनित्ये यः प्रपश्यति ।
कायं चामेध्यसंस्थानं विनाशं कर्मसंहितम् ॥ १४.१९.३२ ॥
సుఖదుఃఖాలు అనిత్యమని, శరీరం అపవిత్రమైన నిర్మాణంతో కర్మలతో కూడిన వినాశమని సరిగా చూసేవాడు.
14.19.33
यच्च किञ्चित्सुखं तच्च दुःखं दृष्टमिति स्मरन् ।
संसारसागरं घोरं तरिष्यति सुदुस्तरम् ॥ १४.१९.३३ ॥
ఏ సుఖమైనా అది కూడా దుఃఖమే అని గుర్తుచేసుకుంటూ, అతడు భయంకరమైన, అతి దుస్తరమైన సంసార సముద్రాన్ని దాటుతాడు.
14.19.34
जनीमरणरोगैश्च समाविष्टः प्रधानवित् ।
चेतनाव्तसु चैतन्यं समं भूतेषु पश्यति ॥ १४.१९.३४ ॥
జననమరణరోగాలచే చుట్టబడినవాడైనా, ప్రధానతత్త్వాన్ని తెలిసినవాడు చేతనావంతులలోని చైతన్యాన్ని అన్ని భూతాలలో సమంగా చూస్తాడు.
14.19.35
निर्विद्यते ततः कश्चिन्मार्गमाणः परं पदम् ।
तस्योपदेशं वक्ष्यामि याथातथ्येन सत्तम ॥ १४.१९.३५ ॥
అప్పుడు ఎవరో పరమపదాన్ని అన్వేషిస్తూ విరక్తుడవుతాడు. ఓ సత్తమా, అతని ఉపదేశాన్ని యథార్థంగా చెబుతాను.
14.19.36
शाश्वतस्याव्ययस्याथ् यदस्य ज्ञानमुत्तमम् ।
प्रोच्यमानं मया विप्र निबोधदमशेषतः ॥ १४.१९.३६ ॥
శాశ్వతమూ, అవ్యయమూ అయిన ఉత్తమ జ్ఞానాన్ని నేను చెబుతున్నాను. ఓ విప్రా, దీనిని పూర్తిగా తెలుసుకో.