મહાભારત · અધ્યાય 14.68
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.68.1
एवमुक्तस्तु राजेन्द्र केशिहा दुःखमुर्च्छितः ।
तथेति व्याजहारोच्चैर्ह्लादयन्निव तं जनम् ॥ १४.६८.१ ॥
હે રાજેન્દ્ર, આમ કહેવાતા દુઃખથી મૂર્છિત કેશિહંતાએ મોટા સ્વરે 'તેમ જ થાઓ' કહ્યું, જાણે તે લોકોને આનંદ આપતા હોય.
14.68.2
वाक्येनैतेन हि तदा तं जनं पुरुषर्षभः ।
ह्लादयामास स विभुर्घर्मार्तं सलिलैरिव ॥ १४.६८.२ ॥
ત્યારે આ વચનથી તે પુરુષર્ષભ, સર્વશક્તિમાન, તે લોકોને આનંદ આપ્યો, જેમ તાપથી પીડિતોને પાણીથી.
14.68.3
ततः स प्राविशत्तूर्णं जन्मवेश्म पितुस्तव ।
अर्चितं पुरुषव्याघ्र सितैर्माल्यैर्यथाविधि ॥ १४.६८.३ ॥
પછી તે ઝડપથી તમારા પિતાના જન્મગૃહમાં પ્રવેશ્યો; હે પુરુષવ્યાઘ્ર, તે સફેદ માળાઓથી યથાવિધિ શણગારેલું હતું.
14.68.4
अपां कुम्भैः सुपूर्णैश्च विन्यस्तैः सर्वतोदिशम् ।
घृतेन तिन्दुकालातैः सर्षपैश्च महाभुज ॥ १४.६८.४ ॥
હે મહાબાહુ, ચારે દિશાઓમાં મૂકેલા પાણીથી ભરેલા ઘડા, ઘી, તિંદુક લાકડાની મશાલો અને સરસવ સાથે.
14.68.5
अस्त्रैश्च विमलैर्न्यस्तैः पावकैश्च समन्ततः ।
वृद्धाभिश्चापि रामाभिः परिवारार्थमावृतः।
दक्षैश्च परितो धीर भिषग्भिः कुशलैस्तथा ॥ १४.६८.५ ॥
હે ધીર, ચારે તરફ મૂકેલાં નિર્મળ શસ્ત્રો અને અગ્નિઓ, સેવા માટે ઘેરાયેલી વૃદ્ધ સ્ત્રીઓ, અને ચારે બાજુ દક્ષ કુશળ વૈદ્યો.
14.68.6
ददर्श च स तेजस्वी रक्षोघ्रान्यपि सर्वशः ।
द्रव्याणि स्थापितानि स्म विधिवत्कुशलैर्जनैः ॥ १४.६८.६ ॥
અને તે તેજસ્વીએ સર્વત્ર રાક્ષસોને દૂર રાખનારી વસ્તુઓ પણ જોઈ, જે કુશળ લોકોએ વિધિપૂર્વક મૂકી હતી.
14.68.7
तथायुक्तं च तद्दृष्ट्वा जन्मवेश्म पितुस्तव ।
हृष्टोऽभवद्धृषीकेशः साधुसाध्विति चाब्रवीत् ॥ १४.६८.७ ॥
તારા પિતાનું જન્મગૃહ એ રીતે સજાવેલું જોઈને હૃષીકેશ પ્રસન્ન થયા અને બોલ્યા, "સાધુ, સાધુ!"
14.68.8
तथा ब्रुवति वार्ष्णेये प्रहृष्टवदने तदा ।
द्रौपदी त्वरिता गत्वा वैराटीं वाक्यमब्रवीत् ॥ १४.६८.८ ॥
વાર્ષ્ણેય એમ બોલતા હતા ત્યારે, પ્રસન્ન મુખે દ્રૌપદીએ ઝડપથી જઈને વિરાટપુત્રીને આ વચન કહ્યું.
14.68.9
अयमायाति ते भर्तुर्मातुलो मधुसूदनः ।
पुराणर्षिरचिन्त्यात्मा समीपमपराजितः ॥ १४.६८.९ ॥
તારા પતિના મામા મધુસૂદન આવી રહ્યા છે — પ્રાચીન ઋષિ, અચિંત્ય આત્મા ધરાવતા, અપરાજિત, નજીક આવી રહ્યા છે.
14.68.10
साऽपि बाष्पकलां वाचं निगृह्याश्रूपि चैव ह ।
असंवीताऽभवद्देवी देववत्कृष्णमीयुषी ॥ १४.६८.१० ॥
તેણીએ પણ આંસુભર્યા સ્વરને રોકીને અને આંસુ રોકીને, દેવી જેવી ઘૂંઘટ વિના કૃષ્ણ પાસે ગઈ.
14.68.11
सा तथा दूयमानेन हृदयेन तपस्विनी ।
दृष्ट्वा गोविन्दमायान्तं कृपणं पर्यदेवयत् ॥ १४.६८.११ ॥
તે તપસ્વિનીએ પીડિત હૃદયથી આવતા ગોવિંદને જોઈને દીનતાથી વિલાપ કર્યો.
14.68.12
पुण्डरीकाक्ष पश्यावां बालेन हि विनाकृतौ ।
अभिमन्युं च मां चैव हठात्तुल्यं जनार्दन ॥ १४.६८.१२ ॥
હે પુંડરીકાક્ષ, જુઓ, બાળક વિના અમે બંને — અભિમન્યુ અને હું — બળજબરીથી એકસરખા છોડાયેલા છીએ, હે જનાર્દન.
14.68.13
वार्ष्णेयमधुहन्वीर शिरसा त्वां प्रसादये ।
द्रोणपुत्रास्त्रनिर्दग्धं जीवयैनं ममात्मजम् ॥ १४.६८.१३ ॥
હે વૃષ્ણિવંશજ, મધુહંતા વીર, માથું નમાવીને હું તમને પ્રાર્થના કરું છું. દ્રોણપુત્રના અસ્ત્રથી દગ્ધ થયેલા મારા આ પુત્રને જીવિત કરો.
14.68.14
यदि स्म धर्मराज्ञा वा भीमसेनेन वा पुनः ।
त्वया वा पुण्डरीकाक्ष वाक्यमुक्तमिदं भवेत् ॥ १४.६८.१४ ॥
જો ધર્મરાજે, કે ભીમસેને, કે તમે, હે પુંડરીકાક્ષ, આ વચન કહ્યું હોત.
14.68.15
अजानतीमिषीकेयं जनित्रीं हन्त्विति प्रभो ।
अहमेव विनष्टा स्यां नायमेवं गतो भवेत् ॥ १४.६८.१५ ॥
હે પ્રભુ, અજાણી આ માતાને જ આ નરકટનું બાણ મારે; હું જ નષ્ટ થઈ હોત, આ આવી દશાએ ન પહોંચ્યો હોત.
14.68.16
गर्भस्थस्यास्य बालस्य ब्रह्मास्त्रेण निपातनम् ।
कृत्वा नृशंसं दुर्बुद्धिर्द्रौणिः किं फलमश्नुते ॥ १४.६८.१६ ॥
ગર્ભસ્થ આ બાળકને બ્રહ્માસ્ત્રથી પાડીને, આ ક્રૂર કર્મ કરીને દુર્બુદ્ધિ દ્રૌણિ કયું ફળ પામશે?
14.68.17
सा त्वां प्रसाद्य शिरसा याचे शत्रुनिबर्हण ।
प्राणांस्त्यक्ष्यामि गोविन्द नायं संजीवते यदि ॥ १४.६८.१७ ॥
હું તમને માથું નમાવીને પ્રસન્ન કરીને યાચના કરું છું, હે શત્રુનિબર્હણ. હે ગોવિંદ, જો આ જીવિત નહીં થાય તો હું પ્રાણ ત્યજીશ.
14.68.18
अस्मिन्हि बहवः साधो ये ममासन्मनोरथाः ।
ते द्रोणपुत्रेण हताः किंनु जीवामि केशव ॥ १४.६८.१८ ॥
હે સાધુ, એમાં મારા અનેક મનોરથ હતા; તે દ્રોણપુત્રે હણી નાખ્યા. હે કેશવ, તો હું કેમ જીવું છું?
14.68.19
आसीन्मम मतिः कृष्ण पूर्णोत्सङ्गा जनार्दन ।
अभिवादयिष्ये हृष्टेति तदिदं वितथीकृतम् ॥ १४.६८.१९ ॥
હે કૃષ્ણ, હે જનાર્દન, ભરેલા ખોળાવાળીને આનંદથી આશીર્વાદ આપીશ એવો મારો વિચાર હતો; તે વ્યર્થ થઈ ગયો.
14.68.20
चपलाक्षस्य दायादे मृतेऽस्मिन्पुरुषर्षभ ।
विफला मे कृताः कृष्ण हृदि सर्वे मनोरथाः ॥ १४.६८.२० ॥
હે પુરુષર્ષભ, હે કૃષ્ણ, ચપલાક્ષના આ વારસના મૃત્યુથી મારા હૃદયની બધી ઇચ્છાઓ વ્યર્થ થઈ ગઈ.
14.68.21
चपलाक्षः किलातीव प्रियस्ते मधुसूदन ।
सुतं पश्य त्वमस्यैनं ब्रह्मास्त्रेण निपातितम् ॥ १४.६८.२१ ॥
હે મધુસૂદન, ચપલાક્ષ તને અત્યંત પ્રિય હતો. બ્રહ્માસ્ત્રથી પાડી દેવાયેલા તારા આ પુત્રને જો.
14.68.22
कृतघ्नोऽयं नृशंसोऽयं यथाऽस्य जनकस्तथा ।
यः पाण्डवीं श्रियं त्यक्त्वा गतोऽद्य यमसादनं ॥ १४.६८.२२ ॥
આ કૃતઘ્ન અને ક્રૂર છે, એના પિતાની જેમ જ. પાંડવોની શ્રી ત્યજીને આજે એ યમલોક ગયો છે.
14.68.23
मया चैतत्प्रतिज्ञातं रणमूर्धनि केशव ।
अभिमन्यौ हते वीर त्वामेष्याम्यचिरादिति ॥ १४.६८.२३ ॥
હે કેશવ, રણમોરચે મેં આ પ્રતિજ્ઞા કરી હતી: હે વીર, અભિમન્યુ હણાશે તો હું તારી પાસે જલદી આવીશ.
14.68.24
तच्च नाकरवं कृष्ण नृशंसा जीवितप्रिया ।
इदानीं मां गतां तत्र किंनु वक्ष्यति फाल्गुनिः ॥ १४.६८.२४ ॥
હે કૃષ્ણ, મેં એ ન કર્યું; ક્રૂર અને જીવનપ્રિય જ રહ્યો. હવે જો હું ત્યાં ગયો તો ફાલ્ગુની શું કહેશે?