ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 14.30
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.30.1
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
कार्तवीर्यस्य संवादं समुद्रस्य च भामिनि ॥ १४.३०.१ ॥
ਏਥੇ ਵੀ ਲੋਕ ਇਹ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਇਤਿਹਾਸ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਹਨ — ਕਾਰਤਵੀਰਯ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਸੰਵਾਦ, ਹੇ ਭਾਮਿਨੀ।
14.30.2
कार्तवीर्यार्जुनो नाम राजा बाहुसहस्रवान् ।
येन सागरपर्यन्ता धनुषा निर्जिता मही ॥ १४.३०.२ ॥
ਕਾਰਤਵੀਰਯਾਰਜੁਨ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਹਜ਼ਾਰ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲਾ; ਜਿਸ ਨੇ ਧਨੁਸ਼ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਤੱਕ ਦੀ ਧਰਤੀ ਜਿੱਤੀ ਸੀ।
14.30.3
स कदाचित्समुद्रान्ते विचरन्बलदर्पितः ।
अवीकिरच्छरशतैः समुद्रमिति नः श्रुतम् ॥ १४.३०.३ ॥
ਇੱਕ ਵਾਰ ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਘੁੰਮਦਾ ਹੋਇਆ, ਬਲ ਦੇ ਹੰਕਾਰ ਨਾਲ, ਸੈਂਕੜੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਢਕ ਬੈਠਾ — ਏਦਾਂ ਅਸੀਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ।
14.30.4
तं समुद्रो नमस्कृत्य कृताञ्जलिरुवाचह ।
मा मुञ्च वीर नाराचान्ब्रूहि किं करवाणि ते ॥ १४.३०.४ ॥
ਸਮੁੰਦਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਕਿਹਾ — ਹੇ ਵੀਰ, ਤੀਰ ਨਾ ਛੱਡ; ਦੱਸ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੀ ਕਰਾਂ?
14.30.5
मदाश्रयाणि भूतानि त्वद्विसृष्टैर्महेषुभिः ।
वध्यन्ते राजशार्दूल तेभ्यो देह्यभयं विभो ॥ १४.३०.५ ॥
ਹੇ ਰਾਜਸ਼ਾਰਦੂਲ, ਮੇਰੇ ਆਸਰੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਤੇਰੇ ਛੱਡੇ ਮਹਾਂ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ; ਹੇ ਵਿਭੂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਭੈ ਦੇ।
14.30.6
मत्समो यदि संग्रामे शरासनधरः क्वचित् ।
विद्यते तं समाचक्ष्व यः समो मे महामृधे ॥ १४.३०.६ ॥
ਜੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਧਨੁਸ਼ਧਾਰੀ ਕਿਤੇ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਦੱਸ — ਜੋ ਇਸ ਮਹਾਂਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋਵੇ।
14.30.7
महर्षिर्जमदग्निस्ते यदि राजन्पुरा श्रुतः ।
तस्य पुत्रस्तवातिथ्यं यथावत्कर्तुमर्हति ॥ १४.३०.७ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜੇ ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਮਹਰਸ਼ੀ ਜਮਦਗਨੀ ਬਾਰੇ ਸੁਣਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਤੇਰੀ ਯਥਾਯੋਗ ਮਹਿਮਾਨ-ਨਵਾਜ਼ੀ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੈ।
14.30.8
ततः स राजा प्रययौ क्रोधेन महता वृतः ।
स तमाश्रममागम्य राममेवान्वपद्यत ॥ १४.३०.८ ॥
ਤਦ ਉਹ ਰਾਜਾ ਵੱਡੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਤੁਰ ਪਿਆ। ਉਸ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਉਹ ਰਾਮ ਕੋਲ ਹੀ ਗਿਆ।
14.30.9
स रामप्रतिकूलानि चकार सह बन्धुभिः ।
आयासं जनयामास रामस्य च महात्मनः ॥ १४.३०.९ ॥
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਸਮੇਤ ਰਾਮ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕੰਮ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਮਹਾਤਮਾ ਰਾਮ ਨੂੰ ਕਲੇਸ਼ ਪਹੁੰਚਾਇਆ।
14.30.10
ततस्तेजः प्रजज्वाल रामस्यामिततेजसः ।
प्रदहन्रिपुसैन्यानि तदा कमललोचने ॥ १४.३०.१० ॥
ਤਦ ਅਮਿਤ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਦਾ ਤੇਜ ਬਲ ਉੱਠਿਆ; ਵੈਰੀ ਸੈਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜਦਾ ਹੋਇਆ, ਹੇ ਕਮਲਨੈਣੀ, ਉਹ ਉਸ ਵੇਲੇ ਭੜਕ ਉੱਠਿਆ।
14.30.11
ततः परशुमादाय स तं बाहुसहस्रिणम् ।
चिन्छेद सहसा रामो बहुशाखमिव द्रुमम् ॥ १४.३०.११ ॥
ਫਿਰ ਪਰਸ਼ੂ ਚੁੱਕ ਕੇ ਰਾਮ ਨੇ ਉਸ ਹਜ਼ਾਰ-ਬਾਹਾਂ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਬਹੁ-ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖ ਵਾਂਗ ਵੱਢ ਦਿੱਤਾ।
14.30.12
तं हतं पतितं दृष्ट्वा समेताः सर्वबान्धवाः ।
असीनादाय शक्तीर्श्च भार्गवं पर्यधावयन् ॥ १४.३०.१२ ॥
ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਡਿੱਗਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ; ਤਲਵਾਰਾਂ ਅਤੇ ਬਰਛੀਆਂ ਚੁੱਕ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਰਗਵ (ਰਾਮ) ਵੱਲ ਦੌੜ ਲਾਈ।
14.30.13
रामोऽपि धनुरादाय रथमारुह्य सत्वरः ।
विसृजञ्शरवर्षाणि व्यधमत्पार्थिवं बलम् ॥ १४.३०.१३ ॥
ਰਾਮ ਨੇ ਵੀ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਕੇ ਤੁਰੰਤ ਰੱਥ ’ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਦਿਆਂ ਰਾਜਸੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਖਿੰਡਾ ਦਿੱਤਾ।
14.30.14
ततस्तु क्षत्रियाः केचिज्जमदग्निं निहत्य च ।
विविशुर्गिरिदुर्गाणि मृगाः सिंहार्दिता इव ॥ १४.३०.१४ ॥
ਫਿਰ ਕੁਝ ਕਸ਼ੱਤਰੀ ਜਮਦਗਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰੇ ਜਾ ਕੇ, ਸ਼ੇਰ ਦੇ ਸਤਾਏ ਹਿਰਨਾਂ ਵਾਂਗ ਪਹਾੜੀ ਕਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾ ਵੜੇ।
14.30.15
तेषां स्वविहितं कर्म तद्भयान्नानुतिष्ठताम् ।
प्रजा वृषलतां प्राप्ता ब्राह्मणानामदर्शनात् ॥ १४.३०.१५ ॥
ਡਰ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਮ ਨਾ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਪ੍ਰਜਾ ਵ੍ਰਿਸ਼ਲਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਈ।
14.30.16
एवं ते द्रविडाऽभीराः पुण्ड्राश्च शबरैः सह ।
वृषलत्वं परिगता व्युत्थानात्क्षत्रधर्मतः ॥ १४.३०.१६ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦ੍ਰਾਵਿੜ, ਆਭੀਰ, ਪੁੰਡ੍ਰ ਅਤੇ ਸ਼ਬਰਾਂ ਸਮੇਤ ਉਹ ਕਸ਼ੱਤਰ ਧਰਮ ਤੋਂ ਵਿਛੜਨ ਕਾਰਨ ਵ੍ਰਿਸ਼ਲਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ।
14.30.17
ततश्च हतवीरासु क्षत्रियासु पुनः पुनः ।
द्विजैरुत्पादितं क्षत्रं जामदग्न्यो न्यकृन्तत ॥ १४.३०.१७ ॥
ਫਿਰ ਵੀਰ ਕਸ਼ੱਤਰੀਆਂ ਦੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮੁੜ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਕਸ਼ੱਤਰ-ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਜਾਮਦਗ੍ਨਯ ਨੇ ਫਿਰ ਵੱਢ ਦਿੱਤਾ।
14.30.18
एकविंशतिमे याते रामं वागशरीरिणी ।
दिव्या प्रोवाच मधुरा सर्वलोकपरिश्रुता ॥ १४.३०.१८ ॥
ਇੱਕੀਵਾਂ ਸਮਾਂ ਬੀਤਣ ’ਤੇ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦਿਵ੍ਯ, ਮਧੁਰ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਸ਼ਰੀਰੀ ਵਾਣੀ ਨੇ ਕਿਹਾ।
14.30.19
रामराम निवर्तस्व कं गुणं तात पश्यसि ।
क्षत्रबन्धूनिमान्प्राणैर्विप्रयोज्य पुनः पुनः ॥ १४.३०.१९ ॥
ਰਾਮ ਰਾਮ, ਮੁੜ ਜਾ। ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਸ਼ੱਤਰੀ-ਬੰਧੂਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਾਣ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਕਿਹੜਾ ਗੁਣ ਵੇਖਦਾ ਹੈਂ?
14.30.20
तथैव तं महात्मानमृचीकप्रमुखास्तदा ।
पितामहा महाभाग निवर्तस्वेत्यथाब्रुवन् ॥ १४.३०.२० ॥
ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤਦ ਰੂਚੀਕ ਆਦਿ ਪਿਤਰਾਂ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ — ਹੇ ਮਹਾਭਾਗ, ਮੁੜ ਜਾ।
14.30.21
पितुर्वधममृष्यंस्तु रामः प्रोवाच तानृषीन् ।
नार्हन्तीह भवन्तो मां निवारयितुमित्युत ॥ १४.३०.२१ ॥
ਪਿਤਾ ਦਾ ਵਧ ਸਹਿਣ ਨਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਰਾਮ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ — ਇੱਥੇ ਮੈਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੇ ਯੋਗ ਤੁਸੀਂ ਨਹੀਂ ਹੋ।
14.30.22
नार्हसे क्षत्रबन्धूंस्त्वं निहन्तुं जयतांवर ।
नेह युक्तं त्वया हन्तुं ब्राह्मणेन सता नृपान् ॥ १४.३०.२२ ॥
ਹੇ ਜੇਤੂਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਸ਼ੱਤਰੀ-ਬੰਧੂਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਤੈਨੂੰ ਯੋਗ ਨਹੀਂ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੋ ਕੇ ਇੱਥੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਤੇਰੇ ਲਈ ਠੀਕ ਨਹੀਂ।