ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 14.74
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.74.1
त्रिगर्तैरभवद्युद्धं कृतवैरैः किरीटिनः ।
महारथसमाज्ञातैर्हतानां पुत्रनप्तृभिः ॥ १४.७४.१ ॥
କିରୀଟୀ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ସହ ବୈର ରଖିଥିବା ତ୍ରିଗର୍ତ୍ତମାନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା; ସେମାନେ ମହାରଥୀ ରୂପେ ଖ୍ୟାତ ନିହତ ବୀରମାନଙ୍କ ପୁତ୍ର ଓ ପୌତ୍ର ଥିଲେ।
14.74.2
ते समाज्ञाय सम्प्राप्तं यज्ञियं तुरगोत्तम ।
विषयान्तं ततो वीरा दंशिताः पर्यवारयन् ॥ १४.७४.२ ॥
ଯଜ୍ଞର ଉତ୍ତମ ଅଶ୍ୱ ଦେଶ ସୀମାରେ ପହଞ୍ଚିଛି ଜାଣି, କବଚଧାରୀ ବୀରମାନେ ତାକୁ ଘେରି ଦେଲେ।
14.74.3
रथिनो बद्धतूणीराः सदश्वैः समलङ्कृतैः ।
परिवार्य हयं राजन्ग्रहीतुं सम्प्रचक्रमुः ॥ १४.७४.३ ॥
ତୂଣୀର ବାନ୍ଧିଥିବା ରଥୀମାନେ, ସଜ୍ଜିତ ଉତ୍ତମ ଅଶ୍ୱ ସହ, ହେ ରାଜନ, ଅଶ୍ୱକୁ ଘେରି ଧରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
14.74.4
ततः किरीटी सञ्चिन्त्य तेषां तत्र चिकीर्षितम् ।
वारयामास तान्वीरान्सान्त्वपूर्वमरिंदमः ॥ १४.७४.४ ॥
ତା'ପରେ ଶତ୍ରୁଦମନ କିରୀଟୀ ସେମାନଙ୍କ ଅଭିପ୍ରାୟ ବିଚାରି, ପ୍ରଥମେ ସାନ୍ତ୍ୱନାରେ ସେହି ବୀରମାନଙ୍କୁ ନିବାରଣ କଲେ।
14.74.5
तदनादृत्य ते सर्वे शरैरभ्यहनंस्तदा ।
तमोरजोभ्यां संछन्नांस्तान्किरीटी न्यवारयत् ॥ १४.७४.५ ॥
ତାଙ୍କ କଥାକୁ ଅବହେଳା କରି ସମସ୍ତେ ସେତେବେଳେ ବାଣରେ ଆଘାତ କଲେ; ଅନ୍ଧକାର ଓ ଧୂଳିରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ ସେମାନଙ୍କୁ କିରୀଟୀ ନିବାରଣ କଲେ।
14.74.6
तानव्रवीत्ततो जिष्णुः प्रहसन्निव भारत ।
निवर्तध्वमधर्मज्ञाः श्रेयो जीवितमेव च ॥ १४.७४.६ ॥
ତା'ପରେ ହେ ଭାରତ, ଜିଷ୍ଣୁ ଅର୍ଜୁନ ହସୁଥିବା ଭଳି ସେମାନଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ହେ ଅଧର୍ମ ନ ଜାଣିଥିବା ଲୋକମାନେ, ଫେରିଯାଅ; ଜୀବନ ହିଁ ଶ୍ରେୟସ୍କର।'
14.74.7
स हि वीरः प्रयास्यन्वै धर्मराजेन वारितः ।
हतबान्धवा न ते पार्त हन्तव्याः पार्थिवा इति ॥ १४.७४.७ ॥
ସେ ବୀର ଅଗ୍ରସର ହେଉଥିବା ବେଳେ ଧର୍ମରାଜ ତାଙ୍କୁ ନିବାରଣ କଲେ। ହେ ପାର୍ଥ, ଯେଉଁ ରାଜାମାନଙ୍କର ବାନ୍ଧବ ହତ ହୋଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ତୁମ୍ଭ ଦ୍ୱାରା ହତ୍ୟାଯୋଗ୍ୟ ନୁହନ୍ତି।
14.74.8
स तदा तद्वचः श्रुत्वा धर्मराजस्य धीमतः ।
तान्निवर्तध्वमित्याह न न्यवर्तन्ति चापि ते ॥ १४.७४.८ ॥
ତେବେ ସେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ସେହି ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ସେମାନଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ଫେରିଯାଅ'। ମାତ୍ର ସେମାନେ ଫେରିଲେ ନାହିଁ।
14.74.9
ततस्त्रिगर्तराजानं सूर्यवर्माणमाहवे ।
विनद्य शरजालेनि प्रजहास धनंजयः ॥ १४.७४.९ ॥
ତା'ପରେ ଧନଞ୍ଜୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ତ୍ରିଗର୍ତ ରାଜା ସୂର୍ଯ୍ୟବର୍ମାଙ୍କୁ ଗର୍ଜନ କରି ଶରଜାଲରେ ଘେରି ଜୋରରେ ହସିଲେ।
14.74.10
ततस्ते रथघोपेण रथनेमिस्वनेन च ।
पूरयन्तो दिशः सर्वा धनंजयमुपाद्रवन् ॥ १४.७४.१० ॥
ତା'ପରେ ସେମାନେ ରଥର ଘର୍ଘରାଣି ଓ ରଥଚକ୍ରର ଶବ୍ଦରେ ସବୁ ଦିଗ ପୂରାଇ ଧନଞ୍ଜୟ ଉପରେ ଧାଇଁଲେ।
14.74.11
सूर्यवर्मा ततः पार्ते शराणां नतपर्वणाम् ।
शतान्यमुञ्चद्राजेन्द्र लघ्वस्त्रमभिदर्शयन् ॥ १४.७४.११ ॥
ତା'ପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟବର୍ମା ପାର୍ଥଙ୍କ ଉପରେ ନତ ପର୍ବଯୁକ୍ତ ଶହ ଶହ ଶର ନିକ୍ଷେପ କଲେ, ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ନିଜର ଲଘୁ ଅସ୍ତ୍ରକୌଶଳ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରି।
14.74.12
तथैवान्ये महेष्वासा ये च तस्यानुयायिनः ।
मुमुचुः शरवर्षाणि धनंजयवधैषिणः ॥ १४.७४.१२ ॥
ସେହିପରି ତାଙ୍କ ଅନୁଗାମୀ ଅନ୍ୟ ମହାଧନୁର୍ଧରମାନେ ମଧ୍ୟ ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ବଧ କରିବା ଇଚ୍ଛାରେ ଶରବର୍ଷଣ କଲେ।
14.74.13
स ताञ्ज्यामुखनिर्मुक्तैर्बहुभिः सुबहूञ्शरान् ।
चिच्छेद पाण्डवो राजंस्ते भूमौ न्यपतंस्तदा ॥ १४.७४.१३ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ପାଣ୍ଡବ ଧନୁର ଦୋରିରୁ ଛୁଟିଥିବା ସେହି ବହୁ ବାଣକୁ ବହୁ ବାଣରେ କାଟିଦେଲେ; ସେତେବେଳେ ଆପଣଙ୍କ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
14.74.14
केतुवर्मा तु तेजस्वी तस्यैवावरजो युवा ।
युयुधे भ्रातुरर्थाय पाण्डवेन यशस्विना ॥ १४.७४.१४ ॥
କିନ୍ତୁ ତେଜସ୍ୱୀ କେତୁବର୍ମା, ତାଙ୍କର କନିଷ୍ଠ ଯୁବକ ଭାଇ, ନିଜ ଭାଇ ପାଇଁ ଯଶସ୍ୱୀ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
14.74.15
तमापतन्तं सम्प्रेक्ष्य केतुवर्माणमाहवे ।
अभ्यघ्नन्निशितैर्बाणैर्बीभत्सुः परवीरहा ॥ १४.७४.१५ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ କେତୁବର୍ମାଙ୍କୁ ନିଜ ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁ ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ଶତ୍ରୁବୀରଙ୍କ ସଂହାରକ ବୀଭତ୍ସୁ (ଅର୍ଜୁନ) ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ତାଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ।
14.74.16
केतुवर्मण्यभिहते धृतवर्मा महारथः ।
रथेनाशु समुत्पत्य शरैर्जिष्णुमवाकिरत् ॥ १४.७४.१६ ॥
କେତୁବର୍ମା ଆହତ ହେବାରୁ, ମହାରଥୀ ଧୃତବର୍ମା ଶୀଘ୍ର ରଥରୁ ଡେଇଁ ଜିଷ୍ଣୁ (ଅର୍ଜୁନ)ଙ୍କ ଉପରେ ବାଣବର୍ଷା କଲେ।
14.74.17
तस्य तां शीघ्रतामीक्ष्य तुतोषातीव वीर्यवान् ।
गुडाकेशो महादेजा बालस्य धृतवर्मणः ॥ १४.७४.१७ ॥
ତାଙ୍କ ସେହି ଶୀଘ୍ରତା ଦେଖି, ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ ଓ ମହାତେଜସ୍ୱୀ ଗୁଡ଼ାକେଶ (ଅର୍ଜୁନ) ଅତ୍ୟନ୍ତ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ — ତାହା ଧୃତବର୍ମାଙ୍କ ସେହି ଯୁବକର ବୀରତ୍ୱ।
14.74.18
न संदधानं ददृशे नाददानं च तं तदा ।
किरन्तमेवं स शरान्ददृशे पाकशासनिः ॥ १४.७४.१८ ॥
ସେତେବେଳେ ସେ (ଧୃତବର୍ମା) ବାଣ ସନ୍ଧାନ କରୁଥିବା ବା ନେଉଥିବା ଦେଖାଗଲା ନାହିଁ; ସେ ବାଣବର୍ଷା କରୁଥିବା ଭାବେ ହିଁ ପାକଶାସନି (ଇନ୍ଦ୍ରପୁତ୍ର ଅର୍ଜୁନ)ଙ୍କୁ ଦେଖାଗଲେ।
14.74.19
स तु तं पूजयामास धृतवर्माणमाहवे ।
मनसा तु मुहूर्तं वै रणे समभिहर्षयन् ॥ १४.७४.१९ ॥
ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଧୃତବର୍ମାଙ୍କୁ କ୍ଷଣେ ମନେ ମନେ ସମ୍ମାନ ଦେଲା ଏବଂ ରଣରେ ତାଙ୍କୁ ଅତ୍ୟଧିକ ହର୍ଷିତ କଲା।
14.74.20
न विव्याध रणे क्रुद्धः कुन्तीपुत्रो हसन्निव ।
सौभद्रस्येव तत्कर्म दृष्ट्वा बालस्य विस्मितः ॥ १४.७४.२० ॥
କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର କ୍ରୋଧିତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କୁ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ ନାହିଁ; ଯେପରି ହସୁଥିଲେ; ସୌଭଦ୍ରଙ୍କ ପରି ସେହି ବାଳକର କର୍ମ ଦେଖି ସେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ।
14.74.21
तं पन्नगमिव क्रुद्धं कुरुवीरः स्मयन्निव ।
प्रीतिपूर्वं महाबाहुः प्राणैर्न व्यपरोपयत् ॥ १४.७४.२१ ॥
କୁରୁବୀର କ୍ରୋଧିତ ସର୍ପ ପରି ତାଙ୍କୁ ହସି ହସି, ସ୍ନେହପୂର୍ବକ, ସେହି ମହାବାହୁ ତାଙ୍କର ପ୍ରାଣ ହରଣ କଲେ ନାହିଁ।
14.74.22
स तथा रक्ष्यमाणो वै पार्थेनामिततेजसा ।
धृतवर्मा शरं दीप्तं मुमोच विजये तदा ॥ १४.७४.२२ ॥
ଅମିତ ତେଜସ୍ୱୀ ପାର୍ଥଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏହିପରି ରକ୍ଷିତ ହୋଇ ଧୃତବର୍ମା ତେବେ ବିଜୟ ଉପରେ ଏକ ଦୀପ୍ତ ବାଣ ନିକ୍ଷେପ କଲେ।
14.74.23
स तेन विजयस्तूर्णमासीद्विद्धः करे भृशम् ।
मुमोच गाण्डिवं मोहात्तत्पपाताथ भूतले ॥ १४.७४.२३ ॥
ସେହି ବାଣରେ ବିଜୟଙ୍କ ହାତ ତୁରନ୍ତ ଗଭୀର ଭାବରେ ବିଦ୍ଧ ହେଲା; ମୋହରେ ସେ ଗାଣ୍ଡୀବ ଛାଡ଼ିଦେଲେ, ତାହା ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା।
14.74.24
धनुषः पततस्तस्य सव्यसाचिकराद्विभो ।
बभूव सदृशं रूपं शक्रचापस्य भारत ॥ १४.७४.२४ ॥
ହେ ବିଭୁ, ହେ ଭାରତ! ସବ୍ୟସାଚୀଙ୍କ ହାତରୁ ପଡ଼ୁଥିବା ସେହି ଧନୁର ରୂପ ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁ ପରି ହେଲା।
14.74.25
तस्मिन्निपतिते दिव्ये महाधनुषि पार्थिवः ।
चकार सस्वनं हासं धृतवर्मा महाहवे ॥ १४.७४.२५ ॥
ସେହି ଦିବ୍ୟ ମହାଧନୁ ପଡ଼ିଗଲେ, ରାଜା ଧୃତବର୍ମା ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ଜୋରରେ ହସିଲେ।
14.74.26
ततो रोषार्दितो जिष्णुः प्रमृज्य रुधिरं करात् ।
धनुरादत्त तद्दिव्यं शरवर्षैर्ववर्ष च ॥ १४.७४.२६ ॥
ତାପରେ କ୍ରୋଧରେ ପୀଡ଼ିତ ଜିଷ୍ଣୁ ହାତରୁ ରକ୍ତ ପୋଛି, ସେହି ଦିବ୍ୟ ଧନୁ ନେଇ ଶରବର୍ଷଣ କଲେ।
14.74.27
ततो हलहलाशब्दो दिवस्पृगभवत्तदा ।
नानाविधानां भूतानां तत्कर्माणि प्रशंसताम् ॥ १४.७४.२७ ॥
ତାପରେ ଆକାଶ ଛୁଇଁଥିବା ହଲହଲ ଶବ୍ଦ ଉଠିଲା; ନାନାବିଧ ପ୍ରାଣୀମାନେ ତାଙ୍କ କର୍ମର ପ୍ରଶଂସା କଲେ।
14.74.28
ततः सम्प्रेक्ष्य संक्रुद्धं कालान्तकयमोपमम् ।
जिष्णुं त्रैगर्तका योधाः परीताः पर्यवारयन् ॥ १४.७४.२८ ॥
ତାପରେ କାଳ-ଅନ୍ତକ-ଯମ ସଦୃଶ କ୍ରୁଦ୍ଧ ଜିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଦେଖି ତ୍ରୈଗର୍ତ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ରହିଲେ।
14.74.29
अभिसृत्य परीप्सार्थं ततस्ते धृतवर्मणः ।
परिवव्रुर्गुडाकेशं तत्राक्रुद्ध्यद्धनंजयः ॥ १४.७४.२९ ॥
ତାପରେ ଧୃତବର୍ମାଙ୍କ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଆଗକୁ ଆସି ଗୁଡ଼ାକେଶଙ୍କୁ ଘେରିଲେ; ସେଠାରେ ଧନଞ୍ଜୟ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ।
14.74.30
ततो योधाञ्जघानाशु तेषां स दश चाष्ट च ।
महेन्द्रवज्रप्रतिमैरायसैर्बहुभिः शरैः ॥ १४.७४.३० ॥
ତାପରେ ସେ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅଠର ଜଣ ଯୋଦ୍ଧାଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ବଧ କଲେ; ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଜ୍ର ସଦୃଶ ଅନେକ ଲୌହ ଶରରେ।
14.74.31
तान्सम्प्रभग्नान्सम्प्रेक्ष्य त्वरमाणो धनंजयः ।
शरैराशीविषाकारैर्जघान स्वनवद्धसन् ॥ १४.७४.३१ ॥
ସେମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଛତ୍ରଭଙ୍ଗ ହୋଇଥିବା ଦେଖି ଧନଞ୍ଜୟ ଶୀଘ୍ର ବିଷଧର ସର୍ପ ସଦୃଶ ବାଣରେ ଗର୍ଜନ କରି ହସିହସି ସେମାନଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ।
14.74.32
ते भग्नमनसः सर्वे त्रैगर्तकमहारथाः ।
दिशोऽभिदुद्रुवू राजन्धनंजयशरार्दिताः ॥ १४.७४.३२ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଭଗ୍ନ ମନ ବିଶିଷ୍ଟ ସେହି ତ୍ରୈଗର୍ତ ମହାରଥୀମାନେ ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କ ବାଣରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ଦିଗ ଦିଗରେ ପଳାଇଲେ।
14.74.33
हतावशिष्टा हि पराः पार्थं दृष्टपराक्रमाः ।
तमूचुः पुरुषव्याघ्रं संशप्तकनिषूदनम् ॥ १४.७४.३३ ॥
ବଞ୍ଚିଥିବା ଲୋକମାନେ, ତାଙ୍କ ପରାକ୍ରମ ଦେଖି, ସଂଶପ୍ତକ ସଂହାରକ ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ର ପାର୍ଥଙ୍କୁ କହିଲେ।
14.74.34
तवास्म किंकराः सर्वे सर्वे वै वशगास्तव ।
आज्ञापयस्वः नः पार्थ प्रह्वान्प्रेष्यानवस्थितान्।
करिष्यामः प्रियं सर्वं तव कौरवनन्दन ॥ १४.७४.३४ ॥
ଆମେ ସମସ୍ତେ ତୁମର ସେବକ; ସମସ୍ତେ ତୁମ ବଶରେ ଅଛୁ। ହେ ପାର୍ଥ, ଆମକୁ ଆଦେଶ ଦିଅ। ନମ୍ର ସେବକ ଭାବେ ଠିଆ ହୋଇଛୁ; ତୁମର ପ୍ରିୟ ସବୁକିଛି କରିବୁ, ହେ କୌରବନନ୍ଦନ।
14.74.35
एतदाज्ञाय वचनं सर्वांस्तानब्रवीत्तदा ।
जीवितं रक्षत नृपाः शासनं प्रतिगृह्यताम् ॥ १४.७४.३५ ॥
ଏହି କଥା ଶୁଣି ସେ ସେତେବେଳେ ସେମାନଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ହେ ରାଜାଗଣ, ନିଜ ଜୀବନ ରକ୍ଷା କର; ମୋ ଆଦେଶ ଗ୍ରହଣ କର।'