మహాభారతం · అధ్యాయం 14.63
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.63.1
श्रुत्वैतद्वचनं ब्रह्मन्व्यासेनोक्तं महात्मना ।
अश्वमेधं प्रति तदा किं भूयः प्रचकार ह ॥ १४.६३.१ ॥
బ్రాహ్మణుడా, మహాత్ముడైన వ్యాసుడు చెప్పిన ఈ మాటలు విని, అప్పుడు అశ్వమేధం గురించి మళ్లీ ఏం చేశారు?
14.63.2
रत्नं च यन्मरुत्तेनि निहितं वसुधातले ।
तदवाप कथं चेति तन्मे ब्रूहि द्विजोत्तम ॥ १४.६३.२ ॥
మరుత్తుడి భూమిలో దాచబడిన ఆ రత్నాన్ని వారు ఎలా పొందారు? ఆ విషయం నాకు చెప్పండి, ద్విజోత్తమా.
14.63.3
श्रुत्वा द्वैपायनवचो धर्मिराजो युधिष्ठिरः ।
भ्रातॄन्सर्वान्समानाय्य काले वचनमब्रवीत् ॥ १४.६३.३ ॥
ద్వైపాయనుడి మాటలు విని, ధర్మరాజు యుధిష్ఠిరుడు తన సోదరులందరినీ పిలిపించి, తగిన సమయంలో ఈ మాట అన్నాడు.
14.63.4
अर्जुनं भीमसेनं च माद्रीपुत्रौ यमावपि ।
श्रुतं वो वचनं वीराः सौहृदाद्यन्महात्मना ॥ १४.६३.४ ॥
వీరులారా, అర్జునుడు, భీమసేనుడు, మాద్రి కుమారులైన యమళులు మీరంతా మహాత్ముడు చెప్పిన ఆ మాటను స్నేహభావంతో విన్నారు.
14.63.5
कुरूणां हितकामेन प्रोक्तं कृष्णेन धीमता ।
तपोवृद्धेनि महता सुहृदां भूतिमिच्छता ॥ १४.६३.५ ॥
కురువుల హితాన్ని కోరిన బుద్ధిమంతుడైన కృష్ణుడు, తపస్సులో వృద్ధుడైన మహానుభావుడు, మిత్రుల క్షేమాన్ని కోరుతూ చెప్పినది.
14.63.6
गुरुणा धर्मशीलेन व्यासेनाद्भुतकर्मणा ।
भीष्मेण च महाप्राज्ञ गोविन्देनि च धीमता ॥ १४.६३.६ ॥
గురువు, ధర్మశీలుడు, అద్భుత కర్మలు చేసిన వ్యాసుడు, మహాప్రాజ్ఞుడైన భీష్ముడు, బుద్ధిమంతుడైన గోవిందుడు కూడా (చెప్పారు).
14.63.7
संस्मृत्य तदहं सम्यक्कर्तुमिच्छामि पाण्डवाः ।
आयत्यां च तदात्वे च सर्वेषां तद्धि नो हितम् ॥ १४.६३.७ ॥
ఆ విషయాన్ని బాగా గుర్తుచేసుకుని దానిని సరిగ్గా చేయాలనుకుంటున్నాను, పాండవులారా. భవిష్యత్తులోనూ వర్తమానంలోనూ అందరికీ అదే మనకు హితం.
14.63.8
अनुबन्धे च कल्याणं यद्वचो ब्रह्मवादिनः ।
इयं हि वसुधा सर्वा क्षीणरत्ना कुरूद्वहाः ॥ १४.६३.८ ॥
దాని పర్యవసానంలోనూ బ్రహ్మవాది చెప్పిన శుభవచనం ఉంది. కురుశ్రేష్ఠులారా, ఈ భూమి అంతా రత్నాలు క్షీణించిపోయింది.
14.63.9
तच्चाचष्ट तदा व्यासो मरुत्तस्य धनं नृपाः ।
यद्येतद्वो बहुमतं मन्यध्वं वा क्षमं यदि।
तदानयामहे सर्वे कतं वा भीम मन्यसे ॥ १४.६३.९ ॥
అప్పుడు వ్యాసుడు మరుత్తుని ధనాన్ని గురించి చెప్పాడు. రాజులారా, ఇది మీకు బాగా అంగీకారమైతే, లేదా తగినదని భావిస్తే, మనమంతా దానిని తెద్దాం; లేదా భీమా, నీవు ఏది తగినదని భావిస్తావో అది.
14.63.10
इत्युक्तवाक्ये नृपतौ तदा कुरुकुलोद्वह ।
भीमसेनो नृपश्रेष्ठं प्राञ्जलिर्वाक्यमब्रवीत् ॥ १४.६३.१० ॥
రాజు అలా చెప్పగానే, కురుకులోత్తమా, భీమసేనుడు చేతులు జోడించి రాజశ్రేష్ఠునితో ఈ మాటలు పలికాడు.
14.63.11
रोचते मे महाबाहो यदिदं भाषितं त्वया ।
व्यासाख्यातस्य वित्तस्य समुपानयनं प्रति ॥ १४.६३.११ ॥
మహాబాహో, వ్యాసుడు చెప్పిన ధనాన్ని తెచ్చుకోవడం గురించి నువ్వు చెప్పిన ఈ మాట నాకు నచ్చింది.
14.63.12
तत्प्राप्नुयामहे धर्माद्यद्धनं काङ्क्षितं प्रभो ।
कृतमेव महाराज भवेदिति मतिर्मम ॥ १४.६३.१२ ॥
ప్రభూ, ధర్మం ద్వారా మనం కోరుకున్న ధనాన్ని పొందుదాం. మహారాజా, అది జరిగిపోతుందనేది నా అభిప్రాయం.
14.63.13
ते वयं प्रणिपातेन गिरीशस्य महात्मनः ।
तदानयामि भद्रं ते समभ्यर्च्य कपर्दिनम् ॥ १४.६३.१३ ॥
మహాత్ముడైన గిరీశునికి ప్రణమిల్లి, కపర్దిని భక్తితో పూజించి, మేము ఆ ధనాన్ని తెస్తాము; నీకు శుభం కలుగుగాక.
14.63.14
तं विभुं देवदेवेशं शूलपाणिं त्रिलोचनम् ।
अनादिनिधनं शंभुं नमस्यामि महेश्वरम् ॥ १४.६३.१४ ॥
ఆ సర్వవ్యాపకుడు, దేవదేవుడు, శూలపాణి, త్రినేత్రుడు, ఆదిఅంతరహితుడు, శంభువు, మహేశ్వరుడికి నేను నమస్కరిస్తున్నాను.
14.63.15
लोकनाथं गणाध्यक्षं तस्यैवानुचरांश्चि तान् ।
प्रसाद्यार्थमवाप्स्यामो नूनं वाग्बुद्धिकर्मभिः ॥ १४.६३.१५ ॥
లోకనాథుడిని, గణాధ్యక్షుడిని, ఆయన అనుచరులను కూడా మాట, బుద్ధి, కర్మలతో ప్రసన్నం చేసుకొని, మనం నిశ్చయంగా ప్రయోజనాన్ని పొందుతాము.
14.63.16
रक्षन्ते ये च तद्द्रव्यं किन्नरा रौद्रदर्शनाः ।
ते च वश्या भविष्यन्ति प्रसन्ने वृषभध्वजे ॥ १४.६३.१६ ॥
ఆ ద్రవ్యాన్ని కాపాడే భయంకర రూపులైన కిన్నరులు కూడా, వృషభధ్వజుడు ప్రసన్నుడైతే వశమవుతారు.
14.63.17
स हि देवः प्रसन्नात्मा भक्तानां परमेश्वरः ।
ददात्यमरतां चापि किं पुनः काञ्चनं प्रभुः ॥ १४.६३.१७ ॥
ఆ దేవుడు, ప్రసన్నహృదయుడైన పరమేశ్వరుడు, భక్తులకు అమరత్వాన్ని కూడా ఇస్తాడు; ఇక బంగారం గురించి చెప్పేదేముంది!
14.63.18
वनस्थास्य पुरा जिष्णोरस्त्रं पाशुपतं महत् ।
रौद्रं ब्रह्मसिरश्चादात्प्रसन्नः किं पुनर्धनम् ॥ १४.६३.१८ ॥
పూర్వం వనవాసంలో ఉన్న జిష్ణువుకు (అర్జునునకు) ప్రసన్నుడై ఆయన మహాభయంకరమైన పాశుపతాస్త్రాన్ని, బ్రహ్మశిరాస్త్రాన్ని ఇచ్చాడు; ఇక ధనాన్ని గురించి చెప్పేదేముంది!
14.63.19
वयं सर्वे हि तद्भक्ताः स चास्माकं प्रसीदति ।
तत्प्रसादादिदं राज्यं प्राप्तं कौरवनन्दन ॥ १४.६३.१९ ॥
మనమందరం ఆయన భక్తులము; ఆయన మనపట్ల ప్రసన్నుడై ఉన్నాడు. ఆయన అనుగ్రహం వల్లనే ఈ రాజ్యం లభించింది, ఓ కౌరవనందనా.
14.63.20
अभिमन्योर्वधे वृत्ते प्रतिज्ञाते धनञ्जये ।
जयद्रथवधार्थाय स्वप्ने लोकगुरुर्निशि।
प्रसाद्य लब्धवानस्त्रमर्जुनः सहकेशवः ॥ १४.६३.२० ॥
అభిమన్యుడు హతుడైన తర్వాత, ధనంజయుడు జయద్రథుని వధిస్తానని ప్రతిజ్ఞ చేసినప్పుడు, రాత్రి స్వప్నంలో లోకగురువును ప్రసన్నం చేసుకొని అర్జునుడు కేశవునితో కలిసి అస్త్రాన్ని పొందాడు.
14.63.21
तत्र प्रभातां रजनीं फल्गुनस्याग्रतः प्रभुः ।
जघान सैन्यं शूलेन प्रत्यक्षं सव्यसाचिनः ॥ १४.६३.२१ ॥
అక్కడ రాత్రి తెల్లవారుతున్నప్పుడు, ప్రభువు ఫల్గునుని (అర్జునుని) ముందు, సవ్యసాచి ఎదుటే ప్రత్యక్షంగా శూలంతో సైన్యాన్ని సంహరించాడు.
14.63.22
कस्तां सेनां महाराज मनसाऽपि प्रधर्षयेत् ।
द्रोणिकर्णबलैर्युक्तां महेष्वासैः प्रहारिभिः।
ऋते देवान्महेष्वासाद्बहुरूपान्महेश्वरात् ॥ १४.६३.२२ ॥
మహారాజా, ద్రోణపుత్రుడు, కర్ణుడు సైన్యబలంతో కూడినదీ, గొప్ప విలుకాళ్లు, ప్రహారులతో నిండినదీ అయిన ఆ సేనను, అనేక రూపాలు ధరించిన మహేశ్వరుడైన గొప్ప విలుకాడైన దేవుడు తప్ప, మనసులో కూడా ఎవరు ధ్వంసించగలరు?
14.63.23
तस्यैव च प्रसादेव निहतास्तव शत्रवः ।
अश्वमेधस्य संसिद्धिं तव सम्पादयिष्यति। ॥ १४.६३.२३ ॥
ఆయన అనుగ్రహం వల్లనే నీ శత్రువులు హతులయ్యారు; ఆయనే నీ అశ్వమేధ సిద్ధిని నెరవేరుస్తాడు.
14.63.24
श्रुत्वैवं वदतस्तस्य वाक्यं भीमस्य भारत ।
प्रीतो धर्मात्मजो राजा बभूवातीव भारत।
अर्जुनप्रमुखाश्चापि तथेत्येवाब्रुवन्वचः ॥ १४.६३.२४ ॥
భీముడు ఇలా పలికిన మాటలు విని, ఓ భారతా, ధర్మపుత్రుడైన రాజు ఎంతో సంతోషించాడు. అర్జునుడు మొదలైనవారు కూడా 'అలాగే' అన్నారు.
14.63.25
कृत्वा तु पाण्डवाः सर्वे रत्नाहरणनिश्चयम् ।
सेनामाज्ञापयामासुर्नक्षत्रेऽहनि च ध्रुवे ॥ १४.६३.२५ ॥
పాండవులందరూ రత్నాలను తీసుకురావాలని నిశ్చయించుకొని, ధ్రువ నక్షత్రం ఉన్న రోజున సైన్యానికి ఆజ్ఞాపించారు.
14.63.26
ततो ययुः पाण्डुसुता ब्राह्मणान्स्वस्ति वाच्य च ।
अर्चयित्वा सुरश्रेष्ठं पूर्वमेव महेश्वरम् ॥ १४.६३.२६ ॥
తరువాత పాండు కుమారులు బ్రాహ్మణులచే స్వస్తి వచనాలు పలికించి, ముందుగా దేవశ్రేష్ఠుడైన మహేశ్వరుని పూజించి బయలుదేరారు.
14.63.27
मोदकैः पायसेनाथ मांसापूपैस्तथैव च ।
आशास्य च महात्मानं प्रययुर्मुदिता भृशम् ॥ १४.६३.२७ ॥
లడ్డూలు, పాయసం, మాంసపు అప్పాలతో (బ్రాహ్మణులను సంతృప్తిపరిచి), మహాత్ముని ఆశీర్వాదం పొంది వారు మిక్కిలి సంతోషంతో బయలుదేరారు.
14.63.28
तेषां प्रयास्यतां तत्र मङ्गलानि शुभान्यथ ।
प्राहुः प्रहृष्टमनसो द्विजाग्र्या नागराश्च ते ॥ १४.६३.२८ ॥
వారు బయలుదేరుతున్నప్పుడు అక్కడ సంతోషమనస్కులైన శ్రేష్ఠ బ్రాహ్మణులు, ఆ పౌరులు శుభ మంగళ వచనాలు పలికారు.
14.63.29
ततः प्रदक्षिणीकृत्य शिरोभिः प्रणिपत्य च ।
ब्राह्मणानग्निसहितान्प्रययुः पाण्डुनन्दनाः ॥ १४.६३.२९ ॥
తరువాత పాండు కుమారులు అగ్నితో కూడిన బ్రాహ్మణులకు ప్రదక్షిణం చేసి, శిరస్సు వంచి నమస్కరించి బయలుదేరారు.
14.63.30
समनुज्ञाप्य राजानं पुत्रशोकसमाहतम् ।
धृतराष्ट्रं सभार्यं वै पृथां च पृथुलोचनाम् ॥ १४.६३.३० ॥
పుత్రశోకంతో కృంగిపోయిన రాజు ధృతరాష్ట్రుని, ఆయన భార్యను, విశాల నేత్రాలుగల పృథను (కుంతిని) వీడ్కోలు చెప్పి,
14.63.31
मूले निक्षिप्य कौरव्यं युयुत्सुं धृतराष्ट्रजम् ।
सम्पूज्यमानाः पौरैश्च ब्राह्मणैश्च मनीषिभिः।
प्रययुः पाण्डवा वीरा नियमस्थाः शुचिव्रताः ॥ १४.६३.३१ ॥
కౌరవ వంశీయుడు, ధృతరాష్ట్రుని కుమారుడైన యుయుత్సును (రాజు సంరక్షణలో) ఉంచి, పౌరులచేత, బ్రాహ్మణులచేత, జ్ఞానులచేత సత్కరించబడుతూ, నియమాల్లో స్థిరులై, పవిత్ర వ్రతులైన వీరులైన పాండవులు బయలుదేరారు.