ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 14.69
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.69.1
सैवं विलप्य करुणं सोन्मादेव तपस्विनी ।
उत्तरा न्यपतद्भूमौ कृपणा पुत्रगृद्धिनी ॥ १४.६९.१ ॥
ಹೀಗೆ ಕರುಣೆಯಿಂದ ಗೋಳಾಡಿ, ಹುಚ್ಚಿಯಂತಾಗಿದ್ದ ಆ ತಪಸ್ವಿನಿ ಉತ್ತರೆ ಮಗನಿಗಾಗಿ ಹಂಬಲಿಸುತ್ತ ದೀನಳಾಗಿ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದಳು.
14.69.2
तां तु दृष्ट्वा निपतितां हतपुत्रपरिच्छदाम् ।
चुक्रोश कुन्ती दुःखार्ता सर्वाश्च भरतास्त्रियः ॥ १४.६९.२ ॥
ಮಗನನ್ನೂ ಪರಿವಾರವನ್ನೂ ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಬಿದ್ದಿದ್ದ ಉತ್ತರೆಯನ್ನು ಕಂಡು, ದುಃಖಾರ್ತಳಾದ ಕುಂತಿ ಮತ್ತು ಭರತವಂಶದ ಎಲ್ಲ ಸ್ತ್ರೀಯರೂ ಅಳಲು ಕೂಗಿದರು.
14.69.3
मुहूर्तमिव राजेन्द्र पाण्डवानां निवेशनम् ।
अप्रेक्षणीयमभवदार्तस्वनविनादितम् ॥ १४.६९.३ ॥
ರಾಜೇಂದ್ರನೇ! ಪಾಂಡವರ ಆ ನಿವಾಸ ಕ್ಷಣಕಾಲ ನೋಡಲಾಗದಂತಾಯಿತು; ಆರ್ತನಾದಗಳಿಂದ ಅದು ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸಿತು.
14.69.4
सा मुहूर्तं च राजेन्द्र पुत्रशोकाभिपीडिता ।
कश्मलाभिहता वीर वैराटी त्वभवत्तदा ॥ १४.६९.४ ॥
ರಾಜೇಂದ್ರನೇ! ವೀರನೇ! ಮಗನ ಶೋಕದಿಂದ ಪೀಡಿತಳಾದ ವಿರಾಟನ ಮಗಳು ಉತ್ತರೆ ಆಗ ಕ್ಷಣಕಾಲ ಮೂರ್ಛೆಯಿಂದ ಆವೃತಳಾದಳು.
14.69.5
प्रतिलभ्य तु सा संज्ञामुत्तरा भरतर्षभ ।
अङ्कमारोप्य तं पुत्रमिदं वचनमब्रवीत् ॥ १४.६९.५ ॥
ಭರತರ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆದ ಉತ್ತರೆ ಆ ಮಗನನ್ನು ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದಳು.
14.69.6
धर्मज्ञस्य सुतः संस्त्वं न धर्ममवबुध्यसे ।
यस्त्वं वृष्णिप्रवीरस्य कुरुषे नाभिवादनम् ॥ १४.६९.६ ॥
ಧರ್ಮಜ್ಞನ ಮಗನಾಗಿದ್ದರೂ ನೀನು ಧರ್ಮವನ್ನು ಅರಿಯುತ್ತಿಲ್ಲ; ವೃಷ್ಣಿ ವೀರರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಿಗೆ ನೀನು ವಂದಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ.
14.69.7
पुत्र गत्वा मम वचो ब्रूयास्त्वं पितरं त्विदम् ।
दुर्मरं प्राणिनां वीर काले प्राप्ते कथञ्चन ॥ १४.६९.७ ॥
ಮಗನೇ, ಹೋಗಿ ನನ್ನ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ನಿನ್ನ ತಂದೆಗೆ ಹೇಳು. ವೀರನೇ, ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಕಾಲ ಬಂದಾಗ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಸಹಿಸುವುದು ಕಷ್ಟ.
14.69.8
याऽहं त्वया विनाऽद्येह पत्या पुत्रेण चैव ह ।
मरणं नाभिगच्छामि हतस्वस्तिरकिञ्चना ॥ १४.६९.८ ॥
ಇಂದು ನಿನ್ನಿಲ್ಲದೆ, ಗಂಡನಿಲ್ಲದೆ, ಮಗನಿಲ್ಲದೆ ಇರುವ ನಾನು, ಶುಭವು ನಾಶವಾಗಿ, ಏನೂ ಇಲ್ಲದವಳಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಮರಣವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಿಲ್ಲ.
14.69.9
अथवा धर्मराज्ञाऽहमनुज्ञाता महाभुजः ।
भक्षयिष्ये विषं घोरं प्रवेक्ष्ये वा हुताशनम् ॥ १४.६९.९ ॥
ಇಲ್ಲವೇ, ಮಹಾಬಾಹುವೇ, ಧರ್ಮರಾಜನ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು ನಾನು ಭಯಂಕರ ವಿಷವನ್ನು ತಿನ್ನುವೆನು ಅಥವಾ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವೆನು.
14.69.10
अथवा दुर्भरं तात यदिदं मे सहस्रधा ।
पतिपुत्रविहीनाया हृदयं न विदीर्यते ॥ १४.६९.१० ॥
ಇಲ್ಲವೇ, ಪ್ರಿಯ ಮಗನೇ, ಗಂಡ ಮತ್ತು ಮಗನಿಲ್ಲದ ನನ್ನ ಈ ಹೃದಯ ಸಾವಿರ ಭಾಗವಾಗಿ ಒಡೆಯುತ್ತಿಲ್ಲ; ಇದು ಸಹಿಸಲಾರದ್ದು.
14.69.11
उत्तिष्ठ पुत्र पस्येमां दुःखितां प्रपितामहीम् ।
आर्तामुपप्लुतां दीनां निमग्नां शोकसागरे ॥ १४.६९.११ ॥
ಮಗನೇ, ಏಳು; ದುಃಖಿತಳಾದ, ನೋವಿನಿಂದ ಕಂಗೆಟ್ಟ, ದೀನಳಾದ, ಶೋಕಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ ಈ ಮುತ್ತಜ್ಜಿಯನ್ನು ನೋಡು.
14.69.12
आर्यां च पश्य पाञ्चालीं सात्वतीं च तपस्विनीम् ।
मां च पश्य सुदुःखार्तां व्याधविद्धां मृगीमिव ॥ १४.६९.१२ ॥
ಆರ್ಯೆ ಪಾಂಚಾಲಿಯನ್ನು, ತಪಸ್ವಿನಿ ಸಾತ್ವತಿಯನ್ನು ನೋಡು; ಅತ್ಯಂತ ದುಃಖದಿಂದ ಪೀಡಿತಳಾದ ನನ್ನನ್ನು ನೋಡು—ಬೇಟೆಗಾರನ ಬಾಣದಿಂದ ಹೊಡೆದ ಹೆಣ್ಣುಜಿಂಕೆಯಂತೆ.
14.69.13
उत्तिष्ठ पश्य वदनं लोकनाथस्य धीमतः ।
पुण्डरीकपलाशाक्षं पुरेव चपलेक्षणः ॥ १४.६९.१३ ॥
ಎದ್ದು ನೋಡು, ಜ್ಞಾನಿಯಾದ ಲೋಕನಾಥನ ಮುಖವನ್ನು. ಕಮಲದಳದಂತಹ ಕಣ್ಣುಳ್ಳವನು, ಹಿಂದಿನಂತೆಯೇ ಚುರುಕಾದ ನೋಟವುಳ್ಳವನು.
14.69.14
एवं विप्रलपन्तीं तु दृष्ट्वा निपतितां पुनः ।
उत्तरां तां स्त्रियः सर्वाः पुनरुत्थापयन्त्युत ॥ १४.६९.१४ ॥
ಹೀಗೆ ಗೋಳಾಡುತ್ತ ಮತ್ತೆ ಬಿದ್ದಿರುವ ಉತ್ತರೆಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಸ್ತ್ರೀಯರೆಲ್ಲರೂ ಅವಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಎಬ್ಬಿಸಿದರು.
14.69.15
उत्थाय च पुनर्धैर्यात्तदा मत्स्यपतेः सुता ।
प्राञ्जलिः पुण्डरीकाक्षं भूमावेवाभ्यवादयत् ॥ १४.६९.१५ ॥
ಆಗ ಮತ್ಸ್ಯರಾಜನ ಮಗಳು ಉತ್ತರೆ ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಮತ್ತೆ ಎದ್ದು, ಕೈಮುಗಿದು, ಕಮಲನೇತ್ರನಿಗೆ ನೆಲದ ಮೇಲೆಯೇ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದಳು.
14.69.16
श्रुत्वा स तस्या विपुलं विलापं पुरुषर्षभः ।
उपस्पृश्य ततः कृष्णो ब्रह्मास्त्रं प्रत्यसंहरत् ॥ १४.६९.१६ ॥
ಆಕೆಯ ಮಹಾ ಗೋಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಆ ಪುರುಷಶ್ರೇಷ್ಠನು ಆಚಮನ ಮಾಡಿ, ಆಗ ಕೃಷ್ಣನು ಬ್ರಹ್ಮಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಂಡನು.
14.69.17
प्रतिजज्ञे च दाशार्हस्तस्य जीवितमच्युतः ।
अब्रवीच्च विशुद्धात्मा सर्वं विश्रावयज्जगत् ॥ १४.६९.१७ ॥
ದಾಶಾರ್ಹ (ಕೃಷ್ಣ) ಅವನ ಜೀವವನ್ನು ಉಳಿಸುವುದಾಗಿ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದನು. ಅಚ್ಯುತನು, ಶುದ್ಧಾತ್ಮನು ಜಗತ್ತೆಲ್ಲ ಕೇಳುವಂತೆ ಮಾತನಾಡಿದನು.
14.69.18
न ब्रवीम्युत्तरे मिथ्या सत्यमेतद्भविष्यति ।
एष संजीवयाम्येनं पश्यतां सर्वदेहिनाम् ॥ १४.६९.१८ ॥
ಉತ್ತರೆ, ನಾನು ಸುಳ್ಳು ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ; ಇದು ನಿಜವಾಗುವುದು. ದೇಹಧಾರಿಗಳೆಲ್ಲರೂ ನೋಡುತ್ತಿರುವಾಗ ಇವನನ್ನು ನಾನು ಬದುಕಿಸುವೆನು.
14.69.19
नोक्तपूर्वं मया मिथ्या स्वैरेष्वपि कदाचन ।
न च युद्धात्परावृत्तस्तथा संजीवतामयम् ॥ १४.६९.१९ ॥
ನಾನು ಎಂದಿಗೂ ತಮಾಷೆಗೂ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳಿಲ್ಲ, ಯುದ್ಧದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿದಿಲ್ಲ; ಆ ಸತ್ಯದಿಂದ ಇವನು ಬದುಕಲಿ.
14.69.20
यथा मे दयितो धर्मो ब्राह्मणश्च विशेषतः ।
अभिमन्योः सुतो जातो मृतो जीवत्वयं तथा ॥ १४.६९.२० ॥
ಧರ್ಮ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ನನಗೆ ಪ್ರಿಯರಾದಂತೆ, ಅಭಿಮನ್ಯುವಿನ ಈ ಮಗ, ಮೃತನಾಗಿ ಜನಿಸಿದವನು, ಬದುಕಲಿ.
14.69.21
यथाऽहं नाभिजानामि विजये तु कदाचन ।
विरोधं तेन सत्येन मृतो जीवत्वयं शिशुः ॥ १४.६९.२१ ॥
ವಿಜಯದಲ್ಲಿಯೂ ನಾನು ಎಂದಿಗೂ ವೈರವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ; ಆ ಸತ್ಯದಿಂದ ಈ ಮೃತ ಶಿಶು ಬದುಕಲಿ.
14.69.22
यथा सत्यं च धर्मश्च मयि नित्यं प्रतिष्ठितौ ।
तथा मृतः शिशुरयं जीवतादभिमन्युजः ॥ १४.६९.२२ ॥
ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಧರ್ಮ ನನ್ನಲ್ಲಿ ಸದಾ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವಂತೆ, ಅಭಿಮನ್ಯುವಿನ ಮಗನಾದ ಈ ಮೃತ ಶಿಶು ಬದುಕಲಿ.
14.69.23
यथा कंसश्च केशी च धर्मेण निहतौ मया ।
तेन सत्येन बालोऽयं पुनः संजीवतामिह ॥ १४.६९.२३ ॥
ಕಂಸ ಮತ್ತು ಕೇಶಿಯನ್ನು ನಾನು ಧರ್ಮದಿಂದ ಕೊಂದಂತೆ, ಆ ಸತ್ಯದಿಂದ ಈ ಬಾಲಕ ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಬದುಕಲಿ.
14.69.24
इत्युक्त्वा वासुदेवोऽथ तं बालं भरतर्षभ ।
पादेन कमलाभेन ब्रह्मरुद्रार्चितेन च।
पस्पर्श पुण्डरीकाक्ष आपादतलमस्तकम् ॥ १४.६९.२४ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಭರತರ್ಷಭನೇ, ಕಮಲನೇತ್ರ ವಾಸುದೇವನು ಆ ಬಾಲಕನನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮ ರುದ್ರರಿಂದ ಪೂಜಿತವಾದ ತನ್ನ ಕಮಲದಂತಹ ಪಾದದಿಂದ, ಪಾದತಲದಿಂದ ಶಿರದವರೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದನು.
14.69.25
स्पृष्टमात्रस्तु कृष्णेन स बालो भरतर्षभ ।
शनैःशनैर्महाराज प्रापद्यत स चेतनाम् ॥ १४.६९.२५ ॥
ಕೃಷ್ಣನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿಯೇ, ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಆ ಬಾಲಕನು ಮೆಲ್ಲಮೆಲ್ಲನೆ, ಮಹಾರಾಜನೇ, ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆದನು.
14.69.26
शनैःशनैर्महाराज प्रास्पन्दत सचेतनः ॥ १४.६९.२६ ॥
ಮೆಲ್ಲಮೆಲ್ಲನೆ, ಮಹಾರಾಜನೇ, ಅವನು ಪ್ರಜ್ಞೆಯಿಂದ ಕೂಡಿ ಚಲಿಸತೊಡಗಿದನು.