మహాభారతం · అధ్యాయం 14.58
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.58.1
स मित्रसहमासाद्य अभिज्ञानमयाचत ।
तस्मै ददावभिज्ञानं स चेक्ष्वाकुवरस्तदा ॥ १४.५८.१ ॥
మిత్రసహుడు అతని వద్దకు చేరి ఒక గుర్తును కోరాడు. అప్పుడు ఇక్ష్వాకు వంశశ్రేష్ఠుడు అతనికి ఆ గుర్తును ఇచ్చాడు.
14.58.2
न चैवैषा गतिः क्षेम्या न चान्या विद्यते गतिः ।
एतन्मे तत्वमाज्ञाय प्रयच्छ मणिकुण्डले ॥ १४.५८.२ ॥
ఈ మార్గం క్షేమకరమైనది కాదు, మరో మార్గమూ లేదు. నా ఈ స్థితిని తెలుసుకుని మణికుండలాలు ఇవ్వు.
14.58.3
इत्युक्तस्तामुदङ्कस्तु भर्तुर्वाक्यमथाब्रवीत् ।
श्रुत्वा च सा तदा प्रादात्ततस्ते मणिकुण्डले ॥ १४.५८.३ ॥
ఇలా అనగా ఉదంకుడు భర్త మాటలను ఆమెకు చెప్పాడు. విని ఆమె అప్పుడు మణికుండలాలను ఇచ్చింది.
14.58.4
अवाप्य कुण्डले ते तु राजानं पुनरब्रवीत् ।
किमेतद्गुह्यवचनं श्रोतुमिच्छामि पार्थिव ॥ १४.५८.४ ॥
కుండలాలను పొందిన అతడు మళ్ళీ రాజుతో ఇలా అన్నాడు — "ఓ పార్థివా, ఈ రహస్య వాక్యం ఏమిటో వినాలనుకుంటున్నాను."
14.58.5
प्रजाविसर्गाद्विप्रान्वै क्षत्रियाः पूजयन्ति ह ।
विप्रेभ्यश्चापि बहवो दोषाः प्रादुर्भवन्ति नः ॥ १४.५८.५ ॥
సృష్టి ఆరంభం నుండే క్షత్రియులు బ్రాహ్మణులను గౌరవిస్తారు; కానీ బ్రాహ్మణుల వల్ల మనకు అనేక దోషాలు కూడా కలుగుతాయి.
14.58.6
सोहं द्विजेभ्यः प्रणतो विप्राद्दोषमवाप्तवान् ।
गतिमन्यां न पश्यामि मदयन्तीसहायवान् ॥ १४.५८.६ ॥
నేను ద్విజులకు నమస్కరించినవాడినే; అయినా ఒక బ్రాహ్మణుని వల్ల ఈ దోషాన్ని పొందాను. మదయంతి నాకు సహాయిని; కానీ వేరే మార్గం కనబడటం లేదు.
14.58.7
न चान्यामपि पश्यामि गतिं गतिमतांवर ।
स्वर्गद्वारस्य गमने स्थाने चेह द्विजोत्तम ॥ १४.५८.७ ॥
గతిమంతులలో శ్రేష్ఠుడా, స్వర్గద్వారానికి వెళ్ళడానికి నాకు మరో మార్గం కనిపించడం లేదు; ఇక్కడ కూడా, ద్విజోత్తమా, మరో స్థానం కనిపించడం లేదు.
14.58.8
न हि राज्ञा विशेषेण विरुद्धेन द्विजातिभिः ।
शक्यं हि लोके स्थातुं वै प्रेत्य वा सुखमेधितुम् ॥ १४.५८.८ ॥
రాజు, ముఖ్యంగా ద్విజులతో విరోధం పెట్టుకుంటే, ఈ లోకంలో నిలవడం సాధ్యం కాదు, మరణానంతరం సుఖాన్ని పొందడమూ సాధ్యం కాదు.
14.58.9
तदिष्टे ते मया दत्ते एते स्वे मणिकुण्डले ।
यः कृतस्तेऽद्य समयः सफलं तं कुरुष्य मे ॥ १४.५८.९ ॥
కాబట్టి, పూజ్యుడా, నేను ఈ నా మణికుండలాలను నీకు ఇచ్చాను. ఈ రోజు నీవు నాకోసం చేసిన ఒప్పందాన్ని ఫలవంతం చేయి.
14.58.10
राजंस्तथेह कर्तास्मि पुनरेष्यामि ते वशम् ।
प्रश्नं च कञ्चित्प्रष्टुं त्वां व्यवसिष्ये परंतप ॥ १४.५८.१० ॥
రాజా, ఇక్కడ అలాగే చేస్తాను; మళ్ళీ నీ వశంలోకి వస్తాను. శత్రువులను దహించేవాడా, నిన్ను కొన్ని ప్రశ్నలు అడగాలని నిశ్చయించుకున్నాను.
14.58.11
ब्रूहि विप्र यथाकामं प्रतिवक्तास्मि ते वचः ।
छेत्तास्मि संशयं तेऽद्य न मेऽत्राश्ति विचारणा ॥ १४.५८.११ ॥
విప్రుడా, నీకు ఇష్టమైనది చెప్పు. నీ మాటకు నేను సమాధానం ఇస్తాను. ఈ రోజు నీ సందేహాన్ని తీరుస్తాను; ఇందులో నాకు సందేహం లేదు.
14.58.12
प्राहुर्वाक्संयतं विप्रं धर्मनैपुणदर्शिनः ।
मित्रेषु यश्च विषमः स्तेन इत्येव तं विदुः ॥ १४.५८.१२ ॥
ధర్మ సూక్ష్మాన్ని చూసేవారు మాటలో నిగ్రహం కలిగిన విప్రుణ్ణి ఇలా అంటారు; మిత్రుల పట్ల అన్యాయంగా ప్రవర్తించేవాడిని దొంగ అని మాత్రమే తెలుసుకుంటారు.
14.58.13
स बवान्मित्रतामद्य सम्प्राप्तो मम पार्थिव ।
स मे बुद्धिं प्रयच्छस्व सम्मतां पुरुषर्षभ ॥ १४.५८.१३ ॥
ఓ రాజా, అతడు ఈ రోజు నా మిత్రుడయ్యాడు. ఓ పురుషశ్రేష్ఠా, నాకు సమ్మతమైన బుద్ధిని ఇవ్వు.
14.58.14
अवाप्तार्थोऽहमद्येह भवांश्च पुरुषादकः ।
भवत्सकाशमागन्तुं क्षमं मम न वेति वै ॥ १४.५८.१४ ॥
ఈ రోజు ఇక్కడ నా ఉద్దేశం నెరవేరింది, నువ్వు నరభక్షకుడివి. నీ దగ్గరకు రావడం నాకు తగినదా కాదా అన్నదే ప్రశ్న.
14.58.15
क्षमं चेदिह वक्तव्यं मया द्विजवरोत्तम ।
मत्समीपं द्विजश्रेष्ट नागन्तव्यं कथञ्चन ॥ १४.५८.१५ ॥
ఓ ద్విజోత్తమా, ఇక్కడ నేను చెప్పదగినది యోగ్యమైతే వినండి — ఓ ద్విజశ్రేష్ఠా, ఏ విధంగానూ నా దగ్గరకు రావద్దు.
14.58.16
एवं तव प्रपश्यामि श्रेयो भृगुकुलोद्वह ।
आगच्छतो हि ते विप्रि भवेन्मृर्त्युन संशयः ॥ १४.५८.१६ ॥
ఓ భృగు వంశాన్ని మోసేవాడా, నీకు మేలు ఇదే అని నేను చూస్తున్నాను — ఓ విప్రుడా, వస్తుంటే నీకు మరణం కలుగుతుంది; ఇందులో సందేహం లేదు.
14.58.17
इत्युक्तः स तदा राजा क्षमं बुद्धिमता हितम् ।
अनुज्ञाप्य स राजानमहल्यां प्रति जग्मिवान् ॥ १४.५८.१७ ॥
బుద్ధిమంతుడు ఇలా యోగ్యమైన, హితమైన మాటలు చెప్పగా, ఆ రాజు నుండి సెలవు తీసుకుని అతడు అహల్య వైపు వెళ్ళాడు.
14.58.18
गृहीत्वा कुण्डले दिव्ये गुरुपत्न्याः प्रियंकरः ।
जवेन महता प्रायाद्गौतमस्याश्रमं प्रति ॥ १४.५८.१८ ॥
గురుపత్నికి ప్రియం చేసే అతడు ఆ దివ్య కుండలాలను తీసుకుని గొప్ప వేగంతో గౌతముని ఆశ్రమం వైపు వెళ్ళాడు.
14.58.19
यथा तयो रक्षणं च मदयन्त्याऽभिभाषितम् ।
तथा ते कुण्डले बध्वा तदा कृष्णाजिनेऽनयत् ॥ १४.५८.१९ ॥
ఆ ఇద్దరి రక్షణ, మదయంతి చెప్పినది ఎలాగో, అలాగే అతడు అప్పుడు ఆ కుండలాలను కట్టి కృష్ణాజినం మీద ఉంచాడు.
14.58.20
स कस्मिंश्चित्क्षुधाविष्टः फलभारसमन्वितम् ।
बिल्वं ददर्श विप्रर्षिरारुरोह च तं ततः ॥ १४.५८.२० ॥
అతడు ఒకసారి ఆకలితో బాధపడుతూ, పండ్ల భారంతో నిండిన ఒక బిల్వ వృక్షాన్ని చూశాడు; ఆ విప్రఋషి అప్పుడు దానిపై ఎక్కాడు.
14.58.21
शाखास्वासज्य तस्यैव कृष्णाजिनमरिंदम ।
पातयामास बिल्वानि तदा स द्विजपुङ्गवः ॥ १४.५८.२१ ॥
దాని కొమ్మలపై కృష్ణాజినాన్ని వేలాడదీసి, శత్రుదమనా, అప్పుడు ఆ శ్రేష్ఠ ద్విజుడు బిల్వ ఫలాలను రాలగొట్టాడు.
14.58.22
अथ पातयमानस्य बिल्वापहृतचक्षुषः ।
न्यपतंस्तानि बिल्वानि तस्मिन्नेवाजिने विभो ॥ १४.५८.२२ ॥
అప్పుడు బిల్వ ఫలాలు తన దృష్టిని హరించగా, ఫలాలను రాలగొడుతున్న అతనిపై, ఓ విభో, ఆ బిల్వ ఫలాలు అదే మృగచర్మంపైనే పడ్డాయి.
14.58.23
यस्मिंस्ते कुण्डले बद्धे तदा द्विजवरेण वै ।
बिल्वप्रहारैस्तस्याथ व्यशीर्यद्बन्धनं ततः ॥ १४.५८.२३ ॥
ఆ కుండలాలను అప్పుడు ఆ శ్రేష్ఠ ద్విజుడు కట్టిన దానిపై, బిల్వ ఫలాల దెబ్బలతో అతని బంధనం విడిపోయింది.
14.58.24
सकुण्डलं तदजिनं पपात सहसा तरोः ।
विशीर्णबन्धने तस्मिन्गते कृष्णाजिने महीम् ॥ १४.५८.२४ ॥
కుండలాలతో సహా ఆ మృగచర్మం హఠాత్తుగా చెట్టు నుండి పడిపోయింది; బంధనం విడిపోవడంతో ఆ కృష్ణాజినం భూమిపైకి వెళ్లిపోయింది.
14.58.25
अपश्यद्भुजगः कश्चित्ते तत्र मणिकुण्डले ।
ऐरावतकुलोद्भूतः शीघ्रो भूत्वा तदा हि सः ॥ १४.५८.२५ ॥
అక్కడ ఒక పాము ఆ మణికుండలాలను చూసింది. ఐరావత వంశంలో జన్మించిన అది అప్పుడు వేగంగా (రూపం మార్చుకొని) వచ్చింది.
14.58.26
विदश्यास्येन वल्मीकं विवेशाथ स कुण्डले ।
ह्रियमाणे तु दृष्ट्वा स कुण्डले भुजगेन ह ॥ १४.५८.२६ ॥
నోటితో పుట్టను కొరికి అది లోపలికి ప్రవేశించింది. ఆ కుండలాలను పాము తీసుకువెళ్ళడం చూసి...
14.58.27
पपात वृक्षात्सोद्वेगो दुःखात्परमकोपनः ।
स दण्डकाष्ठमादाय वल्मीकमखनत्तदा ॥ १४.५८.२७ ॥
దుఃఖంతో కలత చెంది, మిక్కిలి కోపంతో అతడు చెట్టు నుండి పడ్డాడు. ఒక కర్రను తీసుకొని అప్పుడు పుట్టను త్రవ్వాడు.
14.58.28
अहानि त्रिंशदव्यग्रः पञ्च चान्यानि भारत ।
क्रोधामर्षाभिसंतप्तस्तदा ब्राह्मणिसत्तमः ॥ १४.५८.२८ ॥
ఓ భారతా! కోపంతో, అసహనంతో తపించిన ఆ బ్రాహ్మణోత్తముడు అప్పుడు చలించకుండా ముప్పై ఐదు రోజులు (తవ్వాడు).
14.58.29
तस्य वेगमसह्यं तमसहन्ती वसुन्धरा ।
दण्डकाष्ठाभिनुन्नाङ्गी चचाल भृशमाकुला।
ततः खनत एवाथ विप्रर्षेर्धरणीतलम् ।
नागलोकस्य पन्थानं कर्तुकामस्य निश्चयात् ॥ १४.५८.२९ ॥
అతని తట్టుకోలేని వేగాన్ని భరించలేక, కర్రతో కొట్టబడిన అవయవాలు కలిగిన వసుంధర మిక్కిలి కలతచెంది వణికింది. అప్పుడు ఆ విప్రర్షి నాగలోక మార్గాన్ని ఏర్పరచాలని నిశ్చయించి తవ్వుతుండగా భూతలం...
14.58.30
रथेन हरियुक्तेन तं देशमुपजग्मिवान् ।
वज्रपाणिर्महातेजास्तं ददर्श द्विजोत्तमम् ॥ १४.५८.३० ॥
ఆకుపచ్చ గుర్రాలు కట్టిన రథంపై అతడు ఆ ప్రదేశానికి వచ్చాడు. వజ్రధారి, మహాతేజస్వి అయిన అతడు ఆ శ్రేష్ఠ బ్రాహ్మణుని చూశాడు.
14.58.31
स तु तं ब्राह्मणो भूत्वा तस्य दुःखेन दुःखितः ।
उदङ्कमब्रवीद्वाक्यं नैतच्छक्यं त्वयेति वै ॥ १४.५८.३१ ॥
అతడు బ్రాహ్మణుని రూపం ధరించి, అతని దుఃఖంతో దుఃఖించి, ఉతంకునితో ఇలా అన్నాడు: "ఇది నీకు సాధ్యం కాదు."
14.58.32
इतो हि नागलोको वै योजनानि सहस्रशः ।
न दण्डकाष्ठसाध्यं च मन्ये कार्यमिदं तव ॥ १४.५८.३२ ॥
ఇక్కడి నుండి నాగలోకం వేల యోజనాల దూరంలో ఉంది. నీ ఈ పని కర్రతో, దండంతో సాధ్యం కాదని నేను భావిస్తున్నాను.
14.58.33
नागलोके यदि ब्रह्मन्न शक्ये कुण्डले मया ।
प्राप्तुं प्राणान्विमोक्ष्यामि पश्यतस्ते द्विजोत्तम ॥ १४.५८.३३ ॥
నాగలోకంలో నేను ఆ కుండలాలను పొందలేకపోతే, బ్రాహ్మణోత్తమా, నీ కళ్ల ఎదుటే నా ప్రాణాలు విడిచిపెడతాను.
14.58.34
यदा स नाशकत्तस्य निश्चयं कर्तुमन्यथा ।
वज्रपाणिस्तदा दण्डं वज्रास्त्रेण युयोज ह ॥ १४.५८.३४ ॥
అతని నిశ్చయాన్ని మార్చలేకపోయినప్పుడు, వజ్రపాణి వజ్రాస్త్రంతో దండాన్ని ప్రయోగించాడు.
14.58.35
ततो वज्रप्रहारैस्तैर्दार्यमाणा वसुन्धर ।
नागलोकस्य पन्थानमकरोज्जनमेजय ॥ १४.५८.३५ ॥
అప్పుడు ఆ వజ్రప్రహారాలచే చీలిన భూమి, జనమేజయా, నాగలోకానికి మార్గాన్ని చేసింది.
14.58.36
स तेन मार्गेण तदा नागलोकं विवेश ह ।
ददर्श नागलोकं च योजनानि सहस्रशः ॥ १४.५८.३६ ॥
అప్పుడు అతడు ఆ మార్గం ద్వారా నాగలోకంలో ప్రవేశించి, వేల యోజనాల విస్తీర్ణంలో ఉన్న నాగలోకాన్ని చూశాడు.
14.58.37
प्रकारनिचयैर्दिव्यैर्मणिमुक्तास्वलङ्कृतैः ।
उपपन्नं महाभाग शातकुम्भमयैस्तथा ॥ १४.५८.३७ ॥
దివ్య మణులు, ముత్యాలతో చక్కగా అలంకరించబడిన ప్రాకారాల సమూహాలతో కూడినదీ, ఓ మహాభాగా, బంగారంతో నిర్మితమైనదీ అయిన (నాగలోకం ఉండెను).
14.58.38
वापीः स्फटिकसोपाना नदीस्च विमलोदकाः ।
ददर्श वृक्षांश्च बहून्नानाद्विजगणायुतान् ॥ १४.५८.३८ ॥
స్ఫటిక మెట్లు గల బావులను, స్వచ్ఛమైన జలములు గల నదులను, వివిధ పక్షి సమూహాలతో నిండిన అనేక వృక్షాలను అతడు చూచెను.
14.58.39
तस्य लोकस्य च द्वारं स ददर्श भृगूद्वहः ।
पञ्चयोजनविस्तारमायतं शतयोजनम् ॥ १४.५८.३९ ॥
ఆ లోకపు ద్వారాన్ని, ఐదు యోజనాల వెడల్పు, వంద యోజనాల పొడవు విస్తరించినదానిని, ఆ భృగువంశ శ్రేష్ఠుడు చూచెను.
14.58.40
नागलोकमुदङ्कस्तु प्रेक्ष्य दीनोऽभवत्तदा ।
निराशश्चाभवत्तत्र कुण्डलाहरणे पुनः ॥ १४.५८.४० ॥
నాగలోకాన్ని చూసి ఉత్తంకుడు అప్పుడు దీనుడయ్యెను; అక్కడ కుండలాలను తిరిగి పొందడంలో మళ్ళీ నిరాశ చెందెను.
14.58.41
तत्र प्रोवाच तुरगस्तं कृष्णश्वेतवालधिः ।
ताम्रास्यनेत्रः कौरव्यः प्रज्वलन्निव तेजसा ॥ १४.५८.४१ ॥
అక్కడ నల్లని, తెల్లని తోక గల ఆ గుర్రం అతనితో ఇలా అంది—రాగి వంటి ముఖము, నేత్రములు గలది, ఓ కౌరవ్యా, తేజస్సుతో మండుతున్నట్లు.
14.58.42
धमस्वापानमेतन्मे ततस्त्वं विप्र लप्स्यसे ।
ऐरावतसुतेनेहि तव्रानीते हि कुण्डले ॥ १४.५८.४२ ॥
నా అపానవాయువును ఊదుము; అప్పుడు ఓ విప్రా, నీవు పొందుదువు. రా, ఐరావతుని కుమారుని చేత నీ కుండలాలు నిజంగా తీసుకురాబడ్డాయి.
14.58.43
मा जुगुप्सां कृथाः पुत्र त्वमत्रार्थे कथञ्चन ।
त्वयैतद्धि समाचीर्णं गौतमस्याश्रमे तदा ॥ १४.५८.४३ ॥
కుమారా, ఈ విషయంలో ఏ విధంగానూ అసహ్యం చూపకు; గౌతముని ఆశ్రమంలో నువ్వు అప్పుడు ఇదే చేశావు.
14.58.44
कथं भवन्तं जानीयामुपाध्यायाश्रमं प्रति ।
यन्मया चीर्णपूर्वं हि श्रोतुमिच्छामि तद्ध्यहम् ॥ १४.५८.४४ ॥
ఉపాధ్యాయుని ఆశ్రమం గురించి మిమ్మల్ని నేను ఎలా తెలుసుకోగలను? నేను ముందు చేసినదాన్నే వినాలనుకుంటున్నాను.
14.58.45
गुरोर्गुरु मां जानीहि ज्वलन्तं जातवेदसम् ।
त्वया ह्यहं सदा विप्र गुरोरर्थेऽभिपूजितः ॥ १४.५८.४५ ॥
గురువునకు గురువైన నన్ను తెలుసుకో, ప్రజ్వలించే జాతవేదసుడను. విప్రుడా, గురువు కొరకు నీవు ఎల్లప్పుడూ నన్ను పూజించావు.
14.58.46
विधिवत्सततं विप्र शुचिना भृगुनन्दन ।
तस्माच्छ्रेयो विधास्यामि तवैवं कुरु माचिरम् ॥ १४.५८.४६ ॥
విప్రుడా, భృగునందనా, నీవు శుచిగా, ఎల్లప్పుడూ విధిప్రకారం (నన్ను పూజించావు). కాబట్టి నీకు శ్రేయస్సు చేకూర్చుతాను; ఇలాగే చేయి, ఆలస్యం చేయకు.
14.58.47
इत्युक्तस्तु तथाऽकार्षीदुदङ्कश्चित्रभानुना ।
ताम्रार्चिः प्रीतिमांश्चापि प्रजज्वाल दिधक्षया ॥ १४.५८.४७ ॥
ఇలా చెప్పబడినప్పుడు ఉద్దంకుడు అలాగే చేశాడు; రాగి వర్ణ జ్వాలలు గల చిత్రభానుడు సంతోషించినా, దహించాలనే కోరికతో ప్రజ్వలించాడు.
14.58.48
ततोऽस्य रोमकूपेभ्यो ध्मायमानस्य भारत ।
घनः प्रादुरभूद्धूमो नागलोकभयावहः ॥ १४.५८.४८ ॥
అప్పుడు, భారతా, అతని రోమకూపాల నుండి ఊదబడుతున్న దట్టమైన పొగ లేచింది; అది నాగలోకానికి భయం కలిగించింది.
14.58.49
तेन धूमेन महता वर्धमानेन भारत ।
नागलोके महाराज न प्राज्ञायत किञ्चन ॥ १४.५८.४९ ॥
భరతవంశజుడా, మహారాజా, పెరుగుతున్న ఆ మహా ధూమంతో నాగలోకంలో ఏదీ కనిపించలేదు.
14.58.50
हाहाकृतमभूत्सर्वमैरावतिनिवेशनम् ।
वासुकिप्रमुखानां च नागानां जनमेजय ॥ १४.५८.५० ॥
జనమేజయా, ఐరావతి నివాసమంతా హాహాకారాలతో నిండిపోయింది; వాసుకి ప్రముఖులైన నాగులూ అలాగే ఉన్నారు.
14.58.51
न प्राकाशन्त वेश्मानि धूमरुद्धानि भारत ।
नीहारसंवृतानीव वनानि गिरयस्तथा ॥ १४.५८.५१ ॥
భరతవంశజుడా, పొగతో కప్పబడిన భవనాలు కనిపించలేదు; మంచుతో కప్పబడిన అడవులు, పర్వతాల్లా అవి ఉన్నాయి.
14.58.52
ते धूमरक्तनयना वह्नितेजोभितापिताः ।
आजग्मुर्निश्चयं ज्ञातुं भार्गवस्य महात्मनः ॥ १४.५८.५२ ॥
పొగతో ఎర్రబడిన కళ్లతో, అగ్ని తాపంతో కాలినవారై, మహాత్ముడైన భార్గవుని నిశ్చయాన్ని తెలుసుకోవడానికి వారు వచ్చారు.
14.58.53
श्रुत्वा च निश्चयं तस्य महर्षेरतितेजसः ।
सम्भ्रान्तनयनाः सर्वे पूजां चक्रुर्यथाविधि ॥ १४.५८.५३ ॥
ఆ అతితేజస్వి మహర్షి నిశ్చయాన్ని విని, భయకంపిత నేత్రాలతో అందరూ విధిప్రకారం ఆయనను పూజించారు.
14.58.54
सर्वे प्राञ्जलयो नागा वृद्धबालपुरोगमाः ।
शिरोभिः प्रणिपत्योचुः प्रसीद भगवन्निति ॥ १४.५८.५४ ॥
వృద్ధులు, బాలురు ముందుండగా నాగులందరూ అంజలి ఘటించి, తలలు వంచి, "భగవాన్, ప్రసన్నులు కండి" అని అన్నారు.
14.58.55
प्रसाद्य ब्राह्मणं ते तु पाद्यमर्घ्यं निवेद्य च ।
प्रायच्छन्कुण्डले दिव्ये पन्नगाः परमार्चिते ॥ १४.५८.५५ ॥
ఆ బ్రాహ్మణుడిని సంతోషపెట్టి, పాద్యం, అర్ఘ్యం సమర్పించి, ఆ నాగులు అత్యంత పూజ్యమైన రెండు దివ్య కుండలాలను ఇచ్చారు.
14.58.56
ततः स पूजितो नागैस्तदोदङ्कः प्रतापवान् ।
अग्निं प्रदक्षिणं कृत्वा जगाम गुरुसद्म तत् ॥ १४.५८.५६ ॥
అప్పుడు నాగులచే పూజింపబడిన ఆ ప్రతాపవంతుడైన ఉదంకుడు అగ్నికి ప్రదక్షిణం చేసి ఆ గురువు గృహానికి వెళ్ళాడు.
14.58.57
स गत्वा त्वरितो राजन्गौतमस्य निवेशनम् ।
प्रायच्छत्कुण्डले दिव्ये गुरुपत्न्यास्तदाऽनघ ॥ १४.५८.५७ ॥
రాజా, అతడు త్వరగా గౌతముని నివాసానికి వెళ్ళి, ఓ నిష్కళంకురాలా, ఆ సమయంలో గురుపత్నికి ఆ దివ్య కుండలాలను ఇచ్చాడు.
14.58.58
वासुकिप्रमुकानां च नागानां जनमेजय ।
सर्वं शशंस गुरेव यथावद्द्विजसत्तमः ॥ १४.५८.५८ ॥
ఓ జనమేజయా, వాసుకి మొదలైన నాగుల సమస్తాన్ని ఆ ఉత్తమ బ్రాహ్మణుడు గురువుకు యథావత్తుగా వివరించాడు.
14.58.59
एवं महात्मना तेन त्रींलोकाञ्जनमेजय ।
परिक्रम्याहृते दिव्ये ततस्ते मणिकुण्डले ॥ १४.५८.५९ ॥
ఓ జనమేజయా, ఆ మహాత్ముడు ఈ విధంగా మూడు లోకాలను చుట్టి ఆ దివ్య మణికుండలాలను తెచ్చాడు.
14.58.60
एवंप्रभावः स मुनिरुदङ्को भरतर्षभ ।
परेण तपसा युक्तो यन्मां त्वं परिपृच्छसि। ॥ १४.५८.६० ॥
ఓ భరతశ్రేష్ఠా, ఇంతటి ప్రభావం కలిగిన ఆ ముని ఉదంకుడు పరమ తపస్సుతో కూడినవాడు, నీవు నన్ను అడుగుతున్న వ్యక్తి అతడే.