ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 14.53
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.53.1
तथा प्रयान्तं वार्ष्णेयं द्वारकां भरतर्षभाः ।
परिष्वज्य न्यवर्तन्त सानुयात्राः परंतपाः ॥ १४.५३.१ ॥
ଏହିପରି ଦ୍ୱାରକା ଅଭିମୁଖେ ଯାଉଥିବା ବାର୍ଷ୍ଣେୟଙ୍କୁ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ନିଜ ଅନୁଚରମାନଙ୍କ ସହ ଫେରିଗଲେ।
14.53.2
पुनःपुनश्च वार्ष्णेयं पर्यष्वजत फल्गुनः ।
आचक्षुर्विषयाच्चैनं स ददर्श पुनःपुनः ॥ १४.५३.२ ॥
ଫଲ୍ଗୁନ ବାର୍ଷ୍ଣେୟଙ୍କୁ ବାରମ୍ବାର ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ; ଦୃଷ୍ଟିସୀମାରୁ ଦୂରେଇ ଯିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାଙ୍କୁ ବାରମ୍ବାର ଚାହିଁ ରହିଲେ।
14.53.3
कृच्छ्रेणैव तु तां पार्तो गोविन्दे विनिवेशिताम् ।
संजहार ततो दृष्टिं कृष्णश्चाप्यपराजितः ॥ १४.५३.३ ॥
ପୃଥାପୁତ୍ର ପାର୍ଥ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କ ଉପରେ ସ୍ଥିର କରିଥିବା ସେହି ଦୃଷ୍ଟିକୁ ଅତି କଷ୍ଟରେ ସରାଇଲେ; ତା'ପରେ ଅପରାଜିତ କୃଷ୍ଣ ମଧ୍ୟ ନିଜ ଦୃଷ୍ଟି ଗୁଟାଇ ନେଲେ।
14.53.4
तस्य प्रयाणे यान्यासन्निमित्तानि महात्मनः ।
बहून्यद्भुतरूपाणि तानि मे गदतः शृणु ॥ १४.५३.४ ॥
ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କ ପ୍ରସ୍ଥାନ ସମୟରେ ଯେଉଁ ଅନେକ ଅଦ୍ଭୁତ ରୂପ ଶୁଭାଶୁଭ ଚିହ୍ନ ଘଟିଥିଲା, ମୁଁ କହୁଛି, ତାହା ଶୁଣ।
14.53.5
वायुर्वेगेन महता रथस्य पुरतो ववौ ।
कुर्वन्निःशर्करं मार्गं विरजस्कमकण्टकम् ॥ १४.५३.५ ॥
ପ୍ରଚଣ୍ଡ ବେଗରେ ପବନ ରଥ ଆଗରେ ବହିଲା; ପଥକୁ ପଥର, ଧୂଳି ଓ କଣ୍ଟାବିହୀନ କରି।
14.53.6
ववर्ष वासवश्चैव तोयं शुचि सुगन्धि च ।
दिव्यानि चैव पुष्पाणि पुरतः शाङ्गधन्वनः ॥ १४.५३.६ ॥
ଇନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ପବିତ୍ର ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ ଜଳ ବର୍ଷାଇଲେ; ଶାର୍ଙ୍ଗଧନୁର୍ଧାରୀଙ୍କ ଆଗରେ ଦିବ୍ୟ ପୁଷ୍ପ ମଧ୍ୟ ବର୍ଷିଲା।
14.53.7
स प्रयातो महाबाहुः समेषु मरुधन्वसु ।
ददर्शाथ मुनिश्रेष्ठमुदङ्कममितौजसम् ॥ १४.५३.७ ॥
ସେ ମହାବାହୁ ସମତଳ ମରୁଭୂମି ଦେଇ ଯାଇ ଅମିତ ତେଜସ୍ୱୀ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉଦଙ୍କଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
14.53.8
महर्षिं सिद्धतपसं सर्वलोकान्तविश्रुतम् ।
स तं सम्पूज्य तेजस्वी मुनिं पृथुललोचनः।
पूजितस्तेन च तदा पर्यपृच्छदनामयम् ॥ १४.५३.८ ॥
ସିଦ୍ଧତପସ୍ୟା ସମ୍ପନ୍ନ, ସର୍ବଲୋକାନ୍ତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଖ୍ୟାତ ମହର୍ଷିଙ୍କୁ ସେହି ତେଜସ୍ୱୀ, ବିଶାଳନୟନ ପୂଜା କଲେ। ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ପୂଜିତ ହୋଇ ସେ ତେବେ କୁଶଳ ପଚାରିଲେ।
14.53.9
स पृष्टः कुशलं तेन सम्पूज्य मधुसूदनम् ।
उदङ्को ब्राह्मणश्रेष्ठस्ततः पप्रच्छ माधवम् ॥ १४.५३.९ ॥
ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କୁଶଳ ପଚରାଯାଇ, ମଧୁସୂଦନଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉଦଙ୍କ ମାଧବଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ।
14.53.10
कच्चिच्छौरे त्वया गत्वा कुरुपाण्डवसद्म तत् ।
कृतं सौभ्रात्रमचलं तन्मे व्याख्यातुमर्हसि ॥ १४.५३.१० ॥
ହେ ଶୌରି, ତୁମେ କୁରୁ-ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ସେହି ଗୃହକୁ ଯାଇ ଅଚଳ ଭ୍ରାତୃଭାବ ସ୍ଥାପନ କରିଛ କି? ତାହା ମୋତେ ବୁଝାଇବା ଉଚିତ।
14.53.11
अपि सन्धाय तान्वीरानुपावृत्तोसि केशव ।
सम्बन्दिनःक स्वदयितान्सततं वृष्णिपुङ्गव ॥ १४.५३.११ ॥
ହେ କେଶବ, ସେହି ବୀରମାନଙ୍କ ସହ ସନ୍ଧି କରି ତୁମେ ଫେରିଛ କି? ହେ ବୃଷ୍ଣିପୁଙ୍ଗବ, ତୁମର ପ୍ରିୟ ସମ୍ବନ୍ଧୀ କିଏ କିଏ?
14.53.12
कच्चित्पाण्डुसुताः पञ्च धृतराष्ट्रस्य चात्मजाः ।
लोकेषु विहरिष्यन्ति त्वया सह परंतप ॥ १४.५३.१२ ॥
ହେ ପରନ୍ତପ, ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ପାଞ୍ଚ ପୁତ୍ର ଓ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ତୁମ ସହ ଲୋକମାନଙ୍କରେ ବିହାର କରିବେ କି?
14.53.13
स्वराष्ट्रे ते च राजानः कच्चित्प्राप्स्यन्ति वै सुखम् ।
कौरवेषु प्रशान्तेषु त्वया नाथेन केशव ॥ १४.५३.१३ ॥
ନିଜ ନିଜ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ସେହି ରାଜାମାନେ ମଧ୍ୟ ସୁଖ ପାଇବେ; କୌରବମାନେ ଶାନ୍ତ ହେଲେ, ତୁମେ ସେମାନଙ୍କର ନାଥ ଥିବାବେଳେ, ହେ କେଶବ।
14.53.14
या मे सम्भावना तात त्वयि नित्यमवर्तत ।
अपि सा सफला तात कृता ते भरतान्प्रति ॥ १४.५३.१४ ॥
ହେ ତାତ, ତୁମ ଉପରେ ମୁଁ ସଦା ଯେଉଁ ଆଶା ରଖିଥିଲି, ତାହା କି ସଫଳ ହେଲା? ହେ ତାତ, ଭରତମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ତୁମେ ତାହା ପୂରଣ କଲ।
14.53.15
कृतो यत्नो मया पूर्वं सौशाम्ये कौरवान्प्रति ।
नाशक्यन्त यदा साम्ये ते स्थापयितुमञ्जसा। ॥ १४.५३.१५ ॥
ପୂର୍ବରୁ ମୁଁ କୌରବମାନଙ୍କ ସହ ଶାନ୍ତି ସ୍ଥାପନ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲି; କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ସିଧାସଳଖ ଶାନ୍ତିରେ ସେମାନଙ୍କୁ ସ୍ଥିର କରିହେଲା ନାହିଁ।
14.53.16
न दिष्टमप्यतिक्रान्तुं शक्यं बुद्ध्या बलेन वा ।
महर्षे विदितं भूयः सर्वमेतत्तवानघ ॥ १४.५३.१६ ॥
ଭାଗ୍ୟକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବା ବୁଦ୍ଧି ବା ବଳରେ ମଧ୍ୟ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ। ହେ ମହର୍ଷି, ହେ ନିଷ୍ପାପ, ଏ ସବୁ ତୁମେ ପୁଣି ଜାଣ।
14.53.17
तेऽत्यक्रामन्मतिं मह्यं भीष्मस्य विदुरस्य च ।
ततो यमक्षयं जग्मुः समासाद्येतरेतरम् ॥ १४.५३.१७ ॥
ସେମାନେ ମୋ, ଭୀଷ୍ମ ଓ ବିଦୁରଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ଅତିକ୍ରମ କଲେ; ତା'ପରେ ପରସ୍ପର ସହ ସଂଘର୍ଷ କରି ଯମଲୋକକୁ ଗଲେ।
14.53.18
पञ्चैव पाण्डवाः शिष्टा इतमित्रा हतात्मजाः ।
धार्तराष्ट्राश्च निहताः सर्वे ससुतबान्धवाः ॥ १४.५३.१८ ॥
କେବଳ ପାଞ୍ଚ ପାଣ୍ଡବ ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଲେ; ମିତ୍ର ଓ ପୁତ୍ରମାନେ ନିହତ ହେଲେ। ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ସମସ୍ତ ପୁତ୍ର ନିଜ ପୁତ୍ର ଓ ବାନ୍ଧବଙ୍କ ସହିତ ନିହତ ହେଲେ।
14.53.19
इत्युक्तवचने कृष्णे भृशं क्रोधसमन्वितः ।
उदङ्क इत्युवाचैनं रोषादुत्फुल्ललोचनः ॥ १४.५३.१९ ॥
କୃଷ୍ଣ ଏପରି କହିବାରୁ ଉତଙ୍କ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ରୋଷରେ ଆଖି ବଡ଼ କରି ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
14.53.20
यस्माच्छक्तेन ते कृष्ण न त्राताः कुरुपुङ्गवाः ।
सम्बन्धिनः प्रियास्तस्माच्छप्स्येऽहं त्वामसंशयम् ॥ १४.५३.२० ॥
ହେ କୃଷ୍ଣ, ସମର୍ଥ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିନ ଥିଲ; ସେମାନେ ତୁମର ପ୍ରିୟ ଆତ୍ମୀୟ ଥିଲେ। ତେଣୁ ନିଶ୍ଚୟ ମୁଁ ତୁମକୁ ଅଭିଶାପ ଦେବି।
14.53.21
न च ते प्रसभं यस्मात्ते निगृह्य निवारिताः ।
तस्मान्मन्युपरीतस्त्वां शप्स्यामि मधुसूदन ॥ १४.५३.२१ ॥
ତୁମେ ସେମାନଙ୍କୁ ବଳପୂର୍ବକ ରୋକି ନିବାରଣ କରି ନ ଥିଲ; ତେଣୁ ହେ ମଧୁସୂଦନ, କ୍ରୋଧରେ ଆବିଷ୍ଟ ହୋଇ ମୁଁ ତୁମକୁ ଅଭିଶାପ ଦେବି।
14.53.22
त्वया शक्तेन हि सता मिथ्याचारेणि माधव ।
ते परीताः कुरुश्रेष्ठा नश्यन्तः स्म ह्युपेक्षिताः ॥ १४.५३.२२ ॥
ହେ ମାଧବ, ତୁମେ ସମର୍ଥ ଓ ସଜ୍ଜନ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମିଥ୍ୟା ଆଚରଣ କଲ; ଘେରା ହୋଇଥିବା କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ନଷ୍ଟ ହେଉଥିବା ବେଳେ ତୁମେ ସେମାନଙ୍କୁ ଉପେକ୍ଷା କଲ।
14.53.23
शृणु मे विस्तरेणेदं यद्वक्ष्ये भृगुनन्दन ।
गृहाणानुनयं चापि तपस्वी ह्यसि भार्गवम् ॥ १४.५३.२३ ॥
ହେ ଭୃଗୁନନ୍ଦନ, ମୁଁ ଯାହା କହିବାକୁ ଯାଉଛି ତାହା ବିସ୍ତାରରେ ଶୁଣ; ହେ ଭାର୍ଗବ, ତୁମେ ତପସ୍ବୀ, ତେଣୁ ମୋର ସାନ୍ତ୍ୱନା ବାକ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କର।
14.53.24
श्रुत्वा च मे तदध्यात्मं मुञ्चेथाः शापमद्य वै ।
न च मां तपसाऽल्पेन शक्तोऽभिभवितुं पुमान् ॥ १४.५३.२४ ॥
ମୋର ସେହି ଅଧ୍ୟାତ୍ମ ଉପଦେଶ ଶୁଣି ଏବେ ଅଭିଶାପ ତ୍ୟାଗ କର; ସାମାନ୍ୟ ତପସ୍ୟାରେ କୌଣସି ମନୁଷ୍ୟ ମୋତେ ପରାଭୂତ କରିପାରିବ ନାହିଁ।
14.53.25
न च ते तपसो नाशमिच्छामि तपतां वर ।
तपस्ते सुमहद्दीप्तं गुरवश्चापि तोषिताः ॥ १४.५३.२५ ॥
ହେ ତପସ୍ୱୀଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ତୁମ ତପସ୍ୟାର ନାଶ ଇଚ୍ଛା କରେ ନାହିଁ। ତୁମ ତପସ୍ୟା ଅତି ମହାନ ଓ ଦୀପ୍ତ; ଗୁରୁଜନମାନେ ମଧ୍ୟ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇଛନ୍ତି।
14.53.26
कौमारं ब्रह्मचर्यं ते जानामि द्विजसत्तम ।
दुःखार्जितस्य तपसस्तस्मान्नेच्चामि तेऽव्ययम् ॥ १४.५३.२६ ॥
ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ଜାଣେ ତୁମେ ଶୈଶବରୁ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ପାଳନ କରିଛ। କଷ୍ଟରେ ଅର୍ଜିତ ତୁମ ତପସ୍ୟାର ଅବ୍ୟୟ ଫଳ ମୁଁ ଇଚ୍ଛା କରେ ନାହିଁ।