ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 14.48
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.48.1
केचिद्ब्रह्ममयं वृक्षं केचिद्ब्रह्ममयं वनम् ।
केचित्परममव्यक्तं केचित्परमनामयम्।
मन्यन्ते सर्वमप्येतदव्यक्तप्रभवाव्ययम् ॥ १४.४८.१ ॥
କେହି ବୃକ୍ଷକୁ ବ୍ରହ୍ମମୟ, କେହି ବନକୁ ବ୍ରହ୍ମମୟ, କେହି ପରମ ଅବ୍ୟକ୍ତକୁ, ଏବଂ କେହି ପରମ ନିରାମୟକୁ ମନେ କରନ୍ତି। ସେମାନେ ଏ ସବୁକୁ ଅବ୍ୟକ୍ତରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଓ ଅବ୍ୟୟ ବୋଲି ମାନନ୍ତି।
14.48.2
उच्छ्वासमात्रमपि चेद्योऽन्तकाले समो भवेत् ।
आत्मानमुपसङ्म्य सोमृतत्वाय कल्पते ॥ १४.४८.२ ॥
ଅନ୍ତକାଳରେ ଯେ ଏକ ଉଚ୍ଛ୍ୱାସ ମାତ୍ର ମଧ୍ୟ ସମଭାବରେ ରହେ, ସେ ଆତ୍ମାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ ଅମୃତତ୍ୱ ଯୋଗ୍ୟ ହୁଏ।
14.48.3
निमेषमात्रमपि चेत्संयम्यात्मानमात्मनि ।
गच्छत्यात्मप्रसादेन विदुषां प्राप्तिमव्ययाम् ॥ १४.४८.३ ॥
ଏକ ନିମେଷ ମାତ୍ର ମଧ୍ୟ ଯଦି ଆତ୍ମାକୁ ଆତ୍ମାରେ ସଂଯମିତ କରେ, ତେବେ ଆତ୍ମପ୍ରସାଦରେ ସେ ବିଦ୍ୱାନଙ୍କ ଅବ୍ୟୟ ପ୍ରାପ୍ତି ପାଏ।
14.48.4
प्राणायामैरथ प्राणान्संयम्य स पुनःपुनः ।
दशद्वादशभिर्वापि चतुर्विंशात्समन्ततः ॥ १४.४८.४ ॥
ତା'ପରେ ପ୍ରାଣାୟାମ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାଣକୁ ସଂଯମିତ କରି, ସେ ବାରମ୍ବାର, ଦଶ ବା ବାର, କିମ୍ବା ଚବିଶ ଥର, ସବୁ ଦିଗରୁ (ସଂଯମ କରିବ)।
14.48.5
एवं पूर्वं प्रसन्नात्मा लभते यद्यदिच्छति ।
अव्यक्तात्सत्वमुद्रिक्तममृतत्वाय कल्पते ॥ १४.४८.५ ॥
ଏହିପରି ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରସନ୍ନାତ୍ମା ଯାହା ଯାହା ଇଚ୍ଛା କରେ ତାହା ପାଏ; ଅବ୍ୟକ୍ତରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଉତ୍କଟ ସତ୍ତ୍ୱ ଅମୃତତ୍ୱ ଯୋଗ୍ୟ ହୁଏ।
14.48.6
सत्वात्परतरं नान्यत्प्रशंसन्तीह तद्विदः ।
अनुमानाद्विजानीमः पुरुषं सत्वसंश्रयम्।
न शक्यमन्यथा गन्तुं पुरुषं द्विजसत्तमाः ॥ १४.४८.६ ॥
ସତ୍ତ୍ୱଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅନ୍ୟ କିଛି ନାହିଁ ବୋଲି ଏଠାରେ ତତ୍ତ୍ୱଜ୍ଞମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି। ସତ୍ତ୍ୱରେ ଆଶ୍ରିତ ପୁରୁଷକୁ ଆମେ ଅନୁମାନରେ ଜାଣୁ। ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠଗଣ, ପୁରୁଷକୁ ଅନ୍ୟ ପ୍ରକାରେ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।
14.48.7
क्षमा धृतिरहिंसा च समता सत्यमार्जवम् ।
ज्ञानं त्यागोथ संन्यासः सात्विकं वृत्तमिष्यते ॥ १४.४८.७ ॥
କ୍ଷମା, ଧୃତି, ଅହିଂସା, ସମତା, ସତ୍ୟ ଓ ସରଳତା, ଜ୍ଞାନ, ତ୍ୟାଗ ଏବଂ ସନ୍ନ୍ୟାସ — ଏସବୁ ସାତ୍ତ୍ୱିକ ଆଚରଣ ବୋଲି ଗଣାଯାଏ ।
14.48.8
एतेनैवानुमानेन मन्यन्ते वै मनीषिणः ।
सत्वं च पुरुषश्चैव तत्र नास्ति विचारणा ॥ १४.४८.८ ॥
ଏହି ଅନୁମାନ ଦ୍ୱାରା ହିଁ ମନୀଷୀମାନେ ସତ୍ତ୍ୱ ଓ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ମାନନ୍ତି; ଏଥିରେ କୌଣସି ବିଚାର ନାହିଁ ।
14.48.9
आहुरेके च विद्वांसो ये ज्ञाने सुप्रतिष्ठिताः ।
क्षेत्रज्ञसत्वयोरैक्यमित्येतन्नोपपद्यते ॥ १४.४८.९ ॥
ଜ୍ଞାନରେ ସୁପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କେତେକ ବିଦ୍ୱାନ କହନ୍ତି ଯେ କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞ ଓ ସତ୍ତ୍ୱ ଏକ; କିନ୍ତୁ ତାହା ଯୁକ୍ତିସଙ୍ଗତ ନୁହେଁ ।
14.48.10
पृथग्भूतस्तथा नित्यमित्येतदविचारितम् ।
पृथग्भावश्च विज्ञेयः सहजश्चापि तत्त्वतः ॥ १४.४८.१० ॥
'ସର୍ବଦା ପୃଥକ୍' ଏହି କଥା ମଧ୍ୟ ବିଚାର ନ କରି କୁହାଯାଇଛି; ପୃଥକ୍ତ୍ୱକୁ ତତ୍ତ୍ୱତଃ ସହଜ ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ ।
14.48.11
तथैवैकत्वनानात्वमिष्यते विदुषां नयः ।
मशकोदुम्बरे चैक्यं पृथक्त्वमपि दृश्यते ॥ १४.४८.११ ॥
ସେହିପରି ବିଦ୍ୱାନମାନଙ୍କ ନୀତି ଏକତ୍ୱ ଓ ନାନାତ୍ୱ ଉଭୟକୁ ମାନେ; ମଶା ଓ ଡିମ୍ବିରିରେ ଐକ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ ଏବଂ ପୃଥକ୍ତ୍ୱ ମଧ୍ୟ ।
14.48.12
मत्स्यो यथाऽन्यः स्यादप्सु सम्प्रयोगस्तथा तयोः ।
सम्बन्धस्तोयबिन्दूनां पर्णैः कोकनदस्य च ॥ १४.४८.१२ ॥
ଜଳରେ ଥିବା ମାଛ ଯେପରି ଜଳଠାରୁ ଭିନ୍ନ, ସେପରି ସେ ଦୁଇଙ୍କ ସଂଯୋଗ; ଜଳବିନ୍ଦୁର ପତ୍ର ଓ ରକ୍ତପଦ୍ମ ସହ ସମ୍ବନ୍ଧ ପରି ।
14.48.13
इत्युक्तवन्तस्ते विप्रास्तदा लोकपितामहम् ।
पुनः संशयमापन्नाः पप्रच्छुर्मुनिसत्तमाः ॥ १४.४८.१३ ॥
ଏପରି କହିବା ପରେ ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ସେତେବେଳେ ଲୋକପିତାମହଙ୍କୁ ପୁଣି ସନ୍ଦେହରେ ପଡ଼ି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ।