മഹാഭാരതം · അധ്യായം 14.5
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.5.1
पथंवीर्यः समभवत्स राजा ददतांवरः ।
कथं च जातरूपेण समयुज्यत वै नृपः ॥ १४.५.१ ॥
ഭൂമിയുടെ അധിപനായ ആ രാജാവ് ദാനശീലരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായിരുന്നു. ആ രാജാവ് സ്വർണ്ണവുമായി എങ്ങനെ ബന്ധപ്പെട്ടു?
14.5.2
क्व च तत्सांप्रतं द्रव्यं भगवन्नवतिष्ठते ।
कथं च शक्यमस्माभिस्तदवाप्नुं तचपोधन ॥ १४.५.२ ॥
ഭഗവാനേ, ആ സമ്പത്ത് ഇപ്പോൾ എവിടെ ഇരിക്കുന്നു? തപോധനാ, അത് ഞങ്ങൾക്ക് എങ്ങനെ നേടാൻ കഴിയും?
14.5.3
असुराश्चैव देवाश्च दक्षस्यासन्प्रजापतेः ।
अपत्यं बहुलं तात तेऽस्पर्धन्त परस्परम् ॥ १४.५.३ ॥
പ്രജാപതിയായ ദക്ഷന്റെ സന്തതികൾ അസുരന്മാരും ദേവന്മാരുമായിരുന്നു. പ്രിയനേ, അവരുടെ സന്താനം വളരെയധികമായിരുന്നു; അവർ പരസ്പരം മത്സരിച്ചു.
14.5.4
तथैवाङ्गिरसः पुत्रौ पितृतुल्यौ बभूवतुः ।
बृहस्पतिर्बृहत्तेजाः संवर्तश्च तपोधनः ॥ १४.५.४ ॥
അതുപോലെ അംഗിരസിന്റെ രണ്ടു പുത്രന്മാർ പിതാവിന് തുല്യരായിരുന്നു — മഹാതേജസ്വിയായ ബൃഹസ്പതിയും തപോധനനായ സംവർത്തനും.
14.5.5
तावति स्पर्धिनौ राजन्पृथगास्तां परस्परम् ।
बृहस्पतिः स संवर्तं बाधते स्म पुनःपुनः ॥ १४.५.५ ॥
രാജാവേ, ആ ഇരുവരും അത്യന്തം മത്സരബുദ്ധികളായി പരസ്പരം അകന്നു കഴിഞ്ഞു. ബൃഹസ്പതി സംവർത്തനെ പലതവണ പീഡിപ്പിച്ചു.
14.5.6
स बाध्यमानः सततं भ्रात्रा ज्येष्ठेन भारत ।
अर्थानुत्सृज्य दिग्वासा वने वासमरोचयत् ॥ १४.५.६ ॥
ഭാരതാ, മൂത്ത സഹോദരനാൽ നിരന്തരം പീഡിപ്പിക്കപ്പെട്ട അദ്ദേഹം സമ്പത്ത് ഉപേക്ഷിച്ച് ദിഗംബരനായി കാട്ടിൽ വസിക്കാൻ ഇഷ്ടപ്പെട്ടു.
14.5.7
वासवोऽप्यसुरान्सर्वान्विजित्य च निपात्य च ।
इन्द्रत्वं प्राप्य लोकेषु ततो वव्रे पुरोहितम् ॥ १४.५.७ ॥
വാസവനും എല്ലാ അസുരന്മാരെയും ജയിച്ച് വധിച്ച് ഇന്ദ്രത്വം നേടിയ ശേഷം ഒരു പുരോഹിതനെ തിരഞ്ഞെടുത്തു.
14.5.8
पुत्रमङ्गिरसो ज्येष्ठं विप्रज्येष्ठं बृहस्पतिम् ।
याज्यस्त्वङ्गिरसः पूर्वमासीद्राजा करंधमः ॥ १४.५.८ ॥
അംഗിരസിന്റെ മൂത്ത പുത്രനും ബ്രാഹ്മണരിൽ ശ്രേഷ്ഠനുമായ ബൃഹസ്പതിയെ (അവൻ തിരഞ്ഞെടുത്തു). മുൻകാലത്ത് അംഗിരസ് വംശജരായിരുന്നു യാജകർ; രാജാവ് കരന്ധമൻ.
14.5.9
वीर्येणाप्रतिमो लोके वृत्तेन च बलेन च ।
शतक्रतुरिवौजस्वी धर्मात्मा संशितव्रतः। ॥ १४.५.९ ॥
അവൻ വീര്യത്തിലും ആചാരത്തിലും ബലത്തിലും ലോകത്തിൽ അതുല്യനായിരുന്നു; ഇന്ദ്രനെപ്പോലെ തേജസ്വി, ധർമ്മാത്മാവ്, ദൃഢവ്രതൻ.
14.5.10
वाहनं यस्य योधाश्च मित्राणि विविधानि च ।
शयनानि च मुख्यानि महार्हाणि च सर्वशः ॥ १४.५.१० ॥
അവന് വാഹനങ്ങളും യോദ്ധാക്കളും പലവിധ മിത്രങ്ങളും ഉത്കൃഷ്ടവും അത്യന്തം വിലപിടിപ്പുള്ളതുമായ ശയ്യകളും എല്ലാവിധത്തിലും ഉണ്ടായിരുന്നു.
14.5.11
ध्यानादेवाभवद्राजन्मुखवातेन सर्वशः ।
स गुणैः पार्थिवान्सर्वान्वशे चक्रे नराधिपः ॥ १४.५.११ ॥
രാജാവേ, അവൻ ധ്യാനത്താലും വാക്കിന്റെ ശക്തിയാലും പൂർണ്ണമായി സമർത്ഥനായി. ആ നരാധിപൻ തന്റെ ഗുണങ്ങളാൽ എല്ലാ രാജാക്കന്മാരെയും വശത്താക്കി.
14.5.12
संजीव्य कालमिष्टं च सशरीरो दिवं गतः ।
बभूव तस्य पुत्रस्तु ययातिरिव धर्मवित् ॥ १४.५.१२ ॥
ഇഷ്ടമായ കാലം ജീവൻ നിലനിർത്തി അവൻ ശരീരത്തോടെ സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് പോയി. അവന്റെ പുത്രൻ യയാതിയെപ്പോലെ ധർമ്മജ്ഞനായിരുന്നു.
14.5.13
अविक्षिन्नाम शत्रुंजित्स वशे कृतवान्महीम् ।
विक्रमेण गुणैश्चैव पितेवासीत्स पार्थिवः ॥ १४.५.१३ ॥
അവിക്ഷിത് എന്ന പേരുള്ള, ശത്രുക്കളെ ജയിച്ച അവൻ ഭൂമിയെ തന്റെ വശത്താക്കി. വീര്യത്തിലും ഗുണങ്ങളിലും അവൻ പിതാവിനെപ്പോലെയായിരുന്നു.
14.5.14
तस्य वासवतुल्योऽभून्मरुत्तो नाम वीर्यवान् ।
पुत्रस्तमनुरक्ताऽभूत्पृथिवी सागराम्बरा ॥ १४.५.१४ ॥
അവന്റെ പുത്രൻ മരുത്തൻ എന്ന പേരുള്ള, ഇന്ദ്രനു തുല്യനായ വീര്യവാനായിരുന്നു. സമുദ്രങ്ങളെ വസ്ത്രമാക്കിയ ഭൂമി അവനോട് അനുരക്തയായി.
14.5.15
स्पर्धते स स्म सततं देवराजेन नित्यदा ।
वासवोऽपि मरुत्तेनि स्पर्धते पाण्डुनन्दन ॥ १४.५.१५ ॥
അവൻ എപ്പോഴും ദേവരാജനോട് മത്സരിച്ചു. ഓ പാണ്ഡുനന്ദനാ! ഇന്ദ്രനും മരുത്തനോട് മത്സരിച്ചു.
14.5.16
शुचिः स गुणवानासीन्मरुत्तः पृथिवीपतिः ।
यतमानोपि यं शक्रो न विशेषयति स्म ह ॥ १४.५.१६ ॥
ശുദ്ധനും ഗുണവാനുമായ ആ ഭൂപതി മരുത്തനായിരുന്നു. ശ്രമിച്ചിട്ടും ശക്രന് (ഇന്ദ്രന്) അവനെ മറികടക്കാനായില്ല.
14.5.17
सोऽशक्नुवन्विशेषाय समाहूय बृहस्पतिम् ।
उवाचेदं वचो देवैः सहितो हरिवाहनः ॥ १४.५.१७ ॥
അവനെ മറികടക്കാനാകാതെ, ബൃഹസ്പതിയെ വിളിച്ച്, ദേവന്മാരോടൊപ്പം ഹരിവാഹനൻ (ഇന്ദ്രൻ) ഈ വാക്ക് പറഞ്ഞു.
14.5.18
बृहस्पते मरुत्तस्य मा स्म कार्षीः कथञ्चन ।
दैवं कर्माथ पित्र्यं वा कर्तासि मम चेत्प्रियम् ॥ १४.५.१८ ॥
ഓ ബൃഹസ്പതേ! മരുത്തനുവേണ്ടി ഒരു വിധത്തിലും ദൈവകർമമോ പിതൃകർമമോ ചെയ്യരുത്; നീ എനിക്ക് പ്രിയം ചെയ്യാൻ ഇച്ഛിക്കുന്നുവെങ്കിൽ.
14.5.19
अहं हि त्रिषु लोकेषु सुराणां च बृहस्पते ।
इन्द्रत्वं प्राप्तवानेको मरुत्तस्तु महीपतिः ॥ १४.५.१९ ॥
ബൃഹസ്പതേ, മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും ദേവന്മാർക്കിടയിലും ഇന്ദ്രപദവി നേടിയവൻ ഞാൻ മാത്രമാണ്; മരുത്തനോ ഭൂമിയുടെ രാജാവ് മാത്രം.
14.5.20
कथं ह्यमर्त्यं ब्रह्मंस्त्वं याजयित्वा सुराधिपम् ।
याजयेर्मृत्युसंयुक्तं मरुत्तमविशङ्कया ॥ १४.५.२० ॥
ബ്രാഹ്മണാ, അമരനായ ദേവാധിപനെ യാഗം ചെയ്യിച്ചിട്ട്, മൃത്യുബാധിതനായ മരുത്തനെ എങ്ങനെ നിസ്സംശയം യാഗം ചെയ്യിക്കും?
14.5.21
मां वा वृणीष्व भद्रं ते मरुत्तं वा महीपतिम् ।
परित्यज्य मरुत्तं वा यथाजोषं भजस्व माम् ॥ १४.५.२१ ॥
നിനക്ക് മംഗളം ഭവിക്കട്ടെ! എന്നെ വരിക്കുക, അല്ലെങ്കിൽ ഭൂപതിയായ മരുത്തനെ വരിക്കുക; മരുത്തനെ ഉപേക്ഷിച്ച് നിനക്കിഷ്ടമുള്ളതുപോലെ എന്നെ സേവിക്കുക.
14.5.22
एवमुक्तः स करकव्य देवराज्ञा बृहस्पतिः ।
मुहूर्तमिव सञ्चिन्त्य देवराजानमब्रवीत् ॥ १४.५.२२ ॥
കരകവ്യാ, ദേവരാജൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ ബൃഹസ്പതി ഒരു നിമിഷം ആലോചിച്ചിട്ട് ദേവരാജനോട് പറഞ്ഞു.
14.5.23
त्वं भूतानामधिपतिस्त्वयि लोकाः प्रतिष्ठिताः ।
नमुचेर्विश्वरूपस्य निहन्ता त्वं बलस्य च ॥ १४.५.२३ ॥
നീ ഭൂതങ്ങളുടെ അധിപതിയാണ്; നിന്നിലാണ് ലോകങ്ങൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. നമുചിയെയും വിശ്വരൂപനെയും വധിച്ചവൻ നീയാണ്; ബലനെയും വധിച്ചവൻ നീയാണ്.
14.5.24
त्वमाजहर्थ् देवानामेको वीरश्रियं पराम् ।
त्वं बिभर्षि भुवं द्यां च सदैव बलसूदन ॥ १४.५.२४ ॥
നീ മാത്രമാണ് ദേവന്മാരുടെ പരമമായ വീരശ്രീ നേടിയത്; ബലസൂദനാ, നീ എപ്പോഴും ഭൂമിയെയും ആകാശത്തെയും താങ്ങുന്നു.
14.5.25
परोहित्यं कथं कृत्वा तव देवगणेश्वर ।
याजयेयमहं मर्त्यं मरुत्तं पाकशासन ॥ १४.५.२५ ॥
ദേവഗണങ്ങളുടെ നാഥാ, നിനക്ക് പുരോഹിതനായിരിക്കെ, മർത്യനായ മരുത്തനെ ഞാൻ എങ്ങനെ യാഗം ചെയ്യിക്കും? ഹേ പാകശാസനാ!
14.5.26
समाश्वसिहि देवेन्द्र नाहं मर्त्यस्य कर्हिचित् ।
ग्रहीष्यामि स्रुवं यज्ञे शृणु चेदं वचो मम ॥ १४.५.२६ ॥
ദേവേന്ദ്രാ, ആശ്വസിക്കുക! മർത്യന്റെ യാഗത്തിൽ ഞാൻ ഒരിക്കലും സ്രുവം പിടിക്കില്ല. എന്റെ ഈ വാക്ക് കേൾക്കുക.
14.5.27
हिरण्यरेता नोष्णः स्यात्परिवर्तेत मेदिनी ।
भासं तु न रविः कुर्यान्न तु सत्यं चलेन्मयि ॥ १४.५.२७ ॥
സൂര്യൻ ചൂടില്ലാത്തവനാകട്ടെ, ഭൂമി മറിഞ്ഞുപോകട്ടെ, സൂര്യൻ പ്രകാശം നൽകാതിരിക്കട്ടെ; എങ്കിലും എന്നിൽ സത്യം ഒരിക്കലും ഇളകില്ല.
14.5.28
बृहस्पतिवचःक श्रुत्वा शक्रो विगतमत्सरः ।
प्रशस्यैनं विवेशाथ स्वमेव भवनं तदा ॥ १४.५.२८ ॥
ബൃഹസ്പതിയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, അസൂയ നീങ്ങിയ ഇന്ദ്രൻ അദ്ദേഹത്തെ പ്രശംസിച്ച് അപ്പോൾ സ്വന്തം ഭവനത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.