ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 14.21
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.21.1
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
दंपत्योः पार्थ संवादो योऽभवद्भरतर्षभ ॥ १४.२१.१ ॥
ಇಲ್ಲಿಯೂ ಜನರು ಈ ಪುರಾತನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ — ಓ ಪಾರ್ಥ, ಭರತರ್ಷಭ, ದಂಪತಿಗಳ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಸಂವಾದ ಇದು.
14.21.2
ब्राह्मणी ब्राह्मणं कंचिज्ज्ञानविज्ञानपारगम् ।
दृष्ट्वा विविक्त आसीनं भार्या भर्तारमब्रवीत् ॥ १४.२१.२ ॥
ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಪಾರಂಗತನಾದ ಒಬ್ಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು ಬ್ರಾಹ್ಮಣಿ ತನ್ನ ಪತಿಗೆ ಹೇಳಿದಳು.
14.21.3
कं नु लोकं गमिष्यामि त्वामहं पतिमाश्रिता ।
न्यस्तकर्माणमासीनं कीनाशमविचक्षणम् ॥ १४.२१.३ ॥
ನಿನ್ನನ್ನು ಪತಿಯಾಗಿ ಆಶ್ರಯಿಸಿರುವ ನಾನು, ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಕುಳಿತಿರುವ, ವಿವೇಕವಿಲ್ಲದ ನಿನ್ನೊಂದಿಗೆ ಯಾವ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗಲಿ?
14.21.4
भार्याः पतिकृताँल्लोकानाप्नुवन्तीति नः श्रुतम् ।
त्वामहं पतिमासाद्य कां गमिष्यामि वै गतिम् ॥ १४.२१.४ ॥
ಪತಿಗಳು ಗಳಿಸಿದ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಪತ್ನಿಯರು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ನಾವು ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ; ನಿನ್ನನ್ನು ಪತಿಯಾಗಿ ಪಡೆದ ನಾನು ಯಾವ ಗತಿಯನ್ನು ಸೇರುವೆ?
14.21.5
एवमुक्तः स शान्तात्मा तामुवाच हसन्निव ।
सुभगे नाभ्यसूयामि वाक्यस्यास्य तवानघे ॥ १४.२१.५ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ಶಾಂತಚಿತ್ತನು ನಗುತ್ತಾ ಅವಳಿಗೆ ಹೇಳಿದನು — ಓ ಸುಭಗೆ, ಓ ನಿರ್ದೋಷಿಣಿ, ನಿನ್ನ ಈ ಮಾತಿನಿಂದ ನಾನು ಕೋಪಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.
14.21.6
ग्राह्यं दृश्यं तथा श्राव्यं यदिदं कर्म विद्यते ।
एतदेव व्यवस्यन्ति कर्म कर्मेति कर्मिणः ॥ १४.२१.६ ॥
ಗ್ರಹಿಸಬೇಕಾದದ್ದು, ನೋಡಬೇಕಾದದ್ದು, ಕೇಳಬೇಕಾದದ್ದು ಎಂಬ ಈ ಕರ್ಮವೇ ಇದೆ; ಕರ್ಮಿಗಳು ಇದನ್ನೇ 'ಕರ್ಮ, ಕರ್ಮ' ಎಂದು ನಿಶ್ಚಯಿಸುತ್ತಾರೆ.
14.21.7
मोहमेव निगच्छन्ति कर्मिणो ज्ञानवर्जिताः ।
नैष्कर्म्य न च लोकेऽस्मिन्मौर्तमित्युपलभ्यते ॥ १४.२१.७ ॥
ಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲದ ಕರ್ಮಿಗಳು ಮೋಹವನ್ನೇ ಹೊಂದುತ್ತಾರೆ. ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನೈಷ್ಕರ್ಮ್ಯ ಮೂರ್ತರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ.
14.21.8
कर्मणा मनसा वाचा शुभं वा यदि वाऽशुभम् ।
जन्मादिमूर्तिभेदानां कर्म भूतेषु वर्तते ॥ १४.२१.८ ॥
ಕರ್ಮದಿಂದ, ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ವಾಕ್ಕಿನಿಂದ, ಶುಭವಾಗಲಿ ಅಶುಭವಾಗಲಿ, ಜನ್ಮಾದಿ ವಿವಿಧ ರೂಪಗಳ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಕರ್ಮವಿರುತ್ತದೆ.
14.21.9
रक्षोभिर्वध्यमानेषु दृश्यश्राव्येषु कर्मसु ।
आत्मस्थमात्मना तेन दृष्टमायतनं मया ॥ १४.२१.९ ॥
ರಾಕ್ಷಸರಿಂದ ತಡೆಯಲ್ಪಡುವ ದೃಶ್ಯ ಶ್ರಾವ್ಯ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ, ಆತ್ಮದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಆ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ನಾನು ನನ್ನ ಆತ್ಮದಿಂದ ಕಂಡಿದ್ದೇನೆ.
14.21.10
यत्र तद्ब्रह्म निर्द्वन्द्वं यत्र सोमः सहाग्निना ।
व्यवायं कुरुते नित्यं धीरो भूतानि धारयन् ॥ १४.२१.१० ॥
ಎಲ್ಲಿ ಆ ದ್ವಂದ್ವರಹಿತ ಬ್ರಹ್ಮವಿದೆಯೋ, ಎಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನು ಅಗ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ಸದಾ ಸಂಯೋಗ ಮಾಡುತ್ತಾನೋ, ಆ ಧೀರನು ಭೂತಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾ.
14.21.11
यत्र ब्रह्मादयो युक्तास्तदक्षरमुपासते ।
विद्वांसः सुव्रता यत्र शान्तात्मानो जितेन्द्रियाः ॥ १४.२१.११ ॥
ಎಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಾದಿಗಳು ಯೋಗಯುಕ್ತರಾಗಿ ಆ ಅಕ್ಷರವನ್ನು ಉಪಾಸಿಸುತ್ತಾರೋ, ಎಲ್ಲಿ ವಿದ್ವಾಂಸರು, ಸುವ್ರತರು, ಶಾಂತಾತ್ಮರು, ಜಿತೇಂದ್ರಿಯರು ಅದನ್ನು ಉಪಾಸಿಸುತ್ತಾರೋ.
14.21.12
घ्राणेन न तदाघ्रेयं नास्वाद्यं चैव जिह्वया ।
स्पर्शनेन तदस्पृश्यं मनसा त्ववगम्यते ॥ १४.२१.१२ ॥
ಅದು ಘ್ರಾಣದಿಂದ ಮೂಸಲು ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ, ನಾಲಿಗೆಯಿಂದ ರುಚಿಸಲು ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ, ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಮುಟ್ಟಲು ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ; ಆದರೆ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಅದು ತಿಳಿಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
14.21.13
चक्षुषा न विषह्यं च यत्किञ्चिच्छ्रवणात्परम् ।
अगन्धमरसस्पर्शमरूपं शब्दवर्जितम्।
यतः प्रवर्तते तन्त्रं यत्र चैतत्प्रतिष्ठितम् ॥ १४.२१.१३ ॥
ಕಣ್ಣಿನಿಂದ ಗ್ರಹಿಸಲಾಗದುದು, ಕೇಳುವುದಕ್ಕೂ ಮೀರಿದುದು, ಗಂಧವಿಲ್ಲದುದು, ರಸವಿಲ್ಲದುದು, ಸ್ಪರ್ಶವಿಲ್ಲದುದು, ರೂಪವಿಲ್ಲದುದು, ಶಬ್ದವಿಲ್ಲದುದು; ಅದರಿಂದ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಪ್ರವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ಇದು ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ.
14.21.14
प्राणोऽपानः समानश्च व्यानश्चोदान एव च ।
तत एव प्रवर्न्तते तदेव प्रविशन्ति च ॥ १४.२१.१४ ॥
ಪ್ರಾಣ, ಅಪಾನ, ಸಮಾನ, ವ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಉದಾನ; ಅದರಿಂದಲೇ ಇವು ಪ್ರವರ್ತಿಸುತ್ತವೆ, ಅದರಲ್ಲಿಯೇ ಇವು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತವೆ.
14.21.15
समानव्यानयोर्मध्ये प्राणापानौ विचेरतुः ।
तस्मिन्सुप्ते प्रलीयेते समानो व्यान एव च ॥ १४.२१.१५ ॥
ಸಮಾನ ಮತ್ತು ವ್ಯಾನರ ನಡುವೆ ಪ್ರಾಣ ಮತ್ತು ಅಪಾನ ಸಂಚರಿಸುತ್ತವೆ; ಅದು ನಿದ್ರಿಸಿದಾಗ ಸಮಾನ ಮತ್ತು ವ್ಯಾನಗಳೂ ಲೀನವಾಗುತ್ತವೆ.
14.21.16
अपानप्राणयोर्मध्ये उदानो व्याप्य तिष्ठति ।
तस्माच्छयानं पुरुषं प्राणापानौ न मुञ्चतः ॥ १४.२१.१६ ॥
ಅಪಾನ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣರ ನಡುವೆ ಉದಾನ ವ್ಯಾಪಿಸಿ ನಿಂತಿದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಮಲಗಿರುವ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಪ್ರಾಣ ಮತ್ತು ಅಪಾನಗಳು ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ.
14.21.17
प्राणेनोपहते यत्तु तमुदानं प्रचक्षते ।
तस्मात्तपो व्यवस्यन्ति तद्भवं ब्रह्मवादिनः ॥ १४.२१.१७ ॥
ಪ್ರಾಣದಿಂದ ಪೀಡಿತವಾದುದನ್ನು ಉದಾನ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿಗಳು ಅದರಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ತಪಸ್ಸನ್ನು ನಿಶ್ಚಯಿಸುತ್ತಾರೆ.
14.21.18
तेषामन्योन्यसक्तानां सर्वेषां देहचारिणाम् ।
अग्निर्वैश्वानरो मध्ये सप्तधा विहितोऽन्तरा ॥ १४.२१.१८ ॥
ದೇಹದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ, ಪರಸ್ಪರ ಆಸಕ್ತರಾದ ಅವರೆಲ್ಲರ ನಡುವೆ ವೈಶ್ವಾನರ ಅಗ್ನಿ ಏಳು ಪ್ರಕಾರವಾಗಿ ಒಳಗೆ ನಿಲ್ಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
14.21.19
घ्राणं जिह्वा च चक्षुश्च त्वक्च श्रोत्रं च पञ्चमम् ।
मनो बुद्धिश्च सप्तैता जिह्वा वैश्वानरार्चिषः ॥ १४.२१.१९ ॥
ಘ್ರಾಣ, ಜಿಹ್ವೆ, ಚಕ್ಷು, ತ್ವಕ್, ಐದನೆಯದು ಶ್ರೋತ್ರ, ಮನಸ್ಸು, ಬುದ್ಧಿ — ಇವು ಏಳು ವೈಶ್ವಾನರ ಅಗ್ನಿಯ ಜ್ವಾಲೆಗಳು.
14.21.20
घ्रेयं दृश्यं च पेयं च स्पृश्यं श्राव्यं तथैव च ।
मन्तव्यमवबोद्धव्यं ताः सप्त समिधो मताः ॥ १४.२१.२० ॥
ಘ್ರೇಯ, ದೃಶ್ಯ, ಪೇಯ, ಸ್ಪೃಶ್ಯ, ಶ್ರಾವ್ಯ, ಮಂತವ್ಯ, ಬೋದ್ಧವ್ಯ — ಈ ಏಳನ್ನು ಸಮಿಧೆಗಳು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
14.21.21
घ्राता भक्षयिता द्रष्टा स्प्रष्टा श्रोता च पञ्चमः ।
मन्ता बोद्धा च स्प्तैते भवन्ति परमर्त्विजः ॥ १४.२१.२१ ॥
ಆಘ್ರಾತ, ಭಕ್ಷಯಿತ, ದ್ರಷ್ಟ, ಸ್ಪೃಷ್ಟ, ಐದನೆಯವನು ಶ್ರೋತ, ಮಂತ, ಬೋದ್ಧ — ಈ ಏಳು ಪರಮ ಋತ್ವಿಜರು.
14.21.22
घ्रेये पेये च दृश्ये च स्पृश्ये श्राव्ये तथैव च ।
मन्तव्येऽप्यथ बोद्धव्ये सुभगे पश्य सर्वदा ॥ १४.२१.२२ ॥
ಸುಭಗೆಯೇ! ಘ್ರೇಯದಲ್ಲೂ, ಪೇಯದಲ್ಲೂ, ದೃಶ್ಯದಲ್ಲೂ, ಸ್ಪೃಶ್ಯದಲ್ಲೂ, ಶ್ರಾವ್ಯದಲ್ಲೂ, ಮಂತವ್ಯದಲ್ಲೂ, ಬೋದ್ಧವ್ಯದಲ್ಲೂ ಸದಾ (ಅವನನ್ನೇ) ನೋಡು.
14.21.23
हवींष्याग्निषु होतारः सप्तधा सप्तसप्तसु ।
सम्यक्प्रक्षिप्य विद्वांसो जनयन्ति स्वयोनिषु ॥ १४.२१.२३ ॥
ಹೋತೃಗಳು ಏಳೇಳು ವಿಧದಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಗಳಲ್ಲಿ ಹವಿಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಹಾಕಿ, ವಿದ್ವಾಂಸರು ಅವುಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಯೋನಿಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆ.
14.21.24
पृथिवी वायुराकाशमापो ज्योतिश्च पञ्चमम् ।
मनो बुद्धिश्च सप्तैता योनिरित्येव शब्दिताः ॥ १४.२१.२४ ॥
ಪೃಥ್ವಿ, ವಾಯು, ಆಕಾಶ, ಜಲ, ಜ್ಯೋತಿ, ಐದನೆಯದು ಮನಸ್ಸು, ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿ — ಇವು ಏಳೂ ಯೋನಿಗಳೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
14.21.25
हविर्भूतगुणाः सर्वे प्रविशन्त्यग्नियं मुखम् ।
अन्तर्वासमुषित्वा च जायन्ते स्वासु योनिषु ॥ १४.२१.२५ ॥
ಹವಿಸ್ಸಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದ ಗುಣಗಳೆಲ್ಲವೂ ಈ ಅಗ್ನಿಯ ಮುಖವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತವೆ; ಒಳಗೆ ವಾಸಿಸಿ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಯೋನಿಗಳಲ್ಲಿ ಜನಿಸುತ್ತವೆ.
14.21.26
तत्रैव च निरुध्यन्ते प्रलये भूतभावने ।
ततः संजायते गन्धस्ततः संजायते रसः ॥ १४.२१.२६ ॥
ಅಲ್ಲಿಯೇ ಪ್ರಳಯದಲ್ಲಿ, ಭೂತಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವವನಲ್ಲಿ, ಅವು ನಿರೋಧಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಆಮೇಲೆ ಗಂಧ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ; ಆಮೇಲೆ ರಸ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ.
14.21.27
ततः संजायते रूपं ततः स्पर्शोऽभिजायते ।
ततः संजायते शब्दः संशयस्तत्र जायते।
ततः संजायते निष्ठा जन्मैतत्सप्तधा विदुः ॥ १४.२१.२७ ॥
ಆಮೇಲೆ ರೂಪ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ; ಆಮೇಲೆ ಸ್ಪರ್ಶ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಆಮೇಲೆ ಶಬ್ದ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ; ಅಲ್ಲಿ ಸಂಶಯ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಆಮೇಲೆ ನಿಷ್ಠೆ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ; ಈ ಜನ್ಮವನ್ನು ಏಳು ವಿಧವೆಂದು ತಿಳಿದವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
14.21.28
अनेनैव प्रकारेण प्रगृहीतं पुरातनैः ।
पूर्णाहुतिभिरापूर्णास्ते पूर्यन्ते हि तेजसा ॥ १४.२१.२८ ॥
ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವಜರು ಇದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ; ಪೂರ್ಣಾಹುತಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದವರು ನಿಜವಾಗಿ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ತುಂಬುತ್ತಾರೆ.