ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 14.58
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.58.1
स मित्रसहमासाद्य अभिज्ञानमयाचत ।
तस्मै ददावभिज्ञानं स चेक्ष्वाकुवरस्तदा ॥ १४.५८.१ ॥
ಮಿತ್ರಸಹನು ಅವನನ್ನು ಸಮೀಪಿಸಿ ಒಂದು ಗುರುತನ್ನು ಕೇಳಿದನು. ಆಗ ಇಕ್ಷ್ವಾಕು ವಂಶದ ಶ್ರೇಷ್ಠನು ಅವನಿಗೆ ಆ ಗುರುತನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು.
14.58.2
न चैवैषा गतिः क्षेम्या न चान्या विद्यते गतिः ।
एतन्मे तत्वमाज्ञाय प्रयच्छ मणिकुण्डले ॥ १४.५८.२ ॥
ಈ ದಾರಿ ಕ್ಷೇಮಕರವಲ್ಲ, ಬೇರೆ ದಾರಿಯೂ ಇಲ್ಲ. ನನ್ನ ಈ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತಿಳಿದು ಮಣಿಕುಂಡಲಗಳನ್ನು ಕೊಡು.
14.58.3
इत्युक्तस्तामुदङ्कस्तु भर्तुर्वाक्यमथाब्रवीत् ।
श्रुत्वा च सा तदा प्रादात्ततस्ते मणिकुण्डले ॥ १४.५८.३ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಉದಂಕನು ಗಂಡನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಅವಳಿಗೆ ಹೇಳಿದನು. ಕೇಳಿ ಅವಳು ಆಗ ಮಣಿಕುಂಡಲಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟಳು.
14.58.4
अवाप्य कुण्डले ते तु राजानं पुनरब्रवीत् ।
किमेतद्गुह्यवचनं श्रोतुमिच्छामि पार्थिव ॥ १४.५८.४ ॥
ಕುಂಡಲಗಳನ್ನು ಪಡೆದ ಅವನು ಮತ್ತೆ ರಾಜನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು — "ಓ ಪಾರ್ಥಿವನೇ, ಈ ರಹಸ್ಯ ಮಾತು ಯಾವುದು ಎಂದು ಕೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ."
14.58.5
प्रजाविसर्गाद्विप्रान्वै क्षत्रियाः पूजयन्ति ह ।
विप्रेभ्यश्चापि बहवो दोषाः प्रादुर्भवन्ति नः ॥ १४.५८.५ ॥
ಸೃಷ್ಟಿಯ ಆರಂಭದಿಂದಲೇ ಕ್ಷತ್ರಿಯರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಗೌರವಿಸುತ್ತಾರೆ; ಆದರೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಂದ ನಮಗೆ ಅನೇಕ ದೋಷಗಳೂ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ.
14.58.6
सोहं द्विजेभ्यः प्रणतो विप्राद्दोषमवाप्तवान् ।
गतिमन्यां न पश्यामि मदयन्तीसहायवान् ॥ १४.५८.६ ॥
ನಾನು ದ್ವಿಜರಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದವನು; ಆದರೂ ಒಬ್ಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಂದ ಈ ದೋಷವನ್ನು ಪಡೆದೆನು. ಮದಯಂತಿ ನನ್ನ ಸಹಾಯಕಿ, ಆದರೆ ಬೇರೆ ದಾರಿ ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ.
14.58.7
न चान्यामपि पश्यामि गतिं गतिमतांवर ।
स्वर्गद्वारस्य गमने स्थाने चेह द्विजोत्तम ॥ १४.५८.७ ॥
ಗತಿವಂತರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಸ್ವರ್ಗದ್ವಾರಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ನನಗೆ ಬೇರೆ ಮಾರ್ಗ ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ; ಇಲ್ಲಿಯೂ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮನೇ, ಬೇರೆ ಸ್ಥಾನವೂ ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ.
14.58.8
न हि राज्ञा विशेषेण विरुद्धेन द्विजातिभिः ।
शक्यं हि लोके स्थातुं वै प्रेत्य वा सुखमेधितुम् ॥ १४.५८.८ ॥
ರಾಜನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದ್ವಿಜರೊಂದಿಗೆ ವಿರೋಧ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡರೆ, ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ಸತ್ತ ಮೇಲೆ ಸುಖವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
14.58.9
तदिष्टे ते मया दत्ते एते स्वे मणिकुण्डले ।
यः कृतस्तेऽद्य समयः सफलं तं कुरुष्य मे ॥ १४.५८.९ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ, ಪೂಜ್ಯನೇ, ನಾನು ಈ ನನ್ನ ಮಣಿಕುಂಡಲಗಳನ್ನು ನಿನಗೆ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ. ಇಂದು ನೀನು ನನಗಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಫಲಪ್ರದವಾಗಿಸು.
14.58.10
राजंस्तथेह कर्तास्मि पुनरेष्यामि ते वशम् ।
प्रश्नं च कञ्चित्प्रष्टुं त्वां व्यवसिष्ये परंतप ॥ १४.५८.१० ॥
ರಾಜನೇ, ಇಲ್ಲಿ ಹಾಗೆಯೇ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ; ಮತ್ತೆ ನಿನ್ನ ವಶಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತೇನೆ. ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸುಡುವವನೇ, ನಿನ್ನನ್ನು ಕೆಲವು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಲು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದ್ದೇನೆ.
14.58.11
ब्रूहि विप्र यथाकामं प्रतिवक्तास्मि ते वचः ।
छेत्तास्मि संशयं तेऽद्य न मेऽत्राश्ति विचारणा ॥ १४.५८.११ ॥
ವಿಪ್ರನೇ, ನಿನಗೆ ಬೇಕಾದಂತೆ ಹೇಳು. ನಿನ್ನ ಮಾತಿಗೆ ನಾನು ಉತ್ತರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಇಂದು ನಿನ್ನ ಸಂದೇಹವನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುತ್ತೇನೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಯಾವುದೇ ಅನುಮಾನವಿಲ್ಲ.
14.58.12
प्राहुर्वाक्संयतं विप्रं धर्मनैपुणदर्शिनः ।
मित्रेषु यश्च विषमः स्तेन इत्येव तं विदुः ॥ १४.५८.१२ ॥
ಧರ್ಮದ ಸೂಕ್ಷ್ಮವನ್ನು ಕಾಣುವವರು ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಸಂಯಮವುಳ್ಳ ವಿಪ್ರನನ್ನು ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಮಿತ್ರರ ಬಗ್ಗೆ ಅನ್ಯಾಯವಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುವವನನ್ನು ಕಳ್ಳನೆಂದೇ ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ.
14.58.13
स बवान्मित्रतामद्य सम्प्राप्तो मम पार्थिव ।
स मे बुद्धिं प्रयच्छस्व सम्मतां पुरुषर्षभ ॥ १४.५८.१३ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಅವನು ಇಂದು ನನ್ನ ಮಿತ್ರನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಓ ಪುರುಷಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನನಗೆ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಾದ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಕೊಡು.
14.58.14
अवाप्तार्थोऽहमद्येह भवांश्च पुरुषादकः ।
भवत्सकाशमागन्तुं क्षमं मम न वेति वै ॥ १४.५८.१४ ॥
ಇಂದು ಇಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಉದ್ದೇಶ ಈಡೇರಿದೆ; ನೀನು ನರಭಕ್ಷಕನು. ನಿನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಬರುವುದು ನನಗೆ ಯೋಗ್ಯವೋ ಅಲ್ಲವೋ ಎಂಬುದೇ ಪ್ರಶ್ನೆ.
14.58.15
क्षमं चेदिह वक्तव्यं मया द्विजवरोत्तम ।
मत्समीपं द्विजश्रेष्ट नागन्तव्यं कथञ्चन ॥ १४.५८.१५ ॥
ಓ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮನೇ, ಇಲ್ಲಿ ನಾನು ಹೇಳಬೇಕಾದದ್ದು ಯೋಗ್ಯವಾದರೆ ಕೇಳು — ಓ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ನನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಬರಬೇಡ.
14.58.16
एवं तव प्रपश्यामि श्रेयो भृगुकुलोद्वह ।
आगच्छतो हि ते विप्रि भवेन्मृर्त्युन संशयः ॥ १४.५८.१६ ॥
ಓ ಭೃಗು ವಂಶವನ್ನು ಹೊತ್ತವನೇ, ನಿನಗೆ ಒಳಿತು ಇದೇ ಎಂದು ನಾನು ಕಾಣುತ್ತೇನೆ — ಓ ವಿಪ್ರನೇ, ಬರುತ್ತಿದ್ದರೆ ನಿನಗೆ ಮರಣ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ.
14.58.17
इत्युक्तः स तदा राजा क्षमं बुद्धिमता हितम् ।
अनुज्ञाप्य स राजानमहल्यां प्रति जग्मिवान् ॥ १४.५८.१७ ॥
ಬುದ್ಧಿವಂತನು ಹೀಗೆ ಯೋಗ್ಯವೂ ಹಿತವೂ ಆದ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಲು, ಅವನು ರಾಜನಿಂದ ಬೀಳ್ಕೊಂಡು ಅಹಲ್ಯೆಯ ಕಡೆಗೆ ಹೋದನು.
14.58.18
गृहीत्वा कुण्डले दिव्ये गुरुपत्न्याः प्रियंकरः ।
जवेन महता प्रायाद्गौतमस्याश्रमं प्रति ॥ १४.५८.१८ ॥
ಗುರುಪತ್ನಿಗೆ ಪ್ರಿಯವನ್ನು ಮಾಡುವವನು ಆ ದಿವ್ಯ ಕುಂಡಲಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಮಹಾ ವೇಗದಿಂದ ಗೌತಮನ ಆಶ್ರಮದ ಕಡೆಗೆ ಹೋದನು.
14.58.19
यथा तयो रक्षणं च मदयन्त्याऽभिभाषितम् ।
तथा ते कुण्डले बध्वा तदा कृष्णाजिनेऽनयत् ॥ १४.५८.१९ ॥
ಅವರಿಬ್ಬರ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಮದಯಂತಿ ಹೇಳಿದ್ದು ಹೇಗೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಅವನು ಆಗ ಆ ಕುಂಡಲಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ಕೃಷ್ಣಾಜಿನದ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟನು.
14.58.20
स कस्मिंश्चित्क्षुधाविष्टः फलभारसमन्वितम् ।
बिल्वं ददर्श विप्रर्षिरारुरोह च तं ततः ॥ १४.५८.२० ॥
ಅವನು ಒಮ್ಮೆ ಹಸಿವಿನಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗಿ, ಹಣ್ಣುಗಳ ಭಾರದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಒಂದು ಬಿಲ್ವ ಮರವನ್ನು ಕಂಡನು; ಆ ವಿಪ್ರ ಋಷಿ ನಂತರ ಅದರ ಮೇಲೆ ಏರಿದನು.
14.58.21
शाखास्वासज्य तस्यैव कृष्णाजिनमरिंदम ।
पातयामास बिल्वानि तदा स द्विजपुङ्गवः ॥ १४.५८.२१ ॥
ಅದರ ಕೊಂಬೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕೃಷ್ಣಾಜಿನವನ್ನು ನೇತುಹಾಕಿ, ಶತ್ರುದಮನನೇ, ಆಗ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜನು ಬಿಲ್ವ ಫಲಗಳನ್ನು ಕೆಡವಿದನು.
14.58.22
अथ पातयमानस्य बिल्वापहृतचक्षुषः ।
न्यपतंस्तानि बिल्वानि तस्मिन्नेवाजिने विभो ॥ १४.५८.२२ ॥
ಆಗ ಬಿಲ್ವ ಫಲಗಳಿಂದ ದೃಷ್ಟಿ ಅಪಹರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನಾಗಿ ಫಲಗಳನ್ನು ಕೆಡವುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಓ ವಿಭೋ, ಆ ಬಿಲ್ವ ಫಲಗಳು ಅದೇ ಜಿನದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದವು.
14.58.23
यस्मिंस्ते कुण्डले बद्धे तदा द्विजवरेण वै ।
बिल्वप्रहारैस्तस्याथ व्यशीर्यद्बन्धनं ततः ॥ १४.५८.२३ ॥
ಆ ಕುಂಡಲಗಳನ್ನು ಆಗ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜನು ಕಟ್ಟಿದ್ದ ಅದರ ಮೇಲೆ, ಬಿಲ್ವ ಫಲಗಳ ಹೊಡೆತದಿಂದ ಅವನ ಬಂಧನ ಸಡಿಲವಾಯಿತು.
14.58.24
सकुण्डलं तदजिनं पपात सहसा तरोः ।
विशीर्णबन्धने तस्मिन्गते कृष्णाजिने महीम् ॥ १४.५८.२४ ॥
ಕುಂಡಲಗಳೊಂದಿಗೆ ಆ ಜಿನವು ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಮರದಿಂದ ಬಿತ್ತು; ಬಂಧನ ಸಡಿಲವಾದ ಆ ಕೃಷ್ಣಾಜಿನವು ನೆಲಕ್ಕೆ ಹೋಯಿತು.
14.58.25
अपश्यद्भुजगः कश्चित्ते तत्र मणिकुण्डले ।
ऐरावतकुलोद्भूतः शीघ्रो भूत्वा तदा हि सः ॥ १४.५८.२५ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹಾವು ಆ ಮಣಿಕುಂಡಲಗಳನ್ನು ನೋಡಿತು. ಐರಾವತ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಅದು ಆಗ ವೇಗವಾಗಿ (ರೂಪ ಬದಲಿಸಿ) ಬಂದಿತು.
14.58.26
विदश्यास्येन वल्मीकं विवेशाथ स कुण्डले ।
ह्रियमाणे तु दृष्ट्वा स कुण्डले भुजगेन ह ॥ १४.५८.२६ ॥
ಬಾಯಿಂದ ಹುತ್ತವನ್ನು ಕಚ್ಚಿ ಅದು ಒಳಗೆ ನುಗ್ಗಿತು. ಆ ಕುಂಡಲಗಳನ್ನು ಹಾವು ಒಯ್ಯುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ...
14.58.27
पपात वृक्षात्सोद्वेगो दुःखात्परमकोपनः ।
स दण्डकाष्ठमादाय वल्मीकमखनत्तदा ॥ १४.५८.२७ ॥
ದುಃಖದಿಂದ ಕಳವಳಗೊಂಡು ಅತಿಶಯ ಕೋಪದಿಂದ ಅವನು ಮರದಿಂದ ಬಿದ್ದನು. ಒಂದು ಕೋಲನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಆಗ ಹುತ್ತವನ್ನು ಅಗೆದನು.
14.58.28
अहानि त्रिंशदव्यग्रः पञ्च चान्यानि भारत ।
क्रोधामर्षाभिसंतप्तस्तदा ब्राह्मणिसत्तमः ॥ १४.५८.२८ ॥
ಭಾರತ! ಕ್ರೋಧ ಮತ್ತು ಅಸಹನೆಯಿಂದ ಸಂತಪ್ತನಾದ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋತ್ತಮನು ಆಗ ವಿಚಲಿತನಾಗದೆ ಮೂವತ್ತೈದು ದಿನ (ಅಗೆದನು).
14.58.29
तस्य वेगमसह्यं तमसहन्ती वसुन्धरा ।
दण्डकाष्ठाभिनुन्नाङ्गी चचाल भृशमाकुला।
ततः खनत एवाथ विप्रर्षेर्धरणीतलम् ।
नागलोकस्य पन्थानं कर्तुकामस्य निश्चयात् ॥ १४.५८.२९ ॥
ಅವನ ಸಹಿಸಲಾಗದ ವೇಗವನ್ನು ತಾಳಲಾರದ ವಸುಂಧರೆ, ಕೋಲಿನ ಹೊಡೆತದಿಂದ ಅಂಗಾಂಗ ನೋಯುತ್ತಾ ಅತ್ಯಂತ ಕಳವಳಗೊಂಡು ನಡುಗಿದಳು. ಆಗ ಆ ವಿಪ್ರರ್ಷಿ ನಾಗಲೋಕದ ದಾರಿ ಮಾಡಲು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿ ಅಗೆಯುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ ಭೂತಲ...
14.58.30
रथेन हरियुक्तेन तं देशमुपजग्मिवान् ।
वज्रपाणिर्महातेजास्तं ददर्श द्विजोत्तमम् ॥ १४.५८.३० ॥
ಹಸಿರು ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿದ ರಥದಲ್ಲಿ ಅವನು ಆ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬಂದನು. ವಜ್ರಧಾರಿ, ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ಅವನು ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ಕಂಡನು.
14.58.31
स तु तं ब्राह्मणो भूत्वा तस्य दुःखेन दुःखितः ।
उदङ्कमब्रवीद्वाक्यं नैतच्छक्यं त्वयेति वै ॥ १४.५८.३१ ॥
ಅವನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ರೂಪ ಧರಿಸಿ, ಅವನ ದುಃಖದಿಂದ ದುಃಖಿತನಾಗಿ, ಉತ್ತಂಕನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: "ಇದು ನಿನ್ನಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ."
14.58.32
इतो हि नागलोको वै योजनानि सहस्रशः ।
न दण्डकाष्ठसाध्यं च मन्ये कार्यमिदं तव ॥ १४.५८.३२ ॥
ಇಲ್ಲಿಂದ ನಾಗಲೋಕ ಸಾವಿರಾರು ಯೋಜನ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ನಿನ್ನ ಈ ಕಾರ್ಯ ದಂಡ ಮತ್ತು ಕೋಲಿನಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಲ್ಲ ಎಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ.
14.58.33
नागलोके यदि ब्रह्मन्न शक्ये कुण्डले मया ।
प्राप्तुं प्राणान्विमोक्ष्यामि पश्यतस्ते द्विजोत्तम ॥ १४.५८.३३ ॥
ನಾಗಲೋಕದಲ್ಲಿ ಕುಂಡಲಗಳನ್ನು ನನ್ನಿಂದ ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೆ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋತ್ತಮನೇ, ನಿನ್ನ ಕಣ್ಣ ಮುಂದೆಯೇ ನಾನು ಪ್ರಾಣ ಬಿಡುವೆನು.
14.58.34
यदा स नाशकत्तस्य निश्चयं कर्तुमन्यथा ।
वज्रपाणिस्तदा दण्डं वज्रास्त्रेण युयोज ह ॥ १४.५८.३४ ॥
ಅವನ ನಿಶ್ಚಯವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ಅವನಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದಾಗ, ವಜ್ರಪಾಣಿ ವಜ್ರಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ದಂಡವನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದನು.
14.58.35
ततो वज्रप्रहारैस्तैर्दार्यमाणा वसुन्धर ।
नागलोकस्य पन्थानमकरोज्जनमेजय ॥ १४.५८.३५ ॥
ಆಗ ಆ ವಜ್ರಪ್ರಹಾರಗಳಿಂದ ಸೀಳಲ್ಪಟ್ಟ ಭೂಮಿ, ಜನಮೇಜಯ, ನಾಗಲೋಕಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿತು.
14.58.36
स तेन मार्गेण तदा नागलोकं विवेश ह ।
ददर्श नागलोकं च योजनानि सहस्रशः ॥ १४.५८.३६ ॥
ಆಗ ಅವನು ಆ ದಾರಿಯ ಮೂಲಕ ನಾಗಲೋಕವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಸಾವಿರಾರು ಯೋಜನ ವಿಸ್ತಾರದ ನಾಗಲೋಕವನ್ನು ಕಂಡನು.
14.58.37
प्रकारनिचयैर्दिव्यैर्मणिमुक्तास्वलङ्कृतैः ।
उपपन्नं महाभाग शातकुम्भमयैस्तथा ॥ १४.५८.३७ ॥
ದಿವ್ಯ ಮಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಮುತ್ತುಗಳಿಂದ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅಲಂಕೃತವಾದ ಪ್ರಾಕಾರಗಳ ರಾಶಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಓ ಮಹಾಭಾಗನೇ, ಚಿನ್ನದಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ (ನಾಗಲೋಕವಿತ್ತು).
14.58.38
वापीः स्फटिकसोपाना नदीस्च विमलोदकाः ।
ददर्श वृक्षांश्च बहून्नानाद्विजगणायुतान् ॥ १४.५८.३८ ॥
ಸ್ಫಟಿಕದ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳುಳ್ಳ ಬಾವಿಗಳನ್ನೂ, ನಿರ್ಮಲ ನೀರಿನ ನದಿಗಳನ್ನೂ, ನಾನಾ ಪಕ್ಷಿ ಸಮೂಹಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಅನೇಕ ಮರಗಳನ್ನೂ ಅವನು ನೋಡಿದನು.
14.58.39
तस्य लोकस्य च द्वारं स ददर्श भृगूद्वहः ।
पञ्चयोजनविस्तारमायतं शतयोजनम् ॥ १४.५८.३९ ॥
ಆ ಲೋಕದ ದ್ವಾರವನ್ನು, ಐದು ಯೋಜನ ಅಗಲ ಮತ್ತು ನೂರು ಯೋಜನ ಉದ್ದವಿದ್ದದ್ದನ್ನು ಭೃಗು ವಂಶದ ಶ್ರೇಷ್ಠನು ನೋಡಿದನು.
14.58.40
नागलोकमुदङ्कस्तु प्रेक्ष्य दीनोऽभवत्तदा ।
निराशश्चाभवत्तत्र कुण्डलाहरणे पुनः ॥ १४.५८.४० ॥
ನಾಗಲೋಕವನ್ನು ನೋಡಿ ಉತ್ತಂಕನು ಆಗ ದೀನನಾದನು; ಅಲ್ಲಿ ಕುಂಡಲಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಪಡೆಯುವ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನಿರಾಶನಾದನು.
14.58.41
तत्र प्रोवाच तुरगस्तं कृष्णश्वेतवालधिः ।
ताम्रास्यनेत्रः कौरव्यः प्रज्वलन्निव तेजसा ॥ १४.५८.४१ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು ಬಿಳಿಯ ಬಾಲವುಳ್ಳ ಆ ಕುದುರೆ ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿತು—ತಾಮ್ರದಂತಹ ಮುಖ ಮತ್ತು ಕಣ್ಣುಗಳುಳ್ಳ, ಓ ಕೌರವ್ಯ, ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಉರಿಯುತ್ತಿರುವಂತೆ.
14.58.42
धमस्वापानमेतन्मे ततस्त्वं विप्र लप्स्यसे ।
ऐरावतसुतेनेहि तव्रानीते हि कुण्डले ॥ १४.५८.४२ ॥
ನನ್ನ ಅಪಾನವಾಯುವನ್ನು ಊದು; ಆಗ ಓ ವಿಪ್ರನೇ, ನೀನು ಪಡೆಯುವೆ. ಬಾ, ಐರಾವತನ ಮಗನಿಂದ ನಿನ್ನ ಕುಂಡಲಗಳು ತರಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
14.58.43
मा जुगुप्सां कृथाः पुत्र त्वमत्रार्थे कथञ्चन ।
त्वयैतद्धि समाचीर्णं गौतमस्याश्रमे तदा ॥ १४.५८.४३ ॥
ಮಗನೇ, ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಅಸಹ್ಯಪಡಬೇಡ; ಗೌತಮನ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ನೀನು ಆಗ ಇದನ್ನೇ ಮಾಡಿದ್ದೆ.
14.58.44
कथं भवन्तं जानीयामुपाध्यायाश्रमं प्रति ।
यन्मया चीर्णपूर्वं हि श्रोतुमिच्छामि तद्ध्यहम् ॥ १४.५८.४४ ॥
ಉಪಾಧ್ಯಾಯರ ಆಶ್ರಮದ ಕುರಿತು ನಿಮ್ಮನ್ನು ನಾನು ಹೇಗೆ ತಿಳಿಯಲಿ? ನಾನು ಮೊದಲು ಮಾಡಿದ್ದನ್ನೇ ಕೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ.
14.58.45
गुरोर्गुरु मां जानीहि ज्वलन्तं जातवेदसम् ।
त्वया ह्यहं सदा विप्र गुरोरर्थेऽभिपूजितः ॥ १४.५८.४५ ॥
ಗುರುವಿಗೂ ಗುರುವಾದ ನನ್ನನ್ನು ತಿಳಿ, ಉರಿಯುತ್ತಿರುವ ಜಾತವೇದಸನು ನಾನು. ವಿಪ್ರನೇ, ಗುರುವಿನ ಸಲುವಾಗಿ ನೀನು ಸದಾ ನನ್ನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದ್ದೀ.
14.58.46
विधिवत्सततं विप्र शुचिना भृगुनन्दन ।
तस्माच्छ्रेयो विधास्यामि तवैवं कुरु माचिरम् ॥ १४.५८.४६ ॥
ವಿಪ್ರನೇ, ಭೃಗುನಂದನನೇ, ನೀನು ಶುಚಿಯಾಗಿ ಸದಾ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ (ನನ್ನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದ್ದೀ). ಆದ್ದರಿಂದ ನಿನಗೆ ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ; ಹೀಗೆಯೇ ಮಾಡು, ತಡಮಾಡಬೇಡ.
14.58.47
इत्युक्तस्तु तथाऽकार्षीदुदङ्कश्चित्रभानुना ।
ताम्रार्चिः प्रीतिमांश्चापि प्रजज्वाल दिधक्षया ॥ १४.५८.४७ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಉದ್ದಂಕನು ಹಾಗೆಯೇ ಮಾಡಿದನು; ತಾಮ್ರವರ್ಣದ ಜ್ವಾಲೆಯ ಚಿತ್ರಭಾನು ಸಂತೋಷಗೊಂಡರೂ, ಸುಡುವ ಬಯಕೆಯಿಂದ ಉರಿದನು.
14.58.48
ततोऽस्य रोमकूपेभ्यो ध्मायमानस्य भारत ।
घनः प्रादुरभूद्धूमो नागलोकभयावहः ॥ १४.५८.४८ ॥
ನಂತರ, ಭಾರತನೇ, ಅವನ ರೋಮರಂಧ್ರಗಳಿಂದ ಊದಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ದಟ್ಟವಾದ ಹೊಗೆ ಏಳಿತು; ಅದು ನಾಗಲೋಕಕ್ಕೆ ಭಯವನ್ನುಂಟುಮಾಡಿತು.
14.58.49
तेन धूमेन महता वर्धमानेन भारत ।
नागलोके महाराज न प्राज्ञायत किञ्चन ॥ १४.५८.४९ ॥
ಭರತವಂಶಜನೇ, ಮಹಾರಾಜನೇ, ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಮಹಾ ಹೊಗೆಯಿಂದ ನಾಗಲೋಕದಲ್ಲಿ ಏನೂ ಕಾಣಿಸಲಿಲ್ಲ.
14.58.50
हाहाकृतमभूत्सर्वमैरावतिनिवेशनम् ।
वासुकिप्रमुखानां च नागानां जनमेजय ॥ १४.५८.५० ॥
ಜನಮೇಜಯನೇ, ಐರಾವತಿಯ ನಿವಾಸವೆಲ್ಲ ಹಾಹಾಕಾರದಿಂದ ತುಂಬಿತು; ವಾಸುಕಿಯೇ ಮುಂತಾದ ನಾಗರೂ ಹಾಗೆಯೇ ಆದರು.
14.58.51
न प्राकाशन्त वेश्मानि धूमरुद्धानि भारत ।
नीहारसंवृतानीव वनानि गिरयस्तथा ॥ १४.५८.५१ ॥
ಭರತವಂಶಜನೇ, ಹೊಗೆಯಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟ ಮನೆಗಳು ಕಾಣಿಸಲಿಲ್ಲ; ಮಂಜಿನಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಕಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ಪರ್ವತಗಳಂತೆ ಅವು ಇದ್ದವು.
14.58.52
ते धूमरक्तनयना वह्नितेजोभितापिताः ।
आजग्मुर्निश्चयं ज्ञातुं भार्गवस्य महात्मनः ॥ १४.५८.५२ ॥
ಹೊಗೆಯಿಂದ ಕೆಂಪಾದ ಕಣ್ಣುಗಳುಳ್ಳವರಾಗಿ, ಬೆಂಕಿಯ ತಾಪದಿಂದ ಬೆಂದವರಾಗಿ, ಮಹಾತ್ಮ ಭಾರ್ಗವನ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಅವರು ಬಂದರು.
14.58.53
श्रुत्वा च निश्चयं तस्य महर्षेरतितेजसः ।
सम्भ्रान्तनयनाः सर्वे पूजां चक्रुर्यथाविधि ॥ १४.५८.५३ ॥
ಆ ಅತಿ ತೇಜಸ್ವಿ ಮಹರ್ಷಿಯ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಗಾಬರಿಗೊಂಡ ಕಣ್ಣುಗಳುಳ್ಳ ಎಲ್ಲರೂ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿದರು.
14.58.54
सर्वे प्राञ्जलयो नागा वृद्धबालपुरोगमाः ।
शिरोभिः प्रणिपत्योचुः प्रसीद भगवन्निति ॥ १४.५८.५४ ॥
ವೃದ್ಧರು ಮತ್ತು ಬಾಲಕರು ಮುಂದೆ ಸಾಗಿ, ಎಲ್ಲ ನಾಗರೂ ಕೈಮುಗಿದು ತಲೆ ಬಾಗಿ, "ಭಗವನ್, ಪ್ರಸನ್ನರಾಗಿರಿ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
14.58.55
प्रसाद्य ब्राह्मणं ते तु पाद्यमर्घ्यं निवेद्य च ।
प्रायच्छन्कुण्डले दिव्ये पन्नगाः परमार्चिते ॥ १४.५८.५५ ॥
ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ಸಂತೈಸಿ, ಪಾದ್ಯ ಮತ್ತು ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ಆ ನಾಗರು ಅತ್ಯಂತ ಪೂಜಿತವಾದ ಎರಡು ದಿವ್ಯ ಕುಂಡಲಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟರು.
14.58.56
ततः स पूजितो नागैस्तदोदङ्कः प्रतापवान् ।
अग्निं प्रदक्षिणं कृत्वा जगाम गुरुसद्म तत् ॥ १४.५८.५६ ॥
ಆಗ ನಾಗರಿಂದ ಪೂಜಿತನಾದ ಆ ಪ್ರತಾಪವಂತ ಉದಂಕನು ಅಗ್ನಿಗೆ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿ ಆ ಗುರುವಿನ ಮನೆಗೆ ಹೋದನು.
14.58.57
स गत्वा त्वरितो राजन्गौतमस्य निवेशनम् ।
प्रायच्छत्कुण्डले दिव्ये गुरुपत्न्यास्तदाऽनघ ॥ १४.५८.५७ ॥
ರಾಜನೇ, ಅವನು ತ್ವರೆಯಿಂದ ಗೌತಮನ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಿ, ಓ ನಿರ್ಮಲೆಯೇ, ಆಗ ಗುರುಪತ್ನಿಗೆ ಆ ದಿವ್ಯ ಕುಂಡಲಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು.
14.58.58
वासुकिप्रमुकानां च नागानां जनमेजय ।
सर्वं शशंस गुरेव यथावद्द्विजसत्तमः ॥ १४.५८.५८ ॥
ಓ ಜನಮೇಜಯ, ವಾಸುಕಿ ಮುಂತಾದ ನಾಗರ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ತನ್ನ ಗುರುವಿಗೆ ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದನು.
14.58.59
एवं महात्मना तेन त्रींलोकाञ्जनमेजय ।
परिक्रम्याहृते दिव्ये ततस्ते मणिकुण्डले ॥ १४.५८.५९ ॥
ಓ ಜನಮೇಜಯ, ಈ ರೀತಿ ಆ ಮಹಾತ್ಮನು ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನು ಪರಿಕ್ರಮಿಸಿ ಆ ದಿವ್ಯ ಮಣಿಕುಂಡಲಗಳನ್ನು ತಂದನು.
14.58.60
एवंप्रभावः स मुनिरुदङ्को भरतर्षभ ।
परेण तपसा युक्तो यन्मां त्वं परिपृच्छसि। ॥ १४.५८.६० ॥
ಓ ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಇಂಥ ಪ್ರಭಾವವುಳ್ಳ ಆ ಮುನಿ ಉದಂಕನು ಪರಮ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಕೂಡಿದವನು; ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿರುವವನು ಅವನೇ.