ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 14.74
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.74.1
त्रिगर्तैरभवद्युद्धं कृतवैरैः किरीटिनः ।
महारथसमाज्ञातैर्हतानां पुत्रनप्तृभिः ॥ १४.७४.१ ॥
ಕಿರೀಟಧಾರಿ ಅರ್ಜುನನೊಂದಿಗೆ ವೈರವಿಟ್ಟಿದ್ದ ತ್ರಿಗರ್ತರೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧ ನಡೆಯಿತು; ಅವರು ಮಹಾರಥರೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ, ಹತರಾದ ವೀರರ ಪುತ್ರರು ಮತ್ತು ಪೌತ್ರರು.
14.74.2
ते समाज्ञाय सम्प्राप्तं यज्ञियं तुरगोत्तम ।
विषयान्तं ततो वीरा दंशिताः पर्यवारयन् ॥ १४.७४.२ ॥
ಯಜ್ಞದ ಉತ್ತಮ ಅಶ್ವವು ದೇಶದ ಗಡಿಗೆ ಬಂದಿರುವುದನ್ನು ತಿಳಿದು, ಕವಚಧಾರಿ ವೀರರು ಅದನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದರು.
14.74.3
रथिनो बद्धतूणीराः सदश्वैः समलङ्कृतैः ।
परिवार्य हयं राजन्ग्रहीतुं सम्प्रचक्रमुः ॥ १४.७४.३ ॥
ಬಾಣದ ಬತ್ತಳಿಕೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡ ರಥಿಕರು, ಅಲಂಕೃತ ಉತ್ತಮ ಕುದುರೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ಓ ರಾಜನೇ, ಆ ಅಶ್ವವನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು ಹಿಡಿಯಲು ಮುಂದಾದರು.
14.74.4
ततः किरीटी सञ्चिन्त्य तेषां तत्र चिकीर्षितम् ।
वारयामास तान्वीरान्सान्त्वपूर्वमरिंदमः ॥ १४.७४.४ ॥
ಆಗ ಶತ್ರುನಾಶಕ ಕಿರೀಟಿ, ಅವರ ಇರಾದೆಯನ್ನು ಯೋಚಿಸಿ, ಮೊದಲು ಸಾಂತ್ವನದಿಂದ ಆ ವೀರರನ್ನು ತಡೆದನು.
14.74.5
तदनादृत्य ते सर्वे शरैरभ्यहनंस्तदा ।
तमोरजोभ्यां संछन्नांस्तान्किरीटी न्यवारयत् ॥ १४.७४.५ ॥
ಅದನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಆಗ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಹೊಡೆದರು; ಕತ್ತಲು ಮತ್ತು ಧೂಳಿನಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟ ಅವರನ್ನು ಕಿರೀಟಿ ತಡೆದನು.
14.74.6
तानव्रवीत्ततो जिष्णुः प्रहसन्निव भारत ।
निवर्तध्वमधर्मज्ञाः श्रेयो जीवितमेव च ॥ १४.७४.६ ॥
ಆಗ ಓ ಭಾರತ, ಜಿಷ್ಣು ಅರ್ಜುನ ನಗುತ್ತಿರುವಂತೆ ಅವರಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: 'ಅಧರ್ಮವನ್ನರಿಯದವರೇ, ಹಿಂದಿರುಗಿ; ನಿಮ್ಮ ಜೀವವೇ ಶ್ರೇಯಸ್ಕರ.'
14.74.7
स हि वीरः प्रयास्यन्वै धर्मराजेन वारितः ।
हतबान्धवा न ते पार्त हन्तव्याः पार्थिवा इति ॥ १४.७४.७ ॥
ಆ ವೀರನು ಮುನ್ನುಗ್ಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಧರ್ಮರಾಜನು ಅವನನ್ನು ತಡೆದನು. ಓ ಪಾರ್ಥ, ಬಂಧುಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಆ ರಾಜರು ನಿನ್ನಿಂದ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಡಬಾರದು.
14.74.8
स तदा तद्वचः श्रुत्वा धर्मराजस्य धीमतः ।
तान्निवर्तध्वमित्याह न न्यवर्तन्ति चापि ते ॥ १४.७४.८ ॥
ಆಗ ಅವನು ಜ್ಞಾನಿಯಾದ ಧರ್ಮರಾಜನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ, 'ಹಿಂದಿರುಗಿ' ಎಂದು ಅವರಿಗೆ ಹೇಳಿದನು. ಆದರೆ ಅವರು ಹಿಂದಿರುಗಲಿಲ್ಲ.
14.74.9
ततस्त्रिगर्तराजानं सूर्यवर्माणमाहवे ।
विनद्य शरजालेनि प्रजहास धनंजयः ॥ १४.७४.९ ॥
ಆಗ ಧನಂಜಯನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ತ್ರಿಗರ್ತ ರಾಜ ಸೂರ್ಯವರ್ಮನನ್ನು ಗರ್ಜಿಸಿ, ಬಾಣಗಳ ಜಾಲದಿಂದ ಆವರಿಸಿ ಜೋರಾಗಿ ನಕ್ಕನು.
14.74.10
ततस्ते रथघोपेण रथनेमिस्वनेन च ।
पूरयन्तो दिशः सर्वा धनंजयमुपाद्रवन् ॥ १४.७४.१० ॥
ಆಗ ಅವರು ರಥಗಳ ಘರ್ಜನೆ ಮತ್ತು ರಥಚಕ್ರಗಳ ಸದ್ದಿನಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ತುಂಬುತ್ತಾ ಧನಂಜಯನ ಮೇಲೆ ಮುನ್ನುಗ್ಗಿದರು.
14.74.11
सूर्यवर्मा ततः पार्ते शराणां नतपर्वणाम् ।
शतान्यमुञ्चद्राजेन्द्र लघ्वस्त्रमभिदर्शयन् ॥ १४.७४.११ ॥
ಆಗ ಸೂರ್ಯವರ್ಮನು ಪಾರ್ಥನ ಮೇಲೆ ಬಾಗಿದ ಗಂಟುಗಳುಳ್ಳ ನೂರಾರು ಬಾಣಗಳನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದನು; ಓ ರಾಜೇಂದ್ರನೇ, ತನ್ನ ಲಘು ಅಸ್ತ್ರ ಕೌಶಲವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾ.
14.74.12
तथैवान्ये महेष्वासा ये च तस्यानुयायिनः ।
मुमुचुः शरवर्षाणि धनंजयवधैषिणः ॥ १४.७४.१२ ॥
ಹಾಗೆಯೇ ಅವನನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಇತರ ಮಹಾಧನುರ್ಧರರು ಧನಂಜಯನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಬಾಣಗಳ ಮಳೆಗರೆದರು.
14.74.13
स ताञ्ज्यामुखनिर्मुक्तैर्बहुभिः सुबहूञ्शरान् ।
चिच्छेद पाण्डवो राजंस्ते भूमौ न्यपतंस्तदा ॥ १४.७४.१३ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಪಾಂಡವನು ಬಿಲ್ಲಿನ ದಾರದಿಂದ ಬಿಟ್ಟ ಆ ಅನೇಕ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಅನೇಕ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಕತ್ತರಿಸಿದನು; ಆಗ ನಿನ್ನವರು ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದರು.
14.74.14
केतुवर्मा तु तेजस्वी तस्यैवावरजो युवा ।
युयुधे भ्रातुरर्थाय पाण्डवेन यशस्विना ॥ १४.७४.१४ ॥
ಆದರೆ ತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ಕೇತುವರ್ಮನು, ಅವನ ಕಿರಿಯ ಯುವ ತಮ್ಮನು, ತನ್ನ ಅಣ್ಣನಿಗಾಗಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ಪಾಂಡವನೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧಮಾಡಿದನು.
14.74.15
तमापतन्तं सम्प्रेक्ष्य केतुवर्माणमाहवे ।
अभ्यघ्नन्निशितैर्बाणैर्बीभत्सुः परवीरहा ॥ १४.७४.१५ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕೇತುವರ್ಮನು ತನ್ನತ್ತ ನುಗ್ಗಿ ಬರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಶತ್ರುವೀರರನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವ ಬೀಭತ್ಸು (ಅರ್ಜುನ) ಹರಿತ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ಹೊಡೆದನು.
14.74.16
केतुवर्मण्यभिहते धृतवर्मा महारथः ।
रथेनाशु समुत्पत्य शरैर्जिष्णुमवाकिरत् ॥ १४.७४.१६ ॥
ಕೇತುವರ್ಮನು ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, ಮಹಾರಥ ಧೃತವರ್ಮನು ತ್ವರೆಯಿಂದ ರಥದಿಂದ ಹಾರಿ ಜಿಷ್ಣು (ಅರ್ಜುನ)ನ ಮೇಲೆ ಬಾಣಗಳ ಮಳೆ ಸುರಿಸಿದನು.
14.74.17
तस्य तां शीघ्रतामीक्ष्य तुतोषातीव वीर्यवान् ।
गुडाकेशो महादेजा बालस्य धृतवर्मणः ॥ १४.७४.१७ ॥
ಅವನ ಆ ವೇಗವನ್ನು ನೋಡಿ, ಪರಾಕ್ರಮಿಯೂ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯೂ ಆದ ಗುಡಾಕೇಶ (ಅರ್ಜುನ) ಅತ್ಯಂತ ಸಂತೋಷಗೊಂಡನು — ಅದು ಧೃತವರ್ಮನ ಆ ಯುವಕನ ಶೌರ್ಯ.
14.74.18
न संदधानं ददृशे नाददानं च तं तदा ।
किरन्तमेवं स शरान्ददृशे पाकशासनिः ॥ १४.७४.१८ ॥
ಆಗ ಅವನು (ಧೃತವರ್ಮ) ಬಾಣವನ್ನು ಹೂಡುವುದಾಗಲೀ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಲೀ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ; ಬಾಣಗಳನ್ನು ಸುರಿಸುತ್ತಿರುವವನಾಗಿಯೇ ಪಾಕಶಾಸನಿ (ಇಂದ್ರನ ಮಗ, ಅರ್ಜುನ)ನಿಗೆ ಕಂಡನು.
14.74.19
स तु तं पूजयामास धृतवर्माणमाहवे ।
मनसा तु मुहूर्तं वै रणे समभिहर्षयन् ॥ १४.७४.१९ ॥
ಅವನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಧೃತವರ್ಮನನ್ನು ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಗೌರವಿಸಿ, ರಣದಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಬಹಳವಾಗಿ ಹರ್ಷಗೊಳಿಸಿದನು.
14.74.20
न विव्याध रणे क्रुद्धः कुन्तीपुत्रो हसन्निव ।
सौभद्रस्येव तत्कर्म दृष्ट्वा बालस्य विस्मितः ॥ १४.७४.२० ॥
ಕುಂತೀಪುತ್ರನು ಕೋಪದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಬಾಣದಿಂದ ಚುಚ್ಚಲಿಲ್ಲ; ನಗುತ್ತಿರುವಂತೆ ಇದ್ದನು; ಸೌಭದ್ರನಂತೆ ಆ ಬಾಲಕನ ಕರ್ಮವನ್ನು ನೋಡಿ ಅವನು ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತನಾದನು.
14.74.21
तं पन्नगमिव क्रुद्धं कुरुवीरः स्मयन्निव ।
प्रीतिपूर्वं महाबाहुः प्राणैर्न व्यपरोपयत् ॥ १४.७४.२१ ॥
ಕುರುವೀರನು ಕೋಪಗೊಂಡ ಸರ್ಪದಂತಿದ್ದ ಅವನನ್ನು ನಗುತ್ತ, ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ, ಆ ಮಹಾಬಾಹು ಅವನ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ತೆಗೆಯಲಿಲ್ಲ.
14.74.22
स तथा रक्ष्यमाणो वै पार्थेनामिततेजसा ।
धृतवर्मा शरं दीप्तं मुमोच विजये तदा ॥ १४.७४.२२ ॥
ಅಮಿತ ತೇಜಸ್ವಿ ಪಾರ್ಥನಿಂದ ಹಾಗೆ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಧೃತವರ್ಮನು ಆಗ ವಿಜಯನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಬಾಣವನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದನು.
14.74.23
स तेन विजयस्तूर्णमासीद्विद्धः करे भृशम् ।
मुमोच गाण्डिवं मोहात्तत्पपाताथ भूतले ॥ १४.७४.२३ ॥
ಆ ಬಾಣದಿಂದ ವಿಜಯನ ಕೈ ತಕ್ಷಣ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಚುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿತು; ಮೋಹದಿಂದ ಅವನು ಗಾಂಡೀವವನ್ನು ಬಿಟ್ಟನು, ಅದು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಿತು.
14.74.24
धनुषः पततस्तस्य सव्यसाचिकराद्विभो ।
बभूव सदृशं रूपं शक्रचापस्य भारत ॥ १४.७४.२४ ॥
ಓ ವಿಭು, ಓ ಭಾರತ! ಸವ್ಯಸಾಚಿಯ ಕೈಯಿಂದ ಬೀಳುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಬಿಲ್ಲಿನ ರೂಪವು ಇಂದ್ರಧನುಸ್ಸಿನಂತಾಯಿತು.
14.74.25
तस्मिन्निपतिते दिव्ये महाधनुषि पार्थिवः ।
चकार सस्वनं हासं धृतवर्मा महाहवे ॥ १४.७४.२५ ॥
ಆ ದಿವ್ಯ ಮಹಾಧನುಸ್ಸು ಬಿದ್ದಾಗ, ರಾಜ ಧೃತವರ್ಮನು ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಜೋರಾಗಿ ನಕ್ಕನು.
14.74.26
ततो रोषार्दितो जिष्णुः प्रमृज्य रुधिरं करात् ।
धनुरादत्त तद्दिव्यं शरवर्षैर्ववर्ष च ॥ १४.७४.२६ ॥
ಆಗ ಕೋಪದಿಂದ ಪೀಡಿತನಾದ ಜಿಷ್ಣು ಕೈಯಿಂದ ರಕ್ತವನ್ನು ಒರೆಸಿ, ಆ ದಿವ್ಯ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಬಾಣಗಳ ಮಳೆಗರೆದನು.
14.74.27
ततो हलहलाशब्दो दिवस्पृगभवत्तदा ।
नानाविधानां भूतानां तत्कर्माणि प्रशंसताम् ॥ १४.७४.२७ ॥
ಆಗ ಆಕಾಶವನ್ನು ಮುಟ್ಟುವ ಹಲಹಲ ಶಬ್ದ ಎದ್ದಿತು; ನಾನಾ ವಿಧದ ಜೀವಿಗಳು ಅವನ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಹೊಗಳಿದವು.
14.74.28
ततः सम्प्रेक्ष्य संक्रुद्धं कालान्तकयमोपमम् ।
जिष्णुं त्रैगर्तका योधाः परीताः पर्यवारयन् ॥ १४.७४.२८ ॥
ಆಗ ಕಾಲ-ಅಂತಕ-ಯಮನಂತೆ ಸಿಟ್ಟಿಗೆದ್ದ ಜಿಷ್ಣುವನ್ನು ನೋಡಿ, ತ್ರೈಗರ್ತ ಯೋಧರು ಅವನನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದರು.
14.74.29
अभिसृत्य परीप्सार्थं ततस्ते धृतवर्मणः ।
परिवव्रुर्गुडाकेशं तत्राक्रुद्ध्यद्धनंजयः ॥ १४.७४.२९ ॥
ಆಗ ಧೃತವರ್ಮನ ಯೋಧರು ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಮುಂದೆ ಬಂದು ಗುಡಾಕೇಶನನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದರು; ಅಲ್ಲಿ ಧನಂಜಯನು ಸಿಟ್ಟಾದನು.
14.74.30
ततो योधाञ्जघानाशु तेषां स दश चाष्ट च ।
महेन्द्रवज्रप्रतिमैरायसैर्बहुभिः शरैः ॥ १४.७४.३० ॥
ಆಗ ಅವನು ಅವರಲ್ಲಿ ಹದಿನonti ಮಂದಿ ಯೋಧರನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಕೊಂದನು; ಮಹೇಂದ್ರನ ವಜ್ರದಂತಿದ್ದ ಅನೇಕ ಕಬ್ಬಿಣದ ಬಾಣಗಳಿಂದ.
14.74.31
तान्सम्प्रभग्नान्सम्प्रेक्ष्य त्वरमाणो धनंजयः ।
शरैराशीविषाकारैर्जघान स्वनवद्धसन् ॥ १४.७४.३१ ॥
ಅವರು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಚದುರಿಹೋಗುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಧನಂಜಯನು ತ್ವರೆಯಿಂದ, ವಿಷಸರ್ಪಗಳಂತಿರುವ ಬಾಣಗಳಿಂದ, ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಾ ನಗುತ್ತಾ ಅವರನ್ನು ಹೊಡೆದನು.
14.74.32
ते भग्नमनसः सर्वे त्रैगर्तकमहारथाः ।
दिशोऽभिदुद्रुवू राजन्धनंजयशरार्दिताः ॥ १४.७४.३२ ॥
ಅರಸನೇ, ಮನಸ್ಸು ಮುರಿದ ಆ ತ್ರೈಗರ್ತ ಮಹಾರಥರೆಲ್ಲರೂ ಧನಂಜಯನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತರಾಗಿ ದಿಕ್ಕುಗಳತ್ತ ಓಡಿಹೋದರು.
14.74.33
हतावशिष्टा हि पराः पार्थं दृष्टपराक्रमाः ।
तमूचुः पुरुषव्याघ्रं संशप्तकनिषूदनम् ॥ १४.७४.३३ ॥
ಉಳಿದವರು, ಅವನ ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು ಕಂಡು, ಸಂಶಪ್ತಕರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ ನರವ್ಯಾಘ್ರ ಪಾರ್ಥನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು.
14.74.34
तवास्म किंकराः सर्वे सर्वे वै वशगास्तव ।
आज्ञापयस्वः नः पार्थ प्रह्वान्प्रेष्यानवस्थितान्।
करिष्यामः प्रियं सर्वं तव कौरवनन्दन ॥ १४.७४.३४ ॥
ನಾವೆಲ್ಲರೂ ನಿನ್ನ ಸೇವಕರು; ನಾವೆಲ್ಲರೂ ನಿನ್ನ ವಶದಲ್ಲಿದ್ದೇವೆ. ಪಾರ್ಥ, ನಮಗೆ ಆಜ್ಞಾಪಿಸು. ವಿನಯಶೀಲ ಸೇವಕರಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದೇವೆ; ನಿನಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದುದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ, ಕೌರವರ ಆನಂದವೇ.
14.74.35
एतदाज्ञाय वचनं सर्वांस्तानब्रवीत्तदा ।
जीवितं रक्षत नृपाः शासनं प्रतिगृह्यताम् ॥ १४.७४.३५ ॥
ಈ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ ಅವನು ಆಗ ಅವರೆಲ್ಲರಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: 'ಅರಸರೇ, ನಿಮ್ಮ ಜೀವವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ; ನನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ.'