มหาภารตะ · อัธยายะ 14.63
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.63.1
श्रुत्वैतद्वचनं ब्रह्मन्व्यासेनोक्तं महात्मना ।
अश्वमेधं प्रति तदा किं भूयः प्रचकार ह ॥ १४.६३.१ ॥
ฝ่ายพราหมณ์ เมื่อได้ฟังคำที่พระวยาสผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่กล่าวไว้นี้แล้ว จากนั้นท่านได้ทำอะไรอีกเกี่ยวกับพิธีอัศวเมธ
14.63.2
रत्नं च यन्मरुत्तेनि निहितं वसुधातले ।
तदवाप कथं चेति तन्मे ब्रूहि द्विजोत्तम ॥ १४.६३.२ ॥
รัตนะที่มรุตตะซ่อนไว้ใต้พื้นแผ่นดินนั้น พวกเขาได้มาอย่างไร ขอท่านบอกข้าพเจ้าเรื่องนั้นด้วย โอ้ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ทวิชาติ
14.63.3
श्रुत्वा द्वैपायनवचो धर्मिराजो युधिष्ठिरः ।
भ्रातॄन्सर्वान्समानाय्य काले वचनमब्रवीत् ॥ १४.६३.३ ॥
เมื่อได้ฟังถ้อยคำของพระทไวปายนะแล้ว พระยุธิษฐิระ ท้าวธรรมราชา จึงเรียกพี่น้องทั้งหมดมาประชุมกัน แล้วกล่าวถ้อยคำในเวลาอันควร
14.63.4
अर्जुनं भीमसेनं च माद्रीपुत्रौ यमावपि ।
श्रुतं वो वचनं वीराः सौहृदाद्यन्महात्मना ॥ १४.६३.४ ॥
ดูก่อนวีรบุรุษทั้งหลาย อรชุน ภีมเสนะ และโอรสทั้งสองของนางมาทรี คือฝาแฝดยมะ พวกเจ้าก็ได้ฟังถ้อยคำที่ท่านผู้ยิ่งใหญ่กล่าวด้วยความรักใคร่แล้ว
14.63.5
कुरूणां हितकामेन प्रोक्तं कृष्णेन धीमता ।
तपोवृद्धेनि महता सुहृदां भूतिमिच्छता ॥ १४.६३.५ ॥
คำที่พระกฤษณะผู้มีปัญญาได้กล่าวไว้ ด้วยปรารถนาความเกื้อกูลแก่ชาวกุรุ ท่านมีอายุวุฒิในการบำเพ็ญตบะและเป็นผู้ยิ่งใหญ่ ปรารถนาความเจริญรุ่งเรืองของมิตรทั้งหลาย
14.63.6
गुरुणा धर्मशीलेन व्यासेनाद्भुतकर्मणा ।
भीष्मेण च महाप्राज्ञ गोविन्देनि च धीमता ॥ १४.६३.६ ॥
ทั้งจากพระอาจารย์ผู้มีธรรมเป็นปกติ คือพระวยาสผู้กระทำกิจอันน่าอัศจรรย์ ทั้งจากพระภีษมะผู้มีปัญญายิ่ง และจากพระโควินทะผู้มีปัญญาเช่นกัน
14.63.7
संस्मृत्य तदहं सम्यक्कर्तुमिच्छामि पाण्डवाः ।
आयत्यां च तदात्वे च सर्वेषां तद्धि नो हितम् ॥ १४.६३.७ ॥
ข้าพเจ้าระลึกถึงเรื่องนั้นแล้ว อยากจะกระทำให้ถูกต้อง โอ้ปาณฑพทั้งหลาย เพราะสิ่งนั้นทั้งในอนาคตและในปัจจุบัน เป็นประโยชน์ของพวกเราทุกคน
14.63.8
अनुबन्धे च कल्याणं यद्वचो ब्रह्मवादिनः ।
इयं हि वसुधा सर्वा क्षीणरत्ना कुरूद्वहाः ॥ १४.६३.८ ॥
และในภายหลังนั้นมีถ้อยคำอันเป็นมงคลซึ่งพราหมณ์ผู้กล่าวพรหมวาทีได้กล่าวไว้ เพราะแผ่นดินทั้งผืนนี้ โอ้ผู้ประเสริฐที่สุดในวงศ์กุรุ ได้สูญเสียรัตนะไปจนหมดแล้ว
14.63.9
तच्चाचष्ट तदा व्यासो मरुत्तस्य धनं नृपाः ।
यद्येतद्वो बहुमतं मन्यध्वं वा क्षमं यदि।
तदानयामहे सर्वे कतं वा भीम मन्यसे ॥ १४.६३.९ ॥
ครั้งนั้น พระวยาสได้เล่าถึงทรัพย์ของมรุตตะ ดูก่อนพระราชาทั้งหลาย หากเรื่องนี้เป็นที่พอใจของพวกท่านมาก หรือเห็นว่าสมควร พวกเราทุกคนจะนำมันมา หรือหากโอ้ภีมะ ท่านเห็นว่าควรทำอย่างไร ก็ให้เป็นไปตามนั้น
14.63.10
इत्युक्तवाक्ये नृपतौ तदा कुरुकुलोद्वह ।
भीमसेनो नृपश्रेष्ठं प्राञ्जलिर्वाक्यमब्रवीत् ॥ १४.६३.१० ॥
เมื่อพระราชากล่าวถ้อยคำเช่นนี้แล้ว โอ้ผู้ประเสริฐสุดในวงศ์กุรุ ภีมเสนะพนมมือกราบทูลพระราชาผู้ประเสริฐที่สุดด้วยถ้อยคำดังนี้
14.63.11
रोचते मे महाबाहो यदिदं भाषितं त्वया ।
व्यासाख्यातस्य वित्तस्य समुपानयनं प्रति ॥ १४.६३.११ ॥
โอ้ผู้มีแขนทรงพลัง สิ่งที่พระองค์ตรัสเรื่องการนำทรัพย์ที่พระวยาสได้กล่าวถึงมาให้ได้นั้น ข้าพเจ้าพอใจยิ่งนัก
14.63.12
तत्प्राप्नुयामहे धर्माद्यद्धनं काङ्क्षितं प्रभो ।
कृतमेव महाराज भवेदिति मतिर्मम ॥ १४.६३.१२ ॥
ด้วยธรรม โอ้องค์ผู้เป็นใหญ่ เราอาจได้ทรัพย์ที่ปรารถนานั้น โอ้มหาราช ความเห็นของข้าพเจ้าคือสิ่งนั้นจะสำเร็จเป็นแน่
14.63.13
ते वयं प्रणिपातेन गिरीशस्य महात्मनः ।
तदानयामि भद्रं ते समभ्यर्च्य कपर्दिनम् ॥ १४.६३.१३ ॥
พวกเราจะก้มกราบพระศิวะผู้เป็นใหญ่แห่งขุนเขาผู้ยิ่งใหญ่ และบูชาพระกปรรดินอย่างเหมาะสมแล้วจะนำทรัพย์นั้นมา ขอให้พระองค์โชคดี
14.63.14
तं विभुं देवदेवेशं शूलपाणिं त्रिलोचनम् ।
अनादिनिधनं शंभुं नमस्यामि महेश्वरम् ॥ १४.६३.१४ ॥
ข้าพเจ้านมัสการพระผู้ทรงอำนาจแผ่ไปทั่วนั้น ผู้เป็นใหญ่เหนือเทพทั้งหลาย ผู้ถือตรีศูล มีสามตา ไม่มีต้นและไม่มีที่สิ้นสุด พระศัมภุผู้เป็นมงคล พระมเหศวรผู้ยิ่งใหญ่
14.63.15
लोकनाथं गणाध्यक्षं तस्यैवानुचरांश्चि तान् ।
प्रसाद्यार्थमवाप्स्यामो नूनं वाग्बुद्धिकर्मभिः ॥ १४.६३.१५ ॥
เมื่อได้เอาใจพระผู้เป็นเจ้าแห่งโลก ผู้เป็นนายแห่งคณะบริวาร และบริวารของพระองค์เองแล้ว ด้วยถ้อยคำ ความคิด และการกระทำ เราจะได้สิ่งที่ประสงค์อย่างแน่นอน
14.63.16
रक्षन्ते ये च तद्द्रव्यं किन्नरा रौद्रदर्शनाः ।
ते च वश्या भविष्यन्ति प्रसन्ने वृषभध्वजे ॥ १४.६३.१६ ॥
ฝ่ายกินนรทั้งหลายที่มีรูปร่างน่ากลัวและรักษาทรัพย์นั้นอยู่ ก็จะอยู่ในอำนาจของเรา เมื่อพระผู้มีธงเป็นรูปโคทรงพอพระทัย
14.63.17
स हि देवः प्रसन्नात्मा भक्तानां परमेश्वरः ।
ददात्यमरतां चापि किं पुनः काञ्चनं प्रभुः ॥ १४.६३.१७ ॥
พระเทพองค์นั้นมีใจเมตตา เป็นพระผู้เป็นใหญ่สูงสุดของบรรดาผู้ศรัทธาภักดี พระองค์ยังประทานความเป็นอมตะได้ แล้วจะป่วยการอะไรกับทองคำอีกเล่า
14.63.18
वनस्थास्य पुरा जिष्णोरस्त्रं पाशुपतं महत् ।
रौद्रं ब्रह्मसिरश्चादात्प्रसन्नः किं पुनर्धनम् ॥ १४.६३.१८ ॥
เมื่อครั้งก่อน เมื่ออรชุนผู้ชนะยังอยู่ในป่า พระองค์ทรงพอพระทัยและประทานอาวุธปศุปตะอันยิ่งใหญ่ กับอาวุธพรหมศิระอันดุร้ายให้แก่เขา แล้วจะป่วยการอะไรกับทรัพย์อีกเล่า
14.63.19
वयं सर्वे हि तद्भक्ताः स चास्माकं प्रसीदति ।
तत्प्रसादादिदं राज्यं प्राप्तं कौरवनन्दन ॥ १४.६३.१९ ॥
พวกเราทั้งหมดเป็นผู้ศรัทธาภักดีของพระองค์ และพระองค์ก็ทรงโปรดปรานพวกเรา โอ้ผู้ทำให้ชาวกุรุชื่นชม ราชอาณาจักรนี้ได้มาก็ด้วยพระกรุณาของพระองค์
14.63.20
अभिमन्योर्वधे वृत्ते प्रतिज्ञाते धनञ्जये ।
जयद्रथवधार्थाय स्वप्ने लोकगुरुर्निशि।
प्रसाद्य लब्धवानस्त्रमर्जुनः सहकेशवः ॥ १४.६३.२० ॥
หลังจากอภิมนยุถูกสังหาร และธนัญชัยได้ปฏิญาณจะฆ่าชยัทรถ อรชุนพร้อมกับพระเกศวได้เอาใจพระอาจารย์แห่งโลกในความฝันยามค่ำคืน แล้วได้รับอาวุธนั้นมา
14.63.21
तत्र प्रभातां रजनीं फल्गुनस्याग्रतः प्रभुः ।
जघान सैन्यं शूलेन प्रत्यक्षं सव्यसाचिनः ॥ १४.६३.२१ ॥
ในค่ำคืนนั้นเมื่อรัตติกาลกำลังจะรุ่งสาง พระผู้เป็นใหญ่ได้ใช้ตรีศูลสังหารกองทัพต่อหน้าฟัลคุนะ ต่อหน้าผู้ใช้ธนูถนัดซ้ายต่อสายตาทุกคน
14.63.22
कस्तां सेनां महाराज मनसाऽपि प्रधर्षयेत् ।
द्रोणिकर्णबलैर्युक्तां महेष्वासैः प्रहारिभिः।
ऋते देवान्महेष्वासाद्बहुरूपान्महेश्वरात् ॥ १४.६३.२२ ॥
ข้าแต่มหาราช ผู้ใดเล่าจะกล้าแม้แต่คิดจะโจมตีกองทัพนั้น ซึ่งประกอบด้วยกำลังของโทรณีและกรรณะ เต็มไปด้วยนักธนูผู้ยิ่งใหญ่และนักรบผู้โจมตี เว้นแต่พระเทพเจ้า นักธนูผู้ยิ่งใหญ่ พระมเหศวรผู้มีรูปหลายอย่าง
14.63.23
तस्यैव च प्रसादेव निहतास्तव शत्रवः ।
अश्वमेधस्य संसिद्धिं तव सम्पादयिष्यति। ॥ १४.६३.२३ ॥
ด้วยพระกรุณาของพระองค์นั่นเองศัตรูของท่านจึงถูกสังหาร และพระองค์จะทรงทำให้พิธีอัศวเมธของท่านสำเร็จลุล่วง
14.63.24
श्रुत्वैवं वदतस्तस्य वाक्यं भीमस्य भारत ।
प्रीतो धर्मात्मजो राजा बभूवातीव भारत।
अर्जुनप्रमुखाश्चापि तथेत्येवाब्रुवन्वचः ॥ १४.६३.२४ ॥
ข้าแต่ภารตะ เมื่อพระราชาผู้เป็นโอรสของธรรมได้ฟังถ้อยคำของภีมะที่กล่าวอย่างนี้ พระองค์ก็ทรงยินดีอย่างยิ่ง และอรชุนพร้อมทั้งผู้อื่นก็กล่าวว่า "เป็นเช่นนั้นเถิด"
14.63.25
कृत्वा तु पाण्डवाः सर्वे रत्नाहरणनिश्चयम् ।
सेनामाज्ञापयामासुर्नक्षत्रेऽहनि च ध्रुवे ॥ १४.६३.२५ ॥
ปาณฑพทั้งหมดตกลงใจที่จะยึดเอาอัญมณีแล้ว จึงสั่งให้กองทัพเคลื่อนพลในวันที่มีนักษัตรประจำที่คงที่
14.63.26
ततो ययुः पाण्डुसुता ब्राह्मणान्स्वस्ति वाच्य च ।
अर्चयित्वा सुरश्रेष्ठं पूर्वमेव महेश्वरम् ॥ १४.६३.२६ ॥
จากนั้นโอรสของปาณฑุก็ออกเดินทาง หลังจากให้พราหมณ์กล่าวคำอวยพรและบูชาพระมเหศวร ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่เทพ มาก่อนแล้ว
14.63.27
मोदकैः पायसेनाथ मांसापूपैस्तथैव च ।
आशास्य च महात्मानं प्रययुर्मुदिता भृशम् ॥ १४.६३.२७ ॥
พร้อมด้วยขนมโมทกะ ข้าวปายสะ และขนมเนื้อ เมื่อได้รับพรจากผู้ยิ่งใหญ่ พวกเขาก็ออกเดินทางด้วยความยินดียิ่งนัก
14.63.28
तेषां प्रयास्यतां तत्र मङ्गलानि शुभान्यथ ।
प्राहुः प्रहृष्टमनसो द्विजाग्र्या नागराश्च ते ॥ १४.६३.२८ ॥
ขณะที่พวกเขากำลังออกเดินทาง พราหมณ์ผู้เลิศและชาวเมืองที่มีจิตใจยินดีได้กล่าวถ้อยคำอวยพรอันเป็นมงคล
14.63.29
ततः प्रदक्षिणीकृत्य शिरोभिः प्रणिपत्य च ।
ब्राह्मणानग्निसहितान्प्रययुः पाण्डुनन्दनाः ॥ १४.६३.२९ ॥
จากนั้นโอรสของปาณฑุได้เวียนประทักษิณพราหมณ์พร้อมกับไฟศักดิ์สิทธิ์ ก้มศีรษะกราบ แล้วจึงออกเดินทาง
14.63.30
समनुज्ञाप्य राजानं पुत्रशोकसमाहतम् ।
धृतराष्ट्रं सभार्यं वै पृथां च पृथुलोचनाम् ॥ १४.६३.३० ॥
ทูลลาพระราชาธฤตราษฎร์ผู้ถูกความโศกเพราะโอรสทับถม พร้อมด้วยพระมเหสี และทูลลาพฤถาผู้มีดวงตากว้าง
14.63.31
मूले निक्षिप्य कौरव्यं युयुत्सुं धृतराष्ट्रजम् ।
सम्पूज्यमानाः पौरैश्च ब्राह्मणैश्च मनीषिभिः।
प्रययुः पाण्डवा वीरा नियमस्थाः शुचिव्रताः ॥ १४.६३.३१ ॥
ฝากยุยุตสุ โอรสของธฤตราษฎร์แห่งตระกูลเการพ ไว้ในความดูแลของพระราชา ท่ามกลางการยกย่องจากชาวเมือง พราหมณ์ และปราชญ์ทั้งหลาย ปาณฑพผู้กล้าหาญซึ่งมั่นคงในคำปฏิญาณและบริสุทธิ์ในข้อปฏิบัติ ก็ออกเดินทาง