મહાભારત · અધ્યાય 14.58
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.58.1
स मित्रसहमासाद्य अभिज्ञानमयाचत ।
तस्मै ददावभिज्ञानं स चेक्ष्वाकुवरस्तदा ॥ १४.५८.१ ॥
મિત્રસહ તેની પાસે જઈને એક ઓળખનું ચિહ્ન માંગ્યું. ત્યારે ઇક્ષ્વાકુવંશના શ્રેષ્ઠ રાજાએ તેને તે ચિહ્ન આપ્યું.
14.58.2
न चैवैषा गतिः क्षेम्या न चान्या विद्यते गतिः ।
एतन्मे तत्वमाज्ञाय प्रयच्छ मणिकुण्डले ॥ १४.५८.२ ॥
આ માર્ગ સલામત નથી અને બીજો કોઈ માર્ગ પણ નથી. મારી આ સ્થિતિ જાણીને મણિકુંડળ આપ.
14.58.3
इत्युक्तस्तामुदङ्कस्तु भर्तुर्वाक्यमथाब्रवीत् ।
श्रुत्वा च सा तदा प्रादात्ततस्ते मणिकुण्डले ॥ १४.५८.३ ॥
આમ કહેવાયેલ ઉદંકે પતિના શબ્દો તેને કહ્યા. સાંભળીને તેણીએ ત્યારે મણિકુંડળ આપ્યાં.
14.58.4
अवाप्य कुण्डले ते तु राजानं पुनरब्रवीत् ।
किमेतद्गुह्यवचनं श्रोतुमिच्छामि पार्थिव ॥ १४.५८.४ ॥
કુંડળ મેળવીને તે ફરી રાજાને બોલ્યો — "હે પાર્થિવ, આ ગુહ્ય વચન શું છે તે સાંભળવા હું ઇચ્છું છું."
14.58.5
प्रजाविसर्गाद्विप्रान्वै क्षत्रियाः पूजयन्ति ह ।
विप्रेभ्यश्चापि बहवो दोषाः प्रादुर्भवन्ति नः ॥ १४.५८.५ ॥
સૃષ્ટિના આરંભથી ક્ષત્રિયો બ્રાહ્મણોનું સન્માન કરે છે; પરંતુ બ્રાહ્મણોથી અમને ઘણા દોષ પણ ઉત્પન્ન થાય છે.
14.58.6
सोहं द्विजेभ्यः प्रणतो विप्राद्दोषमवाप्तवान् ।
गतिमन्यां न पश्यामि मदयन्तीसहायवान् ॥ १४.५८.६ ॥
હું દ્વિજોને પ્રણામ કરનાર હતો, છતાં એક બ્રાહ્મણથી મને આ દોષ પ્રાપ્ત થયો. મદયંતી મારી સહાયક છે, પણ બીજો માર્ગ હું જોતો નથી.
14.58.7
न चान्यामपि पश्यामि गतिं गतिमतांवर ।
स्वर्गद्वारस्य गमने स्थाने चेह द्विजोत्तम ॥ १४.५८.७ ॥
હે ગતિમાનોમાં શ્રેષ્ઠ, સ્વર્ગદ્વાર તરફ જવાનો બીજો માર્ગ પણ મને દેખાતો નથી; અને અહીં પણ, હે દ્વિજોત્તમ, બીજું સ્થાન દેખાતું નથી.
14.58.8
न हि राज्ञा विशेषेण विरुद्धेन द्विजातिभिः ।
शक्यं हि लोके स्थातुं वै प्रेत्य वा सुखमेधितुम् ॥ १४.५८.८ ॥
રાજા માટે, ખાસ કરીને દ્વિજો સાથે વિરોધ હોય ત્યારે, આ લોકમાં ટકી રહેવું શક્ય નથી, અને મૃત્યુ પછી સુખ વધારવું પણ શક્ય નથી.
14.58.9
तदिष्टे ते मया दत्ते एते स्वे मणिकुण्डले ।
यः कृतस्तेऽद्य समयः सफलं तं कुरुष्य मे ॥ १४.५८.९ ॥
તેથી, હે પૂજ્ય, મેં આ મારાં મણિકુંડળ તમને આપ્યાં છે. આજે તમે મારા માટે જે સમય (વચન) નક્કી કર્યો છે, તેને સફળ કરો.
14.58.10
राजंस्तथेह कर्तास्मि पुनरेष्यामि ते वशम् ।
प्रश्नं च कञ्चित्प्रष्टुं त्वां व्यवसिष्ये परंतप ॥ १४.५८.१० ॥
હે રાજન્, અહીં હું એમ જ કરીશ અને ફરી તમારા વશમાં આવીશ. હે શત્રુઓને તપાવનાર, હું તમને કેટલાક પ્રશ્નો પૂછવાનો નિશ્ચય કરું છું.
14.58.11
ब्रूहि विप्र यथाकामं प्रतिवक्तास्मि ते वचः ।
छेत्तास्मि संशयं तेऽद्य न मेऽत्राश्ति विचारणा ॥ १४.५८.११ ॥
હે વિપ્ર, તમને ગમે તેમ કહો. તમારા વચનનો હું ઉત્તર આપીશ. આજે હું તમારો સંશય દૂર કરીશ; એમાં મને કોઈ સંકોચ નથી.
14.58.12
प्राहुर्वाक्संयतं विप्रं धर्मनैपुणदर्शिनः ।
मित्रेषु यश्च विषमः स्तेन इत्येव तं विदुः ॥ १४.५८.१२ ॥
ધર્મની સૂક્ષ્મતા જોનારા વાણીમાં સંયમી વિપ્રને એમ કહે છે; અને જે મિત્રો પ્રત્યે વિષમ વર્તે છે, તેને ચોર જ જાણે છે.
14.58.13
स बवान्मित्रतामद्य सम्प्राप्तो मम पार्थिव ।
स मे बुद्धिं प्रयच्छस्व सम्मतां पुरुषर्षभ ॥ १४.५८.१३ ॥
હે રાજા, તે આજે મારો મિત્ર બન્યો છે. હે પુરુષશ્રેષ્ઠ, મને સંમત બુદ્ધિ આપો.
14.58.14
अवाप्तार्थोऽहमद्येह भवांश्च पुरुषादकः ।
भवत्सकाशमागन्तुं क्षमं मम न वेति वै ॥ १४.५८.१४ ॥
આજે અહીં મારો હેતુ સિદ્ધ થયો છે, અને તું નરભક્ષક છે. તારી પાસે આવવું મારા માટે યોગ્ય છે કે નહીં તે જ પ્રશ્ન છે.
14.58.15
क्षमं चेदिह वक्तव्यं मया द्विजवरोत्तम ।
मत्समीपं द्विजश्रेष्ट नागन्तव्यं कथञ्चन ॥ १४.५८.१५ ॥
હે દ્વિજોત્તમ, અહીં મારે કહેવું યોગ્ય હોય તો સાંભળો — હે દ્વિજશ્રેષ્ઠ, કોઈ પણ રીતે મારી પાસે ન આવો.
14.58.16
एवं तव प्रपश्यामि श्रेयो भृगुकुलोद्वह ।
आगच्छतो हि ते विप्रि भवेन्मृर्त्युन संशयः ॥ १४.५८.१६ ॥
હે ભૃગુકુલનો ભાર વહન કરનાર, તારા માટે મને આ જ કલ્યાણ દેખાય છે — હે વિપ્ર, આવતી વખતે જ તારું મૃત્યુ થશે; એમાં સંદેહ નથી.
14.58.17
इत्युक्तः स तदा राजा क्षमं बुद्धिमता हितम् ।
अनुज्ञाप्य स राजानमहल्यां प्रति जग्मिवान् ॥ १४.५८.१७ ॥
બુદ્ધિમાને આમ યોગ્ય અને હિતકારી વાત કહી, ત્યારે તે રાજાની રજા લઈને અહલ્યા તરફ ગયો.
14.58.18
गृहीत्वा कुण्डले दिव्ये गुरुपत्न्याः प्रियंकरः ।
जवेन महता प्रायाद्गौतमस्याश्रमं प्रति ॥ १४.५८.१८ ॥
ગુરુપત્નીનું પ્રિય કરનાર તે દિવ્ય કુંડળો લઈને મોટા વેગથી ગૌતમના આશ્રમ તરફ ગયો.
14.58.19
यथा तयो रक्षणं च मदयन्त्याऽभिभाषितम् ।
तथा ते कुण्डले बध्वा तदा कृष्णाजिनेऽनयत् ॥ १४.५८.१९ ॥
તે બંનેનું રક્ષણ અને મદયંતીએ જે કહ્યું હતું, તે પ્રમાણે તેણે ત્યારે તે કુંડળો બાંધીને કૃષ્ણાજિન પર મૂક્યાં.
14.58.20
स कस्मिंश्चित्क्षुधाविष्टः फलभारसमन्वितम् ।
बिल्वं ददर्श विप्रर्षिरारुरोह च तं ततः ॥ १४.५८.२० ॥
તે કોઈક સમયે ભૂખથી વ્યાકુળ થયો, અને ફળોના ભારથી લદાયેલું એક બિલ્વ વૃક્ષ જોયું; તે વિપ્રર્ષિ પછી તેના પર ચઢ્યો.
14.58.21
शाखास्वासज्य तस्यैव कृष्णाजिनमरिंदम ।
पातयामास बिल्वानि तदा स द्विजपुङ्गवः ॥ १४.५८.२१ ॥
તેની જ ડાળીઓ પર કૃષ્ણાજિન લટકાવીને, હે અરિંદમ, ત્યારે તે શ્રેષ્ઠ દ્વિજે બિલ્વ ફળો પાડ્યાં.
14.58.22
अथ पातयमानस्य बिल्वापहृतचक्षुषः ।
न्यपतंस्तानि बिल्वानि तस्मिन्नेवाजिने विभो ॥ १४.५८.२२ ॥
પછી બિલ્વ ફળોથી જેની દૃષ્ટિ હરાઈ ગઈ હતી, તે ફળો પાડતો હતો ત્યારે, હે વિભો, તે બિલ્વ ફળો તે જ મૃગચર્મ પર પડ્યાં.
14.58.23
यस्मिंस्ते कुण्डले बद्धे तदा द्विजवरेण वै ।
बिल्वप्रहारैस्तस्याथ व्यशीर्यद्बन्धनं ततः ॥ १४.५८.२३ ॥
જે જગ્યાએ તે કુંડળો તે શ્રેષ્ઠ દ્વિજે ત્યારે બાંધ્યાં હતાં, બિલ્વ ફળોના પ્રહારોથી તેનું બંધન ત્યારે તૂટી ગયું.
14.58.24
सकुण्डलं तदजिनं पपात सहसा तरोः ।
विशीर्णबन्धने तस्मिन्गते कृष्णाजिने महीम् ॥ १४.५८.२४ ॥
કુંડળો સહિત તે મૃગચર્મ અચાનક વૃક્ષ પરથી પડી ગયું; બંધન તૂટી જતાં તે કૃષ્ણાજિન ભૂમિ પર ગયું.
14.58.25
अपश्यद्भुजगः कश्चित्ते तत्र मणिकुण्डले ।
ऐरावतकुलोद्भूतः शीघ्रो भूत्वा तदा हि सः ॥ १४.५८.२५ ॥
ત્યાં કોઈ સાપે એ મણિજડિત કુંડળો જોયાં. ઐરાવતના કુળમાં જન્મેલો તે સાપ ત્યારે ઝડપથી (રૂપ બદલીને) આવ્યો.
14.58.26
विदश्यास्येन वल्मीकं विवेशाथ स कुण्डले ।
ह्रियमाणे तु दृष्ट्वा स कुण्डले भुजगेन ह ॥ १४.५८.२६ ॥
મોંથી રાફડો કરડીને તે અંદર પ્રવેશ્યો. કુંડળો લઈ જવાતાં જોઈને...
14.58.27
पपात वृक्षात्सोद्वेगो दुःखात्परमकोपनः ।
स दण्डकाष्ठमादाय वल्मीकमखनत्तदा ॥ १४.५८.२७ ॥
દુઃખથી વ્યાકુળ અને અતિ ક્રોધિત થઈ તે ઝાડ પરથી નીચે પડ્યો. એક લાકડી લઈને ત્યારે તેણે રાફડો ખોદ્યો.
14.58.28
अहानि त्रिंशदव्यग्रः पञ्च चान्यानि भारत ।
क्रोधामर्षाभिसंतप्तस्तदा ब्राह्मणिसत्तमः ॥ १४.५८.२८ ॥
હે ભારત! ક્રોધ અને અમર્ષથી તપેલો તે બ્રાહ્મણશ્રેષ્ઠ ત્યારે અવિચલિત રહીને પાંત્રીસ દિવસ (ખોદતો રહ્યો).
14.58.29
तस्य वेगमसह्यं तमसहन्ती वसुन्धरा ।
दण्डकाष्ठाभिनुन्नाङ्गी चचाल भृशमाकुला।
ततः खनत एवाथ विप्रर्षेर्धरणीतलम् ।
नागलोकस्य पन्थानं कर्तुकामस्य निश्चयात् ॥ १४.५८.२९ ॥
તેના અસહ્ય વેગને સહન ન કરી શકતી વસુંધરા, લાકડીના પ્રહારથી અંગો પીડાતાં અત્યંત વ્યાકુળ થઈ કંપી ઊઠી. ત્યારે નાગલોકનો માર્ગ બનાવવાના નિશ્ચયથી ખોદતા એ વિપ્રર્ષિથી ભૂતલ...
14.58.30
रथेन हरियुक्तेन तं देशमुपजग्मिवान् ।
वज्रपाणिर्महातेजास्तं ददर्श द्विजोत्तमम् ॥ १४.५८.३० ॥
લીલા ઘોડાઓ જોડેલા રથ પર તે એ સ્થાને આવ્યો. વજ્રધારી, મહાતેજસ્વી તેણે એ શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણને જોયો.
14.58.31
स तु तं ब्राह्मणो भूत्वा तस्य दुःखेन दुःखितः ।
उदङ्कमब्रवीद्वाक्यं नैतच्छक्यं त्वयेति वै ॥ १४.५८.३१ ॥
તે બ્રાહ્મણનું રૂપ ધારણ કરીને, તેના દુઃખથી દુઃખી થઈને ઉતંકને બોલ્યો, "આ તારાથી શક્ય નથી."
14.58.32
इतो हि नागलोको वै योजनानि सहस्रशः ।
न दण्डकाष्ठसाध्यं च मन्ये कार्यमिदं तव ॥ १४.५८.३२ ॥
અહીંથી નાગલોક હજારો યોજન દૂર છે. મને લાગે છે કે તારું આ કાર્ય દંડ અને લાકડીથી સાધ્ય નથી.
14.58.33
नागलोके यदि ब्रह्मन्न शक्ये कुण्डले मया ।
प्राप्तुं प्राणान्विमोक्ष्यामि पश्यतस्ते द्विजोत्तम ॥ १४.५८.३३ ॥
જો નાગલોકમાં મારાથી કુંડળો મેળવવી શક્ય નહીં બને, તો હે બ્રાહ્મણ, હે દ્વિજોત્તમ, હું તારી નજર સામે પ્રાણ ત્યજી દઈશ.
14.58.34
यदा स नाशकत्तस्य निश्चयं कर्तुमन्यथा ।
वज्रपाणिस्तदा दण्डं वज्रास्त्रेण युयोज ह ॥ १४.५८.३४ ॥
જ્યારે તે તેનો નિશ્ચય બદલી ન શક્યો, ત્યારે વજ્રપાણિએ વજ્રાસ્ત્રથી દંડ પ્રયોજ્યો.
14.58.35
ततो वज्रप्रहारैस्तैर्दार्यमाणा वसुन्धर ।
नागलोकस्य पन्थानमकरोज्जनमेजय ॥ १४.५८.३५ ॥
ત્યારે તે વજ્રપ્રહારોથી વિદારાયેલી પૃથ્વીએ, હે જનમેજય, નાગલોકનો માર્ગ બનાવ્યો.
14.58.36
स तेन मार्गेण तदा नागलोकं विवेश ह ।
ददर्श नागलोकं च योजनानि सहस्रशः ॥ १४.५८.३६ ॥
ત્યારે તે તે માર્ગે નાગલોકમાં પ્રવેશ્યો અને હજારો યોજન સુધી ફેલાયેલું નાગલોક જોયું.
14.58.37
प्रकारनिचयैर्दिव्यैर्मणिमुक्तास्वलङ्कृतैः ।
उपपन्नं महाभाग शातकुम्भमयैस्तथा ॥ १४.५८.३७ ॥
દિવ્ય મણિઓ અને મોતીઓથી સુંદર રીતે શણગારેલા કિલ્લાઓના સમૂહોથી યુક્ત, હે મહાભાગ, અને સુવર્ણમય (નાગલોક હતું).
14.58.38
वापीः स्फटिकसोपाना नदीस्च विमलोदकाः ।
ददर्श वृक्षांश्च बहून्नानाद्विजगणायुतान् ॥ १४.५८.३८ ॥
સ્ફટિકનાં પગથિયાંવાળી વાવો, નિર્મળ જળવાળી નદીઓ અને વિવિધ પક્ષીસમૂહોથી ભરેલાં ઘણાં વૃક્ષો તેણે જોયાં.
14.58.39
तस्य लोकस्य च द्वारं स ददर्श भृगूद्वहः ।
पञ्चयोजनविस्तारमायतं शतयोजनम् ॥ १४.५८.३९ ॥
તે લોકનું દ્વાર, પાંચ યોજન પહોળું અને સો યોજન લાંબું પથરાયેલું, તે ભૃગુશ્રેષ્ઠે જોયું.
14.58.40
नागलोकमुदङ्कस्तु प्रेक्ष्य दीनोऽभवत्तदा ।
निराशश्चाभवत्तत्र कुण्डलाहरणे पुनः ॥ १४.५८.४० ॥
નાગલોક જોઈને ઉત્તંક ત્યારે દીન બન્યા; ત્યાં કુંડળો ફરી મેળવવાની બાબતમાં નિરાશ થયા.
14.58.41
तत्र प्रोवाच तुरगस्तं कृष्णश्वेतवालधिः ।
ताम्रास्यनेत्रः कौरव्यः प्रज्वलन्निव तेजसा ॥ १४.५८.४१ ॥
ત્યાં કાળી અને સફેદ પૂંછડીવાળો તે ઘોડો તેને બોલ્યો—તાંબા જેવા મુખ અને નેત્રવાળો, હે કૌરવ્ય, તેજથી જાણે બળતો હોય તેમ.
14.58.42
धमस्वापानमेतन्मे ततस्त्वं विप्र लप्स्यसे ।
ऐरावतसुतेनेहि तव्रानीते हि कुण्डले ॥ १४.५८.४२ ॥
મારો અપાનવાયુ ફૂંક; ત્યારે હે વિપ્ર, તને મળશે. આવ, ઐરાવતના પુત્ર દ્વારા તારાં કુંડળ ખરેખર લાવવામાં આવ્યાં છે.
14.58.43
मा जुगुप्सां कृथाः पुत्र त्वमत्रार्थे कथञ्चन ।
त्वयैतद्धि समाचीर्णं गौतमस्याश्रमे तदा ॥ १४.५८.४३ ॥
હે પુત્ર, આ બાબતમાં તું કોઈ પણ રીતે ધિક્કાર ન કર, કારણ કે ગૌતમના આશ્રમમાં તેં ત્યારે આ જ કર્યું હતું.
14.58.44
कथं भवन्तं जानीयामुपाध्यायाश्रमं प्रति ।
यन्मया चीर्णपूर्वं हि श्रोतुमिच्छामि तद्ध्यहम् ॥ १४.५८.४४ ॥
ઉપાધ્યાયના આશ્રમ વિશે હું તમને કેવી રીતે જાણું? મેં પહેલાં જે કર્યું હતું તે જ સાંભળવા હું ઇચ્છું છું.
14.58.45
गुरोर्गुरु मां जानीहि ज्वलन्तं जातवेदसम् ।
त्वया ह्यहं सदा विप्र गुरोरर्थेऽभिपूजितः ॥ १४.५८.४५ ॥
ગુરુનો પણ ગુરુ એવા પ્રજ્વલિત જાતવેદને મને ઓળખ. હે વિપ્ર, ગુરુ માટે તેં સદા મારી પૂજા કરી છે.
14.58.46
विधिवत्सततं विप्र शुचिना भृगुनन्दन ।
तस्माच्छ्रेयो विधास्यामि तवैवं कुरु माचिरम् ॥ १४.५८.४६ ॥
હે વિપ્ર, હે ભૃગુનંદન, તેં શુચિ થઈને સદા વિધિપૂર્વક (મારી પૂજા કરી છે). તેથી હું તારું કલ્યાણ કરીશ; તું આ જ પ્રમાણે કર, વિલંબ ન કર.
14.58.47
इत्युक्तस्तु तथाऽकार्षीदुदङ्कश्चित्रभानुना ।
ताम्रार्चिः प्रीतिमांश्चापि प्रजज्वाल दिधक्षया ॥ १४.५८.४७ ॥
આમ કહેવાતાં ઉદ્દંકે તેમ જ કર્યું; તાંબા જેવી જ્વાળાવાળો ચિત્રભાનુ પ્રસન્ન થયો છતાં બાળવાની ઇચ્છાથી પ્રજ્વલિત થયો.
14.58.48
ततोऽस्य रोमकूपेभ्यो ध्मायमानस्य भारत ।
घनः प्रादुरभूद्धूमो नागलोकभयावहः ॥ १४.५८.४८ ॥
પછી, હે ભારત, તેના રોમકૂપોમાંથી ફૂંકાતો ગાઢ ધુમાડો ઊઠ્યો; તે નાગલોકમાં ભય ઉપજાવનારો હતો.
14.58.49
तेन धूमेन महता वर्धमानेन भारत ।
नागलोके महाराज न प्राज्ञायत किञ्चन ॥ १४.५८.४९ ॥
હે ભરતવંશી, મહારાજ, એ વધતા મોટા ધુમાડાથી નાગલોકમાં કંઈ દેખાતું નહોતું.
14.58.50
हाहाकृतमभूत्सर्वमैरावतिनिवेशनम् ।
वासुकिप्रमुखानां च नागानां जनमेजय ॥ १४.५८.५० ॥
હે જનમેજય, ઐરાવતીનું નિવાસસ્થાન આખું હાહાકારથી ભરાઈ ગયું; વાસુકિ આદિ મુખ્ય નાગોનું પણ એવું જ થયું.
14.58.51
न प्राकाशन्त वेश्मानि धूमरुद्धानि भारत ।
नीहारसंवृतानीव वनानि गिरयस्तथा ॥ १४.५८.५१ ॥
હે ભરતવંશી, ધુમાડાથી ઘેરાયેલાં ઘરો દેખાતાં નહોતાં; ઝાકળથી ઢંકાયેલાં વન અને પર્વતો જેવાં તે હતાં.
14.58.52
ते धूमरक्तनयना वह्नितेजोभितापिताः ।
आजग्मुर्निश्चयं ज्ञातुं भार्गवस्य महात्मनः ॥ १४.५८.५२ ॥
ધુમાડાથી લાલ આંખોવાળા, અગ્નિના તાપથી તપેલા તેઓ મહાત્મા ભાર્ગવનો નિશ્ચય જાણવા આવ્યા.
14.58.53
श्रुत्वा च निश्चयं तस्य महर्षेरतितेजसः ।
सम्भ्रान्तनयनाः सर्वे पूजां चक्रुर्यथाविधि ॥ १४.५८.५३ ॥
તે અતિતેજસ્વી મહર્ષિનો નિશ્ચય સાંભળીને, ગભરાયેલી આંખોવાળા સૌએ યથાવિધિ પૂજા કરી.
14.58.54
सर्वे प्राञ्जलयो नागा वृद्धबालपुरोगमाः ।
शिरोभिः प्रणिपत्योचुः प्रसीद भगवन्निति ॥ १४.५८.५४ ॥
વૃદ્ધો અને બાળકોને આગળ રાખીને સર્વ નાગોએ હાથ જોડી, માથાં નમાવીને કહ્યું, "હે ભગવન્, પ્રસન્ન થાઓ."
14.58.55
प्रसाद्य ब्राह्मणं ते तु पाद्यमर्घ्यं निवेद्य च ।
प्रायच्छन्कुण्डले दिव्ये पन्नगाः परमार्चिते ॥ १४.५८.५५ ॥
તે બ્રાહ્મણને પ્રસન્ન કરીને, પાદ્ય અને અર્ઘ્ય અર્પણ કરીને, તે નાગોએ પરમ પૂજિત એવાં બે દિવ્ય કુંડળ આપ્યાં.
14.58.56
ततः स पूजितो नागैस्तदोदङ्कः प्रतापवान् ।
अग्निं प्रदक्षिणं कृत्वा जगाम गुरुसद्म तत् ॥ १४.५८.५६ ॥
ત્યારે નાગો દ્વારા પૂજિત તે પ્રતાપી ઉદંક અગ્નિની પ્રદક્ષિણા કરીને તે ગુરુના ઘરે ગયો.
14.58.57
स गत्वा त्वरितो राजन्गौतमस्य निवेशनम् ।
प्रायच्छत्कुण्डले दिव्ये गुरुपत्न्यास्तदाऽनघ ॥ १४.५८.५७ ॥
હે રાજન, તે ઝડપથી ગૌતમના નિવાસસ્થાને ગયો અને હે નિષ્પાપ, ત્યારે ગુરુપત્નીને તેણે તે દિવ્ય કુંડળ આપ્યાં.
14.58.58
वासुकिप्रमुकानां च नागानां जनमेजय ।
सर्वं शशंस गुरेव यथावद्द्विजसत्तमः ॥ १४.५८.५८ ॥
હે જનમેજય, વાસુકિ આદિ મુખ્ય નાગોની સઘળી વાત તે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણે ગુરુને યથાવત્ કહી સંભળાવી.
14.58.59
एवं महात्मना तेन त्रींलोकाञ्जनमेजय ।
परिक्रम्याहृते दिव्ये ततस्ते मणिकुण्डले ॥ १४.५८.५९ ॥
હે જનમેજય, એ રીતે તે મહાત્માએ ત્રણ લોકની પ્રદક્ષિણા કરીને તે દિવ્ય મણિકુંડળ લાવ્યાં.
14.58.60
एवंप्रभावः स मुनिरुदङ्को भरतर्षभ ।
परेण तपसा युक्तो यन्मां त्वं परिपृच्छसि। ॥ १४.५८.६० ॥
હે ભરતશ્રેષ્ઠ, આવા પ્રભાવવાળા તે મુનિ ઉદંક પરમ તપથી યુક્ત છે, જેના વિશે તું મને પૂછે છે.