ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 14.53
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.53.1
तथा प्रयान्तं वार्ष्णेयं द्वारकां भरतर्षभाः ।
परिष्वज्य न्यवर्तन्त सानुयात्राः परंतपाः ॥ १४.५३.१ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦ੍ਵਾਰਕਾ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਵਾਰਸ਼ਣੇਯ ਨੂੰ ਭਰਤ-ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਵੀਰਾਂ ਨੇ ਗਲ਼ੇ ਲਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਵਾਪਸ ਮੋੜ ਦਿੱਤਾ।
14.53.2
पुनःपुनश्च वार्ष्णेयं पर्यष्वजत फल्गुनः ।
आचक्षुर्विषयाच्चैनं स ददर्श पुनःपुनः ॥ १४.५३.२ ॥
ਫਲਗੁਨ ਨੇ ਵਾਰਸ਼ਣੇਯ ਨੂੰ ਮੁੜ-ਮੁੜ ਗਲ਼ੇ ਲਾਇਆ; ਨਜ਼ਰ ਤੋਂ ਓਝਲ ਹੋਣ ਤੱਕ ਉਸਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਤੱਕਦਾ ਰਿਹਾ।
14.53.3
कृच्छ्रेणैव तु तां पार्तो गोविन्दे विनिवेशिताम् ।
संजहार ततो दृष्टिं कृष्णश्चाप्यपराजितः ॥ १४.५३.३ ॥
ਪ੍ਰਥਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਪਾਰਥ ਨੇ ਗੋਵਿੰਦ ਉੱਤੇ ਟਿਕਾਈ ਉਸ ਨਜ਼ਰ ਨੂੰ ਬੜੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਹਟਾਇਆ; ਫਿਰ ਅਪਰਾਜਿਤ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਨਜ਼ਰ ਸਮੇਟ ਲਈ।
14.53.4
तस्य प्रयाणे यान्यासन्निमित्तानि महात्मनः ।
बहून्यद्भुतरूपाणि तानि मे गदतः शृणु ॥ १४.५३.४ ॥
ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਦੇ ਪ੍ਰਯਾਣ ਸਮੇਂ ਜੋ ਅਨੇਕ ਅਦਭੁਤ ਰੂਪ ਸ਼ਕੁਨ ਹੋਏ, ਮੈਂ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣ।
14.53.5
वायुर्वेगेन महता रथस्य पुरतो ववौ ।
कुर्वन्निःशर्करं मार्गं विरजस्कमकण्टकम् ॥ १४.५३.५ ॥
ਵੱਡੇ ਵੇਗ ਨਾਲ ਹਵਾ ਰਥ ਦੇ ਅੱਗੇ ਵਗੀ; ਰਾਹ ਨੂੰ ਕੰਕਰਾਂ, ਧੂੜ ਅਤੇ ਕੰਡਿਆਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਕਰਦੀ ਹੋਈ।
14.53.6
ववर्ष वासवश्चैव तोयं शुचि सुगन्धि च ।
दिव्यानि चैव पुष्पाणि पुरतः शाङ्गधन्वनः ॥ १४.५३.६ ॥
ਇੰਦਰ ਨੇ ਵੀ ਸ਼ੁੱਧ ਅਤੇ ਸੁਗੰਧਿਤ ਜਲ ਵਰਸਾਇਆ; ਸ਼ਾਰੰਗ ਧਨੁਸ਼ ਧਾਰੀ ਦੇ ਅੱਗੇ ਦਿਵਯ ਫੁੱਲ ਵੀ ਵਰਸੇ।
14.53.7
स प्रयातो महाबाहुः समेषु मरुधन्वसु ।
ददर्शाथ मुनिश्रेष्ठमुदङ्कममितौजसम् ॥ १४.५३.७ ॥
ਉਹ ਮਹਾਬਾਹੂ ਸਮਤਲ ਮਾਰੂਥਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦੇ ਹੋਏ ਅਮਿਤ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਮੁਨੀ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਉਦੰਕ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
14.53.8
महर्षिं सिद्धतपसं सर्वलोकान्तविश्रुतम् ।
स तं सम्पूज्य तेजस्वी मुनिं पृथुललोचनः।
पूजितस्तेन च तदा पर्यपृच्छदनामयम् ॥ १४.५३.८ ॥
ਸਿੱਧ ਤਪ ਵਾਲੇ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮਹਰਸ਼ੀ ਦਾ ਉਸ ਤੇਜਸਵੀ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਨੇਤਰਾਂ ਵਾਲੇ ਨੇ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਸਤਿਕਾਰਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਤਦ ਕੁਸ਼ਲ ਪੁੱਛਿਆ।
14.53.9
स पृष्टः कुशलं तेन सम्पूज्य मधुसूदनम् ।
उदङ्को ब्राह्मणश्रेष्ठस्ततः पप्रच्छ माधवम् ॥ १४.५३.९ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕੁਸ਼ਲ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਤੇ, ਮਧੂਸੂਦਨ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਉਦੰਕ ਨੇ ਮਾਧਵ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ।
14.53.10
कच्चिच्छौरे त्वया गत्वा कुरुपाण्डवसद्म तत् ।
कृतं सौभ्रात्रमचलं तन्मे व्याख्यातुमर्हसि ॥ १४.५३.१० ॥
ਹੇ ਸ਼ੌਰੀ, ਕੀ ਤੂੰ ਕੁਰੂ-ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਉਸ ਘਰ ਜਾ ਕੇ ਅਚੱਲ ਭਰਾਤਰੀ ਭਾਵ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ? ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਣਾ ਤੇਰਾ ਫਰਜ਼ ਹੈ।
14.53.11
अपि सन्धाय तान्वीरानुपावृत्तोसि केशव ।
सम्बन्दिनःक स्वदयितान्सततं वृष्णिपुङ्गव ॥ १४.५३.११ ॥
ਹੇ ਕੇਸ਼ਵ, ਕੀ ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੀਰਾਂ ਨਾਲ ਸੰਧੀ ਕਰਕੇ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ? ਹੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਪੁੰਗਵ, ਤੇਰੇ ਪਿਆਰੇ ਸਬੰਧੀ ਕੌਣ ਹਨ?
14.53.12
कच्चित्पाण्डुसुताः पञ्च धृतराष्ट्रस्य चात्मजाः ।
लोकेषु विहरिष्यन्ति त्वया सह परंतप ॥ १४.५३.१२ ॥
ਹੇ ਪਰੰਤਪ, ਕੀ ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੰਜ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਨਗੇ?
14.53.13
स्वराष्ट्रे ते च राजानः कच्चित्प्राप्स्यन्ति वै सुखम् ।
कौरवेषु प्रशान्तेषु त्वया नाथेन केशव ॥ १४.५३.१३ ॥
ਆਪੋ-ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਉਹ ਰਾਜੇ ਵੀ ਸੁੱਖ ਪਾਉਣਗੇ; ਕੌਰਵ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋਣ ਤੇ, ਤੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਨਾਥ ਹੁੰਦਿਆਂ, ਹੇ ਕੇਸ਼ਵ।
14.53.14
या मे सम्भावना तात त्वयि नित्यमवर्तत ।
अपि सा सफला तात कृता ते भरतान्प्रति ॥ १४.५३.१४ ॥
ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਮੈਂ ਸਦਾ ਜੋ ਆਸ ਰੱਖੀ ਸੀ, ਕੀ ਉਹ ਸਫਲ ਹੋਈ? ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਭਰਤਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਤੂੰ ਉਹ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।
14.53.15
कृतो यत्नो मया पूर्वं सौशाम्ये कौरवान्प्रति ।
नाशक्यन्त यदा साम्ये ते स्थापयितुमञ्जसा। ॥ १४.५३.१५ ॥
ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਕੌਰਵਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ; ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਿੱਚ ਟਿਕਾਇਆ ਨਾ ਜਾ ਸਕਿਆ।
14.53.16
न दिष्टमप्यतिक्रान्तुं शक्यं बुद्ध्या बलेन वा ।
महर्षे विदितं भूयः सर्वमेतत्तवानघ ॥ १४.५३.१६ ॥
ਕਿਸਮਤ ਨੂੰ ਲੰਘਣਾ ਬੁੱਧੀ ਜਾਂ ਬਲ ਨਾਲ ਵੀ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ, ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਇਹ ਸਭ ਤੈਨੂੰ ਫਿਰ ਤੋਂ ਪਤਾ ਹੈ।
14.53.17
तेऽत्यक्रामन्मतिं मह्यं भीष्मस्य विदुरस्य च ।
ततो यमक्षयं जग्मुः समासाद्येतरेतरम् ॥ १४.५३.१७ ॥
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮੇਰੀ, ਭੀਸ਼ਮ ਦੀ ਅਤੇ ਵਿਦੁਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਉਲੰਘ ਦਿੱਤੀ; ਫਿਰ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਭਿੜ ਕੇ ਉਹ ਯਮਲੋਕ ਚਲੇ ਗਏ।
14.53.18
पञ्चैव पाण्डवाः शिष्टा इतमित्रा हतात्मजाः ।
धार्तराष्ट्राश्च निहताः सर्वे ससुतबान्धवाः ॥ १४.५३.१८ ॥
ਸਿਰਫ਼ ਪੰਜ ਪਾਂਡਵ ਬਚੇ; ਮਿੱਤਰ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਬੰਧੂਆਂ ਸਮੇਤ ਮਾਰੇ ਗਏ।
14.53.19
इत्युक्तवचने कृष्णे भृशं क्रोधसमन्वितः ।
उदङ्क इत्युवाचैनं रोषादुत्फुल्ललोचनः ॥ १४.५३.१९ ॥
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ 'ਤੇ ਉਤੰਕ ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ ਅਤੇ ਰੋਸ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੋਲੇ।
14.53.20
यस्माच्छक्तेन ते कृष्ण न त्राताः कुरुपुङ्गवाः ।
सम्बन्धिनः प्रियास्तस्माच्छप्स्येऽहं त्वामसंशयम् ॥ १४.५३.२० ॥
ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਸਮਰੱਥ ਹੁੰਦਿਆਂ ਵੀ ਤੂੰ ਕੁਰੂ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ; ਉਹ ਤੇਰੇ ਪਿਆਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਸਨ। ਇਸ ਲਈ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਰਾਪ ਦਿਆਂਗਾ।
14.53.21
न च ते प्रसभं यस्मात्ते निगृह्य निवारिताः ।
तस्मान्मन्युपरीतस्त्वां शप्स्यामि मधुसूदन ॥ १४.५३.२१ ॥
ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਰੋਕਿਆ ਵੀ ਨਹੀਂ; ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਮਧੁਸੂਦਨ, ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਰਾਪ ਦਿਆਂਗਾ।
14.53.22
त्वया शक्तेन हि सता मिथ्याचारेणि माधव ।
ते परीताः कुरुश्रेष्ठा नश्यन्तः स्म ह्युपेक्षिताः ॥ १४.५३.२२ ॥
ਹੇ ਮਾਧਵ, ਤੂੰ ਸਮਰੱਥ ਅਤੇ ਸੱਜਣ ਹੁੰਦਿਆਂ ਵੀ ਝੂਠੇ ਆਚਰਣ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ; ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਕੁਰੂ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨਾਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਰਹੇ ਅਤੇ ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਣਦੇਖੀ ਕੀਤੀ।
14.53.23
शृणु मे विस्तरेणेदं यद्वक्ष्ये भृगुनन्दन ।
गृहाणानुनयं चापि तपस्वी ह्यसि भार्गवम् ॥ १४.५३.२३ ॥
ਹੇ ਭ੍ਰਿਗੂ-ਨੰਦਨ, ਮੈਂ ਜੋ ਕਹਿਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਉਹ ਵਿਸਤਾਰ ਨਾਲ ਸੁਣ; ਹੇ ਭਾਰਗਵ, ਤੂੰ ਤਪਸਵੀ ਹੈਂ, ਇਸ ਲਈ ਮੇਰੀ ਮਨਾਉਣੀ ਵੀ ਕਬੂਲ ਕਰ।
14.53.24
श्रुत्वा च मे तदध्यात्मं मुञ्चेथाः शापमद्य वै ।
न च मां तपसाऽल्पेन शक्तोऽभिभवितुं पुमान् ॥ १४.५३.२४ ॥
ਮੇਰਾ ਉਹ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਉਪਦੇਸ਼ ਸੁਣ ਕੇ ਹੁਣੇ ਸਰਾਪ ਛੱਡ ਦੇ; ਥੋੜ੍ਹੀ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਕੋਈ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਮੈਨੂੰ ਹਰਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।
14.53.25
न च ते तपसो नाशमिच्छामि तपतां वर ।
तपस्ते सुमहद्दीप्तं गुरवश्चापि तोषिताः ॥ १४.५३.२५ ॥
ਹੇ ਤਪਸਵੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਤਪ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ। ਤੇਰਾ ਤਪ ਬਹੁਤ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਦੀਪਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਗੁਰੂਜਨ ਵੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਹਨ।
14.53.26
कौमारं ब्रह्मचर्यं ते जानामि द्विजसत्तम ।
दुःखार्जितस्य तपसस्तस्मान्नेच्चामि तेऽव्ययम् ॥ १४.५३.२६ ॥
ਹੇ ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੂੰ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਬ੍ਰਹਮਚਰਜ ਦਾ ਪਾਲਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਕਮਾਏ ਤੇਰੇ ਤਪ ਦਾ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਫਲ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ।