มหาภารตะ · อัธยายะ 14.52
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.52.1
ततोऽभ्यनोदयत्कृष्णो युज्यतामिति दारुकम् ।
मुहूर्तादिव चाचष्ट युक्तमित्येव दारुकः ॥ १४.५२.१ ॥
ครั้นนั้น พระกฤษณะทรงเร่งดารุกะว่า จงให้รถเทียมม้าเถิด ดารุกะจึงทูลในทันใดราวกับเพียงชั่วครู่ว่า เทียมแล้ว
14.52.2
तथैव चानुयात्राणि चोदयामास पाण्डवः ।
सन्नह्यध्वं प्रयास्यामो नगर गजसाह्वयम् ॥ १४.५२.२ ॥
ปาณฑพจึงสั่งให้บริวารของตนเตรียมพร้อมในทำนองเดียวกัน กล่าวว่า จงสวมเกราะเตรียมตัวเถิด พวกเราจะออกเดินทางไปยังนครที่มีชื่อว่าคชสาหวัย
14.52.3
इत्युक्ताः सैनिकास्ते तु सज्जीभूता विशाम्पते ।
आचख्युः सज्जमित्येवं पार्थायामिततेजसे ॥ १४.५२.३ ॥
ทหารเหล่านั้นได้รับคำสั่งเช่นนั้น ก็เตรียมพร้อมแล้ว ข้าแต่จอมมนุษย์ จึงกราบทูลแด่ปารถผู้มีเดชไม่มีประมาณว่า พร้อมแล้ว
14.52.4
ततस्तौ रथमास्थाय प्रयातौ कृष्णपाण्डवौ ।
विकुर्वाणौ कताश्चित्राः प्रीयमाणौ विशाम्पते ॥ १४.५२.४ ॥
ครั้นนั้น ทั้งสองพระองค์คือพระกฤษณะและปาณฑพขึ้นประทับบนรถแล้วออกเดินทาง ข้าแต่จอมมนุษย์ ทรงยินดีและแสดงการกระทำอันน่าอัศจรรย์
14.52.5
रथस्थं तु महातेजा वासुदेवं धनञ्जयः ।
पुनरेवाब्रवीद्वाक्यमिदं भरतसत्तम ॥ १४.५२.५ ॥
ธนัญชัยผู้มีเดชยิ่งใหญ่ตรัสถ้อยคำเหล่านี้อีกครั้งแด่วาสุเทพผู้ประทับบนรถ ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดในวงศ์ภรตะ
14.52.6
त्वत्प्रसादाज्ज्यः प्राप्तो राज्ञा वृष्णिकुलोद्वह ।
निहताः शत्रवश्चापि प्राप्तं राज्यमकण्टकम् ॥ १४.५२.६ ॥
ด้วยพระกรุณาของพระองค์ ข้าแต่ผู้ค้ำชูวงศ์วฤษณิ พระราชาได้รับชัยชนะ ศัตรูถูกสังหารแล้ว และได้ราชอาณาจักรที่ปราศจากหนามแล้ว
14.52.7
नाथवन्तश्च भवता पाण्डवा मधुसूदन ।
भवन्तं प्लवमासाद्य तीर्णाः स्म कुरुसागरम्।
भक्तांस्त्वमाश्रितानस्मान्पालयामुत्र चेह च। ॥ १४.५२.७ ॥
ข้าแต่มธุสูทนะ ปาณฑพมีผู้ปกป้องคุ้มครองเพราะพระองค์ เราได้อาศัยพระองค์เป็นเรือ จึงข้ามมหาสมุทรแห่งกุรุมาได้ ขอทรงคุ้มครองพวกเราผู้ภักดีและพึ่งพระองค์ ทั้งในโลกนี้และโลกหน้า
14.52.8
विश्वकर्मन्नमस्तेऽस्तु विश्वात्मन्विश्वसत्तम ।
तथा त्वामभिजानामि तथा चाहं भवान्मतः ॥ १४.५२.८ ॥
ข้าแต่วิศวกรรม ขอนอบน้อมแด่พระองค์ ข้าแต่วิญญาณแห่งจักรวาล ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดทั้งปวง ข้าพระองค์รู้จักพระองค์เป็นเช่นนั้น และข้าพระองค์ก็ได้รับการยกย่องจากพระองค์เช่นนั้นเหมือนกัน
14.52.9
त्वत्तेजःसम्भवो नित्यं हुताशो मधुसूदन ।
रतिः क्रीडामयी तुभ्यं माया ते रोदसी विभो ॥ १४.५२.९ ॥
ข้าแต่มธุสูทนะ ไฟเกิดจากรัศมีของพระองค์อยู่เป็นนิตย์ ความยินดีของพระองค์เป็นการเล่น ข้าแต่พระผู้เป็นใหญ่ผู้แผ่ไปทั่ว มายาของพระองค์คือฟ้าและดิน
14.52.10
त्वयि सर्वमिदं विश्वं यदिदं स्थाणु जङ्गमम् ।
त्वं हि सर्वं विकुरुषे भूतग्रामं चतुर्विधम् ॥ १४.५२.१० ॥
ในพระองค์มีจักรวาลทั้งสิ้นนี้ คือสิ่งที่ไม่เคลื่อนที่และสิ่งที่เคลื่อนที่ พระองค์นั่นแลทรงจัดสรรหมู่สัตว์ทั้งปวงซึ่งมีสี่ประเภท
14.52.11
पृथिवीं चान्तरिक्षं च तथा स्थावरजङ्गमम् ।
हसिंतं तेऽमला ज्योत्स्ना ऋतवश्चेन्द्रियाणि ते ॥ १४.५२.११ ॥
แผ่นดินและอากาศ และสิ่งที่ไม่เคลื่อนที่และเคลื่อนที่เช่นนั้นด้วย คือเสียงหัวเราะของพระองค์ แสงจันทร์อันบริสุทธิ์คือ ฤดูกาลและอินทรีย์ทั้งหลายของพระองค์
14.52.12
प्राणो वायुः सततगः क्रोधो मृत्युः सनातनः ।
प्रसादे चापि पद्मा श्रीर्नित्यं त्वयि महामते ॥ १४.५२.१२ ॥
ลมที่เคลื่อนไปอยู่เสมอคือลมหายใจแห่งชีวิต โทสะและความตายอันนิรันดร์ก็คือพระองค์ ข้าแต่ผู้มีปัญญายิ่ง ในพระกรุณา พระปัทมาและพระศรีก็ประทับอยู่ในพระองค์เป็นนิตย์
14.52.13
रतिस्तुष्टिर्धृतिः क्षान्तिर्मतिः कान्तिश्चराचरम् ।
त्वमेवेह युगान्तेषु निधनं प्रोच्यसेऽनध ॥ १४.५२.१३ ॥
ความยินดี ความพอใจ ความมั่นคง ความอดทน ปัญญา และความงาม สิ่งที่เคลื่อนที่และไม่เคลื่อนที่ มีพระองค์เพียงผู้เดียวในที่นี้ ในที่สุดของยุคทั้งหลาย พระองค์เท่านั้นถูกกล่าวว่าเป็นการดับสิ้น ข้าแต่ผู้ไร้บาป
14.52.14
सुदीर्घेणापि कालेन न ते शक्या गुणा मया ।
आत्मा च परमो वक्तुं नमस्ते नलिनेक्षण ॥ १४.५२.१४ ॥
แม้ในกาลอันยาวนานมาก ข้าพระองค์ก็ไม่สามารถกล่าวคุณลักษณะของพระองค์ และพระอาตมันอันสูงสุดได้ ขอนอบน้อมแด่พระองค์ ข้าแต่ผู้มีดวงเนตรดุจดอกบัว
14.52.15
विदितो मे सुदुर्धर्ष नारदाद्देवलात्तथा ।
कृष्णद्वैपायनाच्चेव तथा कुरुपितामहात् ॥ १४.५२.१५ ॥
ข้าแต่ผู้ที่ใครๆ ไม่อาจต่อสู้ได้ สิ่งนี้ข้าพระองค์ได้ทราบแล้วจากนารทะ จากเทวละ และเช่นกันจากกฤษณทไวปายนะ และจากปู่ของกุรุด้วย
14.52.16
त्वयि सर्वं समासक्तं त्वमेवैको जनेश्वरः ।
यच्चानुग्रहसंयुक्तमेतदुक्तं त्वयाऽनघ ॥ १४.५२.१६ ॥
สรรพสิ่งอาศัยอยู่ในพระองค์ พระองค์ผู้เดียวเป็นเจ้าแห่งมนุษย์ และสิ่งที่พระองค์ตรัสไว้นี้ ประกอบด้วยพระกรุณา ข้าแต่ผู้ไร้บาป
14.52.17
एतत्सर्वमहं सम्यगाचरिष्ये जनार्दन ।
इदं चाद्भुतमत्यन्तं कृतमस्मत्प्रियेप्सया ॥ १४.५२.१७ ॥
ข้าพระองค์จะกระทำสิ่งทั้งปวงนี้ให้ถูกต้องครบถ้วน ข้าแต่ชนารทนะ และการกระทำอันน่าอัศจรรย์ยิ่งนี้ ได้กระทำขึ้นด้วยความปรารถนาเพื่อความเจริญของผู้เป็นที่รักของเรา
14.52.18
यत्पापो निहतः सङ्ख्ये कौरव्यो धृतराष्ट्रजः ।
त्वया दग्धं हि तत्सैन्यं मया विजितमाहवे ॥ १४.५२.१८ ॥
กษัตริย์เการพผู้บาป โอรสของธฤตราษฎร์ ซึ่งถูกสังหารในสงคราม กองทัพนั้นพระองค์เผาผลาญแล้ว และในการรบข้าพระองค์ก็ได้พิชิตแล้ว
14.52.19
भवता तत्कृतं कर्म येनावाप्तो जयो मया ।
दुर्योधनस्य सङ्ग्रामे तव बुद्धिपराक्रमैः ॥ १४.५२.१९ ॥
ด้วยการกระทำที่พระองค์ได้ประกอบ และด้วยปัญญาและความกล้าหาญของพระองค์ ข้าพระองค์จึงได้ชัยชนะเหนือทุรโยธน์ในการสงคราม
14.52.20
कर्णस्य च वधोपायो यथावत्सम्प्रदर्शितः ।
सैन्धवस्य च पापस्य भूरिश्रवस एव च ॥ १४.५२.२० ॥
วิธีสังหารกรรณะก็ได้ทรงแสดงไว้โดยถูกต้องแล้ว และวิธีการสำหรับสินธุราชผู้บาป และภูริศรวสด้วยเช่นกัน
14.52.21
तस्मात्त्वमेव सञ्चिन्त्य हितं कुरु यथा तथा ।
अहं च प्रीयमाणेन त्वया देवकिनन्दन।
यदुक्तस्तत्करिष्यामि न हि मेऽत्र विचारणा ॥ १४.५२.२१ ॥
ฉะนั้น ท่านจงพิจารณาให้ดีแล้วทำสิ่งที่เป็นประโยชน์เถิด ไม่ว่าจะด้วยวิธีใด ข้าแต่บุตรของเทวกี สิ่งที่ท่านบอกข้าขณะที่ท่านพอพระทัยนั้น ข้าจะทำ ในเรื่องนี้ข้าไม่มีการไตร่ตรองใด ๆ
14.52.22
राजानं च समासाद्य धर्मात्मानं युधिष्ठिरम् ।
चोदयिष्यामि धर्मज्ञ गमनार्थं तवानघ ॥ १४.५२.२२ ॥
ข้าจะเข้าเฝ้าพระเจ้ายุธิษฐิระผู้มีจิตใจประกอบด้วยธรรม แล้วจะชักชวนพระองค์ให้เสด็จไปพร้อมกับท่าน ข้าแต่ผู้รู้ธรรม ข้าแต่ผู้ปราศจากบาป
14.52.23
आहृतं हि ममैतत्ते द्वारकागमनं प्रभो ।
अचिरादेव द्रष्टा त्वं मातुलं मे जनार्दन।
बलदेवं च दुर्धर्षं तथाऽन्यान्वृष्णिपुङ्गवान् ॥ १४.५२.२३ ॥
ข้าแต่ท่านผู้เป็นใหญ่ ข้าได้นำข้อเสนอให้ท่านเสด็จไปยังทวารกาไว้แล้ว ข้าแต่พระชนารทนะ อีกไม่นานท่านจะได้พบลุงของข้า พลเทพผู้ยากที่ใครจะย่ำยีได้ และวีรบุรุษผู้ประเสริฐอื่น ๆ ของตระกูลวฤษณี
14.52.24
एवं सम्भाषमाणौ तौ प्राप्तौ वारणसाह्वयम् ।
तथा विविशतुश्चोभौ सम्प्रहृष्टनराकुलम् ॥ १४.५२.२४ ॥
ทั้งสองสนทนากันเช่นนั้นแล้วก็มาถึงนครที่เรียกว่าวารณสาหวัย และทั้งสองก็เข้าไปในนครนั้นซึ่งเต็มไปด้วยประชาชนที่เปี่ยมด้วยความยินดี
14.52.25
तौ गत्वा धृतराष्ट्रस्य गृहं शक्रगृहोपमम् ।
ददृशाते महाराज धृतराष्ट्रं जनेश्वरम् ॥ १४.५२.२५ ॥
เมื่อไปถึงวังของธฤตราษฏร์ ซึ่งงดงามเสมอวิมานของพระศักระ ทั้งสองได้เห็นธฤตราษฏร์ เจ้าแห่งมนุษย์ ข้าแต่มหาราช
14.52.26
विदुरं च महाबुद्धिं राजानं च युधिष्ठिरम् ।
भीमसेनं च दुर्धर्षं माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ ॥ १४.५२.२६ ॥
ทั้งสองได้เห็นวิทุระผู้มีปัญญาอันยิ่งใหญ่ พระเจ้ายุธิษฐิระ ภีมเสนผู้ยากที่ใครจะย่ำยีได้ และบุตรทั้งสองของนางมาทรีซึ่งเป็นปาณฑพ
14.52.27
धृतराष्ट्रमुपासीनं युयुत्सुं चापराजितम् ।
गान्धारीं च महाप्रज्ञां पृथा कृष्णां च भामिनीम् ॥ १४.५२.२७ ॥
ทั้งสองได้เห็นธฤตราษฏร์ประทับอยู่ ยุยุตสุผู้ไม่เคยพ่ายแพ้ คานธารีผู้มีปัญญาอันยิ่งใหญ่ ปฤถา และกฤษณาผู้รุ่งโรจน์
14.52.28
सुभद्राद्याश्च ताः सर्वा भरतानां स्त्रियस्तथा ।
ददृशाते स्त्रियः सर्वा गान्धारीपरिचारिकाः ॥ १४.५२.२८ ॥
ทั้งสองได้เห็นสตรีทั้งหมดของวงศ์ภรต มีสุภัทราเป็นประธาน และได้เห็นสตรีผู้รับใช้ของคานธารีทั้งหมด
14.52.29
ततः समेत्य राजानं धृतराष्ट्रमरिंदमौ ।
निवेद्य नामधेये स्वे तस्य पादावगृह्णताम् ॥ १४.५२.२९ ॥
จากนั้น วีรบุรุษผู้ปราบปรปักษ์ทั้งสองได้เข้าเฝ้าพระเจ้าธฤตราษฏร์ ประกาศนามของตน แล้วก้มลงจับพระบาทของพระองค์
14.52.30
गान्धार्याश्च पृथायाश्च धर्मराजस्य चैव हि ।
भीमस्य च महात्मानौ तथा पादावगृह्णताम् ॥ १४.५२.३० ॥
ทั้งสองผู้ยิ่งใหญ่ก็จับพระบาทของคานธารี ปฤถา พระธรรมราช และภีมะเช่นกัน
14.52.31
क्षत्तारं चापि सङ्गृह्य पृष्ट्वा कुशलमव्ययम् ।
परिष्वज्य महात्मानं वेश्यापुत्रं महारथम्।
तैः सार्धं नृपतिं वृद्धं ततस्तौ पर्युपासताम् ॥ १४.५२.३१ ॥
ต่อมาทั้งสองได้โอบกอดกษัตตฤ และถามถึงความสวัสดีที่ไม่เสื่อมสลายของท่าน และโอบกอดบุตรของหญิงรับใช้ ผู้ยิ่งใหญ่ มหารถผู้กล้า ทั้งสองร่วมกับเขาทั้งหลายจึงเข้าปรนนิบัติพระราชาผู้ชรา
14.52.32
ततो निशि महाराजो धृतराष्ट्रः कुरूद्वहान् ।
जनार्दनं च मेधावी व्यसर्जयत वै गृहान् ॥ १४.५२.३२ ॥
ต่อมาในยามค่ำคืน พระเจ้าธฤตราษฏร์ผู้ยิ่งใหญ่และมีปัญญา ได้ส่งกุรุผู้เลิศและชนารทนะกลับไปยังที่พักของตน
14.52.33
तेऽनुज्ञाता नृपतिना ययुः स्वं स्वं निवेशनम् ।
धनंजयगृहानेव ययौ कृष्णस्तु वीर्यवान् ॥ १४.५२.३३ ॥
ทั้งสองได้รับอนุญาตจากพระราชาแล้วก็กลับไปยังที่พักของตนแต่ละคน ส่วนกฤษณะผู้กล้าหาญไปยังเรือนของธนัญชัย
14.52.34
तत्रार्चितो यथान्यायं सर्वकामैरुपस्थितः ।
कृष्णः सुष्वाप मेधावी धनंजयसहायवान् ॥ १४.५२.३४ ॥
ที่นั่น กฤษณะผู้มีปัญญาได้รับการต้อนรับตามธรรมเนียม ได้รับการบำรุงทุกความปรารถนา และนอนหลับโดยมีธนัญชัยเป็นผู้ช่วย
14.52.35
प्रभातायां तु शर्वर्यां कृत्वा पौर्वाह्णिकीं क्रियाम् ।
धर्मराजस्य भनं जग्मतुः परमार्चितौ।
यत्रास्ते स सहामात्यो धर्मराजो महाबलः ॥ १४.५२.३५ ॥
เมื่อราตรีผ่านไปถึงรุ่งเช้า ทั้งสองทำพิธีในช่วงก่อนเที่ยงแล้ว ก็ไปยังที่พักของพระธรรมราชด้วยความเคารพอย่างยิ่ง ณ ที่ซึ่งพระธรรมราชผู้มีกำลังมากประทับอยู่พร้อมด้วยเหล่าอำมาตย์
14.52.36
तौ प्रविश्य महात्मानौ तद्गृहं परमार्चितम् ।
धर्मराजं ददृशतुर्देवराजमिवाश्विनौ ॥ १४.५२.३६ ॥
ทั้งสองผู้ยิ่งใหญ่เข้าไปในที่พักที่ได้รับการต้อนรับอย่างยิ่งนั้น แล้วได้เห็นพระธรรมราช เหมือนฝาแฝดอัศวินเห็นพระอินทร์ราชาแห่งเทพ
14.52.37
समासाद्य तु राजानं वार्ष्णेयकुरुपुङ्गवौ ।
निषीदतुरनुज्ञातौ प्रीयमाणेन तेन तौ ॥ १४.५२.३७ ॥
เมื่อเข้าเฝ้าพระราชาแล้ว วีรบุรุษแห่งวฤษณีและวีรบุรุษแห่งกุรุทั้งสองก็นั่งลงตามที่ได้รับอนุญาต เพราะพระองค์ทรงพอพระทัย
14.52.38
ततः स राजा मेधावी विवक्षू प्रेक्ष्य तावुभौ ।
प्रोवाच वदतां श्रेष्ठो वचनं राजसत्तमः ॥ १४.५२.३८ ॥
ครั้นนั้น พระราชาผู้มีปัญญาทอดพระเนตรเห็นทั้งสองผู้ปรารถนาจะกล่าว ผู้เลิศในบรรดาผู้พูด และผู้เลิศในบรรดากษัตริย์ จึงตรัสถ้อยคำนี้
14.52.39
विवक्षू हि युवां मन्ये वीरौ यदुकुरूद्वहौ ।
ब्रूतं कर्तास्मि सर्वं वां नचिरान्मा विचार्यताम् ॥ १४.५२.३९ ॥
เราเห็นว่าพวกเจ้าทั้งสองปรารถนาจะกล่าว ข้าแต่วีรบุรุษ ผู้เป็นยอดของยาทพและกุรุ จงกล่าวเถิด เราจะทำทุกสิ่งให้แก่พวกเจ้า อย่าลังเลเลย
14.52.40
इत्युक्तः फल्गुनस्तत्र धर्मराजानमब्रवीत् ।
विनीतवदुपागम्य वाक्यं वाक्यविशारदः ॥ १४.५२.४० ॥
เมื่อถูกตรัสเช่นนั้น ผลคุนะจึงเข้าไปหาพระธรรมราชด้วยท่าทีอ่อนน้อม และผู้เชี่ยวชาญในการพูดได้กล่าวถ้อยคำนี้
14.52.41
अयं चिरोषितो राजन्वासुदेवः प्रतापवान् ।
भवन्तं समनुज्ञाप्य पितरं द्रष्टुमिच्छति ॥ १४.५२.४१ ॥
ข้าแต่พระราชา วาสุเทพผู้ทรงอานุภาพผู้นี้พำนักอยู่ที่นี่มานาน บัดนี้ทรงประสงค์จะไปเฝ้าพระบิดา จึงขออนุญาตจากพระองค์
14.52.42
स गच्छेदभ्यनुज्ञातो भवता यदि मन्यसे ।
आनर्तनगरीं वीरस्तदनुज्ञातुमर्हसि ॥ १४.५२.४२ ॥
หากพระองค์เห็นสมควร ขอให้พระองค์ทรงอนุญาตให้พระองค์เสด็จไปยังนครอานรรต ข้าแต่วีรบุรุษ พระองค์ควรจะประทานอนุญาตแก่พระองค์
14.52.43
पुण्डरीकाक्ष भद्रं ते गच्छ त्वं मदुसूदन ।
पुरीं द्वारवतीमद्य द्रष्टुं शूरसुतं प्रभो ॥ १४.५२.४३ ॥
ข้าแต่ปุณฑรีกากษะ โมกษะจงมีแด่พระองค์ เสด็จไปเถิด ข้าแต่มธุสูทน ข้าแต่ผู้เป็นใหญ่ วันนี้จงเสด็จไปยังนครทวารกาเพื่อเฝ้าโอรสของศูระ
14.52.44
रोचते मे महाबाहो गमनं तव केशव ।
मातुलश्चिरदृष्टो मे त्वया देवी च देवकी ॥ १४.५२.४४ ॥
ข้าแต่พระเกศวะผู้มีพาหุอันทรงพลัง การเสด็จไปของพระองค์เป็นที่พอพระทัยของข้า พระมาตุลของข้าและพระนางเทวกีผู้เป็นมารดาของพระองค์ พระองค์มิได้ทรงเห็นมาเป็นเวลานาน
14.52.45
समेत्यि मातुलं गत्वा बलदेवं च मानद ।
पूजयेथा महाप्राज्ञ मद्वाक्येन यथाऽर्हतः ॥ १४.५२.४५ ॥
ข้าแต่ผู้ประทานเกียรติ เมื่อเสด็จไปพบพระมาตุลของข้าและเสด็จไปหาพลเทพแล้ว ข้าแต่ผู้มีปัญญายิ่ง จงถวายความเคารพแด่ท่านทั้งสองตามที่สมควร ตามคำของข้า
14.52.46
स्मरेथाश्चापि मां नित्यं भीमं च बलिनां वरम् ।
फाल्गुनं सहदेवं च नकुलं चैव मानद ॥ १४.५२.४६ ॥
ข้าแต่ผู้ประทานเกียรติ จงระลึกถึงข้าอยู่เสมอ และระลึกถึงภีมะผู้เป็นยอดของผู้มีกำลัง ฟาล์คุนะ สหเทวะ และนกุละด้วยเถิด
14.52.47
आनर्तानवलोक्य त्वं पितरं च महाभुजः ।
वृष्णींश्च पुनरागच्छेर्हयमेधे ममानघ ॥ १४.५२.४७ ॥
ข้าแต่ผู้มีพาหุใหญ่ เมื่อได้เห็นชาวอานรรต พระบิดาของพระองค์ และชาววฤษณิด้วย ขอให้พระองค์เสด็จกลับมายังพิธีอัศวเมธของข้าอีกครั้ง ข้าแต่ผู้ไร้บาป
14.52.48
स गच्छ रत्नान्यादाय विविधानि वसूनि च ।
यच्चप्यन्यन्मनोज्ञं ते तदप्यादत्स्व सात्वत ॥ १४.५२.४८ ॥
จงเสด็จไปเถิด รับเอาอัญมณีและทรัพย์สมบัติต่างๆ และรับสิ่งอื่นใดที่พอพระทัยของพระองค์ด้วยเถิด ข้าแต่สาตวตะ
14.52.49
इयं च वसुधा कृत्स्ना प्रसादात्तव केशव ।
अस्मानुपागता वीर निहताश्चापि शत्रवः ॥ १४.५२.४९ ॥
ข้าแต่เกศวะ แผ่นดินทั้งผืนนี้มาถึงพวกเราด้วยพระกรุณาของพระองค์ ข้าแต่วีรบุรุษ ศัตรูทั้งหลายก็ถูกปราบแล้วเช่นกัน
14.52.50
स्वर्गापवर्गविषयं त्वद्भक्तानां न दुर्लभम् ।
संसारगहने चेद्धपापाग्निप्रशमाम्बुद ॥ १४.५२.५० ॥
สำหรับผู้ภักดีต่อพระองค์ สวรรค์และโมกษะไม่ใช่สิ่งที่ยากจะได้มา ข้าแต่เมฆที่ดับไฟแห่งบาปในป่าทึบของสังสารวัฏ
14.52.51
एवं ब्रुवति कौरव्ये धर्मराजे युधिष्ठिरे ।
वासुदेवो वरः पुंसामिदं वचनमब्रवीत् ॥ १४.५२.५१ ॥
เมื่อพระกุรุวงศ์ พระธรรมราชายุธิษฐิระตรัสดังนี้ วาสุเทพผู้ประเสริฐที่สุดในบรรดาบุรุษจึงตรัสถ้อยคำนี้
14.52.52
तवैव रत्नानि धनं च केवलं ।
धरा तु कृत्स्ना तु महाभुजाद्य वै।
यदस्ति चान्यद्द्रविणं गृहे मम ।
त्वमेव तस्येश्वर नित्यमीश्वरः ॥ १४.५२.५२ ॥
อัญมณีและทรัพย์สมบัตินี้เป็นของพระองค์เท่านั้น แผ่นดินทั้งผืนนี้ก็เช่นกัน ข้าแต่ผู้มีพาหุใหญ่ ทรัพย์สินอื่นใดที่มีอยู่ในเรือนของข้า ก็เป็นของพระองค์ ข้าแต่ผู้เป็นใหญ่ พระองค์เป็นผู้เป็นใหญ่แห่งทรัพย์นั้นเสมอไป
14.52.53
तथेत्यथोक्तः प्रतिपूजितस्तदा ।
गदाग्रजो धर्मसुतेन वीर्यवान्।
पितृष्वसारं त्ववदद्यथाविधि ।
सम्पूजितश्चाप्यगमत्प्रदक्षिणम् ॥ १४.५२.५३ ॥
เมื่อได้รับคำตรัสเช่นนั้นและได้รับการถวายเกียรติตอบ พระเชษฐาของคทา ผู้ทรงพลัง ตรัสกับพระปิตุจฉาตามสมควร และเมื่อได้รับการถวายเกียรติโดยสมบูรณ์แล้ว พระองค์ก็เสด็จออกไปโดยเวียนขวาต่อพระนาง
14.52.54
तया स सम्यक् प्रतिनन्दितस्तत-
स्तथैव सर्वैर्विदुरादिभिस्तथा।
विनिर्ययौ नागपुराद्गदाग्रजो ।
रथेन दिव्येन चतुर्भुजः स्वयम् ॥ १४.५२.५४ ॥
เมื่อพระนางทรงอวยพรด้วยดี และเช่นเดียวกับทุกคนมีวิทุระเป็นต้น พระเชษฐาของคทาก็เสด็จออกจากนครนาคปุระด้วยรถทิพย์ พระองค์ทรงมีสี่พระกรด้วยพระองค์เอง
14.52.55
रथे सुभद्रामधिरोप्य भामिनीं ।
युधिष्ठिरस्यानुमते जनार्दनः।
पितृष्वसुश्चापि तथा महाभुजो ।
विनिर्ययौ पौरजनाभिसंवृतः ॥ १४.५२.५५ ॥
ด้วยความยินยอมของยุธิษฐิระ ชนารทนได้อัญเชิญพระสุภัทราผู้งดงามขึ้นบนรถ และพระปิตุจฉาด้วย ผู้มีพาหุใหญ่เสด็จออกไป ล้อมรอบด้วยชาวนคร
14.52.56
तमन्वयाद्वानरवर्यकेतनः ।
ससात्यकिर्माद्रवतीसुतावपि।
अगाधबुद्धिर्विदुरश्च माधवं ।
स्वयं च भीमो गजराजविक्रमः ॥ १४.५२.५६ ॥
ผู้มีธงเป็นรูปวานรผู้ประเสริฐติดตามพระองค์ไปพร้อมด้วยสาตยกี โอรสทั้งสองของมาทรวตีก็ตาม วิทุระผู้มีปัญญาหยั่งไม่ถึงติดตามมาธวะไป และภีมะผู้มีวีรภาพดุจราชาแห่งช้างก็ติดตามไปด้วยตนเอง
14.52.57
निवर्तयित्वा कुरुराष्ट्रवर्धनां-
स्ततः स सर्वान्विदुरं च वीर्यवान्।
जनार्दनो दारुकमाह सत्वरः ।
प्रचोदयाश्वानिति सात्यकिं तथा ॥ १४.५२.५७ ॥
เมื่อส่งผู้เพิ่มพูนแว่นแคว้นกุรุและวิทุระกับทุกคนกลับไปแล้ว ชนารทนผู้ทรงพลังจึงรีบตรัสกับทารุกะว่า จงขับม้าไปเถิด และตรัสกับสาตยกีเช่นเดียวกัน
14.52.58
ततो ययौ शत्रुगणप्रमर्दनः ।
शिनिप्रवीरानुगतो जनार्दनः।
यथा निहत्यारिगणं शतकतु-
र्दिवं तथाऽऽनर्तपुरीं प्रतापवान् ॥ १४.५२.५८ ॥
จากนั้นชนารทนผู้ทำลายกองทัพศัตรู มีวีรบุรุษแห่งศินิตามเสด็จไป ผู้ทรงอานุภาพเสด็จไปยังนครอานรรต ดุจพระอินทร์ผู้ประกอบยัญหนึ่งร้อยครั้ง เมื่อสังหารกองทัพศัตรูแล้วก็เสด็จสู่สวรรค์ฉะนั้น