マハーバーラタ · 章 14.58
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.58.1
स मित्रसहमासाद्य अभिज्ञानमयाचत ।
तस्मै ददावभिज्ञानं स चेक्ष्वाकुवरस्तदा ॥ १४.५८.१ ॥
ミトラサハは彼のもとへ行き、見分けの印を求めた。するとイクシュヴァーク族の最良の王はその印を彼に与えた。
14.58.2
न चैवैषा गतिः क्षेम्या न चान्या विद्यते गतिः ।
एतन्मे तत्वमाज्ञाय प्रयच्छ मणिकुण्डले ॥ १४.५८.२ ॥
この道は安全ではなく、ほかに道もない。私のこの状況を知って、宝珠の耳飾りを渡してくれ。
14.58.3
इत्युक्तस्तामुदङ्कस्तु भर्तुर्वाक्यमथाब्रवीत् ।
श्रुत्वा च सा तदा प्रादात्ततस्ते मणिकुण्डले ॥ १४.५८.३ ॥
そう言われたウダンカは、夫の言葉を妻に伝えた。それを聞いて彼女はその時、宝珠の耳飾りを渡した。
14.58.4
अवाप्य कुण्डले ते तु राजानं पुनरब्रवीत् ।
किमेतद्गुह्यवचनं श्रोतुमिच्छामि पार्थिव ॥ १४.५८.४ ॥
耳飾りを得た彼は、再び王に言った。「地上の王よ、その秘密の言葉が何なのか聞きたい。」
14.58.5
प्रजाविसर्गाद्विप्रान्वै क्षत्रियाः पूजयन्ति ह ।
विप्रेभ्यश्चापि बहवो दोषाः प्रादुर्भवन्ति नः ॥ १४.५८.५ ॥
創造の初めから、クシャトリヤはバラモンを敬ってきた。しかしバラモンから、我々には多くの過ちも生じるのである。
14.58.6
सोहं द्विजेभ्यः प्रणतो विप्राद्दोषमवाप्तवान् ।
गतिमन्यां न पश्यामि मदयन्तीसहायवान् ॥ १४.५८.६ ॥
私は再生族に頭を下げてきたのに、一人のバラモンからこの過ちを被った。マダヤンティは私の伴侶だが、ほかに手立てが見えない。
14.58.7
न चान्यामपि पश्यामि गतिं गतिमतांवर ।
स्वर्गद्वारस्य गमने स्थाने चेह द्विजोत्तम ॥ १४.५८.७ ॥
帰依を持つ者の中の最上者よ、天国の門へ至る別の道も私には見えず、ここにも別の場所は見えない、婆羅門の最上者よ。
14.58.8
न हि राज्ञा विशेषेण विरुद्धेन द्विजातिभिः ।
शक्यं हि लोके स्थातुं वै प्रेत्य वा सुखमेधितुम् ॥ १४.५८.८ ॥
王が特に再生族と敵対すれば、この世に留まることも、死後に幸福を増すこともできない。
14.58.9
तदिष्टे ते मया दत्ते एते स्वे मणिकुण्डले ।
यः कृतस्तेऽद्य समयः सफलं तं कुरुष्य मे ॥ १४.५८.९ ॥
ゆえに尊者よ、私は自らのこの宝珠の耳飾りをあなたに与えた。今日あなたが私のために定めた約束を実らせてください。
14.58.10
राजंस्तथेह कर्तास्मि पुनरेष्यामि ते वशम् ।
प्रश्नं च कञ्चित्प्रष्टुं त्वां व्यवसिष्ये परंतप ॥ १४.५८.१० ॥
王よ、私はここでそのようにし、再びあなたの支配下に戻ります。敵を焼く者よ、私はあなたにある問いを尋ねようと決意しました。
14.58.11
ब्रूहि विप्र यथाकामं प्रतिवक्तास्मि ते वचः ।
छेत्तास्मि संशयं तेऽद्य न मेऽत्राश्ति विचारणा ॥ १४.५८.११ ॥
婆羅門よ、望むままに語れ。あなたの言葉に私は答えよう。今日、あなたの疑いを断ち切ろう。これについて私には迷いはない。
14.58.12
प्राहुर्वाक्संयतं विप्रं धर्मनैपुणदर्शिनः ।
मित्रेषु यश्च विषमः स्तेन इत्येव तं विदुः ॥ १४.५८.१२ ॥
法の微妙さを見抜く人々は、言葉を慎む婆羅門をこう呼ぶ。そして友に対して不公平な者を、彼らはただの盗人と知る。
14.58.13
स बवान्मित्रतामद्य सम्प्राप्तो मम पार्थिव ।
स मे बुद्धिं प्रयच्छस्व सम्मतां पुरुषर्षभ ॥ १४.५८.१३ ॥
王よ、彼は今日、私の友となった。人中の牡牛よ、私に好ましい助言を与えよ。
14.58.14
अवाप्तार्थोऽहमद्येह भवांश्च पुरुषादकः ।
भवत्सकाशमागन्तुं क्षमं मम न वेति वै ॥ १४.५८.१४ ॥
今日ここで私の目的は達せられた。そしてあなたは人食いだ。あなたの御前に来ることが私にふさわしいかどうか、それが問題だ。
14.58.15
क्षमं चेदिह वक्तव्यं मया द्विजवरोत्तम ।
मत्समीपं द्विजश्रेष्ट नागन्तव्यं कथञ्चन ॥ १४.५८.१५ ॥
再生族の最上の方よ、ここで私が語るのがふさわしいなら聞いてください。バラモンの最上の方よ、決して私の近くに来てはなりません。
14.58.16
एवं तव प्रपश्यामि श्रेयो भृगुकुलोद्वह ।
आगच्छतो हि ते विप्रि भवेन्मृर्त्युन संशयः ॥ १४.५८.१६ ॥
バルグ族を担う者よ、あなたのために私はこれが善いと見る。バラモンよ、来る途中であなたには必ず死が訪れるだろう。疑いはない。
14.58.17
इत्युक्तः स तदा राजा क्षमं बुद्धिमता हितम् ।
अनुज्ञाप्य स राजानमहल्यां प्रति जग्मिवान् ॥ १४.५८.१७ ॥
賢者がこのように適切で有益な言葉を告げると、彼は王に別れを告げてアハリヤーのもとへ向かった。
14.58.18
गृहीत्वा कुण्डले दिव्ये गुरुपत्न्याः प्रियंकरः ।
जवेन महता प्रायाद्गौतमस्याश्रमं प्रति ॥ १४.५८.१८ ॥
神聖な耳環を取り、師の妻にとって喜ばしいことをする者は、大急ぎでゴータマの庵へ向かった。
14.58.19
यथा तयो रक्षणं च मदयन्त्याऽभिभाषितम् ।
तथा ते कुण्डले बध्वा तदा कृष्णाजिनेऽनयत् ॥ १४.५८.१९ ॥
二人の守護とマダヤンティーが言ったように、彼はその時、耳飾りを縛って黒羚羊の皮の上に置いた。
14.58.20
स कस्मिंश्चित्क्षुधाविष्टः फलभारसमन्वितम् ।
बिल्वं ददर्श विप्रर्षिरारुरोह च तं ततः ॥ १४.५८.२० ॥
ある時、飢えに襲われた彼は、果実の重みでたわむ菩提樹を見つけ、その賢者は木に登った。
14.58.21
शाखास्वासज्य तस्यैव कृष्णाजिनमरिंदम ।
पातयामास बिल्वानि तदा स द्विजपुङ्गवः ॥ १४.५८.२१ ॥
彼は黒羚羊の皮をその枝に掛けて、敵を制する者よ、その時、再生族の中の最も優れた者は菩提の実を落とした。
14.58.22
अथ पातयमानस्य बिल्वापहृतचक्षुषः ।
न्यपतंस्तानि बिल्वानि तस्मिन्नेवाजिने विभो ॥ १४.५८.२२ ॥
その時、菩提の実に目を奪われた彼が実を落としていると、ああ、主よ、その菩提の実はまさにその鹿皮の上に落ちた。
14.58.23
यस्मिंस्ते कुण्डले बद्धे तदा द्विजवरेण वै ।
बिल्वप्रहारैस्तस्याथ व्यशीर्यद्बन्धनं ततः ॥ १४.५८.२३ ॥
その時、再生族の中の最も優れた者がその耳飾りを縛り付けていたところ、菩提の実の打撃によって、その結び目はほどけてしまった。
14.58.24
सकुण्डलं तदजिनं पपात सहसा तरोः ।
विशीर्णबन्धने तस्मिन्गते कृष्णाजिने महीम् ॥ १४.५८.२४ ॥
耳飾りとともに、その鹿皮は突然木から落ちた。結び目がほどけると、その黒い鹿皮は地面へと落ちていった。
14.58.25
अपश्यद्भुजगः कश्चित्ते तत्र मणिकुण्डले ।
ऐरावतकुलोद्भूतः शीघ्रो भूत्वा तदा हि सः ॥ १४.५८.२५ ॥
そこである蛇が宝玉の耳飾りを見た。アイラーヴァタの一族に生まれたその蛇は、そのとき素早く姿を変えて来た。
14.58.26
विदश्यास्येन वल्मीकं विवेशाथ स कुण्डले ।
ह्रियमाणे तु दृष्ट्वा स कुण्डले भुजगेन ह ॥ १४.५८.२६ ॥
口で蟻塚を噛み砕いて中へ入った。耳飾りが蛇に持ち去られるのを見て……
14.58.27
पपात वृक्षात्सोद्वेगो दुःखात्परमकोपनः ।
स दण्डकाष्ठमादाय वल्मीकमखनत्तदा ॥ १४.५८.२७ ॥
悲しみに動揺し、激しく怒って、彼は木から落ちた。棒を手にして、そのとき蟻塚を掘り始めた。
14.58.28
अहानि त्रिंशदव्यग्रः पञ्च चान्यानि भारत ।
क्रोधामर्षाभिसंतप्तस्तदा ब्राह्मणिसत्तमः ॥ १४.५८.२८ ॥
バーラタよ、怒りと憤りに苦しむそのバラモン最上の者は、動揺せず三十五日間掘り続けた。
14.58.29
तस्य वेगमसह्यं तमसहन्ती वसुन्धरा ।
दण्डकाष्ठाभिनुन्नाङ्गी चचाल भृशमाकुला।
ततः खनत एवाथ विप्रर्षेर्धरणीतलम् ।
नागलोकस्य पन्थानं कर्तुकामस्य निश्चयात् ॥ १४.५८.२९ ॥
彼の耐えがたい勢いに耐えられず、棒で打たれた体の大地は、ひどく動揺して震えた。そのとき、ナーガ界への道を作ろうと決意してなおも掘り続けるそのブラーフマナの聖仙によって、大地の表面は……
14.58.30
रथेन हरियुक्तेन तं देशमुपजग्मिवान् ।
वज्रपाणिर्महातेजास्तं ददर्श द्विजोत्तमम् ॥ १४.५८.३० ॥
淡黄色の馬に引かれた戦車でその場所に来た、雷杵を持つ大いなる輝きの神は、そのバラモン最上の者を見た。
14.58.31
स तु तं ब्राह्मणो भूत्वा तस्य दुःखेन दुःखितः ।
उदङ्कमब्रवीद्वाक्यं नैतच्छक्यं त्वयेति वै ॥ १४.५८.३१ ॥
彼はバラモンの姿となり、彼の悲しみに心を痛めて、ウッタンカに言った。「それはおまえには不可能だ。」
14.58.32
इतो हि नागलोको वै योजनानि सहस्रशः ।
न दण्डकाष्ठसाध्यं च मन्ये कार्यमिदं तव ॥ १४.५८.३२ ॥
ここからナーガの世界までは幾千ヨージャナも離れている。おまえのこの仕事は杖や木では成し遂げられないと私は思う。
14.58.33
नागलोके यदि ब्रह्मन्न शक्ये कुण्डले मया ।
प्राप्तुं प्राणान्विमोक्ष्यामि पश्यतस्ते द्विजोत्तम ॥ १४.५८.३३ ॥
もし私がナーガの世界で耳飾りを得られないなら、バラモンよ、再生族の中で最も優れた者よ、おまえの目の前で命を捨てよう。
14.58.34
यदा स नाशकत्तस्य निश्चयं कर्तुमन्यथा ।
वज्रपाणिस्तदा दण्डं वज्रास्त्रेण युयोज ह ॥ १४.५८.३४ ॥
彼の決意を変えられなかったとき、金剛を持つ者は金剛の武器で杖を用いた。
14.58.35
ततो वज्रप्रहारैस्तैर्दार्यमाणा वसुन्धर ।
नागलोकस्य पन्थानमकरोज्जनमेजय ॥ १४.५८.३५ ॥
すると、その金剛の打撃によって裂かれた大地は、ジャナメージャヤよ、ナーガの世界への道を作った。
14.58.36
स तेन मार्गेण तदा नागलोकं विवेश ह ।
ददर्श नागलोकं च योजनानि सहस्रशः ॥ १४.५८.३६ ॥
そこで彼はその道を通ってナーガの世界に入り、幾千ヨージャナにも広がるナーガの世界を見た。
14.58.37
प्रकारनिचयैर्दिव्यैर्मणिमुक्तास्वलङ्कृतैः ।
उपपन्नं महाभाग शातकुम्भमयैस्तथा ॥ १४.५८.३७ ॥
神聖な宝石と真珠で美しく飾られ、城壁の列を備え、おお大福者よ、黄金で造られていた。
14.58.38
वापीः स्फटिकसोपाना नदीस्च विमलोदकाः ।
ददर्श वृक्षांश्च बहून्नानाद्विजगणायुतान् ॥ १४.५८.३८ ॥
水晶の階段を持つ井戸、澄んだ水の川、そして様々な鳥の群れに満ちた多くの木々を彼は見た。
14.58.39
तस्य लोकस्य च द्वारं स ददर्श भृगूद्वहः ।
पञ्चयोजनविस्तारमायतं शतयोजनम् ॥ १४.५८.३९ ॥
その世界の門は、幅五ヨージャナ、長さ百ヨージャナに広がっていたが、バーグ族の最勝者はそれを見た。
14.58.40
नागलोकमुदङ्कस्तु प्रेक्ष्य दीनोऽभवत्तदा ।
निराशश्चाभवत्तत्र कुण्डलाहरणे पुनः ॥ १४.५८.४० ॥
ウッタンカは龍族の世界を見て、そのとき意気消沈し、そこで再び耳環を取り戻すことに絶望した。
14.58.41
तत्र प्रोवाच तुरगस्तं कृष्णश्वेतवालधिः ।
ताम्रास्यनेत्रः कौरव्यः प्रज्वलन्निव तेजसा ॥ १४.५८.४१ ॥
そこで黒と白の尾を持つその馬が彼に語った。口と目は銅色で、おおクル族の末裔よ、輝きに燃えるように。
14.58.42
धमस्वापानमेतन्मे ततस्त्वं विप्र लप्स्यसे ।
ऐरावतसुतेनेहि तव्रानीते हि कुण्डले ॥ १४.५८.४२ ॥
私の息を吹きなさい。そうすれば、バラモンよ、おまえは手に入れるだろう。来なさい。おまえの耳環は、確かにアイラーヴァタの息子によって持ち来られているのだ。
14.58.43
मा जुगुप्सां कृथाः पुत्र त्वमत्रार्थे कथञ्चन ।
त्वयैतद्धि समाचीर्णं गौतमस्याश्रमे तदा ॥ १४.५८.४३ ॥
息子よ、この件で決して嫌悪を示してはならない。あの時ゴータマの庵でお前自身がこれを行ったのだから。
14.58.44
कथं भवन्तं जानीयामुपाध्यायाश्रमं प्रति ।
यन्मया चीर्णपूर्वं हि श्रोतुमिच्छामि तद्ध्यहम् ॥ १४.५८.४४ ॥
師の庵のことで、どうしてあなたを知ることができましょうか。私が以前行ったことを聞きたいのです。
14.58.45
गुरोर्गुरु मां जानीहि ज्वलन्तं जातवेदसम् ।
त्वया ह्यहं सदा विप्र गुरोरर्थेऽभिपूजितः ॥ १४.५८.४५ ॥
師の師である、燃え盛るジャータヴェーダスを知れ。婆羅門よ、お前は師のために常に私を崇めてきた。
14.58.46
विधिवत्सततं विप्र शुचिना भृगुनन्दन ।
तस्माच्छ्रेयो विधास्यामि तवैवं कुरु माचिरम् ॥ १४.५८.४६ ॥
婆羅門よ、バルグの子よ、お前は清らかに、常に規定どおり私を崇めてきた。ゆえに私はお前に幸いを授けよう。このとおりせよ、遅れることなく。
14.58.47
इत्युक्तस्तु तथाऽकार्षीदुदङ्कश्चित्रभानुना ।
ताम्रार्चिः प्रीतिमांश्चापि प्रजज्वाल दिधक्षया ॥ १४.५८.४७ ॥
そう告げられて、ウッタンカはそのとおりに行った。銅色の炎をもつチトラバーヌは喜びながらも、焼き尽くそうとする欲望に燃え上がった。
14.58.48
ततोऽस्य रोमकूपेभ्यो ध्मायमानस्य भारत ।
घनः प्रादुरभूद्धूमो नागलोकभयावहः ॥ १४.५८.४८ ॥
そして、バーラタよ、彼が息を吹くと、毛穴から濃い煙が立ち上り、ナーガの世界に恐怖をもたらした。
14.58.49
तेन धूमेन महता वर्धमानेन भारत ।
नागलोके महाराज न प्राज्ञायत किञ्चन ॥ १४.५८.४९ ॥
バラタの子孫よ、大王よ、その増大する大きな煙のため、蛇の世界では何も見えなかった。
14.58.50
हाहाकृतमभूत्सर्वमैरावतिनिवेशनम् ।
वासुकिप्रमुखानां च नागानां जनमेजय ॥ १४.५८.५० ॥
ジャナメージャヤよ、アイラーヴァティーの住まい全体が悲鳴で満たされ、ヴァースキを筆頭とする蛇たちもまた同様であった。
14.58.51
न प्राकाशन्त वेश्मानि धूमरुद्धानि भारत ।
नीहारसंवृतानीव वनानि गिरयस्तथा ॥ १४.५८.५१ ॥
バラタの子孫よ、煙に遮られた住居は姿を現さなかった。まるで霧に覆われた森や山のようであった。
14.58.52
ते धूमरक्तनयना वह्नितेजोभितापिताः ।
आजग्मुर्निश्चयं ज्ञातुं भार्गवस्य महात्मनः ॥ १४.५८.५२ ॥
煙で目を赤くし、火の熱に焼かれた彼らは、偉大なるバルガヴァの決意を知るためにやって来た。
14.58.53
श्रुत्वा च निश्चयं तस्य महर्षेरतितेजसः ।
सम्भ्रान्तनयनाः सर्वे पूजां चक्रुर्यथाविधि ॥ १४.५८.५३ ॥
その極めて輝かしい大仙の決意を聞き、皆は怯えた目で、定めに従って供養を行った。
14.58.54
सर्वे प्राञ्जलयो नागा वृद्धबालपुरोगमाः ।
शिरोभिः प्रणिपत्योचुः प्रसीद भगवन्निति ॥ १४.५८.५४ ॥
老いた者も幼い者も先頭に、蛇たちは皆合掌し頭を垂れて言った。「尊き方よ、どうかお許しください。」
14.58.55
प्रसाद्य ब्राह्मणं ते तु पाद्यमर्घ्यं निवेद्य च ।
प्रायच्छन्कुण्डले दिव्ये पन्नगाः परमार्चिते ॥ १४.५८.५५ ॥
バラモンをなだめ、足を洗う水と敬意の供物を捧げた後、ナーガたちは最も尊ばれる二つの神聖な耳飾りを与えた。
14.58.56
ततः स पूजितो नागैस्तदोदङ्कः प्रतापवान् ।
अग्निं प्रदक्षिणं कृत्वा जगाम गुरुसद्म तत् ॥ १४.५८.५६ ॥
その後、ナーガたちに敬われた威光あるウッタンカは、火を右に見て回り、師の家へ向かった。
14.58.57
स गत्वा त्वरितो राजन्गौतमस्य निवेशनम् ।
प्रायच्छत्कुण्डले दिव्ये गुरुपत्न्यास्तदाऽनघ ॥ १४.५८.५७ ॥
王よ、彼は急いでゴータマの住まいへ行き、無垢なる者よ、その時、師の妻に神聖な耳飾りを与えた。
14.58.58
वासुकिप्रमुकानां च नागानां जनमेजय ।
सर्वं शशंस गुरेव यथावद्द्विजसत्तमः ॥ १४.५८.५८ ॥
ジャナメージャヤよ、そのバラモンの中の最良の者は、ヴァースキなど主だったナーガたちのことを、起こったとおりに師に語った。
14.58.59
एवं महात्मना तेन त्रींलोकाञ्जनमेजय ।
परिक्रम्याहृते दिव्ये ततस्ते मणिकुण्डले ॥ १४.५८.५९ ॥
ジャナメージャヤよ、このように、その偉大な魂は三界を巡り、そして神聖な宝玉の耳飾りが持ち帰られた。
14.58.60
एवंप्रभावः स मुनिरुदङ्को भरतर्षभ ।
परेण तपसा युक्तो यन्मां त्वं परिपृच्छसि। ॥ १४.५८.६० ॥
バラタの牡牛よ、このような威力を持ち、最高の苦行を備えた聖者ウッタンカこそ、お前が私に尋ねている人である。