Mahābhārata · Adhyāya 14.21
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.21.1
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
दंपत्योः पार्थ संवादो योऽभवद्भरतर्षभ ॥ १४.२१.१ ॥
Aquí también recitan esta antigua historia: el diálogo que tuvo lugar entre marido y mujer, oh Pārtha, toro de los Bharatas.
14.21.2
ब्राह्मणी ब्राह्मणं कंचिज्ज्ञानविज्ञानपारगम् ।
दृष्ट्वा विविक्त आसीनं भार्या भर्तारमब्रवीत् ॥ १४.२१.२ ॥
Una esposa brahmán, al ver a cierto brahmán, maestro del saber y del discernimiento, sentado a solas, habló a su marido.
14.21.3
कं नु लोकं गमिष्यामि त्वामहं पतिमाश्रिता ।
न्यस्तकर्माणमासीनं कीनाशमविचक्षणम् ॥ १४.२१.३ ॥
Habiéndote tomado por esposo, ¿a qué mundo iré? Tú, que estás sentado habiendo abandonado tus deberes, torpe e inexperto.
14.21.4
भार्याः पतिकृताँल्लोकानाप्नुवन्तीति नः श्रुतम् ।
त्वामहं पतिमासाद्य कां गमिष्यामि वै गतिम् ॥ १४.२१.४ ॥
Hemos oído que las esposas obtienen los mundos ganados por sus esposos; habiéndote hallado como esposo, ¿a qué destino iré?
14.21.5
एवमुक्तः स शान्तात्मा तामुवाच हसन्निव ।
सुभगे नाभ्यसूयामि वाक्यस्यास्य तवानघे ॥ १४.२१.५ ॥
Así interpelado, aquel de ánimo sereno, como sonriendo, le dijo: Oh afortunada, oh intachable, no me ofendo por estas palabras tuyas.
14.21.6
ग्राह्यं दृश्यं तथा श्राव्यं यदिदं कर्म विद्यते ।
एतदेव व्यवस्यन्ति कर्म कर्मेति कर्मिणः ॥ १४.२१.६ ॥
Cualquier acción que sea para asir, ver y oír, eso mismo es lo que los hombres de acción determinan como 'acción, acción'.
14.21.7
मोहमेव निगच्छन्ति कर्मिणो ज्ञानवर्जिताः ।
नैष्कर्म्य न च लोकेऽस्मिन्मौर्तमित्युपलभ्यते ॥ १४.२१.७ ॥
Los que actúan sin conocimiento solo alcanzan la ilusión; en este mundo la inacción no se percibe en forma concreta.
14.21.8
कर्मणा मनसा वाचा शुभं वा यदि वाऽशुभम् ।
जन्मादिमूर्तिभेदानां कर्म भूतेषु वर्तते ॥ १४.२१.८ ॥
Ya sea bueno o malo, por acción, mente o palabra, la acción persiste entre los seres de las diversas formas que comienzan con el nacimiento.
14.21.9
रक्षोभिर्वध्यमानेषु दृश्यश्राव्येषु कर्मसु ।
आत्मस्थमात्मना तेन दृष्टमायतनं मया ॥ १४.२१.९ ॥
En medio de las acciones visibles y audibles obstruidas por los demonios, he visto con mi propio ser aquella morada que reside en el ser.
14.21.10
यत्र तद्ब्रह्म निर्द्वन्द्वं यत्र सोमः सहाग्निना ।
व्यवायं कुरुते नित्यं धीरो भूतानि धारयन् ॥ १४.२१.१० ॥
Donde está aquel Brahman libre de los pares de opuestos, donde la luna se une siempre con el fuego, el sabio que sostiene a los seres.
14.21.11
यत्र ब्रह्मादयो युक्तास्तदक्षरमुपासते ।
विद्वांसः सुव्रता यत्र शान्तात्मानो जितेन्द्रियाः ॥ १४.२१.११ ॥
Donde Brahmā y los demás, unidos en el yoga, adoran aquel imperecedero; donde los sabios, firmes en sus votos, de almas serenas y sentidos dominados, lo veneran.
14.21.12
घ्राणेन न तदाघ्रेयं नास्वाद्यं चैव जिह्वया ।
स्पर्शनेन तदस्पृश्यं मनसा त्ववगम्यते ॥ १४.२१.१२ ॥
No puede ser olido por la nariz, ni saboreado por la lengua, ni tocado por el tacto; pero se conoce por la mente.
14.21.13
चक्षुषा न विषह्यं च यत्किञ्चिच्छ्रवणात्परम् ।
अगन्धमरसस्पर्शमरूपं शब्दवर्जितम्।
यतः प्रवर्तते तन्त्रं यत्र चैतत्प्रतिष्ठितम् ॥ १४.२१.१३ ॥
Aquello que no puede ser captado por el ojo, que está más allá incluso del oído, sin olor, sabor, tacto, forma ni sonido: de ello procede este sistema, y en ello está establecido.
14.21.14
प्राणोऽपानः समानश्च व्यानश्चोदान एव च ।
तत एव प्रवर्न्तते तदेव प्रविशन्ति च ॥ १४.२१.१४ ॥
El aliento ascendente, el descendente, el igualador, el difusor y el exhalador: solo de aquello proceden, y solo en aquello entran.
14.21.15
समानव्यानयोर्मध्ये प्राणापानौ विचेरतुः ।
तस्मिन्सुप्ते प्रलीयेते समानो व्यान एव च ॥ १४.२१.१५ ॥
Entre el aliento igualador y el difusor se mueven el ascendente y el descendente; cuando aquel duerme, el igualador y el difusor también se disuelven.
14.21.16
अपानप्राणयोर्मध्ये उदानो व्याप्य तिष्ठति ।
तस्माच्छयानं पुरुषं प्राणापानौ न मुञ्चतः ॥ १४.२१.१६ ॥
Entre el aliento descendente y el ascendente se extiende y permanece el exhalador; por eso el ascendente y el descendente no abandonan a la persona que yace dormida.
14.21.17
प्राणेनोपहते यत्तु तमुदानं प्रचक्षते ।
तस्मात्तपो व्यवस्यन्ति तद्भवं ब्रह्मवादिनः ॥ १४.२१.१७ ॥
Aquello que es dominado por el aliento ascendente se llama exhalador; por eso los proclamadores de Brahman resuelven la austeridad que nace de él.
14.21.18
तेषामन्योन्यसक्तानां सर्वेषां देहचारिणाम् ।
अग्निर्वैश्वानरो मध्ये सप्तधा विहितोऽन्तरा ॥ १४.२१.१८ ॥
Entre todos ellos, los seres encarnados que están mutuamente unidos, el fuego Vaiśvānara ha sido colocado dentro, sietefold, en medio.
14.21.19
घ्राणं जिह्वा च चक्षुश्च त्वक्च श्रोत्रं च पञ्चमम् ।
मनो बुद्धिश्च सप्तैता जिह्वा वैश्वानरार्चिषः ॥ १४.२१.१९ ॥
El olfato, la lengua, la vista, el tacto y, quinto, el oído, la mente y el intelecto: estas siete son las llamas del fuego Vaiśvānara.
14.21.20
घ्रेयं दृश्यं च पेयं च स्पृश्यं श्राव्यं तथैव च ।
मन्तव्यमवबोद्धव्यं ताः सप्त समिधो मताः ॥ १४.२१.२० ॥
Lo que ha de olerse, verse, beberse, tocarse, oírse, pensarse y comprenderse: estas siete se consideran los leños de combustible.
14.21.21
घ्राता भक्षयिता द्रष्टा स्प्रष्टा श्रोता च पञ्चमः ।
मन्ता बोद्धा च स्प्तैते भवन्ति परमर्त्विजः ॥ १४.२१.२१ ॥
El que huele, el que come, el que ve, el que toca, el quinto que oye, el que piensa y el que conoce: estos siete son los supremos sacerdotes oficiantes.
14.21.22
घ्रेये पेये च दृश्ये च स्पृश्ये श्राव्ये तथैव च ।
मन्तव्येऽप्यथ बोद्धव्ये सुभगे पश्य सर्वदा ॥ १४.२१.२२ ॥
¡Oh bella! En lo que ha de olerse, beberse, verse, tocarse, oírse, pensarse y comprenderse, contémplalo siempre.
14.21.23
हवींष्याग्निषु होतारः सप्तधा सप्तसप्तसु ।
सम्यक्प्रक्षिप्य विद्वांसो जनयन्ति स्वयोनिषु ॥ १४.२१.२३ ॥
Los oferentes, vertiendo bien las ofrendas en los fuegos de siete maneras entre los sietes, los sabios las engendran en sus propios orígenes.
14.21.24
पृथिवी वायुराकाशमापो ज्योतिश्च पञ्चमम् ।
मनो बुद्धिश्च सप्तैता योनिरित्येव शब्दिताः ॥ १४.२१.२४ ॥
Tierra, aire, éter, agua, luz, la mente como quinta, y el intelecto: estas siete son declaradas como los orígenes.
14.21.25
हविर्भूतगुणाः सर्वे प्रविशन्त्यग्नियं मुखम् ।
अन्तर्वासमुषित्वा च जायन्ते स्वासु योनिषु ॥ १४.२१.२५ ॥
Todas las cualidades que se han convertido en oblación entran por la boca de este fuego; habiendo morado dentro, nacen en sus propios vientres.
14.21.26
तत्रैव च निरुध्यन्ते प्रलये भूतभावने ।
ततः संजायते गन्धस्ततः संजायते रसः ॥ १४.२१.२६ ॥
Allí mismo, en la disolución, son retenidas en Aquel que origina los seres. Luego surge el olor; luego surge el sabor.
14.21.27
ततः संजायते रूपं ततः स्पर्शोऽभिजायते ।
ततः संजायते शब्दः संशयस्तत्र जायते।
ततः संजायते निष्ठा जन्मैतत्सप्तधा विदुः ॥ १४.२१.२७ ॥
Luego surge la forma; luego surge el tacto. Luego surge el sonido, y allí surge la duda. Luego surge la firmeza; saben que este nacimiento es sétuple.
14.21.28
अनेनैव प्रकारेण प्रगृहीतं पुरातनैः ।
पूर्णाहुतिभिरापूर्णास्ते पूर्यन्ते हि तेजसा ॥ १४.२१.२८ ॥
De este mismo modo lo han comprendido los antiguos; colmados por las oblaciones completas, en verdad se llenan de esplendor.