มหาภารตะ · อัธยายะ 14.21
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.21.1
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
दंपत्योः पार्थ संवादो योऽभवद्भरतर्षभ ॥ १४.२१.१ ॥
ที่นี่ผู้คนยังกล่าวถึงเรื่องเล่าโบราณนี้ คือบทสนทนาระหว่างสามีภรรยา โอ้ปารถะ ผู้เป็นวีรบุรุษแห่งภรตะ
14.21.2
ब्राह्मणी ब्राह्मणं कंचिज्ज्ञानविज्ञानपारगम् ।
दृष्ट्वा विविक्त आसीनं भार्या भर्तारमब्रवीत् ॥ १४.२१.२ ॥
ภริยาพราหมณ์เห็นพราหมณ์ผู้หนึ่งที่ชำนาญในความรู้และวิชาความเข้าใจ กำลังนั่งอยู่ตามลำพังในที่สงัด จึงกล่าวกับสามีของนางว่า
14.21.3
कं नु लोकं गमिष्यामि त्वामहं पतिमाश्रिता ।
न्यस्तकर्माणमासीनं कीनाशमविचक्षणम् ॥ १४.२१.३ ॥
ข้าพเจ้าได้มีท่านเป็นสามี จะไปยังโลกใดเล่า ท่านนั่งอยู่โดยละทิ้งหน้าที่ของตน เป็นผู้โง่เขลาและไร้ความชำนาญ
14.21.4
भार्याः पतिकृताँल्लोकानाप्नुवन्तीति नः श्रुतम् ।
त्वामहं पतिमासाद्य कां गमिष्यामि वै गतिम् ॥ १४.२१.४ ॥
เราได้ยินมาว่า ภรรยาย่อมได้รับโลกที่สามีของตนสร้างไว้ เมื่อได้ท่านเป็นสามีแล้ว ข้าพเจ้าจะไปสู่คติใดเล่า
14.21.5
एवमुक्तः स शान्तात्मा तामुवाच हसन्निव ।
सुभगे नाभ्यसूयामि वाक्यस्यास्य तवानघे ॥ १४.२१.५ ॥
เมื่อนางกล่าวดังนี้ ผู้มีจิตสงบนั้นจึงตอบนางราวกับแย้มยิ้มว่า โอ้หญิงผู้มีโชค โอ้หญิงผู้ไร้มลทิน เราไม่ขุ่นเคืองในคำพูดของเจ้านี้เลย
14.21.6
ग्राह्यं दृश्यं तथा श्राव्यं यदिदं कर्म विद्यते ।
एतदेव व्यवस्यन्ति कर्म कर्मेति कर्मिणः ॥ १४.२१.६ ॥
การกระทำใดที่ต้องรับรู้ด้วยการจับต้อง การเห็น และการฟัง ผู้กระทำการทั้งหลายย่อมกำหนดสิ่งนี้เท่านั้นว่าเป็น “กรรม กรรม”
14.21.7
मोहमेव निगच्छन्ति कर्मिणो ज्ञानवर्जिताः ।
नैष्कर्म्य न च लोकेऽस्मिन्मौर्तमित्युपलभ्यते ॥ १४.२१.७ ॥
ผู้กระทำที่ปราศจากความรู้ย่อมไปสู่ความหลงเท่านั้น ในโลกนี้ความเป็นผู้พ้นจากการกระทำก็ไม่ปรากฏแก่ผู้ที่มีร่างกาย
14.21.8
कर्मणा मनसा वाचा शुभं वा यदि वाऽशुभम् ।
जन्मादिमूर्तिभेदानां कर्म भूतेषु वर्तते ॥ १४.२१.८ ॥
ไม่ว่าจะเป็นกรรมดีหรือชั่ว ไม่ว่าจะกระทำด้วยการกระทำ ใจ หรือวาจา กรรมย่อมดำรงอยู่ในสรรพสัตว์ที่มีรูปกายต่างกันไป เริ่มตั้งแต่การเกิด
14.21.9
रक्षोभिर्वध्यमानेषु दृश्यश्राव्येषु कर्मसु ।
आत्मस्थमात्मना तेन दृष्टमायतनं मया ॥ १४.२१.९ ॥
ท่ามกลางกรรมที่เห็นได้และได้ยินได้ซึ่งถูกยักษ์และอสูรขัดขวาง ข้าพเจ้าได้เห็นด้วยตนเองซึ่งที่อาศัยอันดำรงอยู่ในตน
14.21.10
यत्र तद्ब्रह्म निर्द्वन्द्वं यत्र सोमः सहाग्निना ।
व्यवायं कुरुते नित्यं धीरो भूतानि धारयन् ॥ १४.२१.१० ॥
พรหมันที่พ้นจากคู่ตรงข้ามนั้นอยู่ที่ใด และพระจันทร์ที่รวมกับไฟเป็นนิจอยู่ที่ใด ผู้มั่นคงที่ค้ำจุนสรรพสัตว์อยู่ที่นั่น
14.21.11
यत्र ब्रह्मादयो युक्तास्तदक्षरमुपासते ।
विद्वांसः सुव्रता यत्र शान्तात्मानो जितेन्द्रियाः ॥ १४.२१.११ ॥
ที่ซึ่งพรหมาและเทพอื่นๆ ผู้ประกอบด้วยโยคะ บูชาอักษรนิรันดร์นั้น ที่ซึ่งปราชญ์ผู้มั่นในวัตร มีจิตสงบ และควบคุมอินทรีย์ได้แล้ว ย่อมบูชาสิ่งนั้น
14.21.12
घ्राणेन न तदाघ्रेयं नास्वाद्यं चैव जिह्वया ।
स्पर्शनेन तदस्पृश्यं मनसा त्ववगम्यते ॥ १४.२१.१२ ॥
สิ่งนั้นจะดมด้วยจมูกก็ไม่ได้ ลิ้มรสด้วยลิ้นก็ไม่ได้ สัมผัสด้วยกายก็ไม่ได้ แต่ย่อมรู้ได้ด้วยใจ
14.21.13
चक्षुषा न विषह्यं च यत्किञ्चिच्छ्रवणात्परम् ।
अगन्धमरसस्पर्शमरूपं शब्दवर्जितम्।
यतः प्रवर्तते तन्त्रं यत्र चैतत्प्रतिष्ठितम् ॥ १४.२१.१३ ॥
สิ่งที่ตาจับต้องไม่ได้ ซึ่งยิ่งกว่าการได้ยินทั้งหมด ไม่มีกลิ่น รส สัมผัส รูป หรือเสียง ระบบนี้ย่อมเกิดขึ้นจากสิ่งนั้น และสิ่งนี้ตั้งอยู่ในสิ่งนั้น
14.21.14
प्राणोऽपानः समानश्च व्यानश्चोदान एव च ।
तत एव प्रवर्न्तते तदेव प्रविशन्ति च ॥ १४.२१.१४ ॥
ปราณะ อปานะ สมานะ วยานะ และอุทานะ ล้วนเกิดขึ้นจากสิ่งนั้นเท่านั้น และย่อมเข้าไปสู่สิ่งนั้นเท่านั้น
14.21.15
समानव्यानयोर्मध्ये प्राणापानौ विचेरतुः ।
तस्मिन्सुप्ते प्रलीयेते समानो व्यान एव च ॥ १४.२१.१५ ॥
ระหว่างสมานะกับวยานะ ปราณะและอปานะเคลื่อนไหวอยู่ เมื่อสิ่งนั้นหลับ สมานะและวยานะก็ดับลงด้วย
14.21.16
अपानप्राणयोर्मध्ये उदानो व्याप्य तिष्ठति ।
तस्माच्छयानं पुरुषं प्राणापानौ न मुञ्चतः ॥ १४.२१.१६ ॥
ระหว่างอปานะกับปราณะ อุทานะแผ่ซ่านและตั้งอยู่ ฉะนั้นปราณะและอปานะจึงไม่ปล่อยบุรุษผู้กำลังนอนหลับ
14.21.17
प्राणेनोपहते यत्तु तमुदानं प्रचक्षते ।
तस्मात्तपो व्यवस्यन्ति तद्भवं ब्रह्मवादिनः ॥ १४.२१.१७ ॥
สิ่งที่ถูกปราณะครอบงำนั้นเรียกว่าอุทานะ ฉะนั้นบรรดาผู้กล่าวพรหมันจึงตั้งใจในตบะที่เกิดจากสิ่งนั้น
14.21.18
तेषामन्योन्यसक्तानां सर्वेषां देहचारिणाम् ।
अग्निर्वैश्वानरो मध्ये सप्तधा विहितोऽन्तरा ॥ १४.२१.१८ ॥
ท่ามกลางสัตว์ผู้มีร่างกายทั้งหมดที่ยึดติดซึ่งกันและกัน ไฟไวศวานระซึ่งถูกวางไว้เจ็ดประการอยู่ภายในท่ามกลาง
14.21.19
घ्राणं जिह्वा च चक्षुश्च त्वक्च श्रोत्रं च पञ्चमम् ।
मनो बुद्धिश्च सप्तैता जिह्वा वैश्वानरार्चिषः ॥ १४.२१.१९ ॥
จมูก ลิ้น ตา ผิวกาย หู และอันดับที่ห้าคือการได้ยิน ใจและปัญญา รวมเจ็ดประการนี้คือเปลวแห่งไฟไวศวานระ
14.21.20
घ्रेयं दृश्यं च पेयं च स्पृश्यं श्राव्यं तथैव च ।
मन्तव्यमवबोद्धव्यं ताः सप्त समिधो मताः ॥ १४.२१.२० ॥
สิ่งที่ต้องดม ต้องเห็น ต้องดื่ม ต้องสัมผัส ต้องได้ยิน ต้องคิด และต้องเข้าใจ เจ็ดสิ่งนี้ถือกันว่าเป็นท่อนฟืนแห่งไฟ
14.21.21
घ्राता भक्षयिता द्रष्टा स्प्रष्टा श्रोता च पञ्चमः ।
मन्ता बोद्धा च स्प्तैते भवन्ति परमर्त्विजः ॥ १४.२१.२१ ॥
ผู้ดม ผู้กิน ผู้เห็น ผู้สัมผัส และผู้ฟังเป็นลำดับที่ห้า ผู้คิด และผู้รู้ ทั้งเจ็ดนี้เป็นโหตฤผู้สูงสุด
14.21.22
घ्रेये पेये च दृश्ये च स्पृश्ये श्राव्ये तथैव च ।
मन्तव्येऽप्यथ बोद्धव्ये सुभगे पश्य सर्वदा ॥ १४.२१.२२ ॥
เทวีผู้งาม ในสิ่งที่พึงดม พึงดื่ม พึงเห็น พึงสัมผัส พึงฟัง พึงคิด และพึงรู้ จงเห็นพระองค์อยู่เสมอ
14.21.23
हवींष्याग्निषु होतारः सप्तधा सप्तसप्तसु ।
सम्यक्प्रक्षिप्य विद्वांसो जनयन्ति स्वयोनिषु ॥ १४.२१.२३ ॥
บรรดาโหตฤ เมื่อถวายเครื่องบูชาอย่างถูกต้องลงในไฟทั้งหลายตามวิธีเจ็ดประการในกลุ่มเจ็ดๆ ปัญญาชนย่อมให้เกิดสิ่งเหล่านั้นในกำเนิดของตนเอง
14.21.24
पृथिवी वायुराकाशमापो ज्योतिश्च पञ्चमम् ।
मनो बुद्धिश्च सप्तैता योनिरित्येव शब्दिताः ॥ १४.२१.२४ ॥
ดิน ลม อากาศ น้ำ แสง ใจเป็นลำดับที่ห้า และปัญญา ทั้งเจ็ดนี้ได้กล่าวไว้ว่าเป็นครรภ์
14.21.25
हविर्भूतगुणाः सर्वे प्रविशन्त्यग्नियं मुखम् ।
अन्तर्वासमुषित्वा च जायन्ते स्वासु योनिषु ॥ १४.२१.२५ ॥
คุณทั้งปวงที่กลายเป็นเครื่องบูชาย่อมเข้าสู่ปากของไฟนี้ เมื่อพำนักอยู่ภายในแล้ว ก็เกิดในกำเนิดของตนเอง
14.21.26
तत्रैव च निरुध्यन्ते प्रलये भूतभावने ।
ततः संजायते गन्धस्ततः संजायते रसः ॥ १४.२१.२६ ॥
ที่นั่นเอง ในการสลาย ก็ถูกยับยั้งไว้ในพระองค์ผู้ให้สรรพสัตว์บังเกิด จากนั้นกลิ่นก็เกิดขึ้น จากนั้นรสก็เกิดขึ้น
14.21.27
ततः संजायते रूपं ततः स्पर्शोऽभिजायते ।
ततः संजायते शब्दः संशयस्तत्र जायते।
ततः संजायते निष्ठा जन्मैतत्सप्तधा विदुः ॥ १४.२१.२७ ॥
จากนั้นรูปก็เกิดขึ้น จากนั้นการสัมผัสก็เกิดขึ้น จากนั้นเสียงก็เกิดขึ้น และความสงสัยก็เกิดขึ้นที่นั่น จากนั้นความมั่นคงก็เกิดขึ้น ท่านทั้งหลายรู้ว่าการเกิดนี้มีเจ็ดประการ
14.21.28
अनेनैव प्रकारेण प्रगृहीतं पुरातनैः ।
पूर्णाहुतिभिरापूर्णास्ते पूर्यन्ते हि तेजसा ॥ १४.२१.२८ ॥
ด้วยวิธีเช่นนี้เอง บรรพชนได้ยึดถือไว้ เมื่อเต็มด้วยเครื่องบูชาเต็มรอบ พวกเขาย่อมเต็มด้วยเตชะเป็นแน่แท้