ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 14.63
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.63.1
श्रुत्वैतद्वचनं ब्रह्मन्व्यासेनोक्तं महात्मना ।
अश्वमेधं प्रति तदा किं भूयः प्रचकार ह ॥ १४.६३.१ ॥
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମହାତ୍ମା ବ୍ୟାସଙ୍କ କଥିତ ଏହି ବଚନ ଶୁଣି, ତେବେ ଅଶ୍ୱମେଧ ବିଷୟରେ ସେ ପୁଣି କ'ଣ କଲେ?
14.63.2
रत्नं च यन्मरुत्तेनि निहितं वसुधातले ।
तदवाप कथं चेति तन्मे ब्रूहि द्विजोत्तम ॥ १४.६३.२ ॥
ମରୁତ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀ ଗର୍ଭରେ ଲୁଚାଯାଇଥିବା ସେ ରତ୍ନ ସେମାନେ କିପରି ପାଇଲେ? ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ, ତାହା ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ।
14.63.3
श्रुत्वा द्वैपायनवचो धर्मिराजो युधिष्ठिरः ।
भ्रातॄन्सर्वान्समानाय्य काले वचनमब्रवीत् ॥ १४.६३.३ ॥
ଦ୍ୱୈପାୟନଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି, ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ସମସ୍ତ ଭାଇମାନଙ୍କୁ ଏକତ୍ର କରି ଉପଯୁକ୍ତ ସମୟରେ ଏହି ବଚନ କହିଲେ।
14.63.4
अर्जुनं भीमसेनं च माद्रीपुत्रौ यमावपि ।
श्रुतं वो वचनं वीराः सौहृदाद्यन्महात्मना ॥ १४.६३.४ ॥
ହେ ବୀରଗଣ, ଅର୍ଜୁନ, ଭୀମସେନ ଓ ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ଦୁଇ ପୁତ୍ର ଯମଳ — ମହାତ୍ମାଙ୍କ ସେହି ବଚନ ତୁମେମାନେ ସ୍ନେହରେ ଶୁଣିଛ।
14.63.5
कुरूणां हितकामेन प्रोक्तं कृष्णेन धीमता ।
तपोवृद्धेनि महता सुहृदां भूतिमिच्छता ॥ १४.६३.५ ॥
କୁରୁମାନଙ୍କ ହିତ ଇଚ୍ଛୁକ ବୁଦ୍ଧିମାନ କୃଷ୍ଣ, ତପସ୍ୟାରେ ବୃଦ୍ଧ ଓ ମହାନ, ମିତ୍ରମାନଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ଇଚ୍ଛା କରି ଏହା କହିଥିଲେ।
14.63.6
गुरुणा धर्मशीलेन व्यासेनाद्भुतकर्मणा ।
भीष्मेण च महाप्राज्ञ गोविन्देनि च धीमता ॥ १४.६३.६ ॥
ଗୁରୁ, ଧର୍ମଶୀଳ, ଅଦ୍ଭୁତ କର୍ମା ବ୍ୟାସ, ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ଭୀଷ୍ମ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଗୋବିନ୍ଦ (କହିଥିଲେ)।
14.63.7
संस्मृत्य तदहं सम्यक्कर्तुमिच्छामि पाण्डवाः ।
आयत्यां च तदात्वे च सर्वेषां तद्धि नो हितम् ॥ १४.६३.७ ॥
ସେହି କଥା ଭଲ ଭାବେ ସ୍ମରଣ କରି ମୁଁ ତାହା ଠିକ୍ ଭାବେ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ, ହେ ପାଣ୍ଡବଗଣ। ଭବିଷ୍ୟତେ ଓ ବର୍ତ୍ତମାନରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ତାହା ଆମର ହିତ।
14.63.8
अनुबन्धे च कल्याणं यद्वचो ब्रह्मवादिनः ।
इयं हि वसुधा सर्वा क्षीणरत्ना कुरूद्वहाः ॥ १४.६३.८ ॥
ତାହାର ପରିଣାମରେ ମଧ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମବାଦୀଙ୍କର କଲ୍ୟାଣକାରୀ ବାକ୍ୟ ଅଛି। ହେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠଗଣ, ଏହି ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀ ରତ୍ନଶୂନ୍ୟ ହୋଇଯାଇଛି।
14.63.9
तच्चाचष्ट तदा व्यासो मरुत्तस्य धनं नृपाः ।
यद्येतद्वो बहुमतं मन्यध्वं वा क्षमं यदि।
तदानयामहे सर्वे कतं वा भीम मन्यसे ॥ १४.६३.९ ॥
ସେତେବେଳେ ବ୍ୟାସ ମରୁତ୍ତଙ୍କ ଧନ ବିଷୟରେ କହିଲେ। ହେ ରାଜାଗଣ, ଯଦି ଏହା ଆପଣମାନଙ୍କୁ ବହୁମାନ୍ୟ ହୁଏ, କିମ୍ବା ଉଚିତ୍ ମନେ ହୁଏ, ତେବେ ଆମେ ସମସ୍ତେ ତାହା ଆଣିବା; କିମ୍ବା ହେ ଭୀମ, ତୁମେ ଯାହା ଉଚିତ୍ ମନେ କର।
14.63.10
इत्युक्तवाक्ये नृपतौ तदा कुरुकुलोद्वह ।
भीमसेनो नृपश्रेष्ठं प्राञ्जलिर्वाक्यमब्रवीत् ॥ १४.६३.१० ॥
ରାଜା ଏହିପରି କହିବା ପରେ, ହେ କୁରୁକୁଳଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଭୀମସେନ ହାତ ଯୋଡ଼ି ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
14.63.11
रोचते मे महाबाहो यदिदं भाषितं त्वया ।
व्यासाख्यातस्य वित्तस्य समुपानयनं प्रति ॥ १४.६३.११ ॥
ହେ ମହାବାହୁ, ବ୍ୟାସଙ୍କ କହିଥିବା ଧନକୁ ଆଣିବା ବିଷୟରେ ତୁମେ ଯାହା କହିଲ, ତାହା ମୋତେ ଭଲ ଲାଗିଲା।
14.63.12
तत्प्राप्नुयामहे धर्माद्यद्धनं काङ्क्षितं प्रभो ।
कृतमेव महाराज भवेदिति मतिर्मम ॥ १४.६३.१२ ॥
ହେ ପ୍ରଭୁ, ଧର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଆମେ ଇଚ୍ଛିତ ଧନ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବା। ହେ ମହାରାଜ, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପନ୍ନ ହେବ ବୋଲି ମୋର ମତ।
14.63.13
ते वयं प्रणिपातेन गिरीशस्य महात्मनः ।
तदानयामि भद्रं ते समभ्यर्च्य कपर्दिनम् ॥ १४.६३.१३ ॥
ମହାତ୍ମା ଗିରୀଶଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, କପର୍ଦୀଙ୍କୁ ଭଲ ଭାବେ ପୂଜା କରି ଆମେ ତାହା ଆଣିବୁ; ତୁମର କଲ୍ୟାଣ ହେଉ।
14.63.14
तं विभुं देवदेवेशं शूलपाणिं त्रिलोचनम् ।
अनादिनिधनं शंभुं नमस्यामि महेश्वरम् ॥ १४.६३.१४ ॥
ସେହି ସର୍ବବ୍ୟାପୀ, ଦେବଦେବେଶ, ଶୂଳପାଣି, ତ୍ରିନେତ୍ର, ଆଦି-ଅନ୍ତହୀନ ଶମ୍ଭୁ, ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ମୁଁ ପ୍ରଣାମ କରେ।
14.63.15
लोकनाथं गणाध्यक्षं तस्यैवानुचरांश्चि तान् ।
प्रसाद्यार्थमवाप्स्यामो नूनं वाग्बुद्धिकर्मभिः ॥ १४.६३.१५ ॥
ଲୋକନାଥ, ଗଣାଧ୍ୟକ୍ଷ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଅନୁଚରମାନଙ୍କୁ ବାଣୀ, ବୁଦ୍ଧି ଓ କର୍ମରେ ପ୍ରସନ୍ନ କରି ଆମେ ନିଶ୍ଚୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପାଇବୁ।
14.63.16
रक्षन्ते ये च तद्द्रव्यं किन्नरा रौद्रदर्शनाः ।
ते च वश्या भविष्यन्ति प्रसन्ने वृषभध्वजे ॥ १४.६३.१६ ॥
ସେହି ଦ୍ରବ୍ୟ ରକ୍ଷା କରୁଥିବା ଭୟଙ୍କର ରୂପର କିନ୍ନରମାନେ ମଧ୍ୟ ବୃଷଭଧ୍ୱଜ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ ବଶୀଭୂତ ହେବେ।
14.63.17
स हि देवः प्रसन्नात्मा भक्तानां परमेश्वरः ।
ददात्यमरतां चापि किं पुनः काञ्चनं प्रभुः ॥ १४.६३.१७ ॥
ସେହି ଦେବ, ପ୍ରସନ୍ନଚିତ୍ତ ପରମେଶ୍ୱର ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ଅମରତ୍ୱ ମଧ୍ୟ ଦିଅନ୍ତି; ତେବେ ସୁନା ବିଷୟରେ କଥା କ'ଣ!
14.63.18
वनस्थास्य पुरा जिष्णोरस्त्रं पाशुपतं महत् ।
रौद्रं ब्रह्मसिरश्चादात्प्रसन्नः किं पुनर्धनम् ॥ १४.६३.१८ ॥
ପୂର୍ବେ ବନବାସୀ ଜିଷ୍ଣୁ (ଅର୍ଜୁନ)ଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ସେ ମହାନ ରୌଦ୍ର ପାଶୁପତାସ୍ତ୍ର ଓ ବ୍ରହ୍ମଶିରା ଅସ୍ତ୍ର ଦେଇଥିଲେ; ତେବେ ଧନ ବିଷୟରେ କଥା କ'ଣ!
14.63.19
वयं सर्वे हि तद्भक्ताः स चास्माकं प्रसीदति ।
तत्प्रसादादिदं राज्यं प्राप्तं कौरवनन्दन ॥ १४.६३.१९ ॥
ଆମେ ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କର ଭକ୍ତ, ଏବଂ ସେ ଆମ ପ୍ରତି ପ୍ରସନ୍ନ। ତାଙ୍କ କୃପାରୁ ହିଁ ଏହି ରାଜ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛି, ହେ କୌରବନନ୍ଦନ।
14.63.20
अभिमन्योर्वधे वृत्ते प्रतिज्ञाते धनञ्जये ।
जयद्रथवधार्थाय स्वप्ने लोकगुरुर्निशि।
प्रसाद्य लब्धवानस्त्रमर्जुनः सहकेशवः ॥ १४.६३.२० ॥
ଅଭିମନ୍ୟୁଙ୍କ ବଧ ପରେ, ଧନଞ୍ଜୟ ଜୟଦ୍ରଥ ବଧର ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରିବାରୁ, ରାତ୍ରିରେ ସ୍ୱପ୍ନରେ ଲୋକଗୁରୁଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରି ଅର୍ଜୁନ କେଶବଙ୍କ ସହିତ ଅସ୍ତ୍ର ପାଇଲେ।
14.63.21
तत्र प्रभातां रजनीं फल्गुनस्याग्रतः प्रभुः ।
जघान सैन्यं शूलेन प्रत्यक्षं सव्यसाचिनः ॥ १४.६३.२१ ॥
ସେଠାରେ ରାତ୍ରି ପ୍ରଭାତ ହେଉଥିବା ବେଳେ, ପ୍ରଭୁ ଫାଲ୍ଗୁନଙ୍କ (ଅର୍ଜୁନଙ୍କ) ଆଗରେ, ସବ୍ୟସାଚୀଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଭାବେ ତ୍ରିଶୂଳ ଦ୍ୱାରା ସେନା ସଂହାର କଲେ।
14.63.22
कस्तां सेनां महाराज मनसाऽपि प्रधर्षयेत् ।
द्रोणिकर्णबलैर्युक्तां महेष्वासैः प्रहारिभिः।
ऋते देवान्महेष्वासाद्बहुरूपान्महेश्वरात् ॥ १४.६३.२२ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ଓ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ବଳରେ ଯୁକ୍ତ, ମହାଧନୁର୍ଦ୍ଧର ଓ ପ୍ରହାରୀଙ୍କରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସେହି ସେନାକୁ, ବହୁରୂପୀ ମହେଶ୍ୱର ମହାଧନୁର୍ଦ୍ଧର ଦେବତାଙ୍କ ବିନା, ମନରେ ମଧ୍ୟ କିଏ ଆକ୍ରମଣ କରିପାରିବ?
14.63.23
तस्यैव च प्रसादेव निहतास्तव शत्रवः ।
अश्वमेधस्य संसिद्धिं तव सम्पादयिष्यति। ॥ १४.६३.२३ ॥
ତାଙ୍କ କୃପାରୁ ହିଁ ତୁମର ଶତ୍ରୁମାନେ ନିହତ ହୋଇଛନ୍ତି; ସେ ହିଁ ତୁମର ଅଶ୍ୱମେଧର ସିଦ୍ଧି ସମ୍ପନ୍ନ କରିବେ।
14.63.24
श्रुत्वैवं वदतस्तस्य वाक्यं भीमस्य भारत ।
प्रीतो धर्मात्मजो राजा बभूवातीव भारत।
अर्जुनप्रमुखाश्चापि तथेत्येवाब्रुवन्वचः ॥ १४.६३.२४ ॥
ଭୀମଙ୍କର ଏହି କଥା ଶୁଣି, ହେ ଭାରତ, ଧର୍ମପୁତ୍ର ରାଜା ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ। ଅର୍ଜୁନ ପ୍ରମୁଖମାନେ ମଧ୍ୟ 'ତଥାସ୍ତୁ' କହିଲେ।
14.63.25
कृत्वा तु पाण्डवाः सर्वे रत्नाहरणनिश्चयम् ।
सेनामाज्ञापयामासुर्नक्षत्रेऽहनि च ध्रुवे ॥ १४.६३.२५ ॥
ପାଣ୍ଡବମାନେ ସମସ୍ତେ ରତ୍ନ ଆହରଣର ନିଶ୍ଚୟ କରି, ଧ୍ରୁବ ନକ୍ଷତ୍ରଯୁକ୍ତ ଦିନରେ ସେନାକୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ।
14.63.26
ततो ययुः पाण्डुसुता ब्राह्मणान्स्वस्ति वाच्य च ।
अर्चयित्वा सुरश्रेष्ठं पूर्वमेव महेश्वरम् ॥ १४.६३.२६ ॥
ଅନନ୍ତର ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱସ୍ତିବାଚନ କରାଇ, ପ୍ରଥମେ ଦେବଶ୍ରେଷ୍ଠ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କରି ଯାତ୍ରା କଲେ।
14.63.27
मोदकैः पायसेनाथ मांसापूपैस्तथैव च ।
आशास्य च महात्मानं प्रययुर्मुदिता भृशम् ॥ १४.६३.२७ ॥
ମୋଦକ, ପାୟସ ଓ ମାଂସ-ଅପୂପ ଦ୍ୱାରା (ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରି), ମହାତ୍ମାଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇ ସେମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦରେ ଯାତ୍ରା କଲେ।
14.63.28
तेषां प्रयास्यतां तत्र मङ्गलानि शुभान्यथ ।
प्राहुः प्रहृष्टमनसो द्विजाग्र्या नागराश्च ते ॥ १४.६३.२८ ॥
ସେମାନେ ଯାତ୍ରା କରୁଥିବା ସମୟରେ ସେଠାରେ ପ୍ରସନ୍ନମନା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ସେହି ନଗରବାସୀମାନେ ଶୁଭ ମଙ୍ଗଳ ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
14.63.29
ततः प्रदक्षिणीकृत्य शिरोभिः प्रणिपत्य च ।
ब्राह्मणानग्निसहितान्प्रययुः पाण्डुनन्दनाः ॥ १४.६३.२९ ॥
ଅନନ୍ତର ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନେ ଅଗ୍ନିସହିତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି, ମସ୍ତକ ନତ କରି ପ୍ରଣାମ କରି ଯାତ୍ରା କଲେ।
14.63.30
समनुज्ञाप्य राजानं पुत्रशोकसमाहतम् ।
धृतराष्ट्रं सभार्यं वै पृथां च पृथुलोचनाम् ॥ १४.६३.३० ॥
ପୁତ୍ରଶୋକରେ ଆହତ ରାଜା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଏବଂ ବିଶାଳନେତ୍ରା ପୃଥା (କୁନ୍ତୀ)ଙ୍କଠାରୁ ବିଦାୟ ନେଇ,
14.63.31
मूले निक्षिप्य कौरव्यं युयुत्सुं धृतराष्ट्रजम् ।
सम्पूज्यमानाः पौरैश्च ब्राह्मणैश्च मनीषिभिः।
प्रययुः पाण्डवा वीरा नियमस्थाः शुचिव्रताः ॥ १४.६३.३१ ॥
କୌରବବଂଶୀୟ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ର ଯୁଯୁତ୍ସୁଙ୍କୁ (ରାଜାଙ୍କ ସୁରକ୍ଷାରେ) ରଖି, ନାଗରିକ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ମନୀଷୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, ନିୟମରେ ସ୍ଥିତ ଓ ଶୁଚିବ୍ରତୀ ବୀର ପାଣ୍ଡବମାନେ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ।