મહાભારત · અધ્યાય 14.53
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.53.1
तथा प्रयान्तं वार्ष्णेयं द्वारकां भरतर्षभाः ।
परिष्वज्य न्यवर्तन्त सानुयात्राः परंतपाः ॥ १४.५३.१ ॥
આ રીતે દ્વારકા તરફ પ્રયાણ કરતા વાર્ષ્ણેયને ભરતવંશના શ્રેષ્ઠ વીરોએ આલિંગન આપી, પોતાના અનુચરો સાથે પાછા ફર્યા.
14.53.2
पुनःपुनश्च वार्ष्णेयं पर्यष्वजत फल्गुनः ।
आचक्षुर्विषयाच्चैनं स ददर्श पुनःपुनः ॥ १४.५३.२ ॥
ફલ્ગુને વાર્ષ્ણેયને વારંવાર આલિંગન આપ્યું; દૃષ્ટિથી દૂર થયા સુધી તેમને વારંવાર જોતા રહ્યા.
14.53.3
कृच्छ्रेणैव तु तां पार्तो गोविन्दे विनिवेशिताम् ।
संजहार ततो दृष्टिं कृष्णश्चाप्यपराजितः ॥ १४.५३.३ ॥
પૃથાપુત્ર પાર્થે ગોવિંદ પર ટકાવેલી તે દૃષ્ટિ માંડ માંડ પાછી ખેંચી; પછી અપરાજિત કૃષ્ણે પણ પોતાની દૃષ્ટિ સંકેલી લીધી.
14.53.4
तस्य प्रयाणे यान्यासन्निमित्तानि महात्मनः ।
बहून्यद्भुतरूपाणि तानि मे गदतः शृणु ॥ १४.५३.४ ॥
તે મહાત્માના પ્રયાણ સમયે જે અનેક અદ્ભુત રૂપ શુકનો થયા, તે હું કહું છું તે સાંભળ.
14.53.5
वायुर्वेगेन महता रथस्य पुरतो ववौ ।
कुर्वन्निःशर्करं मार्गं विरजस्कमकण्टकम् ॥ १४.५३.५ ॥
મહાન વેગથી પવન રથની આગળ વહ્યો; માર્ગને કાંકરા વિનાનો, ધૂળ વિનાનો અને કાંટા વિનાનો બનાવતો.
14.53.6
ववर्ष वासवश्चैव तोयं शुचि सुगन्धि च ।
दिव्यानि चैव पुष्पाणि पुरतः शाङ्गधन्वनः ॥ १४.५३.६ ॥
ઇન્દ્રે પણ શુદ્ધ અને સુગંધિત જળ વરસાવ્યું; શાર્ઙ્ગધનુષધારીની આગળ દિવ્ય પુષ્પો પણ વરસ્યાં.
14.53.7
स प्रयातो महाबाहुः समेषु मरुधन्वसु ।
ददर्शाथ मुनिश्रेष्ठमुदङ्कममितौजसम् ॥ १४.५३.७ ॥
તે મહાબાહુ સમતળ મરુભૂમિમાંથી આગળ વધ્યા અને અમિત તેજસ્વી મુનિશ્રેષ્ઠ ઉદંકને જોયા.
14.53.8
महर्षिं सिद्धतपसं सर्वलोकान्तविश्रुतम् ।
स तं सम्पूज्य तेजस्वी मुनिं पृथुललोचनः।
पूजितस्तेन च तदा पर्यपृच्छदनामयम् ॥ १४.५३.८ ॥
સિદ્ધ તપવાળા, સર્વલોકના છેડા સુધી પ્રખ્યાત મહર્ષિનો તે તેજસ્વી, વિશાળનેત્ર પુરુષે સત્કાર કર્યો. તેમના વડે પણ સત્કૃત થઈને ત્યારે તેણે ક્ષેમ પૂછ્યું.
14.53.9
स पृष्टः कुशलं तेन सम्पूज्य मधुसूदनम् ।
उदङ्को ब्राह्मणश्रेष्ठस्ततः पप्रच्छ माधवम् ॥ १४.५३.९ ॥
તેમના વડે ક્ષેમ પૂછાયા પછી, મધુસૂદનનો સત્કાર કરીને બ્રાહ્મણશ્રેષ્ઠ ઉદંકે માધવને પૂછ્યું.
14.53.10
कच्चिच्छौरे त्वया गत्वा कुरुपाण्डवसद्म तत् ।
कृतं सौभ्रात्रमचलं तन्मे व्याख्यातुमर्हसि ॥ १४.५३.१० ॥
હે શૌરિ, શું તેં કુરુ-પાંડવોના તે ઘરે જઈને અચળ ભ્રાતૃભાવ સ્થાપ્યો? તે મને સમજાવવું યોગ્ય છે.
14.53.11
अपि सन्धाय तान्वीरानुपावृत्तोसि केशव ।
सम्बन्दिनःक स्वदयितान्सततं वृष्णिपुङ्गव ॥ १४.५३.११ ॥
હે કેશવ, તે વીરો સાથે સંધિ કરીને તું પાછો ફર્યો? હે વૃષ્ણિપુંગવ, તારા પ્રિય સંબંધીઓ કોણ છે?
14.53.12
कच्चित्पाण्डुसुताः पञ्च धृतराष्ट्रस्य चात्मजाः ।
लोकेषु विहरिष्यन्ति त्वया सह परंतप ॥ १४.५३.१२ ॥
હે પરંતપ, પાંડુના પાંચ પુત્રો અને ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રો તારી સાથે લોકોમાં વિહાર કરશે શું?
14.53.13
स्वराष्ट्रे ते च राजानः कच्चित्प्राप्स्यन्ति वै सुखम् ।
कौरवेषु प्रशान्तेषु त्वया नाथेन केशव ॥ १४.५३.१३ ॥
પોતપોતાના રાષ્ટ્રમાં તે રાજાઓ પણ સુખ પામશે; કૌરવો શાંત થશે ત્યારે, તું તેમનો નાથ હોવાથી, હે કેશવ.
14.53.14
या मे सम्भावना तात त्वयि नित्यमवर्तत ।
अपि सा सफला तात कृता ते भरतान्प्रति ॥ १४.५३.१४ ॥
હે તાત, તારા પર હું સદા રાખતો હતો એ આશા શું ફળી? હે તાત, ભરતવંશીઓ પ્રત્યે તેં તે પૂર્ણ કરી.
14.53.15
कृतो यत्नो मया पूर्वं सौशाम्ये कौरवान्प्रति ।
नाशक्यन्त यदा साम्ये ते स्थापयितुमञ्जसा। ॥ १४.५३.१५ ॥
પહેલાં મેં કૌરવો સાથે શાંતિ સ્થાપવાનો પ્રયત્ન કર્યો; પરંતુ જ્યારે તેમને સીધેસીધી શાંતિમાં સ્થાપિત ન કરી શકાયા.
14.53.16
न दिष्टमप्यतिक्रान्तुं शक्यं बुद्ध्या बलेन वा ।
महर्षे विदितं भूयः सर्वमेतत्तवानघ ॥ १४.५३.१६ ॥
ભાગ્યનું ઉલ્લંઘન બુદ્ધિથી કે બળથી પણ શક્ય નથી. હે મહર્ષિ, હે નિષ્પાપ, આ બધું તું ફરી જાણે છે.
14.53.17
तेऽत्यक्रामन्मतिं मह्यं भीष्मस्य विदुरस्य च ।
ततो यमक्षयं जग्मुः समासाद्येतरेतरम् ॥ १४.५३.१७ ॥
તેમણે મારી, ભીષ્મની અને વિદુરની મંત્રણાનું ઉલ્લંઘન કર્યું; પછી એકબીજાનો સામનો કરીને તેઓ યમલોકે ગયા.
14.53.18
पञ्चैव पाण्डवाः शिष्टा इतमित्रा हतात्मजाः ।
धार्तराष्ट्राश्च निहताः सर्वे ससुतबान्धवाः ॥ १४.५३.१८ ॥
ફક્ત પાંચ પાંડવો બચ્યા; મિત્રો અને પુત્રો માર્યા ગયા. ધૃતરાષ્ટ્રના સર્વ પુત્રો પોતાના પુત્રો અને બાંધવો સહિત માર્યા ગયા.
14.53.19
इत्युक्तवचने कृष्णे भृशं क्रोधसमन्वितः ।
उदङ्क इत्युवाचैनं रोषादुत्फुल्ललोचनः ॥ १४.५३.१९ ॥
કૃષ્ણે આમ કહ્યું ત્યારે ઉત્તંક અત્યંત ક્રોધથી ભરાઈ ગયા અને રોષથી આંખો પહોળી કરીને તેમને બોલ્યા.
14.53.20
यस्माच्छक्तेन ते कृष्ण न त्राताः कुरुपुङ्गवाः ।
सम्बन्धिनः प्रियास्तस्माच्छप्स्येऽहं त्वामसंशयम् ॥ १४.५३.२० ॥
હે કૃષ્ણ, શક્તિમાન હોવા છતાં તમે કુરુશ્રેષ્ઠોનું રક્ષણ ન કર્યું; તેઓ તમારા પ્રિય સંબંધીઓ હતા. તેથી હું નિઃસંશય તમને શાપ આપીશ.
14.53.21
न च ते प्रसभं यस्मात्ते निगृह्य निवारिताः ।
तस्मान्मन्युपरीतस्त्वां शप्स्यामि मधुसूदन ॥ १४.५३.२१ ॥
તમે તેમને બળપૂર્વક રોક્યા કે અટકાવ્યા નહીં; તેથી હે મધુસૂદન, ક્રોધથી ભરાઈને હું તમને શાપ આપીશ.
14.53.22
त्वया शक्तेन हि सता मिथ्याचारेणि माधव ।
ते परीताः कुरुश्रेष्ठा नश्यन्तः स्म ह्युपेक्षिताः ॥ १४.५३.२२ ॥
હે માધવ, તમે શક્તિમાન અને સજ્જન હોવા છતાં મિથ્યા આચરણ કર્યું; ઘેરાયેલા કુરુશ્રેષ્ઠો નાશ પામતા હતા ત્યારે તમે તેમની ઉપેક્ષા કરી.
14.53.23
शृणु मे विस्तरेणेदं यद्वक्ष्ये भृगुनन्दन ।
गृहाणानुनयं चापि तपस्वी ह्यसि भार्गवम् ॥ १४.५३.२३ ॥
હે ભૃગુનંદન, હું જે કહેવાનો છું તે વિસ્તારથી સાંભળો; હે ભાર્ગવ, તમે તપસ્વી છો તેથી મારી મનામણીનો પણ સ્વીકાર કરો.
14.53.24
श्रुत्वा च मे तदध्यात्मं मुञ्चेथाः शापमद्य वै ।
न च मां तपसाऽल्पेन शक्तोऽभिभवितुं पुमान् ॥ १४.५३.२४ ॥
મારો તે અધ્યાત્મ ઉપદેશ સાંભળીને હવે શાપ છોડી દો; થોડી તપસ્યાથી કોઈ માણસ મને હરાવી શકતો નથી.
14.53.25
न च ते तपसो नाशमिच्छामि तपतां वर ।
तपस्ते सुमहद्दीप्तं गुरवश्चापि तोषिताः ॥ १४.५३.२५ ॥
હે તપસ્વીઓમાં શ્રેષ્ઠ, હું તારા તપનો નાશ ઇચ્છતો નથી. તારું તપ અતિ મહાન અને તેજસ્વી છે, અને ગુરુજનો પણ પ્રસન્ન થયા છે.
14.53.26
कौमारं ब्रह्मचर्यं ते जानामि द्विजसत्तम ।
दुःखार्जितस्य तपसस्तस्मान्नेच्चामि तेऽव्ययम् ॥ १४.५३.२६ ॥
હે દ્વિજોમાં શ્રેષ્ઠ, હું જાણું છું કે તેં બાલ્યકાળથી બ્રહ્મચર્ય પાળ્યું છે. કષ્ટથી મેળવેલા તારા તપનું અક્ષય ફળ હું ઇચ્છતો નથી.