మహాభారతం · అధ్యాయం 14.82
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.82.1
किमागमनकृत्यं ते कौरव्यकुलनन्दिनि ।
मणलूरपतेर्मातुस्तथैव च रणाजिरे ॥ १४.८२.१ ॥
కౌరవ్యకులాన్ని ఆనందింపజేసే ఓ స్త్రీ, నీ రాకకు కారణం ఏమిటి? మణలూరపతి తల్లి కోసం, యుద్ధభూమిలో కూడా అదే.
14.82.2
कच्चित्कुशलकामासि राज्ञोऽस्य भुजगात्मजे ।
मम वा चपलापाङ्गि कच्चित्वं शुभमिच्छसि ॥ १४.८२.२ ॥
నాగకుమారీ, ఈ రాజు యొక్క లేదా నా యొక్క క్షేమాన్ని నువ్వు కోరుతున్నావా? చంచలనేత్రీ, నువ్వు శుభాన్ని కోరుకుంటున్నావా?
14.82.3
कच्चित्ते पृथुलश्रोणि नाप्रियं प्रियदर्शने ।
अकार्षमहमज्ञानादयं वा बभ्रुवाहनः ॥ १४.८२.३ ॥
విశాలమైన తుంటి ఉన్న ఓ స్త్రీ, ప్రియదర్శినీ, నేను అజ్ఞానంతో నీకు అప్రియమైనది చేశానా, లేక ఈ బభ్రువాహనుడు చేశాడా?
14.82.4
कच्चिन्नु राजपूत्री ते सपत्नी चैत्रवाहनी ।
चित्राङ्गदा वरारोहा नापराध्यति किञ्चन ॥ १४.८२.४ ॥
రాజకుమారీ, నీ సవతి చిత్రవాహినీ, సుందరి చిత్రాంగదా ఏ విధంగానూ అపరాధం చేయలేదు కదా?
14.82.5
तमुवाचोरगपतेर्दुहिता प्रहसन्त्यथ ।
न मे त्वमपराद्धोसि न हि मे बभ्रुवाहनः।
न जनित्री तथाऽस्येयं मम यो प्रेष्यवत्थिता ॥ १४.८२.५ ॥
అప్పుడు నాగరాజు కుమార్తె నవ్వుతూ అతనితో ఇలా అన్నది: నువ్వు నాకు అపరాధం చేయలేదు, బభ్రువాహనుడూ చేయలేదు; ఇది అతని తల్లీ కాదు, నాకు దాసీలా నిలబడిన ఈమె.
14.82.6
श्रूयतां यद्यथा चेदं मया सर्वं विचेष्टितम् ।
न मे कोपस्त्वया कार्यः शिरसा त्वां प्रसादये ॥ १४.८२.६ ॥
నేను ఇదంతా ఎలా, ఏమి చేశానో వినుము. నీవు నాపై కోపించవద్దు; తల వంచి నిన్ను ప్రార్థిస్తున్నాను.
14.82.7
त्वत्प्रियार्थं हि कौरव्य कृतमेतन्मया विभो ।
यत्तच्छृणु महाबाहो निखिलेन धनंजय ॥ १४.८२.७ ॥
కౌరవ్యా, విభూ, మీ ప్రియం కోసమే నేను ఇది చేశాను. మహాబాహూ, ధనంజయా, నేను చేసినదంతా వినండి.
14.82.8
महाभारतयुद्धे यत्त्वया शान्तनवो नृपः ।
अधर्मेण हतः पार्थ तस्यैषा निष्कृतिः कृता ॥ १४.८२.८ ॥
మహాభారత యుద్ధంలో నీవు శంతనుని కుమారుడైన రాజును అధర్మంగా చంపావు. పార్థా, దానికి ప్రాయశ్చిత్తం ఇది చేయబడింది.
14.82.9
न हि भीष्मस्त्वया वीर युद्ध्यमानो हि पातितः ।
शिखण्डिना तु संयुक्तस्तमाश्रित्य हतस्त्वया ॥ १४.८२.९ ॥
వీరా, యుద్ధం చేస్తున్న భీష్ముడిని నీవు పడగొట్టలేదు. శిఖండితో కలిసి, అతనిని ఆశ్రయించి నీవు అతన్ని చంపావు.
14.82.10
तस्य शान्तिमकृत्वा त्वं त्यजेथा यदि जीवितम् ।
कर्मणा तेन पापेन पतेथा निरये ध्रुवम्।
एषा तु विहिता शान्तिः पुत्राद्यां प्राप्तवानसि ॥ १४.८२.१० ॥
అతని కోసం శాంతి చేయకుండా నీవు ప్రాణం విడిచి ఉంటే, ఆ పాపకర్మ వల్ల నిశ్చయంగా నరకంలో పడేవాడివి. ఈ శాంతి విధిప్రకారం చేయబడింది; కుమారులు మొదలైనవారిని నీవు పొందావు.
14.82.11
वसुभिर्वसुधापाल गङ्गया च महामते ।
पुरा हि श्रुतमेतत्ते वसुभिः कथितं मया ॥ १४.८२.११ ॥
భూపాలా, మహామతీ, వసువులు, గంగ ద్వారా ఇది నీవు ముందే విన్నావు. వసువులు నాకు దీనిని చెప్పారు.
14.82.12
गङ्गायास्तीरमाश्रित्य हते शान्तनवे नृप ।
आप्लुत्य देवा वसवः समेत्य च महानदीम्।
इदमूचुर्वचो घोरं भागीरथ्या मते तदा ॥ १४.८२.१२ ॥
రాజా, శంతనుని కుమారుడు చంపబడ్డాక, గంగా తీరాన్ని ఆశ్రయించి, వసు దేవతలు మహానదిలో స్నానం చేసి, కలిసి, అప్పుడు భాగీరథి ఆలోచన ప్రకారం ఈ భయంకర వచనాన్ని పలికారు.
14.82.13
एष शान्तनवो भीष्मो निहतः सव्यसाचिना ।
अयुद्ध्यमानः सङ्ग्रामे संसक्तोऽन्येन भामिनि ॥ १४.८२.१३ ॥
ఓ భామినీ! శంతనుని కుమారుడు ఈ భీష్ముడు సవ్యసాచి (అర్జునుడు) చేత చంపబడ్డాడు; యుద్ధంలో అతడు పోరాడకుండా మరొకరితో తలపడుతూ ఉన్నాడు.
14.82.14
तदनेनानुषङ्गेण वयमद्य धनञ्जयम् ।
शापेन योजयामेति तथाऽस्त्विति च साऽब्रवीत् ॥ १४.८२.१४ ॥
కాబట్టి ఈ పర్యవసానంతో ఈ రోజు మనం ధనంజయుణ్ణి శాపంతో బంధిద్దాం అని, 'అలాగే కానివ్వు' అని ఆమె అన్నది.
14.82.15
तदहं पितुरावेद्य प्रविश्य व्यथितेन्द्रिया ।
अभवं स च तच्छ्रुत्वा विषादमगमत्परम् ॥ १४.८२.१५ ॥
అప్పుడు నేను తండ్రికి తెలియజేసి లోపలికి ప్రవేశించాను; నా ఇంద్రియాలు కలతచెందాయి. ఆయన అది విని అత్యంత విషాదాన్ని పొందాడు.
14.82.16
पिता तु मे वसून्गत्वा त्वदर्थे समयाचत ।
पुनः पुनः प्रसाद्यैतांस्त एनमिदमब्रुवन् ॥ १४.८२.१६ ॥
కానీ నా తండ్రి వసువుల వద్దకు వెళ్లి నీ కోసం మళ్లీ మళ్లీ వేడుకున్నాడు; వారిని మళ్లీ మళ్లీ ప్రసన్నం చేసుకొని, వారు అతనితో ఇలా అన్నారు.
14.82.17
पुत्रस्तस्य महाभाग मणलूरेश्वरो युवा ।
स एनं रणमध्यस्थः शरैः पातयिता भुवि ॥ १४.८२.१७ ॥
అతని కుమారుడు, ఓ మహాభాగా, మణలూర ప్రభువైన యువకుడు; అతడు యుద్ధమధ్యంలో నిలిచి బాణాలతో ఇతన్ని నేలపై పడగొడతాడు.
14.82.18
एवं कृते स नागेन्द्र मुक्तशापो भविष्यति ।
गच्छेति वसुभिश्चोक्तो मम चेदं शशंस सः ॥ १४.८२.१८ ॥
ఇలా చేస్తే అతడు, ఓ నాగేంద్రా, శాపవిముక్తుడవుతాడు. 'వెళ్ళు' అని వసువులు చెప్పగా, అతడు నాకు ఇది తెలిపాడు.
14.82.19
तच्छ्रुत्वा त्वं मया तस्माच्छापादसि विमोक्षितः ।
न हि त्वां देवराजोऽपि समरेषु पराजयेत् ॥ १४.८२.१९ ॥
ఇది విని, ఆ శాపం నుండి నీవు నాచేత విడిపించబడ్డావు. దేవతల రాజు కూడా యుద్ధాలలో నిన్ను ఓడించలేడు.
14.82.20
आत्मा पुत्रः स्मृतस्तस्मात्तेनेहासि पराजितः ।
न हि दोषो मम मतः कथं वा मन्यसे विभो ॥ १४.८२.२० ॥
ఆత్మయే పుత్రుడని తలచబడుతుంది; అందుచేత అతని చేత నీవు ఇక్కడ ఓడింపబడ్డావు. ఇది నా దోషం కాదని భావించబడింది. ఓ విభో, నీవు ఏమనుకుంటున్నావు?
14.82.21
इत्येवमुक्तो विजयः प्रसन्नात्माऽब्रवीदिदम् ।
सर्वं मे सुप्रियं देवि यदेतत्कृतवत्यसि ॥ १४.८२.२१ ॥
ఈ విధంగా చెప్పబడిన, ప్రసన్నమైన మనసు గల విజయుడు ఇలా పలికాడు: ఓ దేవీ, నీవు చేసినదంతా నాకు ఎంతో ప్రియమైనది.
14.82.22
इत्युक्त्वा सोऽब्रवीत्पुत्रं मणलूरपतिं जयः ।
चित्राङ्गदायाः शृण्वन्त्याः कौरव्यदुहितुस्तदा ॥ १४.८२.२२ ॥
ఇలా చెప్పి అతడు తన కుమారుడైన మణలూరపతితో మాట్లాడాడు; అప్పుడు జయుడు, కౌరవ్యుని కుమార్తె చిత్రాంగద వింటుండగా.
14.82.23
युधिष्ठिरस्याश्वमेधः परिचैत्रीं भविष्यति ।
तत्रागच्छेः सहामात्यो मातृभ्यां सहितो नृप ॥ १४.८२.२३ ॥
యుధిష్ఠిరుని అశ్వమేధం చైత్రమాసంలో జరుగుతుంది. ఓ రాజా, అక్కడికి నీవు నీ మంత్రులతో, నీ ఇద్దరు తల్లులతో కలిసి రావాలి.
14.82.24
इत्येवमुक्तः पार्थेन स राजा बभ्रुवाहनः ।
उवाच पितरं धीमानिदमस्राविलेक्षणः ॥ १४.८२.२४ ॥
పార్థుడు ఇలా చెప్పగా, కన్నీటితో మసకబారిన కన్నులు గల ఆ బుద్ధిమంతుడైన రాజు బభ్రువాహనుడు తన తండ్రికి ఇలా పలికాడు.
14.82.25
उपयास्यामि धर्मज्ञ भवतः सासनादहम् ।
अश्वमेधे महायज्ञे द्विजातिपरिवेषकः ॥ १४.८२.२५ ॥
ధర్మజ్ఞుడా, నీ ఆజ్ఞతో నేను వస్తాను. అశ్వమేధ మహాయజ్ఞంలో ద్విజులకు వడ్డించువాడనవుతాను.
14.82.26
मम त्वनुग्रहार्थाय प्रविशस्व पुरं स्वकम् ।
भार्याभ्यां सह धर्मज्ञ माभूत्तेऽत्र विचारणा ॥ १४.८२.२६ ॥
కానీ నాపై అనుగ్రహం కోసం నీ నగరంలో నీ ఇద్దరు భార్యలతో ప్రవేశించు. ధర్మజ్ఞుడా, ఇందులో నీకు సందేహం వద్దు.
14.82.27
उषित्वेह निशामेकां सुखं स्वभवने प्रभो ।
पुनरश्वानुगमनं कर्तासि जयतांवर ॥ १४.८२.२७ ॥
ఓ ప్రభూ, ఇక్కడ నీ భవనంలో ఒక రాత్రి సుఖంగా ఉండి, మళ్ళీ గుర్రాన్ని అనుసరిస్తావు. విజేతలలో శ్రేష్ఠుడా.
14.82.28
इत्युक्ताः स तु प्रत्रेण तदा वानरकेतनः ।
स्मयन्प्रोवाच कौन्तेयस्तदा चित्राङ्गदासुतम् ॥ १४.८२.२८ ॥
కుమారుడు ఇలా అనగా, అప్పుడు వానర ధ్వజుడైన కౌంతేయుడు నవ్వుతూ చిత్రాంగదా కుమారునితో అన్నాడు.
14.82.29
विदितं ते महाबाहो यथा दीक्षां चराम्यहम् ।
न स तावत्प्रवेक्ष्यामि पुरं ते पृथुलोचन ॥ १४.८२.२९ ॥
మహాబాహూ, నేను దీక్ష పాటిస్తున్నానని నీకు తెలుసు. కాబట్టి విశాల నేత్రుడా, ఇప్పుడు నీ నగరంలో ప్రవేశించను.
14.82.30
यथाकामं व्रजत्येष यज्ञियाश्वो नरर्षभ ।
स्वस्ति तेऽस्तु गमिष्यामि न स्थानं विद्यते मम ॥ १४.८२.३० ॥
నరులలో శ్రేష్ఠుడా, ఈ యజ్ఞాశ్వం తనకు ఇష్టమైనట్లుగా వెళ్తోంది. నీకు శుభం కలుగుగాక. నాకు ఇక్కడ ఉండే స్థానం లేదు కాబట్టి నేను వెళ్తాను.
14.82.31
स तत्र विधिवत्तेन पूजितः पाकशासनिः। ॥ १४.८२.३१ ॥
అక్కడ ఆయన చేత విధిప్రకారం గౌరవింపబడిన పాకశాసని కుమారుడు (అర్జునుడు) బయలుదేరాడు.
14.82.32
भार्याभ्यामभ्यनुज्ञातः प्रायाद्भरतसत्तमः ॥ १४.८२.३२ ॥
ఇద్దరు భార్యల అనుమతి పొంది భరతవంశ శ్రేష్ఠుడు (అర్జునుడు) బయలుదేరాడు.