ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 14.31
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.31.1
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
श्रुत्वा च तत्तथा कार्यं भवता द्विजसत्तम ॥ १४.३१.१ ॥
ଏଠାରେ ମଧ୍ୟ ଲୋକେ ଏହି ପୁରାତନ ଇତିହାସ କହନ୍ତି; ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତାହା ଶୁଣି ଆପଣ ସେପରି କରିବା ଉଚିତ।
14.31.2
अलर्को नाम राजर्षिरभवत्सुमहातपाः ।
धर्मज्ञः सत्यवादी च महात्मा सुदृढव्रतः ॥ १४.३१.२ ॥
ଅଲର୍କ ନାମକ ଜଣେ ରାଜର୍ଷି ଥିଲେ; ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମହାତପସ୍ୱୀ, ଧର୍ମଜ୍ଞ, ସତ୍ୟବାଦୀ, ମହାତ୍ମା ଓ ଦୃଢ଼ବ୍ରତୀ ଥିଲେ।
14.31.3
स सागरान्तां धनुषा विनिर्जित्य महीमिमाम् ।
कृत्वा सुदुष्करं कर्म मनः सूक्ष्मे समादधे ॥ १४.३१.३ ॥
ସେ ଧନୁ ଦ୍ୱାରା ସାଗରପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତୃତ ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ଜିତି, ଅତି କଠିନ କର୍ମ କରି ମନକୁ ସୂକ୍ଷ୍ମରେ ସ୍ଥିର କଲେ।
14.31.4
स्थितस्य वृक्षमूलेऽथ तस्य चिन्ता बभूव ह ।
उत्सृय सुमहद्राज्यं सूक्ष्मं प्रति महामते ॥ १४.३१.४ ॥
ଏକ ଗଛ ମୂଳରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ତାଙ୍କ ମନରେ ଚିନ୍ତା ଉପୁଜିଲା; ହେ ମହାମତି, ବିଶାଳ ରାଜ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରି ସେ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଦିଗରେ (ମନ ଲଗାଇଲେ)।
14.31.5
मनसो मे बलं जातं मनो जित्वा ध्रुवो जयः ।
अन्यत्र बाणानस्यामि शत्रुभिः परिवारितः ॥ १४.३१.५ ॥
ମୋ ମନରେ ବଳ ଉପୁଜିଛି; ମନକୁ ଜିତିଲେ ଜୟ ନିଶ୍ଚିତ। ଶତ୍ରୁ ଦ୍ୱାରା ଘେରା ହୋଇ ମୁଁ ଅନ୍ୟତ୍ର ବାଣ ଛାଡ଼ିବି।
14.31.6
यदिदं चापलात्कर्म सर्वान्मर्त्यांश्चिकीर्षति ।
मनः प्रति सुतीक्ष्णाग्रानहं मोक्ष्यामि सायकान् ॥ १४.३१.६ ॥
ଏହି ମନ ଚଞ୍ଚଳତାରେ ସମସ୍ତ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ବଶ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ; ସେହି ମନ ଉପରେ ମୁଁ ଅତି ତୀକ୍ଷ୍ଣାଗ୍ର ବାଣ ଛାଡ଼ିବି।
14.31.7
नेमे बाणास्तरिष्यन्ति मामलर्क कथञ्चन ।
तवैव मर्म भेत्स्यन्ति भिन्नमर्मा मरिष्यसि ॥ १४.३१.७ ॥
ଅଳର୍କ, ଏହି ବାଣଗୁଡ଼ିକ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ମୋତେ ପାର ହେବେ ନାହିଁ। ସେମାନେ ତୁମର ହିଁ ମର୍ମସ୍ଥଳ ଭେଦ କରିବେ, ଏବଂ ମର୍ମ ଭିନ୍ନ ହେଲେ ତୁମେ ମରିବ।
14.31.8
अन्यान्बाणान्समीक्षस्व यैस्त्वं मां सूदयिष्यसि ।
तत्छ्रुत्वा स विचिन्त्याथ ततो वचनमब्रवीत् ॥ १४.३१.८ ॥
ମୋତେ ବଧ କରିପାରିବ ଏପରି ଅନ୍ୟ ବାଣ ବିଷୟରେ ତୁମେ ବିଚାର କର। ଏହା ଶୁଣି ସେ ଚିନ୍ତା କରି ତା'ପରେ ଏହି ବଚନ କହିଲା।
14.31.9
आघ्राय सुबहून्गन्धांस्तानेव प्रतिगृध्यति ।
तस्माद्ध्राणं प्रति शरान्प्रतिमोक्ष्याम्यहं शितान् ॥ १४.३१.९ ॥
ବହୁତ ଗନ୍ଧ ଆଘ୍ରାଣ କରି ସେ ସେଗୁଡ଼ିକରି ପ୍ରତି ଲୋଭ କରେ। ତେଣୁ ମୁଁ ନାକ ଆଡ଼କୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ନିକ୍ଷେପ କରିବି।
14.31.10
नेमे बाणास्तरिष्यन्ति मामलर्क कथञ्चन ।
तवैव मर्म भेत्स्यन्ति भिन्नमर्मा मरिष्यसि ॥ १४.३१.१० ॥
ଅଳର୍କ, ଏହି ବାଣଗୁଡ଼ିକ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ମୋତେ ପାର ହେବେ ନାହିଁ। ସେମାନେ ତୁମର ହିଁ ମର୍ମସ୍ଥଳ ଭେଦ କରିବେ, ଏବଂ ମର୍ମ ଭିନ୍ନ ହେଲେ ତୁମେ ମରିବ।
14.31.11
अन्यान्याणान्समीक्षस्व यैस्त्वं मां सूदयिष्यसि ।
तच्छ्रुत्वा स विचिन्त्याथ ततो वचनमब्रवीत् ॥ १४.३१.११ ॥
ମୋତେ ବଧ କରିପାରିବ ଏପରି ଅନ୍ୟ ବାଣ ବିଷୟରେ ତୁମେ ବିଚାର କର। ଏହା ଶୁଣି ସେ ଚିନ୍ତା କରି ତା'ପରେ ଏହି ବଚନ କହିଲା।
14.31.12
इयं स्वादून्रसान्भुक्त्वा तानेव प्रति गृध्यति ।
तस्माज्जिह्वां प्रति शरान्प्रतिमोक्ष्याम्यहं शितान् ॥ १४.३१.१२ ॥
ଏହା ମଧୁର ରସ ଭୋଜନ କରି ସେଗୁଡ଼ିକରି ପ୍ରତି ଲୋଭ କରେ। ତେଣୁ ମୁଁ ଜିଭ ଆଡ଼କୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ନିକ୍ଷେପ କରିବି।
14.31.13
नेमे वाणास्तरिष्यन्ति मामलर्क कथञ्चन ।
तवैव मर्म भेत्स्यन्ति ततो हास्यसि जीवितम् ॥ १४.३१.१३ ॥
ହେ ଅଳର୍କ, ଏହି ବାଣଗୁଡ଼ିକ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ମୋତେ ଅତିକ୍ରମ କରିପାରିବ ନାହିଁ; ସେମାନେ ତୁମର ହିଁ ମର୍ମସ୍ଥଳ ଭେଦ କରିବେ, ତା'ପରେ ତୁମେ ପ୍ରାଣ ହରାଇବ।
14.31.14
अन्यान्वाणान्समीक्षस्व यैस्त्वं मां सूदयिष्यसि ।
तच्छ्रुत्वा स विचिन्त्याथ ततो वचनमब्रवीत् ॥ १४.३१.१४ ॥
ତେବେ ମୋତେ ବଧ କରିପାରିବା ଅନ୍ୟ ବାଣ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କର। ଏହା ଶୁଣି ସେ ଚିନ୍ତା କରି, ତା'ପରେ ଏହି କଥା କହିଲା।
14.31.15
स्पृष्ट्वा त्वग्विविधान्स्पर्शांस्तानेव प्रतिगृध्यति ।
तस्मात्त्वचं पाटयिष्ये विविधैः कङ्कपत्रिभिः ॥ १४.३१.१५ ॥
ତ୍ୱକ ବିବିଧ ସ୍ପର୍ଶ ଛୁଇଁ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ହିଁ ଲୋଭ କରେ; ଅତଏବ କଙ୍କ ପକ୍ଷୀର ପାଳକ ଥିବା ବିବିଧ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ତାହାର ଚର୍ମ ଚିରିଦେବି।
14.31.16
नेमे बाणास्तरिष्यन्ति मामलर्क कथञ्चन ।
तवैव मर्म भेत्स्यन्ति भिन्नमर्मा मरिष्यसि ॥ १४.३१.१६ ॥
ହେ ଅଳର୍କ, ଏହି ବାଣଗୁଡ଼ିକ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ମୋତେ ଅତିକ୍ରମ କରିପାରିବ ନାହିଁ; ସେମାନେ ତୁମର ହିଁ ମର୍ମସ୍ଥଳ ଭେଦ କରିବେ, ମର୍ମ ବିଦ୍ଧ ହୋଇ ତୁମେ ମରିବ।
14.31.17
अन्यान्बाणान्समीक्षस्व यैस्त्वं मां सूदयिष्यसि ।
तच्छ्रुत्वा स विचिन्त्याथ ततो वचनमब्रवीत् ॥ १४.३१.१७ ॥
ତେବେ ମୋତେ ବଧ କରିପାରିବା ଅନ୍ୟ ବାଣ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କର। ଏହା ଶୁଣି ସେ ଚିନ୍ତା କରି, ତା'ପରେ ଏହି କଥା କହିଲା।
14.31.18
श्रुत्वा तु विविधाञ्शब्दांस्तानेव प्रतिगृध्यति ।
तस्माच्छ्रोत्रं प्रति शरान्प्रति मुञ्चाम्यहं शितान् ॥ १४.३१.१८ ॥
ବିବିଧ ଶବ୍ଦ ଶୁଣି ସେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ହିଁ ଲୋଭ କରେ; ଅତଏବ କାନ ଆଡ଼କୁ ମୁଁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ଛାଡ଼ିବି।
14.31.19
नेमे बाणास्तरिष्यन्ति मामलर्क कथञ्चन ।
तवैव मर्म भेत्स्यन्ति ततो हास्यति जीवितम् ॥ १४.३१.१९ ॥
ହେ ଅଲର୍କ, ଏହି ବାଣଗୁଡ଼ିକ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ମୋତେ ପାର ହୋଇପାରିବେ ନାହିଁ; ସେମାନେ ତୁମର ହିଁ ମର୍ମସ୍ଥଳ ବିଦ୍ଧ କରିବେ, ତେବେ ତୁମର ଜୀବନ ନିଶ୍ଚୟ ଛାଡ଼ିଯିବ।
14.31.20
अन्यान्बाणान्समीक्षस्व यैस्त्वं मां सूदयिष्यसि ।
तच्छ्रुत्वा स विचिन्त्याथ ततो वचनमब्रवीत् ॥ १४.३१.२० ॥
ଯାହାଦ୍ୱାରା ତୁମେ ମୋତେ ବଧ କରିପାରିବ, ସେହି ଅନ୍ୟ ବାଣଗୁଡ଼ିକୁ ବିଚାର କର। ଏହା ଶୁଣି ସେ ଚିନ୍ତା କରି ତା'ପରେ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲା।
14.31.21
दृष्ट्वा रूपाणि बहुशस्तान्येव प्रतिगृध्यति ।
तस्माच्चक्षुर्हनिष्यामि निशितैः सायकैरहम् ॥ १४.३१.२१ ॥
ବହୁବିଧ ରୂପ ଦେଖି ସେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ହିଁ ଲୋଭ କରେ; ତେଣୁ ମୁଁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ଆଖିକୁ ହିଁ ଆଘାତ କରିବି।
14.31.22
नेमे बाणास्तरिष्यन्ति मामलर्क कथञ्चन ।
तवैव मर्म भेत्स्यन्ति भिन्नमर्मा मरिष्यसि ॥ १४.३१.२२ ॥
ହେ ଅଲର୍କ, ଏହି ବାଣଗୁଡ଼ିକ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ମୋତେ ପାର ହୋଇପାରିବେ ନାହିଁ; ସେମାନେ ତୁମର ହିଁ ମର୍ମସ୍ଥଳ ବିଦ୍ଧ କରିବେ, ମର୍ମ ଭିନ୍ନ ହୋଇ ତୁମେ ମରିବ।
14.31.23
अन्यान्बाणान्समीक्षस्व यैस्त्वं मां सूदयिष्यति ।
तच्छ्रुत्वा स विचिन्त्याथ ततो वचनमब्रवीत् ॥ १४.३१.२३ ॥
ଯାହାଦ୍ୱାରା ତୁମେ ମୋତେ ବଧ କରିପାରିବ, ସେହି ଅନ୍ୟ ବାଣଗୁଡ଼ିକୁ ବିଚାର କର। ଏହା ଶୁଣି ସେ ଚିନ୍ତା କରି ତା'ପରେ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲା।
14.31.24
इयं निष्ठा बहुविधा प्रज्ञया त्वद्यवस्यति ।
तस्माद्बुद्धिं प्रति शरान्प्रतिमोक्ष्याम्यहं शितान् ॥ १४.३१.२४ ॥
ଏହି ସ୍ଥିତି ବହୁବିଧ, ତୁମ ପ୍ରଜ୍ଞାରେ ହିଁ ତାହା ସ୍ଥିର ହୁଏ; ତେଣୁ ମୁଁ ବୁଦ୍ଧି ଉପରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ଛାଡ଼ିବି।
14.31.25
नेमे बाणास्तरिष्यन्ति मामलर्क कथञ्चन ।
तवैव मर्म भेत्स्यन्ति भिन्नमर्मा मरिष्यसि।
अन्यान्बाणान्समीक्षस्व यैस्त्वं मां सूदयिष्यसि ॥ १४.३१.२५ ॥
ଅଲର୍କ, ଏହି ବାଣ ଯେକୌଣସି ପ୍ରକାରେ ମୋତେ ବିଦ୍ଧ କରିପାରିବ ନାହିଁ। ସେମାନେ କେବଳ ତୁମର ମର୍ମସ୍ଥଳକୁ ବିଦ୍ଧ କରିବେ; ମର୍ମ ଭେଦ ହେଲେ ତୁମେ ମରିବ। ମୋତେ ବଧ କରିପାରିବା ଅନ୍ୟ ବାଣ ଖୋଜ।
14.31.26
ततोऽलर्कस्तपो घोरं तत्रैवास्थाय दुष्करम् ।
नाध्यगच्छत्परं शक्त्या बाणमेतेषु सप्तसु ॥ १४.३१.२६ ॥
ତା'ପରେ ଅଲର୍କ ସେଠାରେ ହିଁ ଘୋର ଓ ଦୁଷ୍କର ତପସ୍ୟା ଆରମ୍ଭ କଲେ; କିନ୍ତୁ ଏହି ସାତ ବାଣ ଛଡ଼ା ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ସେ ଆଉ ଏକ ବାଣ ପାଇପାରିଲେ ନାହିଁ।
14.31.27
सुसमाहितचेतास्तु स ततोऽचिन्तयत्प्रभुः ।
स विचिन्त्य चिरं कालमलर्को द्विजसत्तम।
नाध्यगच्छत्परं श्रेयो योगान्मतिमतांवरः ॥ १४.३१.२७ ॥
ସୁସମାହିତ ଚିତ୍ତ ସେହି ପ୍ରଭୁ ତା'ପରେ ଚିନ୍ତା କଲେ। ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବୁଦ୍ଧିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଲର୍କ ଦୀର୍ଘକାଳ ଚିନ୍ତା କରି ଯୋଗ ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ ଉତ୍ତମ ଶ୍ରେୟ ପାଇଲେ ନାହିଁ।
14.31.28
स एकाग्रं मनः कृत्वा निश्चलो योगमास्थितः ।
इन्द्रियाणि जघानाशु बाणेनैकेन वीर्यवान् ॥ १४.३१.२८ ॥
ସେ ମନକୁ ଏକାଗ୍ର କରି, ଅଚଞ୍ଚଳ ହୋଇ ଯୋଗରେ ସ୍ଥିତ ହୋଇ, ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ ହୋଇ ଗୋଟିଏ ବାଣରେ ଶୀଘ୍ର ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକୁ ଜୟ କଲେ।
14.31.29
योगेनात्मानमाविश्य सिद्धिं परमिकां गतः ।
विस्मितश्चापि राजर्षिरिमां गाथां जगाद ह ॥ १४.३१.२९ ॥
ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ଆତ୍ମାରେ ପ୍ରବେଶ କରି ସେ ପରମ ସିଦ୍ଧି ପାଇଲେ। ବିସ୍ମିତ ସେହି ରାଜର୍ଷି ଏହି ଗାଥା କହିଲେ।
14.31.30
अहो कष्टं यदस्माभिः सर्वं बाह्यमनुष्ठितम् ।
भोगतृष्णासमायुक्तैः पूर्वं राज्यमुपासितम्।
इति पश्चान्मया ज्ञातं योगान्नास्ति परं सुखम् ॥ १४.३१.३० ॥
ଅହୋ, କଷ୍ଟ! ଭୋଗତୃଷ୍ଣାରେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ ଆମେ ପୂର୍ବରେ ସମସ୍ତ ବାହ୍ୟ କର୍ମ କରି ରାଜ୍ୟକୁ ହିଁ ଉପାସନା କଲୁ। ପରେ ମୁଁ ଜାଣିଲି ଯେ ଯୋଗଠାରୁ ବଡ଼ ସୁଖ ନାହିଁ।
14.31.31
इति त्वमनुजानीहि राम मा क्षत्रियान्वधीः ।
तषो घोरमुपातिष्ठ ततः श्रेयोऽभिपत्स्यसे ॥ १४.३१.३१ ॥
ଏହିପରି ତୁମେ ସ୍ୱୀକାର କର, ହେ ରାମ! କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କୁ ବଧ କର ନାହିଁ। ଘୋର ତପସ୍ୟା କର; ତା'ପରେ ତୁମେ ଶ୍ରେୟ ପାଇବ।
14.31.32
इत्युक्तः पितृभिः सोथ तपो घोरं समास्थितः ।
जामदग्न्यो महाभागे सिद्धिं च परमां गतः ॥ १४.३१.३२ ॥
ପିତୃମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏହିପରି କହିବାରୁ ସେ ଘୋର ତପସ୍ୟାକୁ ଆଶ୍ରୟ କଲେ; ହେ ମହାଭାଗ, ଜାମଦଗ୍ନ୍ୟ ପରମ ସିଦ୍ଧି ଲାଭ କଲେ।