മഹാഭാരതം · അധ്യായം 14.74
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.74.1
त्रिगर्तैरभवद्युद्धं कृतवैरैः किरीटिनः ।
महारथसमाज्ञातैर्हतानां पुत्रनप्तृभिः ॥ १४.७४.१ ॥
കിരീടധാരിയായ അർജുനനോട് വൈരം പുലർത്തിയിരുന്ന ത്രിഗർത്തന്മാരുമായി യുദ്ധമുണ്ടായി; അവർ മഹാരഥന്മാരായി അറിയപ്പെട്ട, കൊല്ലപ്പെട്ടവരുടെ പുത്രന്മാരും പൗത്രന്മാരുമായിരുന്നു.
14.74.2
ते समाज्ञाय सम्प्राप्तं यज्ञियं तुरगोत्तम ।
विषयान्तं ततो वीरा दंशिताः पर्यवारयन् ॥ १४.७४.२ ॥
യജ്ഞാശ്വം ദേശാതിർത്തിയിൽ എത്തിയതറിഞ്ഞ്, കവചധാരികളായ വീരന്മാർ അതിനെ വളഞ്ഞു.
14.74.3
रथिनो बद्धतूणीराः सदश्वैः समलङ्कृतैः ।
परिवार्य हयं राजन्ग्रहीतुं सम्प्रचक्रमुः ॥ १४.७४.३ ॥
അമ്പുറകൾ കെട്ടിയ രഥികർ, അലങ്കരിച്ച നല്ല കുതിരകളോടെ, രാജാവേ, ആ കുതിരയെ വളഞ്ഞ് പിടിക്കാൻ തുടങ്ങി.
14.74.4
ततः किरीटी सञ्चिन्त्य तेषां तत्र चिकीर्षितम् ।
वारयामास तान्वीरान्सान्त्वपूर्वमरिंदमः ॥ १४.७४.४ ॥
അപ്പോൾ ശത്രുനിഗ്രഹിയായ കിരീടി, അവരുടെ ഉദ്ദേശം ചിന്തിച്ച്, ആദ്യം സാന്ത്വനത്തോടെ ആ വീരന്മാരെ തടഞ്ഞു.
14.74.5
तदनादृत्य ते सर्वे शरैरभ्यहनंस्तदा ।
तमोरजोभ्यां संछन्नांस्तान्किरीटी न्यवारयत् ॥ १४.७४.५ ॥
അതിനെ അവഗണിച്ച് അവരെല്ലാവരും അപ്പോൾ അമ്പുകളാൽ അവനെ പ്രഹരിച്ചു; ഇരുട്ടും പൊടിയും മൂടിയ അവരെ കിരീടി തടഞ്ഞു.
14.74.6
तानव्रवीत्ततो जिष्णुः प्रहसन्निव भारत ।
निवर्तध्वमधर्मज्ञाः श्रेयो जीवितमेव च ॥ १४.७४.६ ॥
അപ്പോൾ ഭാരത, ജിഷ്ണുവായ അർജുനൻ ചിരിക്കുന്നതുപോലെ അവരോട് പറഞ്ഞു: 'അധർമ്മം അറിയാത്തവരേ, മടങ്ങിപ്പോകൂ; ജീവനാണ് ശ്രേഷ്ഠം.'
14.74.7
स हि वीरः प्रयास्यन्वै धर्मराजेन वारितः ।
हतबान्धवा न ते पार्त हन्तव्याः पार्थिवा इति ॥ १४.७४.७ ॥
ആ വീരൻ മുന്നോട്ടു പോകുമ്പോൾ ധർമ്മരാജാവ് അവനെ തടഞ്ഞു. ഹേ പാർത്ഥാ, ബന്ധുക്കളെ നഷ്ടപ്പെട്ട ആ രാജാക്കന്മാരെ നീ കൊല്ലരുത്.
14.74.8
स तदा तद्वचः श्रुत्वा धर्मराजस्य धीमतः ।
तान्निवर्तध्वमित्याह न न्यवर्तन्ति चापि ते ॥ १४.७४.८ ॥
അപ്പോൾ അവൻ ബുദ്ധിമാനായ ധർമ്മരാജാവിന്റെ വാക്ക് കേട്ട്, 'തിരിച്ചുപോകൂ' എന്ന് അവരോട് പറഞ്ഞു. എന്നാൽ അവർ തിരിച്ചുപോയില്ല.
14.74.9
ततस्त्रिगर्तराजानं सूर्यवर्माणमाहवे ।
विनद्य शरजालेनि प्रजहास धनंजयः ॥ १४.७४.९ ॥
അപ്പോൾ ധനഞ്ജയൻ യുദ്ധത്തിൽ ത്രിഗർത്തരാജാവ് സൂര്യവർമ്മനെ ഗർജ്ജിച്ചു, അമ്പുകളുടെ വലകൊണ്ട് മൂടി ഉച്ചത്തിൽ ചിരിച്ചു.
14.74.10
ततस्ते रथघोपेण रथनेमिस्वनेन च ।
पूरयन्तो दिशः सर्वा धनंजयमुपाद्रवन् ॥ १४.७४.१० ॥
അപ്പോൾ അവർ രഥങ്ങളുടെ ഇരമ്പലും രഥചക്രങ്ങളുടെ ശബ്ദവുംകൊണ്ട് എല്ലാ ദിശകളും നിറച്ച് ധനഞ്ജയന്റെ നേരെ പാഞ്ഞടുത്തു.
14.74.11
सूर्यवर्मा ततः पार्ते शराणां नतपर्वणाम् ।
शतान्यमुञ्चद्राजेन्द्र लघ्वस्त्रमभिदर्शयन् ॥ १४.७४.११ ॥
അപ്പോൾ സൂര്യവർമ്മൻ പാർത്ഥന്റെ നേരെ വളഞ്ഞ മുട്ടുകളുള്ള നൂറുകണക്കിന് അമ്പുകൾ എയ്തു; രാജേന്ദ്രാ, തന്റെ ലഘു അസ്ത്രവിദ്യ കാണിച്ചുകൊണ്ട്.
14.74.12
तथैवान्ये महेष्वासा ये च तस्यानुयायिनः ।
मुमुचुः शरवर्षाणि धनंजयवधैषिणः ॥ १४.७४.१२ ॥
അതുപോലെ അവനെ പിന്തുടർന്ന മറ്റ് മഹാധനുർദ്ധരന്മാരും ധനഞ്ജയനെ വധിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച് അമ്പുമഴ പെയ്യിച്ചു.
14.74.13
स ताञ्ज्यामुखनिर्मुक्तैर्बहुभिः सुबहूञ्शरान् ।
चिच्छेद पाण्डवो राजंस्ते भूमौ न्यपतंस्तदा ॥ १४.७४.१३ ॥
രാജാവേ, വില്ലിന്റെ ഞാണിൽനിന്ന് തൊടുത്ത ആ അനേകം അമ്പുകളെ പാണ്ഡവൻ പല അമ്പുകളാൽ മുറിച്ചു; അപ്പോൾ നിന്റെ ആളുകൾ നിലത്തു വീണു.
14.74.14
केतुवर्मा तु तेजस्वी तस्यैवावरजो युवा ।
युयुधे भ्रातुरर्थाय पाण्डवेन यशस्विना ॥ १४.७४.१४ ॥
എന്നാൽ തേജസ്വിയായ കേതുവർമ്മൻ, അവന്റെ ഇളയ യുവാവായ സഹോദരൻ, സഹോദരനുവേണ്ടി യശസ്വിയായ പാണ്ഡവനോട് പൊരുതി.
14.74.15
तमापतन्तं सम्प्रेक्ष्य केतुवर्माणमाहवे ।
अभ्यघ्नन्निशितैर्बाणैर्बीभत्सुः परवीरहा ॥ १४.७४.१५ ॥
യുദ്ധത്തിൽ കേതുവർമ്മൻ തനിക്കുനേരെ പാഞ്ഞടുക്കുന്നത് കണ്ട്, ശത്രുവീരന്മാരെ വധിക്കുന്ന ബീഭത്സു (അർജ്ജുനൻ) മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളാൽ അവനെ പ്രഹരിച്ചു.
14.74.16
केतुवर्मण्यभिहते धृतवर्मा महारथः ।
रथेनाशु समुत्पत्य शरैर्जिष्णुमवाकिरत् ॥ १४.७४.१६ ॥
കേതുവർമ്മൻ പ്രഹരമേറ്റപ്പോൾ, മഹാരഥനായ ധൃതവർമ്മൻ തേരിൽനിന്ന് വേഗത്തിൽ ചാടി ജിഷ്ണുവിന് (അർജ്ജുനന്) നേരെ അമ്പുകൾ വർഷിച്ചു.
14.74.17
तस्य तां शीघ्रतामीक्ष्य तुतोषातीव वीर्यवान् ।
गुडाकेशो महादेजा बालस्य धृतवर्मणः ॥ १४.७४.१७ ॥
അവന്റെ ആ വേഗത കണ്ട്, വീര്യവാനും മഹാതേജസ്വിയുമായ ഗുഡാകേശൻ (അർജ്ജുനൻ) അത്യധികം സന്തുഷ്ടനായി — അത് ധൃതവർമ്മന്റെ ആ യുവാവിന്റെ വീര്യമായിരുന്നു.
14.74.18
न संदधानं ददृशे नाददानं च तं तदा ।
किरन्तमेवं स शरान्ददृशे पाकशासनिः ॥ १४.७४.१८ ॥
അപ്പോൾ അവൻ (ധൃതവർമ്മൻ) അമ്പ് തൊടുക്കുന്നതോ എടുക്കുന്നതോ കണ്ടില്ല; അമ്പുകൾ വർഷിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നവനായാണ് പാകശാസനിയുടെ (ഇന്ദ്രപുത്രന്റെ, അർജ്ജുനന്റെ) കണ്ണിൽ അവൻ കണ്ടത്.
14.74.19
स तु तं पूजयामास धृतवर्माणमाहवे ।
मनसा तु मुहूर्तं वै रणे समभिहर्षयन् ॥ १४.७४.१९ ॥
യുദ്ധത്തിൽ ധൃതവർമ്മനെ അവൻ ഒരു നിമിഷം മനസ്സിൽ ബഹുമാനിച്ചു; രണത്തിൽ അവനെ ഏറെ സന്തോഷിപ്പിച്ചുകൊണ്ട്.
14.74.20
न विव्याध रणे क्रुद्धः कुन्तीपुत्रो हसन्निव ।
सौभद्रस्येव तत्कर्म दृष्ट्वा बालस्य विस्मितः ॥ १४.७४.२० ॥
കുന്തീപുത്രൻ കോപിച്ചിരുന്നിട്ടും യുദ്ധത്തിൽ അവനെ അമ്പെയ്തില്ല; ചിരിക്കുന്നതുപോലെയായിരുന്നു; സൗഭദ്രനെപ്പോലെ ആ ബാലന്റെ കർമ്മം കണ്ട് അവൻ വിസ്മയിച്ചു.
14.74.21
तं पन्नगमिव क्रुद्धं कुरुवीरः स्मयन्निव ।
प्रीतिपूर्वं महाबाहुः प्राणैर्न व्यपरोपयत् ॥ १४.७४.२१ ॥
കുരുവീരൻ കോപിച്ച സർപ്പത്തെപ്പോലെയുള്ള അവനെ പുഞ്ചിരിച്ചുകൊണ്ട്, സ്നേഹപൂർവ്വം, ആ മഹാബാഹു അവന്റെ പ്രാണൻ അപഹരിച്ചില്ല.
14.74.22
स तथा रक्ष्यमाणो वै पार्थेनामिततेजसा ।
धृतवर्मा शरं दीप्तं मुमोच विजये तदा ॥ १४.७४.२२ ॥
അമിതതേജസ്സുള്ള പാർത്ഥനാൽ അങ്ങനെ സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ട ധൃതവർമ്മൻ അപ്പോൾ വിജയന്റെ നേരെ ജ്വലിക്കുന്ന ഒരു ശരം അയച്ചു.
14.74.23
स तेन विजयस्तूर्णमासीद्विद्धः करे भृशम् ।
मुमोच गाण्डिवं मोहात्तत्पपाताथ भूतले ॥ १४.७४.२३ ॥
ആ ശരത്താൽ വിജയന്റെ കൈ ഉടൻ കഠിനമായി മുറിവേറ്റു; മോഹത്താൽ അവൻ ഗാണ്ഡീവം വിട്ടു, അത് നിലത്തുവീണു.
14.74.24
धनुषः पततस्तस्य सव्यसाचिकराद्विभो ।
बभूव सदृशं रूपं शक्रचापस्य भारत ॥ १४.७४.२४ ॥
ഓ വിഭോ, ഓ ഭാരതാ! സവ്യസാചിയുടെ കൈയിൽനിന്ന് വീഴുന്ന ആ വില്ലിന്റെ രൂപം ഇന്ദ്രധനുസ്സിനു സമമായി.
14.74.25
तस्मिन्निपतिते दिव्ये महाधनुषि पार्थिवः ।
चकार सस्वनं हासं धृतवर्मा महाहवे ॥ १४.७४.२५ ॥
ആ ദിവ്യമായ മഹാധനുസ്സ് വീണപ്പോൾ, രാജാവായ ധൃതവർമ്മൻ മഹായുദ്ധത്തിൽ ഉച്ചത്തിൽ ചിരിച്ചു.
14.74.26
ततो रोषार्दितो जिष्णुः प्रमृज्य रुधिरं करात् ।
धनुरादत्त तद्दिव्यं शरवर्षैर्ववर्ष च ॥ १४.७४.२६ ॥
അപ്പോൾ കോപത്താൽ പീഡിതനായ ജിഷ്ണു കൈയിലെ രക്തം തുടച്ച്, ആ ദിവ്യധനുസ്സ് എടുത്ത് അമ്പുകളുടെ മഴ പെയ്യിച്ചു.
14.74.27
ततो हलहलाशब्दो दिवस्पृगभवत्तदा ।
नानाविधानां भूतानां तत्कर्माणि प्रशंसताम् ॥ १४.७४.२७ ॥
അപ്പോൾ ആകാശത്തെ തൊടുന്ന ഹലഹല ശബ്ദം ഉയർന്നു; പലതരം ജീവികൾ അവന്റെ കർമ്മങ്ങളെ പ്രശംസിച്ചു.
14.74.28
ततः सम्प्रेक्ष्य संक्रुद्धं कालान्तकयमोपमम् ।
जिष्णुं त्रैगर्तका योधाः परीताः पर्यवारयन् ॥ १४.७४.२८ ॥
അപ്പോൾ കാലാന്തകനും യമനുമൊത്ത കോപിച്ച ജിഷ്ണുവിനെ കണ്ട്, ത്രൈഗർത യോദ്ധാക്കൾ അവനെ ചുറ്റിവളഞ്ഞു.
14.74.29
अभिसृत्य परीप्सार्थं ततस्ते धृतवर्मणः ।
परिवव्रुर्गुडाकेशं तत्राक्रुद्ध्यद्धनंजयः ॥ १४.७४.२९ ॥
അപ്പോൾ ധൃതവർമ്മന്റെ സൈനികർ സംരക്ഷണത്തിനായി മുന്നോട്ടു വന്ന് ഗുഡാകേശനെ വളഞ്ഞു; അവിടെ ധനഞ്ജയൻ കോപിച്ചു.
14.74.30
ततो योधाञ्जघानाशु तेषां स दश चाष्ट च ।
महेन्द्रवज्रप्रतिमैरायसैर्बहुभिः शरैः ॥ १४.७४.३० ॥
അപ്പോൾ അവൻ അവരിൽ പതിനെട്ടുപേരെ ഉടൻ വധിച്ചു; ഇന്ദ്രവജ്രത്തിനു തുല്യമായ പല ഇരുമ്പമ്പുകളാൽ.
14.74.31
तान्सम्प्रभग्नान्सम्प्रेक्ष्य त्वरमाणो धनंजयः ।
शरैराशीविषाकारैर्जघान स्वनवद्धसन् ॥ १४.७४.३१ ॥
അവർ പൂർണ്ണമായി ചിതറുന്നത് കണ്ട ധനഞ്ജയൻ വേഗത്തിൽ, വിഷസർപ്പങ്ങൾ പോലുള്ള അമ്പുകൾകൊണ്ട്, ഗർജ്ജിച്ചും ചിരിച്ചുകൊണ്ടും അവരെ പ്രഹരിച്ചു.
14.74.32
ते भग्नमनसः सर्वे त्रैगर्तकमहारथाः ।
दिशोऽभिदुद्रुवू राजन्धनंजयशरार्दिताः ॥ १४.७४.३२ ॥
രാജാവേ, മനസ്സു തകർന്ന ആ ത്രൈഗർത്ത മഹാരഥന്മാരെല്ലാവരും ധനഞ്ജയന്റെ അമ്പുകളാൽ പീഡിതരായി ദിക്കുകളിലേക്ക് ഓടി.
14.74.33
हतावशिष्टा हि पराः पार्थं दृष्टपराक्रमाः ।
तमूचुः पुरुषव्याघ्रं संशप्तकनिषूदनम् ॥ १४.७४.३३ ॥
ശേഷിച്ചവർ, അവന്റെ പരാക്രമം കണ്ട്, സംശപ്തകരെ സംഹരിച്ച നരവ്യാഘ്രനായ പാർത്ഥനോട് പറഞ്ഞു.
14.74.34
तवास्म किंकराः सर्वे सर्वे वै वशगास्तव ।
आज्ञापयस्वः नः पार्थ प्रह्वान्प्रेष्यानवस्थितान्।
करिष्यामः प्रियं सर्वं तव कौरवनन्दन ॥ १४.७४.३४ ॥
ഞങ്ങളെല്ലാവരും നിന്റെ ദാസന്മാർ; എല്ലാവരും നിന്റെ വശത്തിലാണ്. പാർത്ഥാ, ഞങ്ങൾക്ക് ആജ്ഞ നൽകൂ. വിനീതരായ ദാസന്മാരായി നിൽക്കുന്നു; നിനക്ക് പ്രിയമായതെല്ലാം ചെയ്യും, കൗരവനന്ദനാ.
14.74.35
एतदाज्ञाय वचनं सर्वांस्तानब्रवीत्तदा ।
जीवितं रक्षत नृपाः शासनं प्रतिगृह्यताम् ॥ १४.७४.३५ ॥
ഈ വാക്ക് കേട്ട് അവൻ അപ്പോൾ അവരെല്ലാവരോടും പറഞ്ഞു: 'രാജാക്കന്മാരേ, നിങ്ങളുടെ ജീവൻ രക്ഷിക്കുക; എന്റെ ശാസനം സ്വീകരിക്കുക.'