മഹാഭാരതം · അധ്യായം 14.52
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.52.1
ततोऽभ्यनोदयत्कृष्णो युज्यतामिति दारुकम् ।
मुहूर्तादिव चाचष्ट युक्तमित्येव दारुकः ॥ १४.५२.१ ॥
അപ്പോൾ കൃഷ്ണൻ ദാരുകനോട്, 'രഥം പൂട്ടുക' എന്ന് കല്പിച്ചു. ഒരു നിമിഷത്തിനകം ദാരുകൻ, 'പൂട്ടിക്കഴിഞ്ഞു' എന്ന് അറിയിച്ചു.
14.52.2
तथैव चानुयात्राणि चोदयामास पाण्डवः ।
सन्नह्यध्वं प्रयास्यामो नगर गजसाह्वयम् ॥ १४.५२.२ ॥
അതുപോലെ പാണ്ഡവൻ അനുയാത്രക്കാരെയും നിർദ്ദേശിച്ചു: 'സജ്ജരാകുവിൻ, നാം ഗജസാഹ്വയ നഗരത്തിലേക്ക് പോകും.'
14.52.3
इत्युक्ताः सैनिकास्ते तु सज्जीभूता विशाम्पते ।
आचख्युः सज्जमित्येवं पार्थायामिततेजसे ॥ १४.५२.३ ॥
വിശാമ്പതേ, ഇങ്ങനെ പറയപ്പെട്ട ആ സൈനികർ സജ്ജരായി, അമിതതേജസ്വിയായ പാർത്ഥനോട്, 'സജ്ജമായിരിക്കുന്നു' എന്ന് അറിയിച്ചു.
14.52.4
ततस्तौ रथमास्थाय प्रयातौ कृष्णपाण्डवौ ।
विकुर्वाणौ कताश्चित्राः प्रीयमाणौ विशाम्पते ॥ १४.५२.४ ॥
അപ്പോൾ ആ ഇരുവരും, കൃഷ്ണനും പാണ്ഡവനും, രഥത്തിൽ കയറി പുറപ്പെട്ടു. വിശാമ്പതേ, അവർ വിചിത്രമായ പ്രകടനങ്ങൾ കാണിച്ച് സന്തോഷിച്ചിരുന്നു.
14.52.5
रथस्थं तु महातेजा वासुदेवं धनञ्जयः ।
पुनरेवाब्रवीद्वाक्यमिदं भरतसत्तम ॥ १४.५२.५ ॥
രഥത്തിലിരിക്കുന്ന വാസുദേവനോട് മഹാതേജസ്വിയായ ധനഞ്ജയൻ വീണ്ടും ഈ വാക്ക് പറഞ്ഞു, 'ഭരതശ്രേഷ്ഠാ!'
14.52.6
त्वत्प्रसादाज्ज्यः प्राप्तो राज्ञा वृष्णिकुलोद्वह ।
निहताः शत्रवश्चापि प्राप्तं राज्यमकण्टकम् ॥ १४.५२.६ ॥
വൃഷ്ണികുലം വഹിക്കുന്നവനേ! നിന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ രാജാവ് വിജയം നേടി; ശത്രുക്കൾ വധിക്കപ്പെട്ടു; മുള്ളില്ലാത്ത രാജ്യം ലഭിച്ചു.
14.52.7
नाथवन्तश्च भवता पाण्डवा मधुसूदन ।
भवन्तं प्लवमासाद्य तीर्णाः स्म कुरुसागरम्।
भक्तांस्त्वमाश्रितानस्मान्पालयामुत्र चेह च। ॥ १४.५२.७ ॥
ഹേ മധുസൂദനാ, നിന്നാൽ പാണ്ഡവർക്ക് രക്ഷകനുണ്ട്. നിന്നെ തോണിയാക്കി ഞങ്ങൾ കുരുസാഗരം കടന്നു. ഭക്തരും നിന്നെ ശരണം പ്രാപിച്ചവരുമായ ഞങ്ങളെ ഇവിടെയും അവിടെയും നീ കാത്തരുളണമേ.
14.52.8
विश्वकर्मन्नमस्तेऽस्तु विश्वात्मन्विश्वसत्तम ।
तथा त्वामभिजानामि तथा चाहं भवान्मतः ॥ १४.५२.८ ॥
വിശ്വകർമ്മാവേ, നിനക്ക് നമസ്കാരം. വിശ്വാത്മാവേ, ലോകത്തിലെ ഉത്തമനേ. നിന്നെ ഞാൻ അങ്ങനെ അറിയുന്നു; നീ എന്നെയും അങ്ങനെ കരുതുന്നു.
14.52.9
त्वत्तेजःसम्भवो नित्यं हुताशो मधुसूदन ।
रतिः क्रीडामयी तुभ्यं माया ते रोदसी विभो ॥ १४.५२.९ ॥
മധുസൂദനാ, നിന്റെ തേജസ്സിൽനിന്നാണ് എപ്പോഴും അഗ്നി ഉണ്ടാകുന്നത്. നിനക്കുള്ള രതി ക്രീഡാമയമാണ്. വിഭോ, നിന്റെ മായയാണ് സ്വർഗ്ഗവും ഭൂമിയും.
14.52.10
त्वयि सर्वमिदं विश्वं यदिदं स्थाणु जङ्गमम् ।
त्वं हि सर्वं विकुरुषे भूतग्रामं चतुर्विधम् ॥ १४.५२.१० ॥
നിശ്ചലവും ചലിക്കുന്നതുമായ ഈ സമസ്ത ലോകവും നിന്നിലാണുള്ളത്. നാലുവിധമായ ഭൂതസമൂഹത്തെ നീ തന്നെ രൂപപ്പെടുത്തുന്നു.
14.52.11
पृथिवीं चान्तरिक्षं च तथा स्थावरजङ्गमम् ।
हसिंतं तेऽमला ज्योत्स्ना ऋतवश्चेन्द्रियाणि ते ॥ १४.५२.११ ॥
ഭൂമിയും അന്തരീക്ഷവും, അതുപോലെ സ്ഥാവരജംഗമങ്ങളും നിന്റെ പുഞ്ചിരിയാണ്; നിന്റെ നിർമ്മലമായ നിലാവ്, ഋതുക്കൾ, നിന്റെ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ.
14.52.12
प्राणो वायुः सततगः क्रोधो मृत्युः सनातनः ।
प्रसादे चापि पद्मा श्रीर्नित्यं त्वयि महामते ॥ १४.५२.१२ ॥
എപ്പോഴും സഞ്ചരിക്കുന്ന വായുവാണ് പ്രാണൻ; കോപവും സനാതനമായ മൃത്യുവും നീ തന്നെ. മഹാമതേ, അനുഗ്രഹത്തിൽ പദ്മയും ശ്രീയും എന്നും നിന്നിലാണ്.
14.52.13
रतिस्तुष्टिर्धृतिः क्षान्तिर्मतिः कान्तिश्चराचरम् ।
त्वमेवेह युगान्तेषु निधनं प्रोच्यसेऽनध ॥ १४.५२.१३ ॥
രതി, തുഷ്ടി, ധൃതി, ക്ഷാന്തി, മതി, കാന്തി—ചരാചരങ്ങളെല്ലാം അങ്ങുതന്നെ. യുഗാന്തങ്ങളിൽ അങ്ങാണ് സംഹാരമെന്ന് പറയപ്പെടുന്നത്, നിഷ്പാപനേ.
14.52.14
सुदीर्घेणापि कालेन न ते शक्या गुणा मया ।
आत्मा च परमो वक्तुं नमस्ते नलिनेक्षण ॥ १४.५२.१४ ॥
വളരെ ദീർഘകാലം കൊണ്ടും എനിക്ക് അങ്ങയുടെ ഗുണങ്ങൾ പറയുവാൻ കഴിയില്ല; അങ്ങയുടെ പരമാത്മാവിനെയും. താമരക്കണ്ണനേ, അങ്ങേക്ക് നമസ്കാരം.
14.52.15
विदितो मे सुदुर्धर्ष नारदाद्देवलात्तथा ।
कृष्णद्वैपायनाच्चेव तथा कुरुपितामहात् ॥ १४.५२.१५ ॥
ഓ ദുർധർഷനേ, നാരദനിൽ നിന്നും ദേവലനിൽ നിന്നും കൃഷ്ണദ്വൈപായനനിൽ നിന്നും കുരുപിതാമഹനിൽ നിന്നും ഇത് ഞാൻ അറിഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
14.52.16
त्वयि सर्वं समासक्तं त्वमेवैको जनेश्वरः ।
यच्चानुग्रहसंयुक्तमेतदुक्तं त्वयाऽनघ ॥ १४.५२.१६ ॥
എല്ലാം അങ്ങിൽ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു; അങ്ങ് ഒരാളാണ് ജനേശ്വരൻ. നിഷ്പാപനേ, അനുഗ്രഹത്തോടെ അങ്ങ് പറഞ്ഞ ഈ വാക്കുകളും.
14.52.17
एतत्सर्वमहं सम्यगाचरिष्ये जनार्दन ।
इदं चाद्भुतमत्यन्तं कृतमस्मत्प्रियेप्सया ॥ १४.५२.१७ ॥
ഓ ജനാർദനാ, ഇതെല്ലാം ഞാൻ ഭംഗിയായി നിർവഹിക്കും. നമ്മുടെ പ്രിയം ആഗ്രഹിച്ച് ചെയ്ത ഈ അത്ഭുതകരമായ കാര്യവും.
14.52.18
यत्पापो निहतः सङ्ख्ये कौरव्यो धृतराष्ट्रजः ।
त्वया दग्धं हि तत्सैन्यं मया विजितमाहवे ॥ १४.५२.१८ ॥
യുദ്ധത്തിൽ വധിക്കപ്പെട്ട ആ പാപിയായ കൗരവൻ, ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രൻ—അവന്റെ ആ സൈന്യത്തെ അങ്ങ് ദഹിപ്പിച്ചു; യുദ്ധത്തിൽ ഞാൻ അത് ജയിച്ചു.
14.52.19
भवता तत्कृतं कर्म येनावाप्तो जयो मया ।
दुर्योधनस्य सङ्ग्रामे तव बुद्धिपराक्रमैः ॥ १४.५२.१९ ॥
നിങ്ങൾ ചെയ്ത ആ പ്രവൃത്തിയാൽ, നിങ്ങളുടെ ബുദ്ധിയും പരാക്രമവും കൊണ്ട്, ദുര്യോധനനോടുള്ള യുദ്ധത്തിൽ എനിക്ക് വിജയം ലഭിച്ചു.
14.52.20
कर्णस्य च वधोपायो यथावत्सम्प्रदर्शितः ।
सैन्धवस्य च पापस्य भूरिश्रवस एव च ॥ १४.५२.२० ॥
കർണ്ണനെ വധിക്കാനുള്ള ഉപായവും, പാപിയായ സൈന്ധവന്റെയും ഭൂരിശ്രവസ്സിന്റെയും വധോപായങ്ങളും യഥാവിധി കാണിക്കപ്പെട്ടു.
14.52.21
तस्मात्त्वमेव सञ्चिन्त्य हितं कुरु यथा तथा ।
अहं च प्रीयमाणेन त्वया देवकिनन्दन।
यदुक्तस्तत्करिष्यामि न हि मेऽत्र विचारणा ॥ १४.५२.२१ ॥
അതുകൊണ്ട് നിങ്ങൾ തന്നെ നന്നായി ആലോചിച്ച് ഹിതമായതെന്തോ അത് ചെയ്യുക. ദേവകീനന്ദനാ, നിങ്ങൾ സന്തോഷത്തോടെ പറയുന്നത് ഞാൻ ചെയ്യും; ഇതിൽ എനിക്ക് ഒരു സംശയവുമില്ല.
14.52.22
राजानं च समासाद्य धर्मात्मानं युधिष्ठिरम् ।
चोदयिष्यामि धर्मज्ञ गमनार्थं तवानघ ॥ १४.५२.२२ ॥
ധർമ്മാത്മാവായ രാജാവ് യുധിഷ്ഠിരന്റെ അടുത്തെത്തി, ധർമ്മജ്ഞാ, നിഷ്പാപാ, നിങ്ങളുടെ യാത്രയ്ക്കായി ഞാൻ അവനെ പ്രേരിപ്പിക്കും.
14.52.23
आहृतं हि ममैतत्ते द्वारकागमनं प्रभो ।
अचिरादेव द्रष्टा त्वं मातुलं मे जनार्दन।
बलदेवं च दुर्धर्षं तथाऽन्यान्वृष्णिपुङ्गवान् ॥ १४.५२.२३ ॥
പ്രഭോ, നിങ്ങളുടെ ദ്വാരകായാത്രയെക്കുറിച്ചുള്ള ഈ വാക്ക് ഞാൻ നിങ്ങൾക്കായി കൊണ്ടുവന്നിരിക്കുന്നു. ജനാർദ്ദനാ, വേഗം നിങ്ങൾ എന്റെ മാതുലനെയും, ദുർദ്ധർഷനായ ബലദേവനെയും, മറ്റ് വൃഷ്ണിശ്രേഷ്ഠരെയും കാണും.
14.52.24
एवं सम्भाषमाणौ तौ प्राप्तौ वारणसाह्वयम् ।
तथा विविशतुश्चोभौ सम्प्रहृष्टनराकुलम् ॥ १४.५२.२४ ॥
ഇങ്ങനെ സംഭാഷണം ചെയ്തുകൊണ്ട് ആ ഇരുവരും വാരണസാഹ്വയം എന്ന നഗരത്തിലെത്തി; സന്തുഷ്ടരായ ജനങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞ ആ നഗരത്തിൽ ഇരുവരും പ്രവേശിച്ചു.
14.52.25
तौ गत्वा धृतराष्ट्रस्य गृहं शक्रगृहोपमम् ।
ददृशाते महाराज धृतराष्ट्रं जनेश्वरम् ॥ १४.५२.२५ ॥
ഇന്ദ്രഗൃഹത്തിനു തുല്യമായ ധൃതരാഷ്ട്രന്റെ ഗൃഹത്തിൽ ആ ഇരുവരും ചെന്ന്, മഹാരാജാവേ, ജനേശ്വരനായ ധൃതരാഷ്ട്രനെ കണ്ടു.
14.52.26
विदुरं च महाबुद्धिं राजानं च युधिष्ठिरम् ।
भीमसेनं च दुर्धर्षं माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ ॥ १४.५२.२६ ॥
മഹാബുദ്ധിമാനായ വിദുരരെയും രാജാവായ യുധിഷ്ഠിരനെയും ദുർധർഷനായ ഭീമസേനനെയും മാദ്രീപുത്രരായ പാണ്ഡവരെയും അവർ കണ്ടു.
14.52.27
धृतराष्ट्रमुपासीनं युयुत्सुं चापराजितम् ।
गान्धारीं च महाप्रज्ञां पृथा कृष्णां च भामिनीम् ॥ १४.५२.२७ ॥
ഇരിക്കുന്ന ധൃതരാഷ്ട്രനെയും അപരാജിതനായ യുയുത്സുവിനെയും മഹാപ്രജ്ഞയായ ഗാന്ധാരിയെയും പൃഥയെയും തേജസ്വിനിയായ കൃഷ്ണയെയും അവർ കണ്ടു.
14.52.28
सुभद्राद्याश्च ताः सर्वा भरतानां स्त्रियस्तथा ।
ददृशाते स्त्रियः सर्वा गान्धारीपरिचारिकाः ॥ १४.५२.२८ ॥
സുഭദ്ര തുടങ്ങിയ ഭരതവംശത്തിലെ സ്ത്രീകളെല്ലാവരെയും ഗാന്ധാരിയുടെ പരിചാരികമാരെല്ലാവരെയും അവർ കണ്ടു.
14.52.29
ततः समेत्य राजानं धृतराष्ट्रमरिंदमौ ।
निवेद्य नामधेये स्वे तस्य पादावगृह्णताम् ॥ १४.५२.२९ ॥
പിന്നെ ആ ശത്രുദമനരായ രണ്ടുപേരും രാജാവായ ധൃതരാഷ്ട്രന്റെ അടുത്തെത്തി, തങ്ങളുടെ പേരുകൾ അറിയിച്ച് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പാദങ്ങളിൽ തൊട്ടു.
14.52.30
गान्धार्याश्च पृथायाश्च धर्मराजस्य चैव हि ।
भीमस्य च महात्मानौ तथा पादावगृह्णताम् ॥ १४.५२.३० ॥
ഗാന്ധാരിയുടെയും പൃഥയുടെയും ധർമ്മരാജാവിന്റെയും ഭീമന്റെയും പാദങ്ങളും ആ മഹാത്മാക്കൾ അതുപോലെ തൊട്ടു.
14.52.31
क्षत्तारं चापि सङ्गृह्य पृष्ट्वा कुशलमव्ययम् ।
परिष्वज्य महात्मानं वेश्यापुत्रं महारथम्।
तैः सार्धं नृपतिं वृद्धं ततस्तौ पर्युपासताम् ॥ १४.५२.३१ ॥
പിന്നെ അവർ ക്ഷത്താവിനെയും ആലിംഗനം ചെയ്ത് അവ്യയമായ ക്ഷേമം അന്വേഷിച്ചു; മഹാത്മാവും വേശ്യാപുത്രനും മഹാരഥനുമായ അദ്ദേഹത്തെയും ആലിംഗനം ചെയ്തു. അവരോടൊപ്പം ആ ഇരുവരും വൃദ്ധനായ രാജാവിനെ ശുശ്രൂഷിച്ചു.
14.52.32
ततो निशि महाराजो धृतराष्ट्रः कुरूद्वहान् ।
जनार्दनं च मेधावी व्यसर्जयत वै गृहान् ॥ १४.५२.३२ ॥
പിന്നെ രാത്രിയിൽ മഹാരാജാവായ ധൃതരാഷ്ട്രൻ കുരുശ്രേഷ്ഠന്മാരെയും മേധാവിയായ ജനാർദ്ദനനെയും വീടുകളിലേക്ക് യാത്രയാക്കി.
14.52.33
तेऽनुज्ञाता नृपतिना ययुः स्वं स्वं निवेशनम् ।
धनंजयगृहानेव ययौ कृष्णस्तु वीर्यवान् ॥ १४.५२.३३ ॥
രാജാവിന്റെ അനുമതി നേടി അവർ ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടെ വസതികളിലേക്ക് പോയി; എന്നാൽ വീര്യവാനായ കൃഷ്ണൻ ധനഞ്ജയന്റെ വീട്ടിലേക്കാണ് പോയത്.
14.52.34
तत्रार्चितो यथान्यायं सर्वकामैरुपस्थितः ।
कृष्णः सुष्वाप मेधावी धनंजयसहायवान् ॥ १४.५२.३४ ॥
അവിടെ യഥാവിധി പൂജിക്കപ്പെട്ട്, എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളോടും കൂടി സേവിക്കപ്പെട്ട മേധാവിയായ കൃഷ്ണൻ ധനഞ്ജയന്റെ സഹായത്തോടെ ഉറങ്ങി.
14.52.35
प्रभातायां तु शर्वर्यां कृत्वा पौर्वाह्णिकीं क्रियाम् ।
धर्मराजस्य भनं जग्मतुः परमार्चितौ।
यत्रास्ते स सहामात्यो धर्मराजो महाबलः ॥ १४.५२.३५ ॥
പ്രഭാതമായപ്പോൾ പൂർവാഹ്ണകർമങ്ങൾ ചെയ്ത് അത്യന്തം പൂജിക്കപ്പെട്ട ആ ഇരുവരും ധർമ്മരാജന്റെ ഭവനത്തിലേക്ക് പോയി; അവിടെ അമാത്യന്മാരോടൊപ്പം മഹാബലനായ ധർമ്മരാജൻ ഉണ്ടായിരുന്നു.
14.52.36
तौ प्रविश्य महात्मानौ तद्गृहं परमार्चितम् ।
धर्मराजं ददृशतुर्देवराजमिवाश्विनौ ॥ १४.५२.३६ ॥
ആ രണ്ടു മഹാത്മാക്കളും ആ പരമപൂജിതമായ ഭവനത്തിൽ പ്രവേശിച്ച് ധർമ്മരാജനെ കണ്ടു; അശ്വിനീദേവന്മാർ ദേവരാജനായ ഇന്ദ്രനെ കാണുന്നതുപോലെ.
14.52.37
समासाद्य तु राजानं वार्ष्णेयकुरुपुङ्गवौ ।
निषीदतुरनुज्ञातौ प्रीयमाणेन तेन तौ ॥ १४.५२.३७ ॥
രാജാവിനെ സമീപിച്ച്, വൃഷ്ണിവംശജനും കുരുശ്രേഷ്ഠനുമായ ഇരുവരും അനുമതി ലഭിച്ച് ഇരുന്നു; അവൻ സന്തുഷ്ടനായിരുന്നു.
14.52.38
ततः स राजा मेधावी विवक्षू प्रेक्ष्य तावुभौ ।
प्रोवाच वदतां श्रेष्ठो वचनं राजसत्तमः ॥ १४.५२.३८ ॥
അപ്പോൾ ആ ബുദ്ധിമാനായ രാജാവ്, സംസാരിക്കാൻ ഇച്ഛിക്കുന്ന ആ ഇരുവരെയും കണ്ട്, വക്താക്കളിൽ ശ്രേഷ്ഠനും രാജാക്കന്മാരിൽ ഉത്തമനുമായി ഈ വാക്ക് പറഞ്ഞു.
14.52.39
विवक्षू हि युवां मन्ये वीरौ यदुकुरूद्वहौ ।
ब्रूतं कर्तास्मि सर्वं वां नचिरान्मा विचार्यताम् ॥ १४.५२.३९ ॥
നിങ്ങൾ ഇരുവരും സംസാരിക്കാൻ ഇച്ഛിക്കുന്നുവെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു, യാദവ-കുരു വംശങ്ങളെ വഹിക്കുന്ന വീരന്മാരേ. പറയൂ, നിങ്ങൾക്കായി ഞാൻ എല്ലാം ചെയ്യാം; വൈകരുത്.
14.52.40
इत्युक्तः फल्गुनस्तत्र धर्मराजानमब्रवीत् ।
विनीतवदुपागम्य वाक्यं वाक्यविशारदः ॥ १४.५२.४० ॥
ഇങ്ങനെ പറയപ്പെട്ട ഫൽഗുനൻ അവിടെ ധർമ്മരാജാവിനെ വിനയത്തോടെ സമീപിച്ച്, വാക്കിൽ വിദഗ്ധനായി ഈ വാക്യം പറഞ്ഞു.
14.52.41
अयं चिरोषितो राजन्वासुदेवः प्रतापवान् ।
भवन्तं समनुज्ञाप्य पितरं द्रष्टुमिच्छति ॥ १४.५२.४१ ॥
രാജാവേ, ദീർഘകാലം താമസിച്ച ഈ പ്രതാപവാനായ വാസുദേവൻ, നിന്റെ അനുമതി വാങ്ങി പിതാവിനെ കാണാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
14.52.42
स गच्छेदभ्यनुज्ञातो भवता यदि मन्यसे ।
आनर्तनगरीं वीरस्तदनुज्ञातुमर्हसि ॥ १४.५२.४२ ॥
നീ ഉചിതമെന്ന് കരുതിയാൽ, അവൻ നിന്റെ അനുമതി വാങ്ങി ആനർത നഗരത്തിലേക്ക് പോകാം; വീരാ, അവന് അനുമതി നൽകുന്നത് നിനക്ക് യോജിച്ചതാണ്.
14.52.43
पुण्डरीकाक्ष भद्रं ते गच्छ त्वं मदुसूदन ।
पुरीं द्वारवतीमद्य द्रष्टुं शूरसुतं प्रभो ॥ १४.५२.४३ ॥
പുണ്ഡരീകാക്ഷാ, മധുസൂദനാ, നിനക്ക് മംഗളം ഭവിക്കട്ടെ. പ്രഭോ, ഇന്ന് നീ ദ്വാരവതീ നഗരത്തിൽ പോയി ശൂരസുതനെ കാണുക.
14.52.44
रोचते मे महाबाहो गमनं तव केशव ।
मातुलश्चिरदृष्टो मे त्वया देवी च देवकी ॥ १४.५२.४४ ॥
മഹാബാഹോ കേശവാ, നിന്റെ യാത്ര എനിക്ക് ഇഷ്ടമാണ്. എന്റെ മാതുലനെയും ദേവി ദേവകിയെയും നീ വളരെക്കാലമായി കണ്ടിട്ടില്ല.
14.52.45
समेत्यि मातुलं गत्वा बलदेवं च मानद ।
पूजयेथा महाप्राज्ञ मद्वाक्येन यथाऽर्हतः ॥ १४.५२.४५ ॥
മാനദാ, മാതുലനെ കണ്ട് ബലദേവന്റെ അടുത്ത് ചെന്ന്, എന്റെ വാക്കിൽ അവർക്ക് യോഗ്യമായ ബഹുമാനം നൽകുക, മഹാപ്രാജ്ഞാ.
14.52.46
स्मरेथाश्चापि मां नित्यं भीमं च बलिनां वरम् ।
फाल्गुनं सहदेवं च नकुलं चैव मानद ॥ १४.५२.४६ ॥
മാനദാ, നീ എപ്പോഴും എന്നെ ഓർക്കണം; ബലവാന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ഭീമനെയും, അർജുനനെയും, സഹദേവനെയും, നകുലനെയും ഓർക്കണം.
14.52.47
आनर्तानवलोक्य त्वं पितरं च महाभुजः ।
वृष्णींश्च पुनरागच्छेर्हयमेधे ममानघ ॥ १४.५२.४७ ॥
മഹാബാഹോ, ആനർത്തന്മാരെയും നിന്റെ പിതാവിനെയും വൃഷ്ണികളെയും കണ്ട് നിർമ്മലനേ, എന്റെ അശ്വമേധത്തിൽ വീണ്ടും വരണം.
14.52.48
स गच्छ रत्नान्यादाय विविधानि वसूनि च ।
यच्चप्यन्यन्मनोज्ञं ते तदप्यादत्स्व सात्वत ॥ १४.५२.४८ ॥
നീ പോകൂ, വിവിധ രത്നങ്ങളും സമ്പത്തും എടുത്തുകൊണ്ട്. നിനക്കിഷ്ടമുള്ള മറ്റെന്തെങ്കിലുമുണ്ടെങ്കിൽ അതും സ്വീകരിക്കുക, സാത്വതാ.
14.52.49
इयं च वसुधा कृत्स्ना प्रसादात्तव केशव ।
अस्मानुपागता वीर निहताश्चापि शत्रवः ॥ १४.५२.४९ ॥
കേശവാ, അങ്ങയുടെ അനുഗ്രഹത്താൽ ഈ സമസ്ത ഭൂമിയും ഞങ്ങൾക്കു ലഭിച്ചു; വീരാ, ശത്രുക്കളും വധിക്കപ്പെട്ടു.
14.52.50
स्वर्गापवर्गविषयं त्वद्भक्तानां न दुर्लभम् ।
संसारगहने चेद्धपापाग्निप्रशमाम्बुद ॥ १४.५२.५० ॥
അങ്ങയുടെ ഭക്തർക്ക് സ്വർഗ്ഗവും മോക്ഷവും ദുർല്ലഭമല്ല; സംസാരമാകുന്ന കാട്ടിൽ പാപാഗ്നിയെ ശമിപ്പിക്കുന്ന മേഘമേ.
14.52.51
एवं ब्रुवति कौरव्ये धर्मराजे युधिष्ठिरे ।
वासुदेवो वरः पुंसामिदं वचनमब्रवीत् ॥ १४.५२.५१ ॥
കൗരവനായ ധർമ്മരാജൻ യുധിഷ്ഠിരൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, പുരുഷന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ വാസുദേവൻ ഈ വാക്ക് പറഞ്ഞു.
14.52.52
तवैव रत्नानि धनं च केवलं ।
धरा तु कृत्स्ना तु महाभुजाद्य वै।
यदस्ति चान्यद्द्रविणं गृहे मम ।
त्वमेव तस्येश्वर नित्यमीश्वरः ॥ १४.५२.५२ ॥
ഈ രത്നങ്ങളും സമ്പത്തും നിന്റേതുതന്നെ; മഹാബാഹോ, ഈ സമസ്ത ഭൂമിയും നിന്റേതുതന്നെ; എന്റെ വീട്ടിലുള്ള മറ്റു സമ്പത്തും നിന്റേതുതന്നെ; പ്രഭോ, നീ തന്നെയാണ് അതിന്റെ എന്നും ഈശ്വരൻ.
14.52.53
तथेत्यथोक्तः प्रतिपूजितस्तदा ।
गदाग्रजो धर्मसुतेन वीर्यवान्।
पितृष्वसारं त्ववदद्यथाविधि ।
सम्पूजितश्चाप्यगमत्प्रदक्षिणम् ॥ १४.५२.५३ ॥
"അങ്ങനെ തന്നെ" എന്ന് പറഞ്ഞ്, ധർമ്മപുത്രനാൽ ആദരിക്കപ്പെട്ട വീര്യവാനായ ഗദാഗ്രജൻ അപ്പോൾ തന്റെ അമ്മായിയോട് വിധിപ്രകാരം സംസാരിച്ചു; ആദരിക്കപ്പെട്ട് അദ്ദേഹം പ്രദക്ഷിണം ചെയ്ത് പോയി.
14.52.54
तया स सम्यक् प्रतिनन्दितस्तत-
स्तथैव सर्वैर्विदुरादिभिस्तथा।
विनिर्ययौ नागपुराद्गदाग्रजो ।
रथेन दिव्येन चतुर्भुजः स्वयम् ॥ १४.५२.५४ ॥
അവളാൽ അവൻ നന്നായി അനുഗ്രഹിക്കപ്പെട്ടു; അതുപോലെ വിദുരൻ മുതലായ എല്ലാവരാലും; പിന്നെ ഗദാഗ്രജൻ, ചതുർബാഹുവായ അവൻ തന്നെ, നാഗപുരത്തുനിന്ന് ദിവ്യരഥത്തിൽ പുറപ്പെട്ടു.
14.52.55
रथे सुभद्रामधिरोप्य भामिनीं ।
युधिष्ठिरस्यानुमते जनार्दनः।
पितृष्वसुश्चापि तथा महाभुजो ।
विनिर्ययौ पौरजनाभिसंवृतः ॥ १४.५२.५५ ॥
യുധിഷ്ഠിരന്റെ അനുമതിയോടെ ജനാർദ്ദനൻ തേജസ്വിനിയായ സുഭദ്രയെ രഥത്തിൽ കയറ്റി, തന്റെ അമ്മായിയെയും കയറ്റി; മഹാബാഹുവായ അദ്ദേഹം പൗരജനങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് പുറപ്പെട്ടു.
14.52.56
तमन्वयाद्वानरवर्यकेतनः ।
ससात्यकिर्माद्रवतीसुतावपि।
अगाधबुद्धिर्विदुरश्च माधवं ।
स्वयं च भीमो गजराजविक्रमः ॥ १४.५२.५६ ॥
വാനരശ്രേഷ്ഠന്റെ കൊടിയുള്ളവൻ (അർജ്ജുനൻ) സാത്യകിയോടൊപ്പം അദ്ദേഹത്തെ അനുഗമിച്ചു; മാദ്രിയുടെ ഇരു പുത്രന്മാരും, അഗാധബുദ്ധിയായ വിദുരനും മാധവനെ അനുഗമിച്ചു; ഗജരാജന്റെ വിക്രമമുള്ള ഭീമനും തന്നെ അനുഗമിച്ചു.
14.52.57
निवर्तयित्वा कुरुराष्ट्रवर्धनां-
स्ततः स सर्वान्विदुरं च वीर्यवान्।
जनार्दनो दारुकमाह सत्वरः ।
प्रचोदयाश्वानिति सात्यकिं तथा ॥ १४.५२.५७ ॥
കുരുരാജ്യം വളർത്തുന്നവരെയും വിദുരനെയും എല്ലാവരെയും തിരിച്ചയച്ച ശേഷം, വീര്യവാനായ ജനാർദ്ദനൻ വേഗത്തിൽ ദാരുകനോട്, 'കുതിരകളെ തെളിക്കുക' എന്നു പറഞ്ഞു; സാത്യകിയോടും അതുപോലെ പറഞ്ഞു.
14.52.58
ततो ययौ शत्रुगणप्रमर्दनः ।
शिनिप्रवीरानुगतो जनार्दनः।
यथा निहत्यारिगणं शतकतु-
र्दिवं तथाऽऽनर्तपुरीं प्रतापवान् ॥ १४.५२.५८ ॥
അപ്പോൾ ശത്രുസംഘങ്ങളെ മർദ്ദിക്കുന്ന ജനാർദ്ദനൻ ശിനിവീരന്മാരാൽ അനുഗമിക്കപ്പെട്ട് പോയി; ശതക്രതുവായ ഇന്ദ്രൻ ശത്രുസേനയെ സംഹരിച്ച് സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് പോകുന്നതുപോലെ, ആ പ്രതാപവാൻ ആനർത്തപുരിയിലേക്ക് പോയി.