ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 14.73
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.73.1
दीक्षाकाले तु सम्प्राप्ते ततस्ते सुमहर्त्विजः ।
विधिवद्दीक्षयामासुरश्वमेधाय पार्थिवम् ॥ १४.७३.१ ॥
ದೀಕ್ಷಾ ಕಾಲ ಬಂದಾಗ ಆ ಮಹಾ ಋತ್ವಿಜರು ವಿಧಿಯಂತೆ ಅಶ್ವಮೇಧಕ್ಕಾಗಿ ರಾಜನಿಗೆ ದೀಕ್ಷೆ ನೀಡಿದರು.
14.73.2
कृत्वा स पशुमेधांश्च दीक्षितः पाण्डुनन्दनः ।
धर्मराजो महातेजाः सहर्त्विग्भिर्व्यरोचत ॥ १४.७३.२ ॥
ಪಶುಮೇಧಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ ದೀಕ್ಷಿತನಾದ ಪಾಂಡುವಿನ ಮಗ, ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ಧರ್ಮರಾಜ ಋತ್ವಿಜರೊಂದಿಗೆ ಹೊಳೆದನು.
14.73.3
हयश्च हयमेधार्थं स्वयं स ब्रह्मवादिना ।
उत्सृष्टः शास्त्रविधिना व्यासेनामिततेजसा ॥ १४.७३.३ ॥
ಅಶ್ವಮೇಧಕ್ಕಾಗಿ ಆ ಕುದುರೆಯನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿ, ಅಮಿತ ತೇಜಸ್ವಿ ವ್ಯಾಸರು ಶಾಸ್ತ್ರವಿಧಿಯಂತೆ ತಾವೇ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು.
14.73.4
स राजा राजधर्मेण दीक्षितो विबभौ तदा ।
हेममाली रुक्मकण्ठः प्रदीप्त इव पावकः ॥ १४.७३.४ ॥
ರಾಜಧರ್ಮದಂತೆ ದೀಕ್ಷಿತನಾದ ಆ ರಾಜ, ಚಿನ್ನದ ಮಾಲೆ ಮತ್ತು ಚಿನ್ನದ ಕಂಠದೊಂದಿಗೆ ಉರಿಯುವ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಶೋಭಿಸಿದನು.
14.73.5
कृष्णाजिनी दण्डपाणिः क्षौमवासाः स धर्मजः ।
विबभौ द्युतिमान्भूयः प्रजापतिरिवाध्वरे ॥ १४.७३.५ ॥
ಕೃಷ್ಣಾಜಿನ ಧರಿಸಿ, ಕೈಯಲ್ಲಿ ದಂಡ ಹಿಡಿದು, ರೇಷ್ಮೆ ವಸ್ತ್ರ ಉಟ್ಟ ಆ ಧರ್ಮಪುತ್ರ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾಪತಿಯಂತೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೊಳೆದನು.
14.73.6
तथैवास्यर्त्विजः सर्वे तुल्यवेषा विशांपते ।
बभूवुरर्जुनश्चापि प्रदीप्त इव पावकः ॥ १४.७३.६ ॥
ಓ ಜನಾಧಿಪತಿಯೇ, ಹಾಗೆಯೇ ಅವನ ಎಲ್ಲಾ ಋತ್ವಿಜರೂ ಸಮಾನ ವೇಷಧಾರಿಗಳಾದರು; ಅರ್ಜುನನೂ ಉರಿಯುವ ಅಗ್ನಿಯಂತಾದನು.
14.73.7
श्वेताश्वः कपिकेतुश्च ससाराश्वं धनञ्जयः ।
विधिवत्पृथिवीपाल धर्मराजस्य शासनात् ॥ १४.७३.७ ॥
ಭೂಪಾಲನೇ! ಬಿಳಿಯ ಕುದುರೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಪಿಧ್ವಜವುಳ್ಳ ಧನಂಜಯನು ಧರ್ಮರಾಜನ ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಆ ಅಶ್ವವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದನು.
14.73.8
क्षिपन्गाण्डिवं राजन्बद्धगोधाङ्गुलित्रवान् ।
तमश्वं पृथिवीपाल मुदा युक्तः ससार च ॥ १४.७३.८ ॥
ಅರಸನೇ! ಗಾಂಡೀವವನ್ನು ಎಳೆಯುತ್ತ, ಗೋಧಾ ಚರ್ಮದ ಬೆರಳುಗವಸು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು, ಭೂಪಾಲನೇ! ಅವನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಆ ಅಶ್ವವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದನು.
14.73.9
अनुमार्गं तदा राजन्नागमत्तत्पुरं विभो ।
द्रष्टुकामं कुरुश्रेष्ठं प्रयास्यनतं धनञ्जयम् ॥ १४.७३.९ ॥
ಅರಸನೇ! ವಿಭೋ! ಆಗ ಕುರುಶ್ರೇಷ್ಠ ಧನಂಜಯನು ಹೊರಡಲಿರುವುದನ್ನು ನೋಡುವ ಬಯಕೆಯಿಂದ ಆ ನಗರಕ್ಕೆ ದಾರಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಬರಲಿಲ್ಲ.
14.73.10
तेषामन्योन्यसम्मर्दादूष्मेव समाजायत ।
दिदृक्षूणां हयं तं च तं चैव हयसारिणम् ॥ १४.७३.१० ॥
ಆ ಅಶ್ವವನ್ನು ಮತ್ತು ಆ ಅಶ್ವಸಾರಥಿಯನ್ನು ನೋಡಲು ಬಯಸಿದವರ ಪರಸ್ಪರ ನೂಕಾಟದಿಂದ ಶಾಖ ಹುಟ್ಟಿದಂತಾಯಿತು.
14.73.11
ततः शब्दो महाराज दिशः खं प्रतिपूरयन् ।
बभूव प्रेक्षतां नॄमां कुन्तीपुत्रं धनंजयम् ॥ १४.७३.११ ॥
ಆಗ ಮಹಾರಾಜನೇ! ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನೂ ಆಕಾಶವನ್ನೂ ತುಂಬುತ್ತ ಒಂದು ಶಬ್ದ ಎದ್ದಿತು; ಅದು ಕುಂತೀಪುತ್ರ ಧನಂಜಯನನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದ ಜನರದ್ದಾಗಿತ್ತು.
14.73.12
एष गच्छति कौन्तेयस्तुरगश्चैव दीप्तिमान् ।
समन्वेति महाबाहुः संस्पृशन्धनुरुत्तमम् ॥ १४.७३.१२ ॥
ಇಗೋ ಕುಂತೀಪುತ್ರನು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾನೆ, ಹೊಳೆಯುವ ಕುದುರೆಯೂ ಹೋಗುತ್ತಿದೆ; ಮಹಾಬಾಹುವಾದ ಅವನು ಉತ್ತಮ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಮುಟ್ಟುತ್ತ ಅದನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
14.73.13
एवं शुश्राव वदतां गिरो जिष्णुरुदारधीः ।
स्वस्ति तेऽस्तु व्रजारिष्टं पुनश्चैहीति भारत ॥ १४.७३.१३ ॥
ಹೀಗೆ ಮಾತನಾಡುವವರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಉದಾರಬುದ್ಧಿಯ ಜಿಷ್ಣು (ಅರ್ಜುನ) ಕೇಳಿದನು: 'ನಿನಗೆ ಶುಭವಾಗಲಿ, ಅಪಾಯವಿಲ್ಲದೆ ಹೋಗು, ಮತ್ತೆ ಬಾ, ಭರತವಂಶಜನೇ.'
14.73.14
अथापरे मनुष्येन्द्र पुरुषा वाक्यमब्रुवन् ।
नैनं पश्याम सम्मर्दे धनुरेतत्प्रदृश्यते ॥ १४.७३.१४ ॥
ನಂತರ ಇತರ ಪುರುಷರು, ಓ ಮನುಷ್ಯೇಂದ್ರನೇ, ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು: 'ಯುದ್ಧದ ನೂಕುನುಗ್ಗಲಿನಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ನಾವು ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಈ ಧನುಸ್ಸು ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದೆ.'
14.73.15
एतद्धि भीमनिर्ह्रादं विश्रुतं गाण्डिवं धनुः ।
स्वस्ति गच्छत्वरिष्टो वै पन्थानमकुतोभयम्।
निवृत्तमेनं द्रक्ष्यामः पुनरेष्यति च ध्रुवम् ॥ १४.७३.१५ ॥
ಇದು ಭಯಂಕರ ಟಂಕಾರದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗಾಂಡೀವ ಧನುಸ್ಸು. ಅವನು ಅಪಾಯವಿಲ್ಲದೆ, ಭಯರಹಿತ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಕ್ಷೇಮವಾಗಿ ಹೋಗಲಿ. ಹಿಂತಿರುಗಿದಾಗ ಅವನನ್ನು ನೋಡುವೆವು; ಅವನು ಖಂಡಿತ ಮತ್ತೆ ಬರುವನು.
14.73.16
एवमाद्या मनुष्याणां स्त्रीणां च भरतर्षभ ।
शुश्राव मधुरा वाचः पुनःपुनरुदारधीः ॥ १४.७३.१६ ॥
ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಉದಾರಬುದ್ಧಿಯ ಅವನು ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀಯರ ಇಂತಹ ಮಧುರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳಿದನು.
14.73.17
याज्ञवल्क्यस्य शिष्यश्च कुशलो यज्ञकर्मणि ।
प्रायात्पार्थेन सहितः शान्त्यर्थं वेदपारगः ॥ १४.७३.१७ ॥
ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯನ ಶಿಷ್ಯನು, ಯಜ್ಞಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಕುಶಲನು, ವೇದಪಾರಂಗತನು, ಶಾಂತಿಗಾಗಿ ಪಾರ್ಥನೊಂದಿಗೆ ಹೊರಟನು.
14.73.18
ब्राह्मणाश्च महीपाल बहवो वेदपारगाः ।
अनुजग्मुर्महात्मानं क्षत्रियाश्च विशाम्पते।
विधिवत्पृथिवीपाल धर्मराजस्य शासनात् ॥ १४.७३.१८ ॥
ಪ್ರಜಾಪತಿಯೇ, ಭೂಪಾಲನೇ, ಬಹಳ ಮಂದಿ ವೇದಪಾರಂಗತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮತ್ತು ಕ್ಷತ್ರಿಯರು ಧರ್ಮರಾಜನ ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಆ ಮಹಾತ್ಮನನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದರು.
14.73.19
पाण्डवैः पृथिवीमश्वो निर्जितामस्त्रतेजसा ।
चचार स महाराज यथादेशं च सत्तम ॥ १४.७३.१९ ॥
ಪಾಂಡವರು ಅಸ್ತ್ರತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಗೆದ್ದ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಆ ಅಶ್ವ ಸಂಚರಿಸಿತು, ಓ ಮಹಾರಾಜ, ಆಯಾ ದೇಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಓ ಸತ್ತಮ.
14.73.20
तत्र युद्धानि वृत्तानि यान्यासन्पाण्डवस्य ह ।
तानि वक्ष्यामि ते वीर विचित्राणि महान्ति च ॥ १४.७३.२० ॥
ಅಲ್ಲಿ ಪಾಂಡವರಿಗೆ ನಡೆದ ಯುದ್ಧಗಳು ಮತ್ತು ಘಟನೆಗಳು, ಓ ವೀರ, ಆ ವಿಚಿತ್ರವೂ ಮಹತ್ತರವೂ ಆದವುಗಳನ್ನು ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
14.73.21
स हयः पृथिवीं राजन्प्रदक्षिणमवर्तत ।
ससारेत्तरतः पूर्वं तन्निबोध महीपते ॥ १४.७३.२१ ॥
ಆ ಅಶ್ವ, ಓ ರಾಜ, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾ ತಿರುಗಿತು; ಮೊದಲು ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆಯಿಂದ ಸಂಚರಿಸಿತು, ಓ ಮಹೀಪತಿ, ಅದನ್ನು ಕೇಳು.
14.73.22
अवमृद्रन्स राष्ट्राणि पार्थिवानां हयोत्तमः ।
शनैस्तदा परिययौ श्वेताश्वश्च महारथः ॥ १४.७३.२२ ॥
ರಾಜರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ತುಳಿಯುತ್ತಾ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅಶ್ವ ಆಗ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಸುತ್ತಿತು; ಶ್ವೇತಾಶ್ವನಾದ ಮಹಾರಥನೂ.
14.73.23
तत्र सङ्गणना नास्ति राज्ञामयुतशस्तदा ।
येऽयुध्यन्त महाराज क्षत्रिया हतबान्धवाः ॥ १४.७३.२३ ॥
ಅಲ್ಲಿ ರಾಜರ ಲೆಕ್ಕವಿರಲಿಲ್ಲ, ಆಗ ಸಾವಿರಾರು; ಓ ಮಹಾರಾಜ, ಹೋರಾಡಿದ ಕ್ಷತ್ರಿಯರು, ಬಂಧುಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡವರು.
14.73.24
किराता यवना राजन्बहवोऽसिधनुर्धराः ।
म्लेच्छाश्चान्ये बहुविधाः पूर्वं ये निकृता रणे ॥ १४.७३.२४ ॥
ಕಿರಾತರು, ಯವನರು, ಓ ರಾಜ, ಕತ್ತಿ-ಬಿಲ್ಲು ಹಿಡಿದ ಅನೇಕರು, ಮತ್ತು ಅನೇಕ ವಿಧದ ಮ್ಲೇಚ್ಛರು, ಹಿಂದೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸೋತವರು.
14.73.25
आर्याश्च पृथिवीपालाः प्रहृष्टनरवाहनाः ।
समीयुः पाण्डुपुत्रेण बहवो युद्धदुर्मदाः ॥ १४.७३.२५ ॥
ಆರ್ಯರೂ ಭೂಮಿಪಾಲಕರಾದ ಅನೇಕ ರಾಜರೂ, ಸಂತೋಷದಿಂದ ಸೈನಿಕರು ಮತ್ತು ವಾಹನಗಳೊಂದಿಗೆ, ಯುದ್ಧಮದದಿಂದ ಉನ್ಮತ್ತರಾಗಿ ಪಾಂಡುಪುತ್ರನನ್ನು ಎದುರಿಸಿದರು.
14.73.26
एवं वृत्तानि युद्धानि तत्रतत्र महीपते ।
अर्जुनस्य महीपालैर्नानादेशसमागतैः ॥ १४.७३.२६ ॥
ಹೀಗೆ, ಮಹೀಪತಿಯೇ, ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳಿಂದ ಬಂದ ರಾಜರೊಂದಿಗೆ ಅರ್ಜುನನ ಯುದ್ಧಗಳು ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ನಡೆದವು.
14.73.27
यान्यत्र हयतो राजन्प्रवृत्तानि महान्ति च ।
तानि युद्धानि वक्ष्यामि कौन्तेयस्य तवानघ ॥ १४.७३.२७ ॥
ರಾಜನೇ, ಕುದುರೆಯ ಹಿಂದೆ ಇಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮಹಾ ಯುದ್ಧಗಳನ್ನು, ನಿರ್ಮಲನೇ, ಕೌಂತೇಯನ ಆ ಯುದ್ಧಗಳನ್ನು ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.