Mahābhārata · Adhyāya 14.5
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.5.1
पथंवीर्यः समभवत्स राजा ददतांवरः ।
कथं च जातरूपेण समयुज्यत वै नृपः ॥ १४.५.१ ॥
Aquel rey que llegó a ser señor de la tierra fue el mejor de los donantes. ¿Cómo se unió aquel rey con el oro?
14.5.2
क्व च तत्सांप्रतं द्रव्यं भगवन्नवतिष्ठते ।
कथं च शक्यमस्माभिस्तदवाप्नुं तचपोधन ॥ १४.५.२ ॥
Oh venerable, ¿dónde permanece ahora aquella riqueza? ¿Y cómo podemos nosotros obtenerla, oh asceta rico en austeridad?
14.5.3
असुराश्चैव देवाश्च दक्षस्यासन्प्रजापतेः ।
अपत्यं बहुलं तात तेऽस्पर्धन्त परस्परम् ॥ १४.५.३ ॥
Los asuras y los dioses fueron la descendencia de Dakṣa, el señor de las criaturas. Querido hijo, eran numerosos en descendencia, y rivalizaban entre sí.
14.5.4
तथैवाङ्गिरसः पुत्रौ पितृतुल्यौ बभूवतुः ।
बृहस्पतिर्बृहत्तेजाः संवर्तश्च तपोधनः ॥ १४.५.४ ॥
Asimismo, los dos hijos de Aṅgiras llegaron a ser iguales a su padre: Bṛhaspati, de gran esplendor, y Saṃvarta, rico en austeridad.
14.5.5
तावति स्पर्धिनौ राजन्पृथगास्तां परस्परम् ।
बृहस्पतिः स संवर्तं बाधते स्म पुनःपुनः ॥ १४.५.५ ॥
Aquellos dos, oh rey, siendo muy competitivos, vivían separados uno del otro. Bṛhaspati hostigaba a Saṃvarta una y otra vez.
14.5.6
स बाध्यमानः सततं भ्रात्रा ज्येष्ठेन भारत ।
अर्थानुत्सृज्य दिग्वासा वने वासमरोचयत् ॥ १४.५.६ ॥
Oh descendiente de Bharata, acosado constantemente por su hermano mayor, abandonó sus riquezas y prefirió habitar en el bosque, vestido solo con las direcciones del cielo.
14.5.7
वासवोऽप्यसुरान्सर्वान्विजित्य च निपात्य च ।
इन्द्रत्वं प्राप्य लोकेषु ततो वव्रे पुरोहितम् ॥ १४.५.७ ॥
También Vāsava, tras vencer y derribar a todos los asuras y obtener la soberanía de Indra, escogió entonces un purohita.
14.5.8
पुत्रमङ्गिरसो ज्येष्ठं विप्रज्येष्ठं बृहस्पतिम् ।
याज्यस्त्वङ्गिरसः पूर्वमासीद्राजा करंधमः ॥ १४.५.८ ॥
Escogió a Bṛhaspati, el hijo mayor de Aṅgiras, el primero entre los brahmanes. Antes, los oficiantes habían sido del linaje de Aṅgiras, y el rey era Karandhama.
14.5.9
वीर्येणाप्रतिमो लोके वृत्तेन च बलेन च ।
शतक्रतुरिवौजस्वी धर्मात्मा संशितव्रतः। ॥ १४.५.९ ॥
Sin igual en el mundo por su valor, conducta y fuerza, radiante como Śatakratu (Indra), era justo de corazón y firme en sus votos.
14.5.10
वाहनं यस्य योधाश्च मित्राणि विविधानि च ।
शयनानि च मुख्यानि महार्हाणि च सर्वशः ॥ १४.५.१० ॥
Tenía vehículos y guerreros, amigos de diversas clases y lechos excelentes y de gran valor en todos los sentidos.
14.5.11
ध्यानादेवाभवद्राजन्मुखवातेन सर्वशः ।
स गुणैः पार्थिवान्सर्वान्वशे चक्रे नराधिपः ॥ १४.५.११ ॥
Oh rey, por la meditación y por el aliento de su boca (su palabra) llegó a ser plenamente poderoso; por sus virtudes, aquel señor de hombres sometió a todos los reyes.
14.5.12
संजीव्य कालमिष्टं च सशरीरो दिवं गतः ।
बभूव तस्य पुत्रस्तु ययातिरिव धर्मवित् ॥ १४.५.१२ ॥
Tras prolongar la vida durante el tiempo deseado, fue al cielo con su cuerpo; y su hijo era conocedor del dharma como Yayāti.
14.5.13
अविक्षिन्नाम शत्रुंजित्स वशे कृतवान्महीम् ।
विक्रमेण गुणैश्चैव पितेवासीत्स पार्थिवः ॥ १४.५.१३ ॥
Avikṣit, conquistador de enemigos, puso la tierra bajo su dominio. En valor y virtudes era igual a su padre, aquel rey.
14.5.14
तस्य वासवतुल्योऽभून्मरुत्तो नाम वीर्यवान् ।
पुत्रस्तमनुरक्ताऽभूत्पृथिवी सागराम्बरा ॥ १४.५.१४ ॥
Su hijo Marutta, poderoso y igual a Indra, fue el que nació; la tierra, vestida de océanos, le quedó devota.
14.5.15
स्पर्धते स स्म सततं देवराजेन नित्यदा ।
वासवोऽपि मरुत्तेनि स्पर्धते पाण्डुनन्दन ॥ १४.५.१५ ॥
Él competía constantemente con el rey de los dioses; y Vāsava también competía con Marutta, oh hijo de Pāṇḍu.
14.5.16
शुचिः स गुणवानासीन्मरुत्तः पृथिवीपतिः ।
यतमानोपि यं शक्रो न विशेषयति स्म ह ॥ १४.५.१६ ॥
Puro y virtuoso era Marutta, señor de la tierra, a quien Śakra no pudo superar aunque se esforzó por hacerlo.
14.5.17
सोऽशक्नुवन्विशेषाय समाहूय बृहस्पतिम् ।
उवाचेदं वचो देवैः सहितो हरिवाहनः ॥ १४.५.१७ ॥
Incapaz de superarlo, Hari-vāhana (Indra), junto con los dioses, llamó a Bṛhaspati y pronunció estas palabras.
14.5.18
बृहस्पते मरुत्तस्य मा स्म कार्षीः कथञ्चन ।
दैवं कर्माथ पित्र्यं वा कर्तासि मम चेत्प्रियम् ॥ १४.५.१८ ॥
Oh Bṛhaspati, no realices de ningún modo un rito divino ni un rito ancestral para Marutta, si deseas hacer lo que me es grato.
14.5.19
अहं हि त्रिषु लोकेषु सुराणां च बृहस्पते ।
इन्द्रत्वं प्राप्तवानेको मरुत्तस्तु महीपतिः ॥ १४.५.१९ ॥
Oh Bṛhaspati, entre los tres mundos y entre los dioses, solo yo he alcanzado la soberanía de Indra; pero Marutta es solo señor de la tierra.
14.5.20
कथं ह्यमर्त्यं ब्रह्मंस्त्वं याजयित्वा सुराधिपम् ।
याजयेर्मृत्युसंयुक्तं मरुत्तमविशङ्कया ॥ १४.५.२० ॥
Oh brāhmaṇa, ¿cómo, después de haber hecho sacrificar al inmortal señor de los dioses, harías sacrificar sin temor a Marutta, sujeto a la muerte?
14.5.21
मां वा वृणीष्व भद्रं ते मरुत्तं वा महीपतिम् ।
परित्यज्य मरुत्तं वा यथाजोषं भजस्व माम् ॥ १४.५.२१ ॥
¡Que la buena fortuna sea tuya! Escógeme a mí, o escoge a Marutta, señor de la tierra; abandonando a Marutta, sírveme como te plazca.
14.5.22
एवमुक्तः स करकव्य देवराज्ञा बृहस्पतिः ।
मुहूर्तमिव सञ्चिन्त्य देवराजानमब्रवीत् ॥ १४.५.२२ ॥
Así interpelado por el rey de los dioses, oh Karakavya, Bṛhaspati, como si hubiera reflexionado un instante, habló al rey de los dioses.
14.5.23
त्वं भूतानामधिपतिस्त्वयि लोकाः प्रतिष्ठिताः ।
नमुचेर्विश्वरूपस्य निहन्ता त्वं बलस्य च ॥ १४.५.२३ ॥
Tú eres el señor de los seres; los mundos están establecidos en ti. Tú eres el matador de Namuci y de Viśvarūpa, y tú eres el matador de Bala.
14.5.24
त्वमाजहर्थ् देवानामेको वीरश्रियं पराम् ।
त्वं बिभर्षि भुवं द्यां च सदैव बलसूदन ॥ १४.५.२४ ॥
Tú solo has obtenido la suprema gloria heroica de los dioses; oh matador de Bala, siempre sostienes la tierra y el cielo.
14.5.25
परोहित्यं कथं कृत्वा तव देवगणेश्वर ।
याजयेयमहं मर्त्यं मरुत्तं पाकशासन ॥ १४.५.२५ ॥
¡Oh señor de las huestes de los dioses! ¿Cómo, siendo tu sacerdote, podría oficiar el sacrificio de un mortal, Marutta? ¡Oh Pākaśāsana!
14.5.26
समाश्वसिहि देवेन्द्र नाहं मर्त्यस्य कर्हिचित् ।
ग्रहीष्यामि स्रुवं यज्ञे शृणु चेदं वचो मम ॥ १४.५.२६ ॥
Tranquilízate, oh señor de los dioses. Jamás tomaré el sruva en el sacrificio de un mortal. Escucha esta palabra mía.
14.5.27
हिरण्यरेता नोष्णः स्यात्परिवर्तेत मेदिनी ।
भासं तु न रविः कुर्यान्न तु सत्यं चलेन्मयि ॥ १४.५.२७ ॥
Que el sol no sea caliente, que la tierra dé la vuelta, que el sol no dé su luz; pero en mí la verdad jamás vacilará.
14.5.28
बृहस्पतिवचःक श्रुत्वा शक्रो विगतमत्सरः ।
प्रशस्यैनं विवेशाथ स्वमेव भवनं तदा ॥ १४.५.२८ ॥
Habiendo oído las palabras de Bṛhaspati, Śakra, libre de envidia, lo alabó y luego entró en su propia morada.