మహాభారతం · అధ్యాయం 14.69
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.69.1
सैवं विलप्य करुणं सोन्मादेव तपस्विनी ।
उत्तरा न्यपतद्भूमौ कृपणा पुत्रगृद्धिनी ॥ १४.६९.१ ॥
ఈ విధంగా కరుణతో విలపించి, ఉన్మాదిలా ఉన్న ఆ తపస్వినీ ఉత్తర పుత్రునిపై ఆశతో దీనంగా నేలపై పడిపోయింది.
14.69.2
तां तु दृष्ट्वा निपतितां हतपुत्रपरिच्छदाम् ।
चुक्रोश कुन्ती दुःखार्ता सर्वाश्च भरतास्त्रियः ॥ १४.६९.२ ॥
కుమారుణ్ణి, పరివారాన్ని కోల్పోయి కూలిపోయిన ఉత్తరను చూసి, దుఃఖార్తురాలైన కుంతి, భరతవంశ స్త్రీలంతా కేకలు వేశారు.
14.69.3
मुहूर्तमिव राजेन्द्र पाण्डवानां निवेशनम् ।
अप्रेक्षणीयमभवदार्तस्वनविनादितम् ॥ १४.६९.३ ॥
రాజేంద్రా! పాండవుల ఆ నివాసం క్షణకాలం చూడలేనిదిగా మారింది; ఆర్తనాదాలతో ప్రతిధ్వనించింది.
14.69.4
सा मुहूर्तं च राजेन्द्र पुत्रशोकाभिपीडिता ।
कश्मलाभिहता वीर वैराटी त्वभवत्तदा ॥ १४.६९.४ ॥
రాజేంద్రా! వీరా! పుత్రశోకంతో పీడితురాలైన విరాట కుమార్తె ఉత్తర అప్పుడు క్షణకాలం మూర్ఛతో కూలిపోయింది.
14.69.5
प्रतिलभ्य तु सा संज्ञामुत्तरा भरतर्षभ ।
अङ्कमारोप्य तं पुत्रमिदं वचनमब्रवीत् ॥ १४.६९.५ ॥
భరతశ్రేష్ఠా! స్పృహ తిరిగి పొందిన ఉత్తర ఆ కుమారుణ్ణి ఒడిలో పెట్టుకుని ఈ మాటలు పలికింది.
14.69.6
धर्मज्ञस्य सुतः संस्त्वं न धर्ममवबुध्यसे ।
यस्त्वं वृष्णिप्रवीरस्य कुरुषे नाभिवादनम् ॥ १४.६९.६ ॥
ధర్మజ్ఞుని కుమారుడవై ఉండీ నీవు ధర్మాన్ని గ్రహించడం లేదు; వృష్ణి వీరుల్లో శ్రేష్ఠుడికి నీవు నమస్కరించడం లేదు.
14.69.7
पुत्र गत्वा मम वचो ब्रूयास्त्वं पितरं त्विदम् ।
दुर्मरं प्राणिनां वीर काले प्राप्ते कथञ्चन ॥ १४.६९.७ ॥
కుమారా, వెళ్ళి నా ఈ మాటలను నీ తండ్రికి చెప్పు. వీరుడా, ప్రాణులకు కాలం వచ్చినప్పుడు ఏ విధంగానైనా అది భరించడం కష్టం.
14.69.8
याऽहं त्वया विनाऽद्येह पत्या पुत्रेण चैव ह ।
मरणं नाभिगच्छामि हतस्वस्तिरकिञ्चना ॥ १४.६९.८ ॥
ఈ రోజు నీవు లేకుండా, భర్త మరియు కుమారుడు లేకుండా ఉన్న నేను, శుభం నశించి, ఏమీ లేనిదానిగా ఇక్కడ మరణాన్ని పొందడం లేదు.
14.69.9
अथवा धर्मराज्ञाऽहमनुज्ञाता महाभुजः ।
भक्षयिष्ये विषं घोरं प्रवेक्ष्ये वा हुताशनम् ॥ १४.६९.९ ॥
లేక, మహాబాహూ, ధర్మరాజు అనుమతి పొంది నేను భయంకరమైన విషాన్ని తింటాను లేదా అగ్నిలో ప్రవేశిస్తాను.
14.69.10
अथवा दुर्भरं तात यदिदं मे सहस्रधा ।
पतिपुत्रविहीनाया हृदयं न विदीर्यते ॥ १४.६९.१० ॥
లేక, ప్రియ కుమారా, భర్త మరియు కుమారుడు లేని నా ఈ హృదయం వెయ్యి ముక్కలుగా చీలిపోవడం లేదు; ఇది భరించలేనిది.
14.69.11
उत्तिष्ठ पुत्र पस्येमां दुःखितां प्रपितामहीम् ।
आर्तामुपप्लुतां दीनां निमग्नां शोकसागरे ॥ १४.६९.११ ॥
కుమారా, లేవు; దుఃఖించిన, బాధితురాలైన, కలతచెందిన, దీనురాలైన, శోకసాగరంలో మునిగిన ఈ ప్రపితామహిని చూడు.
14.69.12
आर्यां च पश्य पाञ्चालीं सात्वतीं च तपस्विनीम् ।
मां च पश्य सुदुःखार्तां व्याधविद्धां मृगीमिव ॥ १४.६९.१२ ॥
ఆర్య అయిన పాంచాలిని, తపస్విని అయిన సాత్వతిని చూడు; అత్యంత దుఃఖార్తురాలనైన నన్ను చూడు—వేటగాని బాణంతో కొట్టబడిన లేడిలా ఉన్నాను.
14.69.13
उत्तिष्ठ पश्य वदनं लोकनाथस्य धीमतः ।
पुण्डरीकपलाशाक्षं पुरेव चपलेक्षणः ॥ १४.६९.१३ ॥
లేచి చూడు, జ్ఞానియైన లోకనాథుని ముఖాన్ని. కమలదళాల వంటి కన్నులు కలవాడు, పూర్వం వలె చురుకైన చూపులు కలవాడు.
14.69.14
एवं विप्रलपन्तीं तु दृष्ट्वा निपतितां पुनः ।
उत्तरां तां स्त्रियः सर्वाः पुनरुत्थापयन्त्युत ॥ १४.६९.१४ ॥
ఈ విధంగా విలపిస్తూ మళ్లీ కూలిపోయిన ఉత్తరను చూసి, అక్కడి స్త్రీలంతా ఆమెను మళ్లీ లేపారు.
14.69.15
उत्थाय च पुनर्धैर्यात्तदा मत्स्यपतेः सुता ।
प्राञ्जलिः पुण्डरीकाक्षं भूमावेवाभ्यवादयत् ॥ १४.६९.१५ ॥
అప్పుడు మత్స్యరాజు కుమార్తె ఉత్తర ధైర్యంతో మళ్లీ లేచి, చేతులు జోడించి, కమలనేత్రుడికి నేలపైనే నమస్కరించింది.
14.69.16
श्रुत्वा स तस्या विपुलं विलापं पुरुषर्षभः ।
उपस्पृश्य ततः कृष्णो ब्रह्मास्त्रं प्रत्यसंहरत् ॥ १४.६९.१६ ॥
ఆమె మహా విలాపాన్ని విన్న ఆ పురుషోత్తముడు ఆచమనం చేసి, అప్పుడు కృష్ణుడు బ్రహ్మాస్త్రాన్ని ఉపసంహరించాడు.
14.69.17
प्रतिजज्ञे च दाशार्हस्तस्य जीवितमच्युतः ।
अब्रवीच्च विशुद्धात्मा सर्वं विश्रावयज्जगत् ॥ १४.६९.१७ ॥
దాశార్హుడు (కృష్ణుడు) అతని జీవితాన్ని హామీ ఇచ్చాడు. అచ్యుతుడు, విశుద్ధాత్ముడు జగత్తంతా వినేలా మాట్లాడాడు.
14.69.18
न ब्रवीम्युत्तरे मिथ्या सत्यमेतद्भविष्यति ।
एष संजीवयाम्येनं पश्यतां सर्वदेहिनाम् ॥ १४.६९.१८ ॥
ఉత్తరా, నేను అసత్యం పలకను; ఇది నిజమవుతుంది. దేహధారులందరూ చూస్తుండగా ఇతడిని నేను బ్రతికిస్తాను.
14.69.19
नोक्तपूर्वं मया मिथ्या स्वैरेष्वपि कदाचन ।
न च युद्धात्परावृत्तस्तथा संजीवतामयम् ॥ १४.६९.१९ ॥
నేను ఎప్పుడూ సరదాకైనా అబద్ధం చెప్పలేదు, యుద్ధం నుండి వెనుదిరగలేదు; ఆ సత్యంతో ఇతడు తిరిగి బ్రతకాలి.
14.69.20
यथा मे दयितो धर्मो ब्राह्मणश्च विशेषतः ।
अभिमन्योः सुतो जातो मृतो जीवत्वयं तथा ॥ १४.६९.२० ॥
ధర్మం, ముఖ్యంగా బ్రాహ్మణులు నాకు ప్రియమైనట్లే, అభిమన్యుని ఈ కుమారుడు—మృతుడిగా జన్మించినవాడు—బ్రతకాలి.
14.69.21
यथाऽहं नाभिजानामि विजये तु कदाचन ।
विरोधं तेन सत्येन मृतो जीवत्वयं शिशुः ॥ १४.६९.२१ ॥
విజయంలో కూడా నేను ఎప్పుడూ విరోధాన్ని గుర్తుంచుకోలేదు; ఆ సత్యంతో ఈ మృత శిశువు బ్రతకాలి.
14.69.22
यथा सत्यं च धर्मश्च मयि नित्यं प्रतिष्ठितौ ।
तथा मृतः शिशुरयं जीवतादभिमन्युजः ॥ १४.६९.२२ ॥
సత్యం, ధర్మం నాలో ఎల్లప్పుడూ స్థిరంగా ఉన్నట్లే, అభిమన్యుని కుమారుడైన ఈ మృత శిశువు బ్రతకాలి.
14.69.23
यथा कंसश्च केशी च धर्मेण निहतौ मया ।
तेन सत्येन बालोऽयं पुनः संजीवतामिह ॥ १४.६९.२३ ॥
కంసుడిని, కేశిని నేను ధర్మంతో చంపినట్లే, ఆ సత్యంతో ఈ బాలుడు ఇక్కడ మళ్ళీ బ్రతకాలి.
14.69.24
इत्युक्त्वा वासुदेवोऽथ तं बालं भरतर्षभ ।
पादेन कमलाभेन ब्रह्मरुद्रार्चितेन च।
पस्पर्श पुण्डरीकाक्ष आपादतलमस्तकम् ॥ १४.६९.२४ ॥
ఇలా చెప్పి, భరతశ్రేష్ఠా, పుండరీకాక్షుడైన వాసుదేవుడు ఆ బాలుడిని బ్రహ్మ రుద్రులు పూజించిన తన కమల సమానపు పాదంతో, పాదతలం నుండి తల వరకు తాకాడు.
14.69.25
स्पृष्टमात्रस्तु कृष्णेन स बालो भरतर्षभ ।
शनैःशनैर्महाराज प्रापद्यत स चेतनाम् ॥ १४.६९.२५ ॥
కృష్ణుడు తాకిన వెంటనే, భరతశ్రేష్ఠా, ఆ బాలుడు నెమ్మదిగా, మహారాజా, చైతన్యాన్ని తిరిగి పొందాడు.
14.69.26
शनैःशनैर्महाराज प्रास्पन्दत सचेतनः ॥ १४.६९.२६ ॥
నెమ్మదిగా, మహారాజా, అతడు చైతన్యంతో కదలడం ప్రారంభించాడు.