മഹാഭാരതം · അധ്യായം 14.69
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.69.1
सैवं विलप्य करुणं सोन्मादेव तपस्विनी ।
उत्तरा न्यपतद्भूमौ कृपणा पुत्रगृद्धिनी ॥ १४.६९.१ ॥
ഇങ്ങനെ കരുണയോടെ വിലപിച്ച്, ഉന്മാദിനിയെപ്പോലെയായ ആ തപസ്വിനി ഉത്തര പുത്രനെ ആഗ്രഹിച്ച് ദീനയായി നിലത്തു വീണു.
14.69.2
तां तु दृष्ट्वा निपतितां हतपुत्रपरिच्छदाम् ।
चुक्रोश कुन्ती दुःखार्ता सर्वाश्च भरतास्त्रियः ॥ १४.६९.२ ॥
മകനെയും പരിവാരത്തെയും നഷ്ടപ്പെട്ട് വീണുകിടന്ന ഉത്തരയെ കണ്ട്, ദുഃഖാർത്തയായ കുന്തിയും ഭരതകുലത്തിലെ സ്ത്രീകളെല്ലാവരും നിലവിളിച്ചു.
14.69.3
मुहूर्तमिव राजेन्द्र पाण्डवानां निवेशनम् ।
अप्रेक्षणीयमभवदार्तस्वनविनादितम् ॥ १४.६९.३ ॥
രാജേന്ദ്രാ! പാണ്ഡവരുടെ ആ വാസസ്ഥലം ഒരു നിമിഷം കാണാൻ കഴിയാത്തതായി; ദുഃഖനിലവിളികളാൽ അത് മുഴങ്ങി.
14.69.4
सा मुहूर्तं च राजेन्द्र पुत्रशोकाभिपीडिता ।
कश्मलाभिहता वीर वैराटी त्वभवत्तदा ॥ १४.६९.४ ॥
രാജേന്ദ്രാ! വീരാ! പുത്രശോകത്താൽ പീഡിതയായ വൈരാടി ഉത്തര അന്നേരം ഒരു നിമിഷം മൂർച്ഛയാൽ ബാധിതയായി.
14.69.5
प्रतिलभ्य तु सा संज्ञामुत्तरा भरतर्षभ ।
अङ्कमारोप्य तं पुत्रमिदं वचनमब्रवीत् ॥ १४.६९.५ ॥
ഭരതശ്രേഷ്ഠാ! ബോധം വീണ്ടെടുത്ത ഉത്തര ആ പുത്രനെ മടിയിൽ വെച്ച് ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
14.69.6
धर्मज्ञस्य सुतः संस्त्वं न धर्ममवबुध्यसे ।
यस्त्वं वृष्णिप्रवीरस्य कुरुषे नाभिवादनम् ॥ १४.६९.६ ॥
ധർമ്മജ്ഞന്റെ പുത്രനായിരുന്നിട്ടും നീ ധർമ്മം മനസ്സിലാക്കുന്നില്ല; വൃഷ്ണിവീരന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനെ നീ വന്ദിക്കുന്നില്ലല്ലോ.
14.69.7
पुत्र गत्वा मम वचो ब्रूयास्त्वं पितरं त्विदम् ।
दुर्मरं प्राणिनां वीर काले प्राप्ते कथञ्चन ॥ १४.६९.७ ॥
മകനേ, പോയി എന്റെ ഈ വാക്കുകൾ നിന്റെ പിതാവിനോട് പറയുക. വീരാ, ജീവികൾക്ക് കാലം വന്നെത്തിയാൽ എങ്ങനെയായാലും അത് സഹിക്കുക പ്രയാസമാണ്.
14.69.8
याऽहं त्वया विनाऽद्येह पत्या पुत्रेण चैव ह ।
मरणं नाभिगच्छामि हतस्वस्तिरकिञ्चना ॥ १४.६९.८ ॥
ഇന്ന് നിന്നെയും ഭർത്താവിനെയും പുത്രനെയും വിട്ട് ഞാൻ, ശുഭം നശിച്ചവളും ഒന്നുമില്ലാത്തവളുമായി, ഇവിടെ മരണം പ്രാപിക്കുന്നില്ല.
14.69.9
अथवा धर्मराज्ञाऽहमनुज्ञाता महाभुजः ।
भक्षयिष्ये विषं घोरं प्रवेक्ष्ये वा हुताशनम् ॥ १४.६९.९ ॥
അല്ലെങ്കിൽ, മഹാബാഹുവേ, ധർമ്മരാജാവിന്റെ അനുമതി ലഭിച്ച് ഞാൻ ഭയങ്കരമായ വിഷം ഭക്ഷിക്കുകയോ അഗ്നിയിൽ പ്രവേശിക്കുകയോ ചെയ്യും.
14.69.10
अथवा दुर्भरं तात यदिदं मे सहस्रधा ।
पतिपुत्रविहीनाया हृदयं न विदीर्यते ॥ १४.६९.१० ॥
അല്ലെങ്കിൽ, പ്രിയ മകനേ, ഭർത്താവും പുത്രനുമില്ലാത്ത എന്റെ ഈ ഹൃദയം ആയിരം കഷണമായി പിളരുന്നില്ല; ഇത് താങ്ങാനാകാത്തതാണ്.
14.69.11
उत्तिष्ठ पुत्र पस्येमां दुःखितां प्रपितामहीम् ।
आर्तामुपप्लुतां दीनां निमग्नां शोकसागरे ॥ १४.६९.११ ॥
മകനേ, എഴുന്നേൽക്കൂ; ദുഃഖിതയും പീഡിതയും വ്യാകുലയും ദീനയും ശോകസാഗരത്തിൽ മുങ്ങിയവളുമായ ഈ മുതുമുത്തശ്ശിയെ നോക്കൂ.
14.69.12
आर्यां च पश्य पाञ्चालीं सात्वतीं च तपस्विनीम् ।
मां च पश्य सुदुःखार्तां व्याधविद्धां मृगीमिव ॥ १४.६९.१२ ॥
ആര്യയായ പാഞ്ചാലിയെയും തപസ്വിനിയായ സാത്വതിയെയും നോക്കൂ; അതിദുഃഖാർത്തയായ എന്നെയും നോക്കൂ—വേടന്റെ അമ്പേറ്റ പെൺമാനിനെപ്പോലെ.
14.69.13
उत्तिष्ठ पश्य वदनं लोकनाथस्य धीमतः ।
पुण्डरीकपलाशाक्षं पुरेव चपलेक्षणः ॥ १४.६९.१३ ॥
എഴുന്നേറ്റ് നോക്കൂ, ജ്ഞാനിയായ ലോകനാഥന്റെ മുഖം. താമരയിതൾ പോലുള്ള കണ്ണുകളുള്ളവൻ, മുമ്പത്തെപ്പോലെ ചടുലമായ നോട്ടമുള്ളവൻ.
14.69.14
एवं विप्रलपन्तीं तु दृष्ट्वा निपतितां पुनः ।
उत्तरां तां स्त्रियः सर्वाः पुनरुत्थापयन्त्युत ॥ १४.६९.१४ ॥
ഇങ്ങനെ വിലപിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന ഉത്തരയെ വീണ്ടും വീണുകിടക്കുന്നതു കണ്ട്, അവിടെയുണ്ടായിരുന്ന സ്ത്രീകളെല്ലാം അവളെ വീണ്ടും എഴുന്നേൽപ്പിച്ചു.
14.69.15
उत्थाय च पुनर्धैर्यात्तदा मत्स्यपतेः सुता ।
प्राञ्जलिः पुण्डरीकाक्षं भूमावेवाभ्यवादयत् ॥ १४.६९.१५ ॥
അപ്പോൾ മത്സ്യരാജാവിന്റെ പുത്രിയായ ഉത്തര ധൈര്യം സംഭരിച്ച് വീണ്ടും എഴുന്നേറ്റ്, കൈകൂപ്പി, താമരക്കണ്ണനെ നിലത്തുതന്നെ വണങ്ങി.
14.69.16
श्रुत्वा स तस्या विपुलं विलापं पुरुषर्षभः ।
उपस्पृश्य ततः कृष्णो ब्रह्मास्त्रं प्रत्यसंहरत् ॥ १४.६९.१६ ॥
അവളുടെ വലിയ വിലാപം കേട്ട ആ പുരുഷശ്രേഷ്ഠൻ ആചമിച്ചശേഷം കൃഷ്ണൻ ബ്രഹ്മാസ്ത്രത്തെ പിൻവലിച്ചു.
14.69.17
प्रतिजज्ञे च दाशार्हस्तस्य जीवितमच्युतः ।
अब्रवीच्च विशुद्धात्मा सर्वं विश्रावयज्जगत् ॥ १४.६९.१७ ॥
ദാശാർഹൻ (കൃഷ്ണൻ) അവന്റെ ജീവൻ ഉറപ്പു നൽകി. അച്യുതൻ, വിശുദ്ധാത്മാവ് ലോകമെല്ലാം കേൾക്കുമാറ് സംസാരിച്ചു.
14.69.18
न ब्रवीम्युत्तरे मिथ्या सत्यमेतद्भविष्यति ।
एष संजीवयाम्येनं पश्यतां सर्वदेहिनाम् ॥ १४.६९.१८ ॥
ഉത്തരേ, ഞാൻ വ്യാജം പറയുന്നില്ല; ഇത് സത്യമായിത്തീരും. ദേഹധാരികളെല്ലാം നോക്കിനിൽക്കേ ഞാനിവനെ ജീവിപ്പിക്കും.
14.69.19
नोक्तपूर्वं मया मिथ्या स्वैरेष्वपि कदाचन ।
न च युद्धात्परावृत्तस्तथा संजीवतामयम् ॥ १४.६९.१९ ॥
ഞാൻ വിനോദത്തിനുപോലും ഒരിക്കലും കള്ളം പറഞ്ഞിട്ടില്ല, യുദ്ധത്തിൽനിന്ന് പിന്തിരിഞ്ഞിട്ടുമില്ല; ആ സത്യത്താൽ ഇവൻ ജീവിക്കട്ടെ.
14.69.20
यथा मे दयितो धर्मो ब्राह्मणश्च विशेषतः ।
अभिमन्योः सुतो जातो मृतो जीवत्वयं तथा ॥ १४.६९.२० ॥
ധർമ്മവും വിശേഷിച്ച് ബ്രാഹ്മണരും എനിക്ക് പ്രിയരാണെന്നതുപോലെ, മരിച്ചുപിറന്ന അഭിമന്യുവിന്റെ ഈ പുത്രൻ ജീവിക്കട്ടെ.
14.69.21
यथाऽहं नाभिजानामि विजये तु कदाचन ।
विरोधं तेन सत्येन मृतो जीवत्वयं शिशुः ॥ १४.६९.२१ ॥
വിജയത്തിലും ഞാൻ ഒരിക്കലും വിരോധം ഓർക്കാറില്ല; ആ സത്യത്താൽ ഈ മരിച്ച ശിശു ജീവിക്കട്ടെ.
14.69.22
यथा सत्यं च धर्मश्च मयि नित्यं प्रतिष्ठितौ ।
तथा मृतः शिशुरयं जीवतादभिमन्युजः ॥ १४.६९.२२ ॥
സത്യവും ധർമ്മവും എന്നിൽ എപ്പോഴും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നതുപോലെ, അഭിമന്യുവിന്റെ പുത്രനായ ഈ മരിച്ച ശിശു ജീവിക്കട്ടെ.
14.69.23
यथा कंसश्च केशी च धर्मेण निहतौ मया ।
तेन सत्येन बालोऽयं पुनः संजीवतामिह ॥ १४.६९.२३ ॥
കംസനെയും കേശിയെയും ഞാൻ ധർമ്മത്താൽ വധിച്ചതുപോലെ, ആ സത്യത്താൽ ഈ ബാലൻ ഇവിടെ വീണ്ടും ജീവിക്കട്ടെ.
14.69.24
इत्युक्त्वा वासुदेवोऽथ तं बालं भरतर्षभ ।
पादेन कमलाभेन ब्रह्मरुद्रार्चितेन च।
पस्पर्श पुण्डरीकाक्ष आपादतलमस्तकम् ॥ १४.६९.२४ ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, പുണ്ഡരീകാക്ഷനായ വാസുദേവൻ ബ്രഹ്മാവും രുദ്രനും പൂജിച്ച തന്റെ താമരപ്പാദംകൊണ്ട് ആ ബാലനെ പാദതലം മുതൽ ശിരസ്സുവരെ സ്പർശിച്ചു.
14.69.25
स्पृष्टमात्रस्तु कृष्णेन स बालो भरतर्षभ ।
शनैःशनैर्महाराज प्रापद्यत स चेतनाम् ॥ १४.६९.२५ ॥
കൃഷ്ണൻ തൊട്ടയുടനെ, ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, ആ ബാലൻ ക്രമേണ, മഹാരാജാവേ, ബോധം വീണ്ടെടുത്തു.
14.69.26
शनैःशनैर्महाराज प्रास्पन्दत सचेतनः ॥ १४.६९.२६ ॥
ക്രമേണ, മഹാരാജാവേ, അവൻ ബോധത്തോടെ അനങ്ങിത്തുടങ്ങി.