Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 14.52

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

14.52.1

ततोऽभ्यनोदयत्कृष्णो युज्यतामिति दारुकम् ।
मुहूर्तादिव चाचष्ट युक्तमित्येव दारुकः ॥ १४.५२.१ ॥

ତା'ପରେ କୃଷ୍ଣ ଦାରୁକଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ରଥ ଯୋଡ଼।' କ୍ଷଣମାତ୍ରରେ ଦାରୁକ ଜଣାଇଲେ, 'ଯୋଡ଼ା ହୋଇଛି।'

14.52.2

तथैव चानुयात्राणि चोदयामास पाण्डवः ।
सन्नह्यध्वं प्रयास्यामो नगर गजसाह्वयम् ॥ १४.५२.२ ॥

ସେହିପରି ପାଣ୍ଡବ ଅନୁଚରମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଆଦେଶ ଦେଲେ, 'ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୁଅ, ଆମେ ଗଜସାହ୍ୱୟ ନଗରକୁ ଯିବା।'

14.52.3

इत्युक्ताः सैनिकास्ते तु सज्जीभूता विशाम्पते ।
आचख्युः सज्जमित्येवं पार्थायामिततेजसे ॥ १४.५२.३ ॥

ହେ ବିଶାମ୍ପତି, ଏପରି କୁହାଯାଇ ସେହି ସୈନିକମାନେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇ ଅମିତତେଜା ପାର୍ଥଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅଛି।'

14.52.4

ततस्तौ रथमास्थाय प्रयातौ कृष्णपाण्डवौ ।
विकुर्वाणौ कताश्चित्राः प्रीयमाणौ विशाम्पते ॥ १४.५२.४ ॥

ତା'ପରେ ସେହି ଦୁଇଜଣ, କୃଷ୍ଣ ଓ ପାଣ୍ଡବ, ରଥରେ ଚଢ଼ି ଯାତ୍ରା କଲେ। ହେ ବିଶାମ୍ପତି, ସେମାନେ ବିଚିତ୍ର କୌଶଳ ଦେଖାଇ ଆନନ୍ଦିତ ଥିଲେ।

14.52.5

रथस्थं तु महातेजा वासुदेवं धनञ्जयः ।
पुनरेवाब्रवीद्वाक्यमिदं भरतसत्तम ॥ १४.५२.५ ॥

ରଥରେ ବସିଥିବା ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ମହାତେଜସ୍ୱୀ ଧନଞ୍ଜୟ ପୁଣି ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ, 'ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ!'

14.52.6

त्वत्प्रसादाज्ज्यः प्राप्तो राज्ञा वृष्णिकुलोद्वह ।
निहताः शत्रवश्चापि प्राप्तं राज्यमकण्टकम् ॥ १४.५२.६ ॥

ହେ ବୃଷ୍ଣିକୁଳର ଧାରକ! ତୁମ ଅନୁଗ୍ରହରେ ରାଜା ବିଜୟ ପାଇଲେ, ଶତ୍ରୁମାନେ ନିହତ ହେଲେ, ଏବଂ ନିଷ୍କଣ୍ଟକ ରାଜ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲା।

14.52.7

नाथवन्तश्च भवता पाण्डवा मधुसूदन ।
भवन्तं प्लवमासाद्य तीर्णाः स्म कुरुसागरम्।
भक्तांस्त्वमाश्रितानस्मान्पालयामुत्र चेह च। ॥ १४.५२.७ ॥

ହେ ମଧୁସୂଦନ, ଆପଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କର ରକ୍ଷକ ଅଛନ୍ତି। ଆପଣଙ୍କୁ ଭେଳା କରି ଆମେ କୁରୁସାଗର ପାର ହୋଇଛୁ। ଭକ୍ତ ଏବଂ ଆପଣଙ୍କ ଶରଣାଗତ ଆମକୁ ଏଠାରେ ଓ ସେଠାରେ ଆପଣ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।

14.52.8

विश्वकर्मन्नमस्तेऽस्तु विश्वात्मन्विश्वसत्तम ।
तथा त्वामभिजानामि तथा चाहं भवान्मतः ॥ १४.५२.८ ॥

ହେ ବିଶ୍ୱକର୍ମନ୍, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ହେ ବିଶ୍ୱାତ୍ମନ୍, ହେ ବିଶ୍ୱେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ସେହିପରି ଜାଣେ, ଏବଂ ଆପଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ମୁଁ ସେହିପରି ଗଣିତ।

14.52.9

त्वत्तेजःसम्भवो नित्यं हुताशो मधुसूदन ।
रतिः क्रीडामयी तुभ्यं माया ते रोदसी विभो ॥ १४.५२.९ ॥

ହେ ମଧୁସୂଦନ, ଆପଣଙ୍କ ତେଜରୁ ସର୍ବଦା ଅଗ୍ନି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ଆପଣଙ୍କ ରତି କ୍ରୀଡାମୟ। ହେ ବିଭୋ, ଆପଣଙ୍କ ମାୟା ହିଁ ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀ।

14.52.10

त्वयि सर्वमिदं विश्वं यदिदं स्थाणु जङ्गमम् ।
त्वं हि सर्वं विकुरुषे भूतग्रामं चतुर्विधम् ॥ १४.५२.१० ॥

ସ୍ଥିର ଓ ଚଳନ୍ତି ଏହି ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ଆପଣଙ୍କଠାରେ ଅଛି। ଆପଣ ହିଁ ଚାରି ପ୍ରକାରର ଭୂତଗ୍ରାମକୁ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି।

14.52.11

पृथिवीं चान्तरिक्षं च तथा स्थावरजङ्गमम् ।
हसिंतं तेऽमला ज्योत्स्ना ऋतवश्चेन्द्रियाणि ते ॥ १४.५२.११ ॥

ପୃଥିବୀ ଓ ଅନ୍ତରିକ୍ଷ, ଏବଂ ସ୍ଥାବର-ଜଙ୍ଗମ ସବୁ ଆପଣଙ୍କ ହାସ୍ୟ; ଆପଣଙ୍କ ନିର୍ମଳ ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନା, ଋତୁସମୂହ ଓ ଆପଣଙ୍କ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ।

14.52.12

प्राणो वायुः सततगः क्रोधो मृत्युः सनातनः ।
प्रसादे चापि पद्मा श्रीर्नित्यं त्वयि महामते ॥ १४.५२.१२ ॥

ସର୍ବଦା ଗତିଶୀଳ ବାୟୁ ହିଁ ପ୍ରାଣ; କ୍ରୋଧ ଓ ସନାତନ ମୃତ୍ୟୁ ମଧ୍ୟ ଆପଣ। ହେ ମହାମତି, ପ୍ରସାଦରେ ପଦ୍ମା ଓ ଶ୍ରୀ ସର୍ବଦା ଆପଣଙ୍କଠାରେ।

14.52.13

रतिस्तुष्टिर्धृतिः क्षान्तिर्मतिः कान्तिश्चराचरम् ।
त्वमेवेह युगान्तेषु निधनं प्रोच्यसेऽनध ॥ १४.५२.१३ ॥

ରତି, ତୁଷ୍ଟି, ଧୃତି, କ୍ଷାନ୍ତି, ମତି, କାନ୍ତି—ଚରାଚର ଆପଣ ହିଁ। ଯୁଗାନ୍ତରେ ଆପଣ ହିଁ ନିଧନ ବୋଲି କଥିତ, ହେ ନିଷ୍ପାପ।

14.52.14

सुदीर्घेणापि कालेन न ते शक्या गुणा मया ।
आत्मा च परमो वक्तुं नमस्ते नलिनेक्षण ॥ १४.५२.१४ ॥

ବହୁ ଦୀର୍ଘ କାଳରେ ମଧ୍ୟ ମୋ ଦ୍ୱାରା ଆପଣଙ୍କ ଗୁଣ କହି ହେବ ନାହିଁ, କିମ୍ବା ଆପଣଙ୍କର ପରମ ଆତ୍ମା। ହେ କମଳନୟନ, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।

14.52.15

विदितो मे सुदुर्धर्ष नारदाद्देवलात्तथा ।
कृष्णद्वैपायनाच्चेव तथा कुरुपितामहात् ॥ १४.५२.१५ ॥

ହେ ଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଷ, ନାରଦଙ୍କଠାରୁ, ଦେବଳଙ୍କଠାରୁ, କୃଷ୍ଣଦ୍ୱୈପାୟନଙ୍କଠାରୁ ଏବଂ କୁରୁ ପିତାମହଙ୍କଠାରୁ ଏହା ମୁଁ ଜାଣିଛି।

14.52.16

त्वयि सर्वं समासक्तं त्वमेवैको जनेश्वरः ।
यच्चानुग्रहसंयुक्तमेतदुक्तं त्वयाऽनघ ॥ १४.५२.१६ ॥

ସବୁ ଆପଣଙ୍କଠାରେ ଆଶ୍ରିତ; ଆପଣ ଏକାକୀ ଜନେଶ୍ୱର। ହେ ନିଷ୍ପାପ, ଅନୁଗ୍ରହ ସହିତ ଆପଣ ଯାହା କହିଲେ, ତାହା ମଧ୍ୟ।

14.52.17

एतत्सर्वमहं सम्यगाचरिष्ये जनार्दन ।
इदं चाद्भुतमत्यन्तं कृतमस्मत्प्रियेप्सया ॥ १४.५२.१७ ॥

ହେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ଏହା ସବୁ ମୁଁ ସମ୍ୟକ ରୂପେ ସମ୍ପାଦନ କରିବି। ଆମ ପ୍ରିୟଙ୍କ ଇଚ୍ଛାରେ କରାଯାଇଥିବା ଏହି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅଦ୍ଭୁତ କର୍ମ ମଧ୍ୟ।

14.52.18

यत्पापो निहतः सङ्ख्ये कौरव्यो धृतराष्ट्रजः ।
त्वया दग्धं हि तत्सैन्यं मया विजितमाहवे ॥ १४.५२.१८ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ନିହତ ସେଇ ପାପୀ କୌରବ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ର—ତାଙ୍କ ସେହି ସେନା ଆପଣ ଦଗ୍ଧ କଲେ; ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ତାହା ଜିତିଲି।

14.52.19

भवता तत्कृतं कर्म येनावाप्तो जयो मया ।
दुर्योधनस्य सङ्ग्रामे तव बुद्धिपराक्रमैः ॥ १४.५२.१९ ॥

ଆପଣ କରିଥିବା ସେହି କର୍ମ ଦ୍ୱାରା, ଆପଣଙ୍କ ବୁଦ୍ଧି ଓ ପରାକ୍ରମ ଦ୍ୱାରା, ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ସହ ଯୁଦ୍ଧରେ ମୁଁ ବିଜୟ ପାଇଲି।

14.52.20

कर्णस्य च वधोपायो यथावत्सम्प्रदर्शितः ।
सैन्धवस्य च पापस्य भूरिश्रवस एव च ॥ १४.५२.२० ॥

କର୍ଣ୍ଣ ବଧର ଉପାୟ ମଧ୍ୟ ଯଥାବତ୍ ଦେଖାଯାଇଥିଲା, ଏବଂ ପାପୀ ସୈନ୍ଧବ ଓ ଭୂରିଶ୍ରବାଙ୍କ ବଧର ଉପାୟ ମଧ୍ୟ।

14.52.21

तस्मात्त्वमेव सञ्चिन्त्य हितं कुरु यथा तथा ।
अहं च प्रीयमाणेन त्वया देवकिनन्दन।
यदुक्तस्तत्करिष्यामि न हि मेऽत्र विचारणा ॥ १४.५२.२१ ॥

ତେଣୁ ଆପଣ ହିଁ ଭଲ ଭାବେ ଚିନ୍ତା କରି ଯାହା ହିତକର ତାହା କରନ୍ତୁ। ହେ ଦେବକୀନନ୍ଦନ, ଆପଣ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ଯାହା କହିବେ ମୁଁ ତାହା କରିବି; ଏଥିରେ ମୋର କୌଣସି ବିଚାର ନାହିଁ।

14.52.22

राजानं च समासाद्य धर्मात्मानं युधिष्ठिरम् ।
चोदयिष्यामि धर्मज्ञ गमनार्थं तवानघ ॥ १४.५२.२२ ॥

ଧର୍ମାତ୍ମା ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ହେ ଧର୍ମଜ୍ଞ, ହେ ନିଷ୍ପାପ, ଆପଣଙ୍କ ଗମନ ପାଇଁ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରେରଣା ଦେବି।

14.52.23

आहृतं हि ममैतत्ते द्वारकागमनं प्रभो ।
अचिरादेव द्रष्टा त्वं मातुलं मे जनार्दन।
बलदेवं च दुर्धर्षं तथाऽन्यान्वृष्णिपुङ्गवान् ॥ १४.५२.२३ ॥

ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରକା ଗମନର ଏହି କଥା ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ଆଣିଛି। ହେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ଶୀଘ୍ର ଆପଣ ମୋ ମାମୁଁଙ୍କୁ, ଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଷ ବଳଦେବଙ୍କୁ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ବୃଷ୍ଣିଶ୍ରେଷ୍ଠମାନଙ୍କୁ ଦେଖିବେ।

14.52.24

एवं सम्भाषमाणौ तौ प्राप्तौ वारणसाह्वयम् ।
तथा विविशतुश्चोभौ सम्प्रहृष्टनराकुलम् ॥ १४.५२.२४ ॥

ଏହିପରି କଥାବାର୍ତ୍ତା କରି ସେମାନେ ଦୁହେଁ ବାରଣସାହ୍ୱୟ ନଗରରେ ପହଞ୍ଚିଲେ; ଏବଂ ଆନନ୍ଦିତ ଲୋକଙ୍କରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ସେହି ନଗରରେ ଦୁହେଁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

14.52.25

तौ गत्वा धृतराष्ट्रस्य गृहं शक्रगृहोपमम् ।
ददृशाते महाराज धृतराष्ट्रं जनेश्वरम् ॥ १४.५२.२५ ॥

ସେ ଦୁହେଁ ଇନ୍ଦ୍ରଭବନ ସଦୃଶ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ଗୃହକୁ ଯାଇ, ହେ ମହାରାଜ, ଜନେଶ୍ୱର ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।

14.52.26

विदुरं च महाबुद्धिं राजानं च युधिष्ठिरम् ।
भीमसेनं च दुर्धर्षं माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ ॥ १४.५२.२६ ॥

ମହାବୁଦ୍ଧି ବିଦୁର, ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଦୁର୍ଧର୍ଷ ଭୀମସେନ ଏବଂ ମାଦ୍ରୀର ଦୁଇ ପାଣ୍ଡବ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ସେମାନେ ଦେଖିଲେ।

14.52.27

धृतराष्ट्रमुपासीनं युयुत्सुं चापराजितम् ।
गान्धारीं च महाप्रज्ञां पृथा कृष्णां च भामिनीम् ॥ १४.५२.२७ ॥

ବସିଥିବା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ଅପରାଜିତ ଯୁଯୁତ୍ସୁ, ମହାପ୍ରଜ୍ଞା ଗାନ୍ଧାରୀ, ପୃଥା ଏବଂ ତେଜସ୍ୱିନୀ କୃଷ୍ଣାଙ୍କୁ ସେମାନେ ଦେଖିଲେ।

14.52.28

सुभद्राद्याश्च ताः सर्वा भरतानां स्त्रियस्तथा ।
ददृशाते स्त्रियः सर्वा गान्धारीपरिचारिकाः ॥ १४.५२.२८ ॥

ସୁଭଦ୍ରା ପ୍ରମୁଖ ଭରତବଂଶର ସମସ୍ତ ସ୍ତ୍ରୀ ଏବଂ ଗାନ୍ଧାରୀଙ୍କ ସମସ୍ତ ପରିଚାରିକାଙ୍କୁ ସେମାନେ ଦେଖିଲେ।

14.52.29

ततः समेत्य राजानं धृतराष्ट्रमरिंदमौ ।
निवेद्य नामधेये स्वे तस्य पादावगृह्णताम् ॥ १४.५२.२९ ॥

ତା'ପରେ ସେହି ଦୁଇ ଶତ୍ରୁଦମନ ରାଜା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ନିଜର ନାମ ଜଣାଇ ତାଙ୍କ ଚରଣ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ।

14.52.30

गान्धार्याश्च पृथायाश्च धर्मराजस्य चैव हि ।
भीमस्य च महात्मानौ तथा पादावगृह्णताम् ॥ १४.५२.३० ॥

ଗାନ୍ଧାରୀ, ପୃଥା, ଧର୍ମରାଜ ଏବଂ ଭୀମଙ୍କ ଚରଣ ମଧ୍ୟ ସେହି ଦୁଇ ମହାତ୍ମା ସେହିପରି ସ୍ପର୍ଶ କଲେ।

14.52.31

क्षत्तारं चापि सङ्गृह्य पृष्ट्वा कुशलमव्ययम् ।
परिष्वज्य महात्मानं वेश्यापुत्रं महारथम्।
तैः सार्धं नृपतिं वृद्धं ततस्तौ पर्युपासताम् ॥ १४.५२.३१ ॥

ପରେ ସେମାନେ କ୍ଷତ୍ତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ତାଙ୍କର ଅବ୍ୟୟ କୁଶଳ ପଚାରିଲେ; ମହାତ୍ମା, ବେଶ୍ୟାପୁତ୍ର, ମହାରଥୀ ତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ। ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ସେହି ଦୁଇ ଜଣ ବୃଦ୍ଧ ରାଜାଙ୍କର ସେବା କଲେ।

14.52.32

ततो निशि महाराजो धृतराष्ट्रः कुरूद्वहान् ।
जनार्दनं च मेधावी व्यसर्जयत वै गृहान् ॥ १४.५२.३२ ॥

ପରେ ରାତ୍ରିରେ ମହାରାଜ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠମାନଙ୍କୁ ଓ ମେଧାବୀ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ଘରକୁ ବିଦାୟ ଦେଲେ।

14.52.33

तेऽनुज्ञाता नृपतिना ययुः स्वं स्वं निवेशनम् ।
धनंजयगृहानेव ययौ कृष्णस्तु वीर्यवान् ॥ १४.५२.३३ ॥

ରାଜାଙ୍କ ଅନୁମତି ନେଇ ସେମାନେ ପ୍ରତ୍ୟେକେ ନିଜ ନିଜ ବାସସ୍ଥାନକୁ ଗଲେ; କିନ୍ତୁ ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ କୃଷ୍ଣ ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କ ଗୃହକୁ ହିଁ ଗଲେ।

14.52.34

तत्रार्चितो यथान्यायं सर्वकामैरुपस्थितः ।
कृष्णः सुष्वाप मेधावी धनंजयसहायवान् ॥ १४.५२.३४ ॥

ସେଠାରେ ଯଥାବିଧି ସତ୍କୃତ ଓ ସର୍ବ ଇଚ୍ଛାରେ ସେବିତ ମେଧାବୀ କୃଷ୍ଣ ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ସାଥୀ କରି ଶୟନ କଲେ।

14.52.35

प्रभातायां तु शर्वर्यां कृत्वा पौर्वाह्णिकीं क्रियाम् ।
धर्मराजस्य भनं जग्मतुः परमार्चितौ।
यत्रास्ते स सहामात्यो धर्मराजो महाबलः ॥ १४.५२.३५ ॥

ପ୍ରଭାତ ହେଲେ ପୂର୍ବାହ୍ନ କ୍ରିୟା ସାରି ପରମ ସତ୍କୃତ ସେ ଦୁଇ ଜଣ ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ଭବନକୁ ଗଲେ; ସେଠାରେ ଅମାତ୍ୟମାନଙ୍କ ସହିତ ମହାବଳ ଧର୍ମରାଜ ଥିଲେ।

14.52.36

तौ प्रविश्य महात्मानौ तद्गृहं परमार्चितम् ।
धर्मराजं ददृशतुर्देवराजमिवाश्विनौ ॥ १४.५२.३६ ॥

ସେ ଦୁଇ ମହାତ୍ମା ସେହି ପରମ ସତ୍କୃତ ଭବନରେ ପ୍ରବେଶ କରି ଧର୍ମରାଜଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଯେପରି ଦୁଇ ଅଶ୍ୱିନୀକୁମାର ଦେବରାଜ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖନ୍ତି।

14.52.37

समासाद्य तु राजानं वार्ष्णेयकुरुपुङ्गवौ ।
निषीदतुरनुज्ञातौ प्रीयमाणेन तेन तौ ॥ १४.५२.३७ ॥

ରାଜାଙ୍କ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚି ବୃଷ୍ଣିବଂଶୀୟ ଓ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦୁହେଁ ତାଙ୍କ ଅନୁମତିରେ ବସିଲେ; ସେ ପ୍ରସନ୍ନ ଥିଲେ।

14.52.38

ततः स राजा मेधावी विवक्षू प्रेक्ष्य तावुभौ ।
प्रोवाच वदतां श्रेष्ठो वचनं राजसत्तमः ॥ १४.५२.३८ ॥

ତା'ପରେ ସେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ରାଜା, କହିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ସେହି ଦୁହିଁଙ୍କୁ ଦେଖି, ବକ୍ତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତମ ହୋଇ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।

14.52.39

विवक्षू हि युवां मन्ये वीरौ यदुकुरूद्वहौ ।
ब्रूतं कर्तास्मि सर्वं वां नचिरान्मा विचार्यताम् ॥ १४.५२.३९ ॥

ମୁଁ ଭାବୁଛି ତୁମେ ଦୁହେଁ କହିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ, ହେ ଯଦୁ ଓ କୁରୁ ବଂଶର ଭାର ବହନକାରୀ ବୀରଗଣ। କୁହ, ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ ସବୁ କରିବି; ବିଳମ୍ବ କର ନାହିଁ।

14.52.40

इत्युक्तः फल्गुनस्तत्र धर्मराजानमब्रवीत् ।
विनीतवदुपागम्य वाक्यं वाक्यविशारदः ॥ १४.५२.४० ॥

ଏହିପରି କୁହାଯିବାରୁ ଫାଲ୍ଗୁନ ସେଠାରେ ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ନିକଟକୁ ବିନୟପୂର୍ବକ ଯାଇ, ବାକ୍ୟରେ ନିପୁଣ ହୋଇ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।

14.52.41

अयं चिरोषितो राजन्वासुदेवः प्रतापवान् ।
भवन्तं समनुज्ञाप्य पितरं द्रष्टुमिच्छति ॥ १४.५२.४१ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ଦୀର୍ଘକାଳ ରହିଥିବା ଏହି ପ୍ରତାପୀ ବାସୁଦେବ, ଆପଣଙ୍କ ଅନୁମତି ନେଇ ନିଜ ପିତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ।

14.52.42

स गच्छेदभ्यनुज्ञातो भवता यदि मन्यसे ।
आनर्तनगरीं वीरस्तदनुज्ञातुमर्हसि ॥ १४.५२.४२ ॥

ଯଦି ଆପଣ ଉଚିତ ମନେ କରନ୍ତି, ସେ ଆପଣଙ୍କ ଅନୁମତି ନେଇ ଆନର୍ତ ନଗରକୁ ଯାଇ ପାରିବେ; ହେ ବୀର, ତାଙ୍କୁ ଅନୁମତି ଦେବା ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ଉଚିତ।

14.52.43

पुण्डरीकाक्ष भद्रं ते गच्छ त्वं मदुसूदन ।
पुरीं द्वारवतीमद्य द्रष्टुं शूरसुतं प्रभो ॥ १४.५२.४३ ॥

ହେ ପଦ୍ମନୟନ, ମଧୁସୂଦନ, ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ। ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆଜି ତୁମେ ଦ୍ୱାରବତୀ ନଗରକୁ ଯାଇ ଶୂରସୁତଙ୍କୁ ଦେଖ।

14.52.44

रोचते मे महाबाहो गमनं तव केशव ।
मातुलश्चिरदृष्टो मे त्वया देवी च देवकी ॥ १४.५२.४४ ॥

ହେ ମହାବାହୁ କେଶବ, ତୁମର ଯିବା ମୋତେ ଭଲ ଲାଗୁଛି। ମୋ ମାମୁଁ ଓ ଦେବୀ ଦେବକୀଙ୍କୁ ତୁମେ ବହୁଦିନ ଦେଖିନାହଁ।

14.52.45

समेत्यि मातुलं गत्वा बलदेवं च मानद ।
पूजयेथा महाप्राज्ञ मद्वाक्येन यथाऽर्हतः ॥ १४.५२.४५ ॥

ହେ ମାନଦ, ମାମୁଁଙ୍କୁ ଭେଟି ଓ ବଳଦେବଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ମୋ କଥାନୁସାରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଯଥୋଚିତ ସମ୍ମାନ ଦେବ, ହେ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ।

14.52.46

स्मरेथाश्चापि मां नित्यं भीमं च बलिनां वरम् ।
फाल्गुनं सहदेवं च नकुलं चैव मानद ॥ १४.५२.४६ ॥

ହେ ମାନଦ, ତୁମେ ସର୍ବଦା ମୋତେ ସ୍ମରଣ କରିବ; ବଳବାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭୀମ, ଅର୍ଜୁନ, ସହଦେବ ଓ ନକୁଳଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସ୍ମରଣ କରିବ।

14.52.47

आनर्तानवलोक्य त्वं पितरं च महाभुजः ।
वृष्णींश्च पुनरागच्छेर्हयमेधे ममानघ ॥ १४.५२.४७ ॥

ହେ ମହାବାହୁ, ଆନର୍ତମାନଙ୍କୁ, ତୁମ ପିତାଙ୍କୁ ଓ ବୃଷ୍ଣିମାନଙ୍କୁ ଦେଖି, ହେ ନିଷ୍ପାପ, ମୋ ଅଶ୍ୱମେଧରେ ପୁଣି ଆସିବ।

14.52.48

स गच्छ रत्नान्यादाय विविधानि वसूनि च ।
यच्चप्यन्यन्मनोज्ञं ते तदप्यादत्स्व सात्वत ॥ १४.५२.४८ ॥

ତୁମେ ଯାଅ, ବିବିଧ ରତ୍ନ ଓ ଧନ ନେଇ। ତୁମର ମନମୁଗ୍ଧକର ଅନ୍ୟ ଯାହା କିଛି ଥାଏ, ତାହା ମଧ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କର, ହେ ସାତ୍ୱତ।

14.52.49

इयं च वसुधा कृत्स्ना प्रसादात्तव केशव ।
अस्मानुपागता वीर निहताश्चापि शत्रवः ॥ १४.५२.४९ ॥

ହେ କେଶବ, ତୁମର କୃପାରୁ ଏହି ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀ ଆମକୁ ମିଳିଛି; ହେ ବୀର, ଶତ୍ରୁମାନେ ମଧ୍ୟ ନିହତ ହୋଇଛନ୍ତି।

14.52.50

स्वर्गापवर्गविषयं त्वद्भक्तानां न दुर्लभम् ।
संसारगहने चेद्धपापाग्निप्रशमाम्बुद ॥ १४.५२.५० ॥

ତୁମର ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦୁର୍ଲଭ ନୁହେଁ; ସଂସାର-ଘନ ବନରେ ପାପାଗ୍ନି ଶମନକାରୀ ମେଘ ତୁମେ।

14.52.51

एवं ब्रुवति कौरव्ये धर्मराजे युधिष्ठिरे ।
वासुदेवो वरः पुंसामिदं वचनमब्रवीत् ॥ १४.५२.५१ ॥

କୌରବ ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଏପରି କହିଲେ, ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାସୁଦେବ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।

14.52.52

तवैव रत्नानि धनं च केवलं ।
धरा तु कृत्स्ना तु महाभुजाद्य वै।
यदस्ति चान्यद्द्रविणं गृहे मम ।
त्वमेव तस्येश्वर नित्यमीश्वरः ॥ १४.५२.५२ ॥

ଏହି ରତ୍ନ ଓ ଧନ କେବଳ ତୁମର; ହେ ମହାବାହୁ, ଏହି ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀ ମଧ୍ୟ ତୁମର; ମୋ ଘରେ ଥିବା ଅନ୍ୟ ଧନ ମଧ୍ୟ ତୁମର; ହେ ପ୍ରଭୁ, ତୁମେ ହିଁ ତାହାର ସଦା ଈଶ୍ୱର।

14.52.53

तथेत्यथोक्तः प्रतिपूजितस्तदा ।
गदाग्रजो धर्मसुतेन वीर्यवान्।
पितृष्वसारं त्ववदद्यथाविधि ।
सम्पूजितश्चाप्यगमत्प्रदक्षिणम् ॥ १४.५२.५३ ॥

"ସେହିପରି ହେଉ" ବୋଲି କହି, ଧର୍ମପୁତ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ପରାକ୍ରମୀ ଗଦାଗ୍ରଜ ସେତେବେଳେ ନିଜ ପିସୀ ସହିତ ବିଧିପୂର୍ବକ କଥା ହେଲେ; ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ ସେ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି ଚାଲିଗଲେ।

14.52.54

तया स सम्यक् प्रतिनन्दितस्तत-
स्तथैव सर्वैर्विदुरादिभिस्तथा।
विनिर्ययौ नागपुराद्गदाग्रजो ।
रथेन दिव्येन चतुर्भुजः स्वयम् ॥ १४.५२.५४ ॥

ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେ ଭଲ ଭାବେ ଅଭିନନ୍ଦିତ ହେଲେ; ସେହିପରି ବିଦୁର ପ୍ରଭୃତି ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ; ତା'ପରେ ଗଦାଗ୍ରଜ, ଚତୁର୍ଭୁଜ ସ୍ୱୟଂ, ନାଗପୁରରୁ ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ବାହାରିଲେ।

14.52.55

रथे सुभद्रामधिरोप्य भामिनीं ।
युधिष्ठिरस्यानुमते जनार्दनः।
पितृष्वसुश्चापि तथा महाभुजो ।
विनिर्ययौ पौरजनाभिसंवृतः ॥ १४.५२.५५ ॥

ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ଅନୁମତିରେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ତେଜସ୍ୱିନୀ ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କୁ ରଥରେ ଚଢ଼ାଇଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କ ପିସିମାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ; ମହାବାହୁ ନଗରବାସୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ସେ ବାହାରିଲେ।

14.52.56

तमन्वयाद्वानरवर्यकेतनः ।
ससात्यकिर्माद्रवतीसुतावपि।
अगाधबुद्धिर्विदुरश्च माधवं ।
स्वयं च भीमो गजराजविक्रमः ॥ १४.५२.५६ ॥

ବାନରଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କ ଧ୍ୱଜାଧାରୀ (ଅର୍ଜୁନ) ସାତ୍ୟକି ସହିତ ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲେ; ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ଦୁଇ ପୁତ୍ର ଏବଂ ଅଗାଧ ବୁଦ୍ଧିଶାଳୀ ବିଦୁର ମାଧବଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲେ; ଗଜରାଜ ପରି ପରାକ୍ରମୀ ଭୀମ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱୟଂ ଅନୁସରଣ କଲେ।

14.52.57

निवर्तयित्वा कुरुराष्ट्रवर्धनां-
स्ततः स सर्वान्विदुरं च वीर्यवान्।
जनार्दनो दारुकमाह सत्वरः ।
प्रचोदयाश्वानिति सात्यकिं तथा ॥ १४.५२.५७ ॥

କୁରୁରାଷ୍ଟ୍ରର ବର୍ଦ୍ଧକମାନଙ୍କୁ ଏବଂ ବିଦୁର ଓ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଫେରାଇ ଦେଇ, ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଶୀଘ୍ର ଦାରୁକଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ଘୋଡ଼ା ଚଳାଅ'; ସାତ୍ୟକିଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସେପରି କହିଲେ।

14.52.58

ततो ययौ शत्रुगणप्रमर्दनः ।
शिनिप्रवीरानुगतो जनार्दनः।
यथा निहत्यारिगणं शतकतु-
र्दिवं तथाऽऽनर्तपुरीं प्रतापवान् ॥ १४.५२.५८ ॥

ତା'ପରେ ଶତ୍ରୁଗଣ ମର୍ଦ୍ଦନକାରୀ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଶିନିଙ୍କ ବୀରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅନୁସୃତ ହୋଇ ଗଲେ; ଶତକ୍ରତୁ ଇନ୍ଦ୍ର ଶତ୍ରୁସେନା ସଂହାର କରି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବା ପରି, ସେହି ପ୍ରତାପବାନ ଆନର୍ତପୁରୀକୁ ଗଲେ।