ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 14.68
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.68.1
एवमुक्तस्तु राजेन्द्र केशिहा दुःखमुर्च्छितः ।
तथेति व्याजहारोच्चैर्ह्लादयन्निव तं जनम् ॥ १४.६८.१ ॥
ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖੇ ਜਾਣ ਤੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਮੂਰਛਿਤ ਕੇਸ਼ਿਹੰਤਾ ਨੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ 'ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ' ਕਿਹਾ, ਮਾਨੋ ਉਸ ਜਨ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋਣ।
14.68.2
वाक्येनैतेन हि तदा तं जनं पुरुषर्षभः ।
ह्लादयामास स विभुर्घर्मार्तं सलिलैरिव ॥ १४.६८.२ ॥
ਉਸ ਵੇਲੇ ਇਸੇ ਬਚਨ ਨਾਲ ਉਸ ਪੁਰੁਸ਼ਰਿਸ਼ਭ, ਸਰਬ-ਸਮਰੱਥ ਨੇ ਉਸ ਜਨ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕੀਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਧੁੱਪ ਨਾਲ ਪੀੜਤਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ।
14.68.3
ततः स प्राविशत्तूर्णं जन्मवेश्म पितुस्तव ।
अर्चितं पुरुषव्याघ्र सितैर्माल्यैर्यथाविधि ॥ १४.६८.३ ॥
ਫਿਰ ਉਹ ਛੇਤੀ ਹੀ ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਜਨਮ-ਘਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ; ਹੇ ਪੁਰੁਸ਼ਵਿਆਘ੍ਰ, ਉਹ ਚਿੱਟੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
14.68.4
अपां कुम्भैः सुपूर्णैश्च विन्यस्तैः सर्वतोदिशम् ।
घृतेन तिन्दुकालातैः सर्षपैश्च महाभुज ॥ १४.६८.४ ॥
ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰੇ ਘੜਿਆਂ, ਘਿਓ, ਤਿੰਦੂਕ ਦੀਆਂ ਮਸ਼ਾਲਾਂ ਅਤੇ ਸਰ੍ਹੋਂ ਨਾਲ।
14.68.5
अस्त्रैश्च विमलैर्न्यस्तैः पावकैश्च समन्ततः ।
वृद्धाभिश्चापि रामाभिः परिवारार्थमावृतः।
दक्षैश्च परितो धीर भिषग्भिः कुशलैस्तथा ॥ १४.६८.५ ॥
ਹੇ ਧੀਰ, ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਰੱਖੇ ਨਿਰਮਲ ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਅਤੇ ਅੱਗਾਂ ਨਾਲ, ਸੇਵਾ ਲਈ ਘਿਰੀਆਂ ਬੁੱਢੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਚੁਫੇਰੇ ਦਕ ਤੇ ਕੁਸ਼ਲ ਵੈਦਾਂ ਨਾਲ।
14.68.6
ददर्श च स तेजस्वी रक्षोघ्रान्यपि सर्वशः ।
द्रव्याणि स्थापितानि स्म विधिवत्कुशलैर्जनैः ॥ १४.६८.६ ॥
ਅਤੇ ਉਸ ਤੇਜਸਵੀ ਨੇ ਸਭ ਥਾਂ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਵੀ ਵੇਖੀਆਂ, ਜੋ ਕੁਸ਼ਲ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਰੱਖੀਆਂ ਸਨ।
14.68.7
तथायुक्तं च तद्दृष्ट्वा जन्मवेश्म पितुस्तव ।
हृष्टोऽभवद्धृषीकेशः साधुसाध्विति चाब्रवीत् ॥ १४.६८.७ ॥
ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਜਨਮ-ਘਰ ਨੂੰ ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਜਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ ਅਤੇ ਬੋਲੇ, "ਸਾਧੂ, ਸਾਧੂ!"
14.68.8
तथा ब्रुवति वार्ष्णेये प्रहृष्टवदने तदा ।
द्रौपदी त्वरिता गत्वा वैराटीं वाक्यमब्रवीत् ॥ १४.६८.८ ॥
ਵਾਰਸ਼ਨੇਯ ਜਦੋਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਖੁਸ਼ ਚਿਹਰੇ ਨਾਲ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਤੁਰੰਤ ਜਾ ਕੇ ਵਿਰਾਟ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਬੋਲੀ।
14.68.9
अयमायाति ते भर्तुर्मातुलो मधुसूदनः ।
पुराणर्षिरचिन्त्यात्मा समीपमपराजितः ॥ १४.६८.९ ॥
ਤੇਰੇ ਪਤੀ ਦੇ ਮਾਮਾ ਮਧੁਸੂਦਨ ਆ ਰਹੇ ਹਨ — ਪੁਰਾਣੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਅਚਿੰਤ੍ਯ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ, ਅਪਰਾਜਿਤ, ਨੇੜੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ।
14.68.10
साऽपि बाष्पकलां वाचं निगृह्याश्रूपि चैव ह ।
असंवीताऽभवद्देवी देववत्कृष्णमीयुषी ॥ १४.६८.१० ॥
ਉਸ ਨੇ ਵੀ ਰੁੰਧੀ ਹੋਈ ਆਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ ਅਤੇ ਅੱਥਰੂ ਰੋਕ ਕੇ, ਦੇਵੀ ਵਾਂਗ ਬਿਨਾਂ ਘੁੰਡ ਦੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਕੋਲ ਗਈ।
14.68.11
सा तथा दूयमानेन हृदयेन तपस्विनी ।
दृष्ट्वा गोविन्दमायान्तं कृपणं पर्यदेवयत् ॥ १४.६८.११ ॥
ਉਸ ਤਪਸਵਿਨੀ ਨੇ ਦੁਖੀ ਹਿਰਦੇ ਨਾਲ ਆਉਂਦੇ ਗੋਵਿੰਦ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਦੀਨਤਾ ਨਾਲ ਵਿਰਲਾਪ ਕੀਤਾ।
14.68.12
पुण्डरीकाक्ष पश्यावां बालेन हि विनाकृतौ ।
अभिमन्युं च मां चैव हठात्तुल्यं जनार्दन ॥ १४.६८.१२ ॥
ਹੇ ਪੁੰਡਰੀਕਾਕ੍ਸ਼, ਵੇਖੋ, ਬਾਲਕ ਬਿਨਾਂ ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ — ਅਭਿਮਨਯੂ ਅਤੇ ਮੈਂ — ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਛੱਡੇ ਗਏ ਹਾਂ, ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ।
14.68.13
वार्ष्णेयमधुहन्वीर शिरसा त्वां प्रसादये ।
द्रोणपुत्रास्त्रनिर्दग्धं जीवयैनं ममात्मजम् ॥ १४.६८.१३ ॥
ਹੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਨੀ ਵੰਸ਼ੀ, ਮਧੁ ਦੇ ਹੰਤਾ ਵੀਰ, ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਦੇ ਅਸਤ੍ਰ ਨਾਲ ਸੜੇ ਮੇਰੇ ਇਸ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦਿਓ।
14.68.14
यदि स्म धर्मराज्ञा वा भीमसेनेन वा पुनः ।
त्वया वा पुण्डरीकाक्ष वाक्यमुक्तमिदं भवेत् ॥ १४.६८.१४ ॥
ਜੇ ਧਰਮਰਾਜ, ਭੀਮਸੇਨ ਜਾਂ ਤੁਸੀਂ, ਹੇ ਪੁੰਡਰੀਕਾਕ੍ਸ਼, ਇਹ ਬਚਨ ਕਹਿੰਦੇ।
14.68.15
अजानतीमिषीकेयं जनित्रीं हन्त्विति प्रभो ।
अहमेव विनष्टा स्यां नायमेवं गतो भवेत् ॥ १४.६८.१५ ॥
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਅਣਜਾਣ ਇਸ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਹੀ ਇਹ ਸਰ ਮਾਰ ਦੇਵੇ; ਮੈਂ ਹੀ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੀ, ਇਹ ਇਸ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਨਾ ਪਹੁੰਚਦਾ।
14.68.16
गर्भस्थस्यास्य बालस्य ब्रह्मास्त्रेण निपातनम् ।
कृत्वा नृशंसं दुर्बुद्धिर्द्रौणिः किं फलमश्नुते ॥ १४.६८.१६ ॥
ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇਸ ਬਾਲਕ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾਸਤ੍ਰ ਨਾਲ ਡੇਗ ਕੇ, ਇਹ ਕਰੂਰ ਕਰਮ ਕਰਕੇ ਦੁਰਬੁੱਧੀ ਦ੍ਰੌਣਿ ਕਿਹੜਾ ਫਲ ਪਾਵੇਗਾ?
14.68.17
सा त्वां प्रसाद्य शिरसा याचे शत्रुनिबर्हण ।
प्राणांस्त्यक्ष्यामि गोविन्द नायं संजीवते यदि ॥ १४.६८.१७ ॥
ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਕੇ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੀ ਹਾਂ, ਹੇ ਸ਼ਤ੍ਰੂਨਿਬਰਹਣ। ਹੇ ਗੋਵਿੰਦ, ਜੇ ਇਹ ਜੀਵਤ ਨਾ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਮੈਂ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗ ਦਿਆਂਗੀ।
14.68.18
अस्मिन्हि बहवः साधो ये ममासन्मनोरथाः ।
ते द्रोणपुत्रेण हताः किंनु जीवामि केशव ॥ १४.६८.१८ ॥
ਹੇ ਸਾਧੂ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ ਸਨ; ਉਹ ਦ੍ਰੌਣਪੁੱਤਰ ਨੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ। ਹੇ ਕੇਸ਼ਵ, ਫਿਰ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਜੀਵਤ ਹਾਂ?
14.68.19
आसीन्मम मतिः कृष्ण पूर्णोत्सङ्गा जनार्दन ।
अभिवादयिष्ये हृष्टेति तदिदं वितथीकृतम् ॥ १४.६८.१९ ॥
ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ, ਭਰੀ ਗੋਦ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਅਸੀਸ ਦਿਆਂਗਾ ਇਹ ਮੇਰਾ ਵਿਚਾਰ ਸੀ; ਉਹ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਗਿਆ।
14.68.20
चपलाक्षस्य दायादे मृतेऽस्मिन्पुरुषर्षभ ।
विफला मे कृताः कृष्ण हृदि सर्वे मनोरथाः ॥ १४.६८.२० ॥
ਹੇ ਪੁਰਸ਼ਰਸ਼ਭ, ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਚਪਲਾਕਸ਼ ਦਾ ਇਹ ਵਾਰਿਸ ਮਰਨ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਰੀਝਾਂ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਗਈਆਂ।
14.68.21
चपलाक्षः किलातीव प्रियस्ते मधुसूदन ।
सुतं पश्य त्वमस्यैनं ब्रह्मास्त्रेण निपातितम् ॥ १४.६८.२१ ॥
ਹੇ ਮਧੁਸੂਦਨ, ਚਪਲਾਕਸ਼ ਤੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰਾ ਸੀ। ਬ੍ਰਹਮਾਸਤਰ ਨਾਲ ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ ਆਪਣੇ ਇਸ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵੇਖ।
14.68.22
कृतघ्नोऽयं नृशंसोऽयं यथाऽस्य जनकस्तथा ।
यः पाण्डवीं श्रियं त्यक्त्वा गतोऽद्य यमसादनं ॥ १४.६८.२२ ॥
ਇਹ ਕਿਰਤਘਣ ਅਤੇ ਕਰੂਰ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ ਹੀ। ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਸ਼੍ਰੀ ਛੱਡ ਕੇ ਅੱਜ ਇਹ ਯਮਲੋਕ ਚਲਾ ਗਿਆ ਹੈ।
14.68.23
मया चैतत्प्रतिज्ञातं रणमूर्धनि केशव ।
अभिमन्यौ हते वीर त्वामेष्याम्यचिरादिति ॥ १४.६८.२३ ॥
ਹੇ ਕੇਸ਼ਵ, ਰਣ-ਮੋਰਚੇ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਇਹ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਕੀਤੀ ਸੀ: ਹੇ ਵੀਰ, ਅਭਿਮਨਿਊ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਛੇਤੀ ਹੀ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਵਾਂਗਾ।
14.68.24
तच्च नाकरवं कृष्ण नृशंसा जीवितप्रिया ।
इदानीं मां गतां तत्र किंनु वक्ष्यति फाल्गुनिः ॥ १४.६८.२४ ॥
ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਮੈਂ ਉਹ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ; ਕਰੂਰ ਅਤੇ ਜੀਵਨ-ਪਿਆਰਾ ਹੀ ਰਿਹਾ। ਹੁਣ ਜੇ ਮੈਂ ਉੱਥੇ ਗਿਆ ਤਾਂ ਫਾਲਗੁਨੀ ਕੀ ਆਖੇਗਾ?