Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 14.68

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

14.68.1

एवमुक्तस्तु राजेन्द्र केशिहा दुःखमुर्च्छितः ।
तथेति व्याजहारोच्चैर्ह्लादयन्निव तं जनम् ॥ १४.६८.१ ॥

ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଏପରି କୁହାଯିବାରୁ ଦୁଃଖରେ ମୂର୍ଚ୍ଛିତ କେଶିହନ୍ତା ଉଚ୍ଚସ୍ୱରରେ 'ତଥାସ୍ତୁ' କହିଲେ, ଯେମିତି ସେହି ଜନତାକୁ ଆନନ୍ଦିତ କରୁଥିଲେ।

14.68.2

वाक्येनैतेन हि तदा तं जनं पुरुषर्षभः ।
ह्लादयामास स विभुर्घर्मार्तं सलिलैरिव ॥ १४.६८.२ ॥

ସେତେବେଳେ ଏହି ବାକ୍ୟରେ ସେହି ପୁରୁଷର୍ଷଭ, ସର୍ବସମର୍ଥ ସେହି ଜନତାକୁ ଆନନ୍ଦିତ କଲେ, ଯେମିତି ଘାମରେ ପୀଡ଼ିତଙ୍କୁ ଜଳରେ।

14.68.3

ततः स प्राविशत्तूर्णं जन्मवेश्म पितुस्तव ।
अर्चितं पुरुषव्याघ्र सितैर्माल्यैर्यथाविधि ॥ १४.६८.३ ॥

ତା'ପରେ ସେ ଶୀଘ୍ର ତୁମ ପିତାଙ୍କ ଜନ୍ମଗୃହରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ହେ ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ର, ତାହା ଶ୍ୱେତ ମାଳାରେ ଯଥାବିଧି ସଜ୍ଜିତ ଥିଲା।

14.68.4

अपां कुम्भैः सुपूर्णैश्च विन्यस्तैः सर्वतोदिशम् ।
घृतेन तिन्दुकालातैः सर्षपैश्च महाभुज ॥ १४.६८.४ ॥

ହେ ମହାବାହୁ, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ରଖାଯାଇଥିବା ଜଳପୂର୍ଣ୍ଣ ଘଡ଼ା, ଘିଅ, ତିନ୍ଦୁକ କାଠର ମଶାଲ ଓ ସୋରିଷ ସହିତ।

14.68.5

अस्त्रैश्च विमलैर्न्यस्तैः पावकैश्च समन्ततः ।
वृद्धाभिश्चापि रामाभिः परिवारार्थमावृतः।
दक्षैश्च परितो धीर भिषग्भिः कुशलैस्तथा ॥ १४.६८.५ ॥

ହେ ଧୀର, ସର୍ବତ୍ର ରଖାଯାଇଥିବା ନିର୍ମଳ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି, ସେବା ପାଇଁ ଘେରିଥିବା ବୃଦ୍ଧା ନାରୀ, ଏବଂ ଚାରିପାଖରେ ଦକ୍ଷ କୁଶଳ ବୈଦ୍ୟଗଣ।

14.68.6

ददर्श च स तेजस्वी रक्षोघ्रान्यपि सर्वशः ।
द्रव्याणि स्थापितानि स्म विधिवत्कुशलैर्जनैः ॥ १४.६८.६ ॥

ଏବଂ ସେହି ତେଜସ୍ୱୀ ସର୍ବତ୍ର ରାକ୍ଷସ ନିବାରକ ବସ୍ତୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲେ, ଯାହା କୁଶଳ ଲୋକମାନେ ଯଥାବିଧି ରଖିଥିଲେ।

14.68.7

तथायुक्तं च तद्दृष्ट्वा जन्मवेश्म पितुस्तव ।
हृष्टोऽभवद्धृषीकेशः साधुसाध्विति चाब्रवीत् ॥ १४.६८.७ ॥

ତୁମ ପିତାଙ୍କ ଜନ୍ମଗୃହ ସେପରି ସଜ୍ଜିତ ଦେଖି ହୃଷୀକେଶ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ କହିଲେ, "ସାଧୁ, ସାଧୁ!"

14.68.8

तथा ब्रुवति वार्ष्णेये प्रहृष्टवदने तदा ।
द्रौपदी त्वरिता गत्वा वैराटीं वाक्यमब्रवीत् ॥ १४.६८.८ ॥

ବାର୍ଷ୍ଣେୟ ଏପରି କହୁଥିବା ବେଳେ, ଆନନ୍ଦିତ ମୁଖରେ ଦ୍ରୌପଦୀ ଶୀଘ୍ର ଯାଇ ବିରାଟକନ୍ୟାଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।

14.68.9

अयमायाति ते भर्तुर्मातुलो मधुसूदनः ।
पुराणर्षिरचिन्त्यात्मा समीपमपराजितः ॥ १४.६८.९ ॥

ତୁମ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ମାମୁ ମଧୁସୂଦନ ଆସୁଛନ୍ତି — ପୁରାତନ ଋଷି, ଅଚିନ୍ତ୍ୟାତ୍ମା, ଅପରାଜିତ, ନିକଟକୁ ଆସୁଛନ୍ତି।

14.68.10

साऽपि बाष्पकलां वाचं निगृह्याश्रूपि चैव ह ।
असंवीताऽभवद्देवी देववत्कृष्णमीयुषी ॥ १४.६८.१० ॥

ସେ ମଧ୍ୟ ଅଶ୍ରୁରୁଦ୍ଧ ସ୍ୱର ସମ୍ଭାଳି ଓ ଅଶ୍ରୁ ରୋକି, ଦେବୀ ପରି ଆବରଣ ବିନା କୃଷ୍ଣଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ।

14.68.11

सा तथा दूयमानेन हृदयेन तपस्विनी ।
दृष्ट्वा गोविन्दमायान्तं कृपणं पर्यदेवयत् ॥ १४.६८.११ ॥

ସେଇ ତପସ୍ୱିନୀ ବ୍ୟଥିତ ହୃଦୟରେ ଆସୁଥିବା ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ଦେଖି ଦୀନଭାବେ ବିଳାପ କଲେ।

14.68.12

पुण्डरीकाक्ष पश्यावां बालेन हि विनाकृतौ ।
अभिमन्युं च मां चैव हठात्तुल्यं जनार्दन ॥ १४.६८.१२ ॥

ହେ ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷ, ଦେଖ, ପୁଅ ବିନା ଆମେ ଦୁହେଁ — ଅଭିମନ୍ୟୁ ଓ ମୁଁ — ବଳପୂର୍ବକ ସମାନଭାବେ ବଞ୍ଚିତ, ହେ ଜନାର୍ଦନ।

14.68.13

वार्ष्णेयमधुहन्वीर शिरसा त्वां प्रसादये ।
द्रोणपुत्रास्त्रनिर्दग्धं जीवयैनं ममात्मजम् ॥ १४.६८.१३ ॥

ହେ ବୃଷ୍ଣିବଂଶଜ, ମଧୁହନ୍ତା ବୀର, ମସ୍ତକ ନତ କରି ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁଛି। ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ରଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ରରେ ଦଗ୍ଧ ହୋଇଥିବା ମୋ ପୁତ୍ରକୁ ଜୀବିତ କରନ୍ତୁ।

14.68.14

यदि स्म धर्मराज्ञा वा भीमसेनेन वा पुनः ।
त्वया वा पुण्डरीकाक्ष वाक्यमुक्तमिदं भवेत् ॥ १४.६८.१४ ॥

ଯଦି ଧର୍ମରାଜ, ଭୀମସେନ କିମ୍ବା ଆପଣ, ହେ ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷ, ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଥାନ୍ତେ।

14.68.15

अजानतीमिषीकेयं जनित्रीं हन्त्विति प्रभो ।
अहमेव विनष्टा स्यां नायमेवं गतो भवेत् ॥ १४.६८.१५ ॥

ହେ ପ୍ରଭୁ, ଅଜାଣତ ଏହି ମାତାକୁ ଏହି ନଳ ବାଣ ମାରୁ; ମୁଁ ହିଁ ନଷ୍ଟ ହୋଇଥାନ୍ତି, ଏ ଏପରି ଗତି ପାଇନଥାନ୍ତା।

14.68.16

गर्भस्थस्यास्य बालस्य ब्रह्मास्त्रेण निपातनम् ।
कृत्वा नृशंसं दुर्बुद्धिर्द्रौणिः किं फलमश्नुते ॥ १४.६८.१६ ॥

ଗର୍ଭସ୍ଥ ଏହି ଶିଶୁକୁ ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ରରେ ପାତି, ଏହି କ୍ରୂର କର୍ମ କରି ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧି ଦ୍ରୌଣି କି ଫଳ ପାଇବ?

14.68.17

सा त्वां प्रसाद्य शिरसा याचे शत्रुनिबर्हण ।
प्राणांस्त्यक्ष्यामि गोविन्द नायं संजीवते यदि ॥ १४.६८.१७ ॥

ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ମସ୍ତକ ନତ କରି ପ୍ରସନ୍ନ କରି ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁଛି, ହେ ଶତ୍ରୁନିବର୍ହଣ। ହେ ଗୋବିନ୍ଦ, ଯଦି ଏ ବଞ୍ଚିବ ନାହିଁ ମୁଁ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରିବି।

14.68.18

अस्मिन्हि बहवः साधो ये ममासन्मनोरथाः ।
ते द्रोणपुत्रेण हताः किंनु जीवामि केशव ॥ १४.६८.१८ ॥

ହେ ସାଧୁ, ଏଥିରେ ମୋର ଅନେକ ମନୋରଥ ଥିଲା; ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ବିନଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି। ହେ କେଶବ, ତେବେ ମୁଁ କିପରି ବଞ୍ଚିଛି?

14.68.19

आसीन्मम मतिः कृष्ण पूर्णोत्सङ्गा जनार्दन ।
अभिवादयिष्ये हृष्टेति तदिदं वितथीकृतम् ॥ १४.६८.१९ ॥

ହେ କୃଷ୍ଣ, ହେ ଜନାର୍ଦନ, ପୂର୍ଣ୍ଣ କୋଳ ଥିବାଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦରେ ଆଶୀର୍ବାଦ କରିବି ଏହା ମୋର ମନ ଥିଲା; ତାହା ବ୍ୟର୍ଥ ହୋଇଗଲା।

14.68.20

चपलाक्षस्य दायादे मृतेऽस्मिन्पुरुषर्षभ ।
विफला मे कृताः कृष्ण हृदि सर्वे मनोरथाः ॥ १४.६८.२० ॥

ହେ ପୁରୁଷର୍ଷଭ, ହେ କୃଷ୍ଣ, ଚପଳାକ୍ଷଙ୍କ ଏହି ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ମୃତ ହେବାରୁ ମୋ ହୃଦୟର ସମସ୍ତ ଆକାଂକ୍ଷା ବ୍ୟର୍ଥ ହୋଇଗଲା।

14.68.21

चपलाक्षः किलातीव प्रियस्ते मधुसूदन ।
सुतं पश्य त्वमस्यैनं ब्रह्मास्त्रेण निपातितम् ॥ १४.६८.२१ ॥

ହେ ମଧୁସୂଦନ, ଚପଳାକ୍ଷ ତୁମର ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ ଥିଲା। ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ରରେ ପଡ଼ିଯାଇଥିବା ତୁମ ଏହି ପୁତ୍ରକୁ ଦେଖ।

14.68.22

कृतघ्नोऽयं नृशंसोऽयं यथाऽस्य जनकस्तथा ।
यः पाण्डवीं श्रियं त्यक्त्वा गतोऽद्य यमसादनं ॥ १४.६८.२२ ॥

ଏ କୃତଘ୍ନ ଓ ନୃଶଂସ, ତାର ପିତା ପରି। ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ଶ୍ରୀ ତ୍ୟାଗ କରି ଆଜି ସେ ଯମଲୋକକୁ ଚାଲିଗଲା।

14.68.23

मया चैतत्प्रतिज्ञातं रणमूर्धनि केशव ।
अभिमन्यौ हते वीर त्वामेष्याम्यचिरादिति ॥ १४.६८.२३ ॥

ହେ କେଶବ, ରଣମୁଖରେ ମୁଁ ଏହା ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରିଥିଲି: ହେ ବୀର, ଅଭିମନ୍ୟୁ ହତ ହେଲେ ଶୀଘ୍ର ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିବି।

14.68.24

तच्च नाकरवं कृष्ण नृशंसा जीवितप्रिया ।
इदानीं मां गतां तत्र किंनु वक्ष्यति फाल्गुनिः ॥ १४.६८.२४ ॥

ହେ କୃଷ୍ଣ, ମୁଁ ତାହା କରିନି; ନୃଶଂସ ଓ ଜୀବନପ୍ରିୟ ହୋଇ ରହିଲି। ବର୍ତ୍ତମାନ ମୁଁ ସେଠାକୁ ଗଲେ ଫାଲ୍ଗୁନି କ'ଣ କହିବ?