ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 14.5
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.5.1
पथंवीर्यः समभवत्स राजा ददतांवरः ।
कथं च जातरूपेण समयुज्यत वै नृपः ॥ १४.५.१ ॥
ಭೂಮಿಯ ಒಡೆಯನಾದ ಆ ರಾಜನು ದಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದನು. ಆ ರಾಜನು ಚಿನ್ನದೊಂದಿಗೆ ಹೇಗೆ ಸಂಯೋಜಿತನಾದನು?
14.5.2
क्व च तत्सांप्रतं द्रव्यं भगवन्नवतिष्ठते ।
कथं च शक्यमस्माभिस्तदवाप्नुं तचपोधन ॥ १४.५.२ ॥
ಭಗವಂತನೇ, ಆ ಸಂಪತ್ತು ಈಗ ಎಲ್ಲಿ ಇದೆ? ತಪೋಧನನೇ, ಅದನ್ನು ನಾವು ಹೇಗೆ ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯ?
14.5.3
असुराश्चैव देवाश्च दक्षस्यासन्प्रजापतेः ।
अपत्यं बहुलं तात तेऽस्पर्धन्त परस्परम् ॥ १४.५.३ ॥
ಪ್ರಜಾಪತಿ ದಕ್ಷನ ಸಂತಾನದಲ್ಲಿ ಅಸುರರು ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳು ಇದ್ದರು. ಎಲೈ ತಾತ, ಅವರ ಸಂತತಿ ಅಧಿಕವಾಗಿತ್ತು; ಅವರು ಪರಸ್ಪರ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದರು.
14.5.4
तथैवाङ्गिरसः पुत्रौ पितृतुल्यौ बभूवतुः ।
बृहस्पतिर्बृहत्तेजाः संवर्तश्च तपोधनः ॥ १४.५.४ ॥
ಹಾಗೆಯೇ ಅಂಗಿರಸನ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರು ತಂದೆಗೆ ಸಮಾನರಾಗಿದ್ದರು — ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಮತ್ತು ತಪೋಧನ ಸಂವರ್ತ.
14.5.5
तावति स्पर्धिनौ राजन्पृथगास्तां परस्परम् ।
बृहस्पतिः स संवर्तं बाधते स्म पुनःपुनः ॥ १४.५.५ ॥
ರಾಜನೇ, ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಅತಿ ಸ್ಪರ್ಧಾಶೀಲರಾಗಿ ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿದ್ದರು. ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಸಂವರ್ತನನ್ನು ಪದೇಪದೇ ಪೀಡಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.
14.5.6
स बाध्यमानः सततं भ्रात्रा ज्येष्ठेन भारत ।
अर्थानुत्सृज्य दिग्वासा वने वासमरोचयत् ॥ १४.५.६ ॥
ಭಾರತನೇ, ತನ್ನ ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರನಿಂದ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪೀಡಿತನಾದ ಅವನು ಸಂಪತ್ತನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ದಿಗಂಬರನಾಗಿ, ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಲು ಇಷ್ಟಪಟ್ಟನು.
14.5.7
वासवोऽप्यसुरान्सर्वान्विजित्य च निपात्य च ।
इन्द्रत्वं प्राप्य लोकेषु ततो वव्रे पुरोहितम् ॥ १४.५.७ ॥
ವಾಸವನೂ ಎಲ್ಲಾ ಅಸುರರನ್ನು ಗೆದ್ದು ಸಂಹರಿಸಿ ಇಂದ್ರತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದ ನಂತರ ಒಬ್ಬ ಪುರೋಹಿತನನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡನು.
14.5.8
पुत्रमङ्गिरसो ज्येष्ठं विप्रज्येष्ठं बृहस्पतिम् ।
याज्यस्त्वङ्गिरसः पूर्वमासीद्राजा करंधमः ॥ १४.५.८ ॥
ಅಂಗಿರಸನ ಹಿರಿಯ ಮಗನೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೂ ಆದ ಬೃಹಸ್ಪತಿಯನ್ನು (ಅವನು ಆರಿಸಿದನು). ಹಿಂದೆ ಅಂಗಿರಸರ ವಂಶದವರೇ ಯಾಜಕರಾಗಿದ್ದರು; ರಾಜ ಕರಂಧಮ.
14.5.9
वीर्येणाप्रतिमो लोके वृत्तेन च बलेन च ।
शतक्रतुरिवौजस्वी धर्मात्मा संशितव्रतः। ॥ १४.५.९ ॥
ಅವನು ಪರಾಕ್ರಮ, ನಡತೆ ಮತ್ತು ಬಲದಲ್ಲಿ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅಸಮಾನನಾಗಿದ್ದನು; ಇಂದ್ರನಂತೆ ತೇಜಸ್ವಿ, ಧರ್ಮಾತ್ಮ, ದೃಢವ್ರತನಾಗಿದ್ದನು.
14.5.10
वाहनं यस्य योधाश्च मित्राणि विविधानि च ।
शयनानि च मुख्यानि महार्हाणि च सर्वशः ॥ १४.५.१० ॥
ಅವನಲ್ಲಿ ವಾಹನಗಳು, ಯೋಧರು, ವಿವಿಧ ಮಿತ್ರರು, ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಅತ್ಯಮೂಲ್ಯ ಶಯನಗಳು ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದವು.
14.5.11
ध्यानादेवाभवद्राजन्मुखवातेन सर्वशः ।
स गुणैः पार्थिवान्सर्वान्वशे चक्रे नराधिपः ॥ १४.५.११ ॥
ರಾಜನೇ, ಅವನು ಧ್ಯಾನದಿಂದ ಮತ್ತು ಮಾತಿನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಮರ್ಥನಾದನು. ಆ ನರಾಧಿಪನು ತನ್ನ ಗುಣಗಳಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ರಾಜರನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡನು.
14.5.12
संजीव्य कालमिष्टं च सशरीरो दिवं गतः ।
बभूव तस्य पुत्रस्तु ययातिरिव धर्मवित् ॥ १४.५.१२ ॥
ಬಯಸಿದ ಕಾಲದವರೆಗೆ ಜೀವವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಅವನು ದೇಹಸಹಿತವಾಗಿ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋದನು. ಅವನ ಮಗ ಯಯಾತಿಯಂತೆ ಧರ್ಮಜ್ಞನಾಗಿದ್ದನು.
14.5.13
अविक्षिन्नाम शत्रुंजित्स वशे कृतवान्महीम् ।
विक्रमेण गुणैश्चैव पितेवासीत्स पार्थिवः ॥ १४.५.१३ ॥
ಅವಿಕ್ಷಿತ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದ ಅವನು ಭೂಮಿಯನ್ನು ತನ್ನ ವಶದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿಕೊಂಡನು. ಪರಾಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ಅವನು ತಂದೆಯಂತೆ ಇದ್ದನು.
14.5.14
तस्य वासवतुल्योऽभून्मरुत्तो नाम वीर्यवान् ।
पुत्रस्तमनुरक्ताऽभूत्पृथिवी सागराम्बरा ॥ १४.५.१४ ॥
ಅವನ ಮಗ ಮರುತ್ತ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ, ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಸಮಾನನಾದ ಪರಾಕ್ರಮಿ. ಸಾಗರಗಳನ್ನೇ ವಸ್ತ್ರವಾಗಿ ಹೊದ್ದ ಭೂಮಿ ಅವನಲ್ಲಿ ಅನುರಕ್ತವಾಯಿತು.
14.5.15
स्पर्धते स स्म सततं देवराजेन नित्यदा ।
वासवोऽपि मरुत्तेनि स्पर्धते पाण्डुनन्दन ॥ १४.५.१५ ॥
ಅವನು ಸದಾ ದೇವರಾಜನೊಂದಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಓ ಪಾಂಡುನಂದನ! ವಾಸವನೂ ಮರುತ್ತನೊಂದಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದನು.
14.5.16
शुचिः स गुणवानासीन्मरुत्तः पृथिवीपतिः ।
यतमानोपि यं शक्रो न विशेषयति स्म ह ॥ १४.५.१६ ॥
ಶುದ್ಧನೂ ಗುಣವಂತನೂ ಆಗಿದ್ದ ಆ ಭೂಪತಿ ಮರುತ್ತನು. ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರೂ ಶಕ್ರ (ಇಂದ್ರ) ಅವನನ್ನು ಮೀರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ.
14.5.17
सोऽशक्नुवन्विशेषाय समाहूय बृहस्पतिम् ।
उवाचेदं वचो देवैः सहितो हरिवाहनः ॥ १४.५.१७ ॥
ಅವನನ್ನು ಮೀರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದೆ, ಬೃಹಸ್ಪತಿಯನ್ನು ಕರೆಸಿ, ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದ ಹರಿವಾಹನ (ಇಂದ್ರ) ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
14.5.18
बृहस्पते मरुत्तस्य मा स्म कार्षीः कथञ्चन ।
दैवं कर्माथ पित्र्यं वा कर्तासि मम चेत्प्रियम् ॥ १४.५.१८ ॥
ಓ ಬೃಹಸ್ಪತಿ! ಮರುತ್ತನಿಗಾಗಿ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ದೈವ ಕರ್ಮ ಅಥವಾ ಪಿತೃ ಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡಬೇಡ; ನೀನು ನನ್ನ ಪ್ರಿಯವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕೆಂದಿದ್ದರೆ.
14.5.19
अहं हि त्रिषु लोकेषु सुराणां च बृहस्पते ।
इन्द्रत्वं प्राप्तवानेको मरुत्तस्तु महीपतिः ॥ १४.५.१९ ॥
ಬೃಹಸ್ಪತಿಯೇ, ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನಾನೇ ಇಂದ್ರ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೇನೆ; ಆದರೆ ಮರುತ್ತನು ಕೇವಲ ಭೂಮಿಯ ಅರಸನು.
14.5.20
कथं ह्यमर्त्यं ब्रह्मंस्त्वं याजयित्वा सुराधिपम् ।
याजयेर्मृत्युसंयुक्तं मरुत्तमविशङ्कया ॥ १४.५.२० ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ಅಮರನಾದ ದೇವಾಧಿಪತಿಗೆ ಯಾಗ ಮಾಡಿಸಿ, ಮೃತ್ಯುವಿಗೆ ಒಳಗಾದ ಮರುತ್ತನಿಗೆ ಶಂಕೆಯಿಲ್ಲದೆ ಹೇಗೆ ಯಾಗ ಮಾಡಿಸುವೆ?
14.5.21
मां वा वृणीष्व भद्रं ते मरुत्तं वा महीपतिम् ।
परित्यज्य मरुत्तं वा यथाजोषं भजस्व माम् ॥ १४.५.२१ ॥
ನಿನಗೆ ಶುಭವಾಗಲಿ! ನನ್ನನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡು, ಅಥವಾ ಭೂಪತಿ ಮರುತ್ತನನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡು; ಮರುತ್ತನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ನಿನಗೆ ಬೇಕಾದಂತೆ ನನ್ನನ್ನು ಸೇವಿಸು.
14.5.22
एवमुक्तः स करकव्य देवराज्ञा बृहस्पतिः ।
मुहूर्तमिव सञ्चिन्त्य देवराजानमब्रवीत् ॥ १४.५.२२ ॥
ಕರಕವ್ಯನೇ, ದೇವರಾಜನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು ಬೃಹಸ್ಪತಿಯು ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಆಲೋಚಿಸಿ ದೇವರಾಜನಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು.
14.5.23
त्वं भूतानामधिपतिस्त्वयि लोकाः प्रतिष्ठिताः ।
नमुचेर्विश्वरूपस्य निहन्ता त्वं बलस्य च ॥ १४.५.२३ ॥
ನೀನು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಅಧಿಪತಿ; ನಿನ್ನಲ್ಲಿಯೇ ಲೋಕಗಳು ನೆಲೆಗೊಂಡಿವೆ. ನಮುಚಿ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವರೂಪನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದವನು ನೀನು; ಬಲನನ್ನೂ ಸಂಹರಿಸಿದವನು ನೀನೇ.
14.5.24
त्वमाजहर्थ् देवानामेको वीरश्रियं पराम् ।
त्वं बिभर्षि भुवं द्यां च सदैव बलसूदन ॥ १४.५.२४ ॥
ನೀನು ಒಬ್ಬನೇ ದೇವತೆಗಳ ಪರಮ ವೀರಶ್ರೀಯನ್ನು ಪಡೆದಿರುವೆ; ಬಲಸೂದನನೇ, ನೀನು ಸದಾ ಭೂಮಿಯನ್ನೂ ಆಕಾಶವನ್ನೂ ಧರಿಸುತ್ತೀಯೆ.
14.5.25
परोहित्यं कथं कृत्वा तव देवगणेश्वर ।
याजयेयमहं मर्त्यं मरुत्तं पाकशासन ॥ १४.५.२५ ॥
ದೇವಗಣಗಳ ಒಡೆಯನೇ, ನಿನ್ನ ಪುರೋಹಿತನಾಗಿದ್ದುಕೊಂಡು, ಮರ್ತ್ಯನಾದ ಮರುತ್ತನಿಗೆ ನಾನು ಹೇಗೆ ಯಾಗ ಮಾಡಿಸಲಿ? ಓ ಪಾಕಶಾಸನ!
14.5.26
समाश्वसिहि देवेन्द्र नाहं मर्त्यस्य कर्हिचित् ।
ग्रहीष्यामि स्रुवं यज्ञे शृणु चेदं वचो मम ॥ १४.५.२६ ॥
ದೇವೇಂದ್ರನೇ, ಸಮಾಧಾನಗೊಳ್ಳು! ನಾನು ಎಂದಿಗೂ ಮರ್ತ್ಯನ ಯಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ರುವವನ್ನು ಹಿಡಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ಈ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳು.
14.5.27
हिरण्यरेता नोष्णः स्यात्परिवर्तेत मेदिनी ।
भासं तु न रविः कुर्यान्न तु सत्यं चलेन्मयि ॥ १४.५.२७ ॥
ಸೂರ್ಯನು ಬಿಸಿಯಿಲ್ಲದವನಾಗಲಿ, ಭೂಮಿ ತಿರುಗಿ ಬೀಳಲಿ, ಸೂರ್ಯನು ಬೆಳಕನ್ನು ನೀಡದಿರಲಿ; ಆದರೆ ನನ್ನಲ್ಲಿ ಸತ್ಯ ಎಂದಿಗೂ ಅಲುಗದು.
14.5.28
बृहस्पतिवचःक श्रुत्वा शक्रो विगतमत्सरः ।
प्रशस्यैनं विवेशाथ स्वमेव भवनं तदा ॥ १४.५.२८ ॥
ಬೃಹಸ್ಪತಿಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಮತ್ಸರವಿಲ್ಲದ ಇಂದ್ರನು ಅವನನ್ನು ಹೊಗಳಿ, ಆಗ ತನ್ನದೇ ಭವನವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.