మహాభారతం · అధ్యాయం 14.30
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.30.1
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
कार्तवीर्यस्य संवादं समुद्रस्य च भामिनि ॥ १४.३०.१ ॥
ఇక్కడ కూడా ప్రజలు ఈ పురాతన ఇతిహాసాన్ని చెబుతారు — కార్తవీర్యుడు మరియు సముద్రుని సంవాదాన్ని, ఓ భామినీ.
14.30.2
कार्तवीर्यार्जुनो नाम राजा बाहुसहस्रवान् ।
येन सागरपर्यन्ता धनुषा निर्जिता मही ॥ १४.३०.२ ॥
కార్తవీర్యార్జునుడు అనే పేరుగల రాజు ఉండెను; వేయి బాహువులు కలవాడు. సముద్రం వరకు వ్యాపించిన భూమిని విల్లుతో జయించినవాడు అతడే.
14.30.3
स कदाचित्समुद्रान्ते विचरन्बलदर्पितः ।
अवीकिरच्छरशतैः समुद्रमिति नः श्रुतम् ॥ १४.३०.३ ॥
ఒకసారి అతను సముద్రతీరంలో సంచరిస్తూ, బలగర్వంతో, వందలాది బాణాలతో సముద్రాన్ని కప్పాడు — అని మేము విన్నాము.
14.30.4
तं समुद्रो नमस्कृत्य कृताञ्जलिरुवाचह ।
मा मुञ्च वीर नाराचान्ब्रूहि किं करवाणि ते ॥ १४.३०.४ ॥
సముద్రుడు అతనికి నమస్కరించి, చేతులు జోడించి ఇలా అన్నాడు — ఓ వీరా, బాణాలు వదలకు; చెప్పు, నీకు నేనేమి చేయాలి?
14.30.5
मदाश्रयाणि भूतानि त्वद्विसृष्टैर्महेषुभिः ।
वध्यन्ते राजशार्दूल तेभ्यो देह्यभयं विभो ॥ १४.३०.५ ॥
ఓ రాజశార్దూలా, నా ఆశ్రయంలో ఉన్న ప్రాణులు నీవు వదిలిన మహాబాణాలతో చంపబడుతున్నాయి; ఓ విభూ, వారికి అభయం ప్రసాదించు.
14.30.6
मत्समो यदि संग्रामे शरासनधरः क्वचित् ।
विद्यते तं समाचक्ष्व यः समो मे महामृधे ॥ १४.३०.६ ॥
యుద్ధంలో నాతో సమానమైన విలుకాడు ఎక్కడైనా ఉంటే, అతన్ని చూపించు — ఈ మహాయుద్ధంలో నాకు సమానుడెవరో.
14.30.7
महर्षिर्जमदग्निस्ते यदि राजन्पुरा श्रुतः ।
तस्य पुत्रस्तवातिथ्यं यथावत्कर्तुमर्हति ॥ १४.३०.७ ॥
ఓ రాజా, పూర్వం మహర్షి జమదగ్నిని గురించి నీవు విని ఉంటే, ఆయన కుమారుడు నీకు యథావిధిగా ఆతిథ్యం ఇవ్వగలడు.
14.30.8
ततः स राजा प्रययौ क्रोधेन महता वृतः ।
स तमाश्रममागम्य राममेवान्वपद्यत ॥ १४.३०.८ ॥
అప్పుడు ఆ రాజు గొప్ప కోపంతో కూడినవాడై బయలుదేరాడు. ఆ ఆశ్రమానికి చేరి అతడు రాముని వద్దకే వెళ్ళాడు.
14.30.9
स रामप्रतिकूलानि चकार सह बन्धुभिः ।
आयासं जनयामास रामस्य च महात्मनः ॥ १४.३०.९ ॥
అతడు తన బంధువులతో కలిసి రాముడికి ప్రతికూలమైన పనులు చేశాడు; మహాత్ముడైన రామునికి బాధ కలిగించాడు.
14.30.10
ततस्तेजः प्रजज्वाल रामस्यामिततेजसः ।
प्रदहन्रिपुसैन्यानि तदा कमललोचने ॥ १४.३०.१० ॥
అప్పుడు అమిత తేజస్వి అయిన రాముని తేజస్సు ప్రజ్వరిల్లింది; శత్రుసైన్యాలను దహిస్తూ, ఓ కమలనేత్రీ, అప్పుడది మండింది.
14.30.11
ततः परशुमादाय स तं बाहुसहस्रिणम् ।
चिन्छेद सहसा रामो बहुशाखमिव द्रुमम् ॥ १४.३०.११ ॥
అప్పుడు గొడ్డలిని చేపట్టి రాముడు, అనేక కొమ్మలున్న చెట్టును నరికినట్లు, ఆ వేయిచేతులవాడిని ఒక్కసారిగా నరికాడు.
14.30.12
तं हतं पतितं दृष्ट्वा समेताः सर्वबान्धवाः ।
असीनादाय शक्तीर्श्च भार्गवं पर्यधावयन् ॥ १४.३०.१२ ॥
అతడు చంపబడి పడిపోవడం చూసి, అతని బంధువులందరూ కూడి, కత్తులు శూలాలు పట్టుకుని భార్గవుడిని (రాముడిని) చుట్టుముట్టి పరుగెత్తారు.
14.30.13
रामोऽपि धनुरादाय रथमारुह्य सत्वरः ।
विसृजञ्शरवर्षाणि व्यधमत्पार्थिवं बलम् ॥ १४.३०.१३ ॥
రాముడు కూడా ధనుస్సు తీసుకొని వేగంగా రథం ఎక్కి, బాణవర్షం కురిపిస్తూ రాజసైన్యాన్ని చెదరగొట్టాడు.
14.30.14
ततस्तु क्षत्रियाः केचिज्जमदग्निं निहत्य च ।
विविशुर्गिरिदुर्गाणि मृगाः सिंहार्दिता इव ॥ १४.३०.१४ ॥
అప్పుడు కొందరు క్షత్రియులు జమదగ్ని కుమారుని చేతిలో హతమై, సింహంచే వేధించబడిన లేళ్ల వలె పర్వత దుర్గాల్లో దాక్కున్నారు.
14.30.15
तेषां स्वविहितं कर्म तद्भयान्नानुतिष्ठताम् ।
प्रजा वृषलतां प्राप्ता ब्राह्मणानामदर्शनात् ॥ १४.३०.१५ ॥
భయం వల్ల వారు తమ విహిత కర్మను ఆచరించకపోవడంతో, బ్రాహ్మణుల దర్శనం లేకపోవడంతో ప్రజలు వృషలత్వం పొందారు.
14.30.16
एवं ते द्रविडाऽभीराः पुण्ड्राश्च शबरैः सह ।
वृषलत्वं परिगता व्युत्थानात्क्षत्रधर्मतः ॥ १४.३०.१६ ॥
ఈ విధంగా ద్రావిడులు, ఆభీరులు, పుండ్రులు, శబరులతో కలిసి వారు క్షత్రధర్మం నుండి తప్పుకోవడంతో వృషలత్వం పొందారు.
14.30.17
ततश्च हतवीरासु क्षत्रियासु पुनः पुनः ।
द्विजैरुत्पादितं क्षत्रं जामदग्न्यो न्यकृन्तत ॥ १४.३०.१७ ॥
అప్పుడు వీర క్షత్రియులు మళ్లీ మళ్లీ హతమైనప్పుడు, బ్రాహ్మణులు మళ్లీ పుట్టించిన క్షత్రియ వంశాన్ని జామదగ్న్యుడు తెగనరికాడు.
14.30.18
एकविंशतिमे याते रामं वागशरीरिणी ।
दिव्या प्रोवाच मधुरा सर्वलोकपरिश्रुता ॥ १४.३०.१८ ॥
ఇరవై ఒకటవది గడిచినప్పుడు, రాముడితో ఒక అశరీరి దివ్యమైన, మధురమైన, సర్వలోక ప్రసిద్ధ వాణి పలికింది.
14.30.19
रामराम निवर्तस्व कं गुणं तात पश्यसि ।
क्षत्रबन्धूनिमान्प्राणैर्विप्रयोज्य पुनः पुनः ॥ १४.३०.१९ ॥
రామ రామ, వెనుదిరుగు. ప్రియ పుత్రా, ఈ క్షత్రియ-బంధువుల ప్రాణాలను పదే పదే తీయడంలో నీవు ఏ గుణాన్ని చూస్తున్నావు?
14.30.20
तथैव तं महात्मानमृचीकप्रमुखास्तदा ।
पितामहा महाभाग निवर्तस्वेत्यथाब्रुवन् ॥ १४.३०.२० ॥
అలాగే, అప్పుడు ఋచీకుడు ప్రముఖులైన పితామహులు ఆ మహాత్ముడితో, ఓ మహాభాగా, వెనుదిరుగు అని అన్నారు.
14.30.21
पितुर्वधममृष्यंस्तु रामः प्रोवाच तानृषीन् ।
नार्हन्तीह भवन्तो मां निवारयितुमित्युत ॥ १४.३०.२१ ॥
తండ్రి వధను సహించలేని రాముడు ఆ ఋషులతో ఇలా అన్నాడు — ఇక్కడ నన్ను నివారించడానికి మీకు అర్హత లేదు.
14.30.22
नार्हसे क्षत्रबन्धूंस्त्वं निहन्तुं जयतांवर ।
नेह युक्तं त्वया हन्तुं ब्राह्मणेन सता नृपान् ॥ १४.३०.२२ ॥
విజేతలలో శ్రేష్ఠుడా, ఈ క్షత్రియ-బంధువులను చంపడం నీకు తగదు. బ్రాహ్మణుడవైన నీకు ఇక్కడ రాజులను చంపడం తగదు.