ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 14.52
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.52.1
ततोऽभ्यनोदयत्कृष्णो युज्यतामिति दारुकम् ।
मुहूर्तादिव चाचष्ट युक्तमित्येव दारुकः ॥ १४.५२.१ ॥
ਤਦ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਦਾਰੁਕ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਰੱਥ ਜੋੜੋ।' ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਦਾਰੁਕ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਜੋੜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।'
14.52.2
तथैव चानुयात्राणि चोदयामास पाण्डवः ।
सन्नह्यध्वं प्रयास्यामो नगर गजसाह्वयम् ॥ १४.५२.२ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਂਡਵ ਨੇ ਨਾਲ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ, 'ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਓ, ਅਸੀਂ ਗਜਸਾਹਵਯ ਨਗਰ ਵੱਲ ਚੱਲਾਂਗੇ।'
14.52.3
इत्युक्ताः सैनिकास्ते तु सज्जीभूता विशाम्पते ।
आचख्युः सज्जमित्येवं पार्थायामिततेजसे ॥ १४.५२.३ ॥
ਹੇ ਵਿਸ਼ਾਮਪਤੀ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖੇ ਗਏ ਉਹ ਸੈਨਿਕ ਤਿਆਰ ਹੋ ਕੇ ਅਮਿਤ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਪਾਰਥ ਨੂੰ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ, 'ਤਿਆਰ ਹੈ।'
14.52.4
ततस्तौ रथमास्थाय प्रयातौ कृष्णपाण्डवौ ।
विकुर्वाणौ कताश्चित्राः प्रीयमाणौ विशाम्पते ॥ १४.५२.४ ॥
ਫਿਰ ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵ, ਰੱਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਚੱਲ ਪਏ। ਹੇ ਵਿਸ਼ਾਮਪਤੀ, ਉਹ ਅਦਭੁਤ ਕਰਤਬ ਵਿਖਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰਸੰਨ ਸਨ।
14.52.5
रथस्थं तु महातेजा वासुदेवं धनञ्जयः ।
पुनरेवाब्रवीद्वाक्यमिदं भरतसत्तम ॥ १४.५२.५ ॥
ਰੱਥ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ ਵਾਸੂਦੇਵ ਨੂੰ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਧਨੰਜਯ ਨੇ ਫਿਰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ, 'ਹੇ ਭਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ!'
14.52.6
त्वत्प्रसादाज्ज्यः प्राप्तो राज्ञा वृष्णिकुलोद्वह ।
निहताः शत्रवश्चापि प्राप्तं राज्यमकण्टकम् ॥ १४.५२.६ ॥
ਹੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਕੁਲ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ! ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਰਾਜੇ ਨੇ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਵੈਰੀ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਕੰਟਕ ਰਾਜ ਮਿਲਿਆ।
14.52.7
नाथवन्तश्च भवता पाण्डवा मधुसूदन ।
भवन्तं प्लवमासाद्य तीर्णाः स्म कुरुसागरम्।
भक्तांस्त्वमाश्रितानस्मान्पालयामुत्र चेह च। ॥ १४.५२.७ ॥
ਹੇ ਮਧੂਸੂਦਨ, ਤੁਹਾਡੇ ਕਾਰਨ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਰੱਖਿਅਕ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਬੇੜੀ ਬਣਾ ਕੇ ਅਸੀਂ ਕੁਰੂਸਾਗਰ ਪਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਭਗਤ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਰਨ ਆਏ ਸਾਨੂੰ ਇੱਥੇ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਤੁਸੀਂ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ।
14.52.8
विश्वकर्मन्नमस्तेऽस्तु विश्वात्मन्विश्वसत्तम ।
तथा त्वामभिजानामि तथा चाहं भवान्मतः ॥ १४.५२.८ ॥
ਹੇ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਨ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੋਵੇ। ਹੇ ਵਿਸ਼ਵਾਤਮਨ, ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਮੈਂ ਵੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ।
14.52.9
त्वत्तेजःसम्भवो नित्यं हुताशो मधुसूदन ।
रतिः क्रीडामयी तुभ्यं माया ते रोदसी विभो ॥ १४.५२.९ ॥
ਹੇ ਮਧੂਸੂਦਨ, ਤੁਹਾਡੇ ਤੇਜ ਤੋਂ ਸਦਾ ਅਗਨੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਤੁਹਾਡੀ ਰਤੀ ਖੇਡ-ਭਰੀ ਹੈ। ਹੇ ਵਿਭੂ, ਤੁਹਾਡੀ ਮਾਇਆ ਹੀ ਅਸਮਾਨ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਹੈ।
14.52.10
त्वयि सर्वमिदं विश्वं यदिदं स्थाणु जङ्गमम् ।
त्वं हि सर्वं विकुरुषे भूतग्रामं चतुर्विधम् ॥ १४.५२.१० ॥
ਸਥਿਰ ਅਤੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ ਇਹ ਸਾਰਾ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਚਾਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਭੂਤ-ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਰਚਦੇ ਹੋ।
14.52.11
पृथिवीं चान्तरिक्षं च तथा स्थावरजङ्गमम् ।
हसिंतं तेऽमला ज्योत्स्ना ऋतवश्चेन्द्रियाणि ते ॥ १४.५२.११ ॥
ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਿਕਸ਼, ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਥਿਰ ਤੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ ਸਭ ਕੁਝ ਤੁਹਾਡੀ ਮੁਸਕਾਨ ਹੈ; ਤੁਹਾਡੀ ਨਿਰਮਲ ਚਾਂਦਨੀ, ਰੁੱਤਾਂ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਇੰਦਰੀਆਂ।
14.52.12
प्राणो वायुः सततगः क्रोधो मृत्युः सनातनः ।
प्रसादे चापि पद्मा श्रीर्नित्यं त्वयि महामते ॥ १४.५२.१२ ॥
ਸਦਾ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਹਵਾ ਹੀ ਪ੍ਰਾਣ ਹੈ; ਕ੍ਰੋਧ ਅਤੇ ਸਨਾਤਨ ਮ੍ਰਿਤੂ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਹੋ। ਹੇ ਮਹਾਮਤੀ, ਕਿਰਪਾ ਵਿੱਚ ਪਦਮਾ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਸਦਾ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚ ਹਨ।
14.52.13
रतिस्तुष्टिर्धृतिः क्षान्तिर्मतिः कान्तिश्चराचरम् ।
त्वमेवेह युगान्तेषु निधनं प्रोच्यसेऽनध ॥ १४.५२.१३ ॥
ਰਤੀ, ਤੁਸ਼ਟੀ, ਧ੍ਰਿਤੀ, ਕ੍ਸ਼ਾਂਤੀ, ਮਤੀ, ਕਾਂਤੀ—ਚਰਾਚਰ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਹੋ। ਯੁਗਾਂਤਾਂ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਵਿਨਾਸ਼ ਆਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋ, ਹੇ ਨਿਰਮਲ।
14.52.14
सुदीर्घेणापि कालेन न ते शक्या गुणा मया ।
आत्मा च परमो वक्तुं नमस्ते नलिनेक्षण ॥ १४.५२.१४ ॥
ਬਹੁਤ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਤੁਹਾਡੇ ਗੁਣ ਨਹੀਂ ਆਖੇ ਜਾ ਸਕਦੇ, ਨਾ ਤੁਹਾਡਾ ਪਰਮ ਆਤਮਾ। ਹੇ ਕਮਲਨੈਣ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
14.52.15
विदितो मे सुदुर्धर्ष नारदाद्देवलात्तथा ।
कृष्णद्वैपायनाच्चेव तथा कुरुपितामहात् ॥ १४.५२.१५ ॥
ਹੇ ਦੁਰਧਰਸ਼, ਨਾਰਦ ਤੋਂ, ਦੇਵਲ ਤੋਂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦ੍ਵੈਪਾਯਨ ਤੋਂ ਅਤੇ ਕੁਰੂਆਂ ਦੇ ਪਿਤਾਮਹ ਤੋਂ ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਹੈ।
14.52.16
त्वयि सर्वं समासक्तं त्वमेवैको जनेश्वरः ।
यच्चानुग्रहसंयुक्तमेतदुक्तं त्वयाऽनघ ॥ १४.५२.१६ ॥
ਸਭ ਕੁਝ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਤੁਸੀਂ ਇਕੱਲੇ ਹੀ ਜਨੇਸ਼ਵਰ ਹੋ। ਹੇ ਨਿਰਮਲ, ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਭਰੇ ਜੋ ਬਚਨ ਤੁਸੀਂ ਆਖੇ, ਉਹ ਵੀ।
14.52.17
एतत्सर्वमहं सम्यगाचरिष्ये जनार्दन ।
इदं चाद्भुतमत्यन्तं कृतमस्मत्प्रियेप्सया ॥ १४.५२.१७ ॥
ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ, ਇਹ ਸਭ ਮੈਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਰਾ ਕਰਾਂਗਾ। ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਪਿਆਰੇ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਇਹ ਅਤਿ ਅਦਭੁਤ ਕਾਰਜ ਵੀ।
14.52.18
यत्पापो निहतः सङ्ख्ये कौरव्यो धृतराष्ट्रजः ।
त्वया दग्धं हि तत्सैन्यं मया विजितमाहवे ॥ १४.५२.१८ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਉਹ ਪਾਪੀ ਕੌਰਵ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ—ਉਸਦੀ ਉਹ ਸੈਨਾ ਤੁਸੀਂ ਸਾੜ ਦਿੱਤੀ; ਮੈਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਹ ਜਿੱਤੀ।
14.52.19
भवता तत्कृतं कर्म येनावाप्तो जयो मया ।
दुर्योधनस्य सङ्ग्रामे तव बुद्धिपराक्रमैः ॥ १४.५२.१९ ॥
ਤੁਹਾਡੇ ਕੀਤੇ ਉਸ ਕਰਮ ਨਾਲ, ਤੁਹਾਡੀ ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਨਾਲ, ਦੁਰਯੋਧਨ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਜਿੱਤ ਮਿਲੀ।
14.52.20
कर्णस्य च वधोपायो यथावत्सम्प्रदर्शितः ।
सैन्धवस्य च पापस्य भूरिश्रवस एव च ॥ १४.५२.२० ॥
ਕਰਨ ਦੇ ਵਧ ਦਾ ਉਪਾਅ ਵੀ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਪਾਪੀ ਸੈਂਧਵ ਤੇ ਭੂਰਿਸ਼ਰਵਾ ਦੇ ਵਧ ਦਾ ਵੀ।
14.52.21
तस्मात्त्वमेव सञ्चिन्त्य हितं कुरु यथा तथा ।
अहं च प्रीयमाणेन त्वया देवकिनन्दन।
यदुक्तस्तत्करिष्यामि न हि मेऽत्र विचारणा ॥ १४.५२.२१ ॥
ਇਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਕੇ ਜੋ ਹਿਤਕਾਰੀ ਹੋਵੇ ਉਹ ਕਰੋ। ਹੇ ਦੇਵਕੀਨੰਦਨ, ਤੁਸੀਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਜੋ ਕਹੋਗੇ ਮੈਂ ਉਹੀ ਕਰਾਂਗਾ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੇਰਾ ਕੋਈ ਵਿਚਾਰ ਨਹੀਂ।
14.52.22
राजानं च समासाद्य धर्मात्मानं युधिष्ठिरम् ।
चोदयिष्यामि धर्मज्ञ गमनार्थं तवानघ ॥ १४.५२.२२ ॥
ਧਰਮਾਤਮਾ ਰਾਜੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ, ਹੇ ਧਰਮਜ੍ਞ, ਹੇ ਨਿਸ਼ਪਾਪ, ਤੁਹਾਡੇ ਗਮਨ ਲਈ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਾਂਗਾ।
14.52.23
आहृतं हि ममैतत्ते द्वारकागमनं प्रभो ।
अचिरादेव द्रष्टा त्वं मातुलं मे जनार्दन।
बलदेवं च दुर्धर्षं तथाऽन्यान्वृष्णिपुङ्गवान् ॥ १४.५२.२३ ॥
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਹਾਡੇ ਦ੍ਵਾਰਕਾ ਜਾਣ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਲਿਆਂਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ, ਛੇਤੀ ਹੀ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਮਾਮੇ ਨੂੰ, ਦੁਰਧਰਸ਼ ਬਲਦੇਵ ਨੂੰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖੋਗੇ।
14.52.24
एवं सम्भाषमाणौ तौ प्राप्तौ वारणसाह्वयम् ।
तथा विविशतुश्चोभौ सम्प्रहृष्टनराकुलम् ॥ १४.५२.२४ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਵਾਰਣਸਾਹ੍ਵ ਨਗਰ ਪਹੁੰਚੇ; ਅਤੇ ਖੁਸ਼ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਉਸ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਦੋਵੇਂ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਏ।
14.52.25
तौ गत्वा धृतराष्ट्रस्य गृहं शक्रगृहोपमम् ।
ददृशाते महाराज धृतराष्ट्रं जनेश्वरम् ॥ १४.५२.२५ ॥
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਇੰਦਰ ਦੇ ਭਵਨ ਵਰਗੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਘਰ ਜਾ ਕੇ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਜਨਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
14.52.26
विदुरं च महाबुद्धिं राजानं च युधिष्ठिरम् ।
भीमसेनं च दुर्धर्षं माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ ॥ १४.५२.२६ ॥
ਮਹਾਬੁੱਧੀ ਵਿਦੁਰ, ਰਾਜਾ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਦੁਰਧਰਸ਼ ਭੀਮਸੇਨ ਅਤੇ ਮਾਦਰੀ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪਾਂਡਵ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੇਖਿਆ।
14.52.27
धृतराष्ट्रमुपासीनं युयुत्सुं चापराजितम् ।
गान्धारीं च महाप्रज्ञां पृथा कृष्णां च भामिनीम् ॥ १४.५२.२७ ॥
ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ, ਅਪਰਾਜਿਤ ਯੁਯੁਤਸੁ, ਮਹਾਪ੍ਰਗਿਆ ਗਾਂਧਾਰੀ, ਪ੍ਰਿਥਾ ਅਤੇ ਤੇਜਸਵਿਨੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
14.52.28
सुभद्राद्याश्च ताः सर्वा भरतानां स्त्रियस्तथा ।
ददृशाते स्त्रियः सर्वा गान्धारीपरिचारिकाः ॥ १४.५२.२८ ॥
ਸੁਭਦਰਾ ਆਦਿ ਭਰਤ ਵੰਸ਼ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਗਾਂਧਾਰੀ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਦਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੇਖਿਆ।
14.52.29
ततः समेत्य राजानं धृतराष्ट्रमरिंदमौ ।
निवेद्य नामधेये स्वे तस्य पादावगृह्णताम् ॥ १४.५२.२९ ॥
ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਵੈਰੀ-ਦਮਨਾਂ ਨੇ ਰਾਜਾ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਦੱਸ ਕੇ ਉਸਦੇ ਚਰਨ ਛੂਹੇ।
14.52.30
गान्धार्याश्च पृथायाश्च धर्मराजस्य चैव हि ।
भीमस्य च महात्मानौ तथा पादावगृह्णताम् ॥ १४.५२.३० ॥
ਗਾਂਧਾਰੀ, ਪ੍ਰਿਥਾ, ਧਰਮਰਾਜ ਅਤੇ ਭੀਮ ਦੇ ਚਰਨ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵੇਂ ਮਹਾਤਮਾਵਾਂ ਨੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛੂਹੇ।
14.52.31
क्षत्तारं चापि सङ्गृह्य पृष्ट्वा कुशलमव्ययम् ।
परिष्वज्य महात्मानं वेश्यापुत्रं महारथम्।
तैः सार्धं नृपतिं वृद्धं ततस्तौ पर्युपासताम् ॥ १४.५२.३१ ॥
ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਸ਼ੱਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਗਲ ਲਾਇਆ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਅਵਿਯ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਪੁੱਛੀ; ਮਹਾਤਮਾ, ਵੇਸ਼ਿਆਪੁੱਤਰ, ਮਹਾਰਥੀ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਗਲ ਲਾਇਆ। ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਬੁੱਢੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
14.52.32
ततो निशि महाराजो धृतराष्ट्रः कुरूद्वहान् ।
जनार्दनं च मेधावी व्यसर्जयत वै गृहान् ॥ १४.५२.३२ ॥
ਫਿਰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਮਹਾਰਾਜ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਕੁਰੂਆਂ ਦੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠਾਂ ਅਤੇ ਮੇਧਾਵੀ ਜਨਾਰਦਨ ਨੂੰ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕੀਤਾ।
14.52.33
तेऽनुज्ञाता नृपतिना ययुः स्वं स्वं निवेशनम् ।
धनंजयगृहानेव ययौ कृष्णस्तु वीर्यवान् ॥ १४.५२.३३ ॥
ਰਾਜੇ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ ਉਹ ਸਭ ਆਪੋ-ਆਪਣੇ ਨਿਵਾਸ ਨੂੰ ਗਏ; ਪਰ ਵੀਰਯਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਧਨੰਜਯ ਦੇ ਘਰ ਹੀ ਗਏ।
14.52.34
तत्रार्चितो यथान्यायं सर्वकामैरुपस्थितः ।
कृष्णः सुष्वाप मेधावी धनंजयसहायवान् ॥ १४.५२.३४ ॥
ਉੱਥੇ ਯਥਾਵਿਧੀ ਸਤਕਾਰ ਪਾ ਕੇ, ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸੇਵਿਤ ਮੇਧਾਵੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਧਨੰਜਯ ਦੇ ਸਾਥ ਨਾਲ ਸੌਂ ਗਏ।
14.52.35
प्रभातायां तु शर्वर्यां कृत्वा पौर्वाह्णिकीं क्रियाम् ।
धर्मराजस्य भनं जग्मतुः परमार्चितौ।
यत्रास्ते स सहामात्यो धर्मराजो महाबलः ॥ १४.५२.३५ ॥
ਸਵੇਰ ਹੋਣ ਤੇ ਪੂਰਵਾਹਣ ਦੀ ਕਿਰਿਆ ਕਰਕੇ ਪਰਮ ਸਤਕਾਰੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਧਰਮਰਾਜ ਦੇ ਭਵਨ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਸਮੇਤ ਮਹਾਬਲੀ ਧਰਮਰਾਜ ਸਨ।
14.52.36
तौ प्रविश्य महात्मानौ तद्गृहं परमार्चितम् ।
धर्मराजं ददृशतुर्देवराजमिवाश्विनौ ॥ १४.५२.३६ ॥
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਮਹਾਤਮਾ ਉਸ ਪਰਮ ਸਤਕਾਰੇ ਭਵਨ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਕੇ ਧਰਮਰਾਜ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਦੋ ਅਸ਼ਵਿਨੀਕੁਮਾਰ ਦੇਵਰਾਜ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।
14.52.37
समासाद्य तु राजानं वार्ष्णेयकुरुपुङ्गवौ ।
निषीदतुरनुज्ञातौ प्रीयमाणेन तेन तौ ॥ १४.५२.३७ ॥
ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਵੰਸ਼ੀ ਅਤੇ ਕੁਰੂਆਂ ਦੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਦੋਵੇਂ ਉਸਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਬੈਠ ਗਏ; ਉਹ ਪ੍ਰਸੰਨ ਸੀ।
14.52.38
ततः स राजा मेधावी विवक्षू प्रेक्ष्य तावुभौ ।
प्रोवाच वदतां श्रेष्ठो वचनं राजसत्तमः ॥ १४.५२.३८ ॥
ਫਿਰ ਉਸ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਰਾਜੇ ਨੇ, ਬੋਲਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਬੁਲਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਅਤੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ ਹੋ ਕੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
14.52.39
विवक्षू हि युवां मन्ये वीरौ यदुकुरूद्वहौ ।
ब्रूतं कर्तास्मि सर्वं वां नचिरान्मा विचार्यताम् ॥ १४.५२.३९ ॥
ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਬੋਲਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਹੇ ਯਦੂ ਅਤੇ ਕੁਰੂ ਵੰਸ਼ਾਂ ਦਾ ਭਾਰ ਚੁੱਕਣ ਵਾਲੇ ਵੀਰੋ। ਦੱਸੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਸਭ ਕੁਝ ਕਰਾਂਗਾ; ਦੇਰ ਨਾ ਕਰੋ।
14.52.40
इत्युक्तः फल्गुनस्तत्र धर्मराजानमब्रवीत् ।
विनीतवदुपागम्य वाक्यं वाक्यविशारदः ॥ १४.५२.४० ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ ਤੇ ਫਾਲਗੁਨ ਉੱਥੇ ਧਰਮਰਾਜ ਕੋਲ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਜਾ ਕੇ, ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋ ਕੇ ਇਹ ਬਚਨ ਬੋਲਿਆ।
14.52.41
अयं चिरोषितो राजन्वासुदेवः प्रतापवान् ।
भवन्तं समनुज्ञाप्य पितरं द्रष्टुमिच्छति ॥ १४.५२.४१ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਠਹਿਰੇ ਹੋਏ ਇਹ ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਵਾਸੁਦੇਵ, ਤੁਹਾਡੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।
14.52.42
स गच्छेदभ्यनुज्ञातो भवता यदि मन्यसे ।
आनर्तनगरीं वीरस्तदनुज्ञातुमर्हसि ॥ १४.५२.४२ ॥
ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਠੀਕ ਸਮਝੋ ਤਾਂ ਉਹ ਤੁਹਾਡੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ ਆਨਰਤ ਨਗਰੀ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ; ਹੇ ਵੀਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦੇਣੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਯੋਗ ਹੈ।
14.52.43
पुण्डरीकाक्ष भद्रं ते गच्छ त्वं मदुसूदन ।
पुरीं द्वारवतीमद्य द्रष्टुं शूरसुतं प्रभो ॥ १४.५२.४३ ॥
ਹੇ ਕਮਲਨੈਣ, ਮਧੁਸੂਦਨ, ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਅੱਜ ਤੂੰ ਦ੍ਵਾਰਵਤੀ ਨਗਰੀ ਜਾ ਕੇ ਸ਼ੂਰਸੁਤ ਨੂੰ ਮਿਲ।
14.52.44
रोचते मे महाबाहो गमनं तव केशव ।
मातुलश्चिरदृष्टो मे त्वया देवी च देवकी ॥ १४.५२.४४ ॥
ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ ਕੇਸ਼ਵ, ਤੇਰਾ ਜਾਣਾ ਮੈਨੂੰ ਚੰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਮਾਮੇ ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਦੇਵਕੀ ਨੂੰ ਤੂੰ ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ।
14.52.45
समेत्यि मातुलं गत्वा बलदेवं च मानद ।
पूजयेथा महाप्राज्ञ मद्वाक्येन यथाऽर्हतः ॥ १४.५२.४५ ॥
ਹੇ ਮਾਨਦ, ਮਾਮੇ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਅਤੇ ਬਲਦੇਵ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਕਹੇ ਅਨੁਸਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਯੋਗ ਆਦਰ ਕਰੀਂ, ਹੇ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞ।
14.52.46
स्मरेथाश्चापि मां नित्यं भीमं च बलिनां वरम् ।
फाल्गुनं सहदेवं च नकुलं चैव मानद ॥ १४.५२.४६ ॥
ਹੇ ਮਾਨਦ, ਤੂੰ ਸਦਾ ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਰੱਖੀਂ; ਬਲਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਭੀਮ ਨੂੰ, ਅਰਜੁਨ, ਸਹਦੇਵ ਅਤੇ ਨਕੁਲ ਨੂੰ ਵੀ ਯਾਦ ਰੱਖੀਂ।
14.52.47
आनर्तानवलोक्य त्वं पितरं च महाभुजः ।
वृष्णींश्च पुनरागच्छेर्हयमेधे ममानघ ॥ १४.५२.४७ ॥
ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਆਨਰਤਾਂ ਨੂੰ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਅਤੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਹੇ ਨਿਰਮਲ, ਮੇਰੇ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਆਈਂ।
14.52.48
स गच्छ रत्नान्यादाय विविधानि वसूनि च ।
यच्चप्यन्यन्मनोज्ञं ते तदप्यादत्स्व सात्वत ॥ १४.५२.४८ ॥
ਤੂੰ ਜਾ, ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਰਤਨ ਅਤੇ ਧਨ ਲੈ ਕੇ। ਜੋ ਹੋਰ ਕੁਝ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਮਨਭਾਉਂਦਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵੀ ਕਬੂਲ ਕਰੀਂ, ਹੇ ਸਾਤਵਤ।
14.52.49
इयं च वसुधा कृत्स्ना प्रसादात्तव केशव ।
अस्मानुपागता वीर निहताश्चापि शत्रवः ॥ १४.५२.४९ ॥
ਹੇ ਕੇਸ਼ਵ, ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਇਹ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਸਾਨੂੰ ਮਿਲ ਗਈ ਹੈ; ਹੇ ਵੀਰ, ਵੈਰੀ ਵੀ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ।
14.52.50
स्वर्गापवर्गविषयं त्वद्भक्तानां न दुर्लभम् ।
संसारगहने चेद्धपापाग्निप्रशमाम्बुद ॥ १४.५२.५० ॥
ਤੇਰੇ ਭਗਤਾਂ ਲਈ ਸਵਰਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੁਰਲਭ ਨਹੀਂ; ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਘਣੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਪਾਪ ਦੀ ਅੱਗ ਬੁਝਾਉਣ ਵਾਲਾ ਬੱਦਲ ਤੂੰ ਹੈਂ।
14.52.51
एवं ब्रुवति कौरव्ये धर्मराजे युधिष्ठिरे ।
वासुदेवो वरः पुंसामिदं वचनमब्रवीत् ॥ १४.५२.५१ ॥
ਕੌਰਵ ਧਰਮਰਾਜ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
14.52.52
तवैव रत्नानि धनं च केवलं ।
धरा तु कृत्स्ना तु महाभुजाद्य वै।
यदस्ति चान्यद्द्रविणं गृहे मम ।
त्वमेव तस्येश्वर नित्यमीश्वरः ॥ १४.५२.५२ ॥
ਇਹ ਰਤਨ ਅਤੇ ਧਨ ਕੇਵਲ ਤੇਰਾ ਹੀ ਹੈ; ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਇਹ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਵੀ ਤੇਰੀ ਹੈ; ਮੇਰੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਜੋ ਹੋਰ ਧਨ ਹੈ ਉਹ ਵੀ ਤੇਰਾ ਹੈ; ਹੇ ਸੁਆਮੀ, ਤੂੰ ਹੀ ਉਸਦਾ ਸਦਾ ਈਸ਼ਵਰ ਹੈਂ।
14.52.53
तथेत्यथोक्तः प्रतिपूजितस्तदा ।
गदाग्रजो धर्मसुतेन वीर्यवान्।
पितृष्वसारं त्ववदद्यथाविधि ।
सम्पूजितश्चाप्यगमत्प्रदक्षिणम् ॥ १४.५२.५३ ॥
"ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਵੇ" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖੇ ਜਾਣ ਅਤੇ ਧਰਮਪੁੱਤਰ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰੇ ਗਏ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਗਦਾਗ੍ਰਜ ਨੇ ਉਦੋਂ ਆਪਣੀ ਭੂਆ ਨਾਲ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਗੱਲ ਕੀਤੀ; ਸਤਿਕਾਰੇ ਜਾ ਕੇ ਉਹ ਪਰਿਕਰਮਾ ਕਰਕੇ ਚਲੇ ਗਏ।
14.52.54
तया स सम्यक् प्रतिनन्दितस्तत-
स्तथैव सर्वैर्विदुरादिभिस्तथा।
विनिर्ययौ नागपुराद्गदाग्रजो ।
रथेन दिव्येन चतुर्भुजः स्वयम् ॥ १४.५२.५४ ॥
ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਉਹ ਭਲੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਭਿਨੰਦਿਤ ਹੋਏ; ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਦੁਰ ਆਦਿ ਸਭ ਦੁਆਰਾ ਵੀ; ਤਦ ਗਦਾਗ੍ਰਜ, ਚਤੁਰਭੁਜ ਆਪ, ਨਾਗਪੁਰ ਤੋਂ ਦਿਵਿਆ ਰੱਥ ਤੇ ਨਿਕਲੇ।
14.52.55
रथे सुभद्रामधिरोप्य भामिनीं ।
युधिष्ठिरस्यानुमते जनार्दनः।
पितृष्वसुश्चापि तथा महाभुजो ।
विनिर्ययौ पौरजनाभिसंवृतः ॥ १४.५२.५५ ॥
ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਜਨਾਰਦਨ ਨੇ ਤੇਜਸਵੀ ਸੁਭਦ੍ਰਾ ਨੂੰ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਾਇਆ, ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਭੂਆ ਨੂੰ ਵੀ; ਮਹਾਬਾਹੂ ਨਗਰ ਵਾਸੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਨਿਕਲ ਪਏ।
14.52.56
तमन्वयाद्वानरवर्यकेतनः ।
ससात्यकिर्माद्रवतीसुतावपि।
अगाधबुद्धिर्विदुरश्च माधवं ।
स्वयं च भीमो गजराजविक्रमः ॥ १४.५२.५६ ॥
ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਦੇ ਝੰਡੇ ਵਾਲਾ (ਅਰਜੁਨ) ਸਾਤਿਅਕੀ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਗਿਆ; ਮਾਦਰੀ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਅਗਾਧ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲਾ ਵਿਦੁਰ ਮਾਧਵ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਗਏ; ਗਜਰਾਜ ਵਰਗਾ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਭੀਮ ਵੀ ਆਪ ਪਿੱਛੇ ਗਿਆ।
14.52.57
निवर्तयित्वा कुरुराष्ट्रवर्धनां-
स्ततः स सर्वान्विदुरं च वीर्यवान्।
जनार्दनो दारुकमाह सत्वरः ।
प्रचोदयाश्वानिति सात्यकिं तथा ॥ १४.५२.५७ ॥
ਕੁਰੂ ਰਾਜ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਵਿਦੁਰ ਸਮੇਤ ਸਭ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਭੇਜ ਕੇ, ਵੀਰਜਵਾਨ ਜਨਾਰਦਨ ਨੇ ਫੁਰਤੀ ਨਾਲ ਦਾਰੁਕ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਘੋੜੇ ਚਲਾ'; ਸਾਤਿਅਕੀ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ।
14.52.58
ततो ययौ शत्रुगणप्रमर्दनः ।
शिनिप्रवीरानुगतो जनार्दनः।
यथा निहत्यारिगणं शतकतु-
र्दिवं तथाऽऽनर्तपुरीं प्रतापवान् ॥ १४.५२.५८ ॥
ਫਿਰ ਵੈਰੀ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਮਸਲਣ ਵਾਲਾ ਜਨਾਰਦਨ ਸ਼ਿਨੀ ਦੇ ਵੀਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਚਲਾ ਗਿਆ; ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੂ ਇੰਦਰ ਵੈਰੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਉਹ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ ਆਨਰਤਪੁਰੀ ਨੂੰ ਗਿਆ।