Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

महाभारत · अध्याय 14.67

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

14.67.1

उत्थितायां पृथायां तु सुभद्रा भ्रातरं तदा ।
दृष्ट्वा चुक्रोश दुःखार्ता वचनं चेदमब्रवीत् ॥ १४.६७.१ ॥

पृथा उठली असता सुभद्रा आपल्या भावाला पाहून दुःखाने पीडित होऊन आक्रोश करू लागली आणि हे शब्द बोलली.

14.67.2

पुण्डरीकाक्ष पश्य त्वं पौत्रं पार्थस्य धीमतः ।
परिक्षीणेषु कुरुषु परिक्षीणां गतायुषम् ॥ १४.६७.२ ॥

हे कमलनयना! पाहा, हा बुद्धिमान पार्थाचा नातू आहे; कुरू क्षीण झाल्यावर हा क्षीण होऊन आयुष्यहीन झाला आहे.

14.67.3

इषीका द्रोणपुत्रेणि भीमसेनार्थमुद्यता ।
सोत्तरायां निपतिता विजये मयि चैव ह ॥ १४.६७.३ ॥

द्रोणपुत्राने भीमसेनाला लक्ष्य करून सोडलेला बाण उत्तरेवर पडला आणि विजय अशा मजवरही पडला.

14.67.4

सेयं ज्वलन्ती हृदये मयि तिष्टति केशव ।
यन्न पश्यामि दुर्धर्ष सहपुत्रं तु तं प्रभो ॥ १४.६७.४ ॥

हे केशवा! ती जळणारी वेदना माझ्या हृदयात राहते; हे दुर्धर्ष प्रभो, त्याला पुत्रासह मी पाहू शकत नाही.

14.67.5

किंनु वक्ष्यति धर्मात्मा धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
भीमसेनार्जुनौ चापि माद्रवत्याः सुतौ च तौ ॥ १४.६७.५ ॥

धर्मात्मा धर्मराज युधिष्ठिर काय बोलेल? आणि भीमसेन व अर्जुन, माद्रीचे ते दोन पुत्रही काय म्हणतील?

14.67.6

श्रुत्वाऽभिमन्योस्तनयं जातं च मृतमेव च ।
मुषिता इव वार्ष्णेय द्रोणपुत्रेण पाण्डवाः ॥ १४.६७.६ ॥

हे वार्ष्णेया! अभिमन्यूचा पुत्र जन्मून मृत झाला हे ऐकून द्रोणपुत्राने लुटलेल्यांसारखे पांडव झाले.

14.67.7

अभिमन्युः प्रियः कृष्ण पितॄणां नात्र संशयः ।
ते श्रुत्वा किंनु वक्ष्यन्ति द्रोणपुत्रास्त्रनिर्जिताः ॥ १४.६७.७ ॥

कृष्णा, अभिमन्यू पितरांना प्रिय होता; यात शंका नाही. ते ऐकून अस्त्रांनी पराभूत झालेले द्रोणपुत्र काय म्हणतील?

14.67.8

भविता नः परं दुःखं किंनु मन्ये जनार्दन ।
अभिमन्योः सुतं कृष्ण मृतं जातमरिंदम ॥ १४.६७.८ ॥

जनार्दना, आम्हांस केवढे मोठे दुःख होईल असे मला वाटते! कृष्णा, अरिंदमा, अभिमन्यूचा पुत्र मृतावस्थेत जन्मला आहे.

14.67.9

साऽहं प्रसादये कृष्ण त्वामद्य शिरसा नता ।
पृथेयं द्रौपदी चैव ताः पश्य पुरुषोत्तम ॥ १४.६७.९ ॥

कृष्णा, आज मान वाकवून मी तुला विनवते. ही पृथा आहे, आणि द्रौपदीही. पुरुषोत्तमा, त्यांच्याकडे पाहा.

14.67.10

यदा द्रोणसुतो गर्भान्पाण्डूनां हन्ति माधव ।
तदा किल त्वया द्रौणिः क्रुद्धेनोक्तोऽरिमर्दन ॥ १४.६७.१० ॥

माधवा, द्रोणपुत्र पांडवांचे गर्भ मारील तेव्हा, अरिमर्दना, क्रुद्ध होऊन तूच द्रौणीला म्हणाला होतास.

14.67.11

अकामं त्वां करिष्यामि ब्रह्मबन्धो नराधम ।
अहं संजीवयिष्यामि किरीटितनयात्मजम् ॥ १४.६७.११ ॥

ब्रह्मबंधू, नराधमा, इच्छा नसतानाही मी तुला तसे करीन. किरीटीच्या (अर्जुनाच्या) कन्येच्या पुत्राला मी जिवंत करीन.

14.67.12

इत्येद्वचनं श्रुत्वा जानानाऽहं बलं तव ।
प्रसादये त्वां दुर्धर्ष जीवतामभिमन्युजः ॥ १४.६७.१२ ॥

हे वचन ऐकून, तुझे बल जाणून, हे दुर्धर्षा, अभिमन्यूचा पुत्र जिवंत व्हावा म्हणून मी तुला विनवतो.

14.67.13

यद्येतत्त्वं प्रतिश्रुत्य न करोषि वच शुभम् ।
सकलं वृष्णिशार्दूल मृतां मामवधारय ॥ १४.६७.१३ ॥

तू हे वचन देऊनही शुभ शब्द पाळला नाहीस, तर हे वृष्णिशार्दूला, मला पूर्णपणे मृत समज.

14.67.14

अभिमन्योः सुतो वीर न संजीवति यद्ययम् ।
जीवति त्वयि दुर्धर्ष किं करिष्याम्यहं त्वया ॥ १४.६७.१४ ॥

अभिमन्यूचा हा वीर पुत्र जिवंत होत नाही तर, हे दुर्धर्षा, तू जिवंत असताना मी तुझ्याकडून काय करू?

14.67.15

संजीवयैनं दुर्धर्ष मृतं त्वमभिमन्युजम् ।
सदृशाक्षसुतं वीर सस्यं वर्षन्निवांम्बुदः ॥ १४.६७.१५ ॥

हे दुर्धर्षा, मृत अभिमन्युपुत्राला तू जिवंत कर; हे वीरा, तुझ्यासारख्या पुत्राला, जसा मेघ पिकावर वर्षाव करतो.

14.67.16

त्वं हि केशव धर्मात्मा सत्यवान्सत्यविक्रमः ।
स तां वाचमृतां कर्तुमर्हसि त्वमरिंदम ॥ १४.६७.१६ ॥

तू, हे केशवा, धर्मात्मा, सत्यवादी आणि सत्यपराक्रमी आहेस; म्हणून ते वचन खरे करणे तुला योग्य आहे, हे शत्रुदमना.

14.67.17

इच्छन्नपि हि लोकांस्त्रीञ्जीवयेथा मृतानिमान् ।
किं पुनर्दयितं जातं स्वस्रीयस्यात्मजं मृतम् ॥ १४.६७.१७ ॥

तू इच्छिलेस तर या तिन्ही लोकांतील मृतांनाही जिवंत करू शकतोस; मग बहिणीच्या पुत्राचा प्रिय, जन्मलेला पुत्र मृत आहे, त्याबद्दल काय बोलावे?

14.67.18

प्रभावज्ञाऽस्मि ते कृष्ण तस्मात्त्वां याचयाम्यहम् ।
कुरुष्व पाण्डुपुत्राणामिमं परमनुग्रहम् ॥ १४.६७.१८ ॥

हे कृष्णा, मी तुझा प्रभाव जाणते; म्हणून मी तुला याचना करते. पांडुपुत्रांवर हा परम अनुग्रह कर.

14.67.19

स्वसेति वा महाबाहो हतपुत्रेति वा पुनः ।
प्रपन्ना मामियं चेति दयां कर्तुमिहार्हसि ॥ १४.६७.१९ ॥

हे महाबाहो, ही माझी भगिनी आहे, किंवा पुत्रहीन आहे, किंवा शरणागत आहे — म्हणून येथे हिच्यावर दया करणे तुला योग्य आहे.