มหาภารตะ · อัธยายะ 14.82
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.82.1
किमागमनकृत्यं ते कौरव्यकुलनन्दिनि ।
मणलूरपतेर्मातुस्तथैव च रणाजिरे ॥ १४.८२.१ ॥
ข้าแต่ผู้เป็นความยินดีของวงศ์กุรุ เจ้ามาที่นี่เพื่อกิจอันใด ทั้งสำหรับมารดาของเจ้าผู้เป็นใหญ่แห่งมณีลูระ และเช่นเดียวกันนั้นที่สนามรบ
14.82.2
कच्चित्कुशलकामासि राज्ञोऽस्य भुजगात्मजे ।
मम वा चपलापाङ्गि कच्चित्वं शुभमिच्छसि ॥ १४.८२.२ ॥
ข้าแต่ธิดาแห่งพญานาค เจ้าปรารถนาความเป็นสุขของพระราชาองค์นี้ หรือของข้า ข้าแต่ผู้มีดวงตาหวั่นไหว เจ้าปรารถนาสิ่งที่เป็นมงคลหรือไม่
14.82.3
कच्चित्ते पृथुलश्रोणि नाप्रियं प्रियदर्शने ।
अकार्षमहमज्ञानादयं वा बभ्रुवाहनः ॥ १४.८२.३ ॥
ข้าแต่ผู้มีสะโพกผึ่งผาย ข้าแต่ผู้น่าชมยิ่ง ข้าได้ทำสิ่งที่ไม่น่าพอใจแก่เจ้าเพราะความไม่รู้หรือไม่ หรือบัภรุวาหนะนี้ได้ทำ
14.82.4
कच्चिन्नु राजपूत्री ते सपत्नी चैत्रवाहनी ।
चित्राङ्गदा वरारोहा नापराध्यति किञ्चन ॥ १४.८२.४ ॥
ข้าแต่เจ้าหญิง สตรีร่วมสามีของเจ้า จิตรวาหนี ผู้มีสะโพกงาม จิตรางคทา ล่วงเกินเจ้าในสิ่งใดๆ บ้างหรือไม่
14.82.5
तमुवाचोरगपतेर्दुहिता प्रहसन्त्यथ ।
न मे त्वमपराद्धोसि न हि मे बभ्रुवाहनः।
न जनित्री तथाऽस्येयं मम यो प्रेष्यवत्थिता ॥ १४.८२.५ ॥
ลำดับนั้น ธิดาแห่งเจ้าพญานาค หัวเราะแล้วกล่าวแก่เขาว่า เจ้ามิได้ล่วงเกินข้า บัภรุวาหนะก็มิได้ล่วงเกิน และนางผู้ยืนอยู่ตรงหน้าข้าเหมือนผู้รับใช้นี้ก็มิใช่มารดาของเขา
14.82.6
श्रूयतां यद्यथा चेदं मया सर्वं विचेष्टितम् ।
न मे कोपस्त्वया कार्यः शिरसा त्वां प्रसादये ॥ १४.८२.६ ॥
ขอจงฟังว่าข้าได้กระทำทั้งหมดนี้อย่างไรและเพราะเหตุใด อย่าโกรธข้าเลย ข้าก้มศีรษะวิงวอนต่อเจ้า
14.82.7
त्वत्प्रियार्थं हि कौरव्य कृतमेतन्मया विभो ।
यत्तच्छृणु महाबाहो निखिलेन धनंजय ॥ १४.८२.७ ॥
ข้าแต่ผู้สืบเชื้อสายกุรุ ข้าแต่ผู้เป็นใหญ่ ข้ากระทำเช่นนี้เพื่อความพอใจของเจ้า ข้าแต่ผู้มีแขนใหญ่ จงฟังทั้งหมดเถิด ข้าแต่ธนัญชัย
14.82.8
महाभारतयुद्धे यत्त्वया शान्तनवो नृपः ।
अधर्मेण हतः पार्थ तस्यैषा निष्कृतिः कृता ॥ १४.८२.८ ॥
ในสงครามมหาภารตะ เจ้าได้สังหารพระราชาผู้เป็นบุตรของศานตนุโดยไม่ชอบธรรม ข้าแต่ปารถะ นี่คือการชดใช้ที่ได้กระทำแล้วสำหรับเรื่องนั้น
14.82.9
न हि भीष्मस्त्वया वीर युद्ध्यमानो हि पातितः ।
शिखण्डिना तु संयुक्तस्तमाश्रित्य हतस्त्वया ॥ १४.८२.९ ॥
ข้าแต่วีรบุรุษ ภีษมะมิได้ถูกเจ้าล้มลงขณะกำลังต่อสู้ แต่ร่วมกับศิขัณฑินและอาศัยเขา เจ้าจึงสังหารท่าน
14.82.10
तस्य शान्तिमकृत्वा त्वं त्यजेथा यदि जीवितम् ।
कर्मणा तेन पापेन पतेथा निरये ध्रुवम्।
एषा तु विहिता शान्तिः पुत्राद्यां प्राप्तवानसि ॥ १४.८२.१० ॥
หากเจ้าไม่ได้กระทำการปลอบประโลมสำหรับท่าน และสละชีวิตของเจ้า เจ้าจะต้องตกสู่นรกอย่างแน่นอนด้วยการกระทำอันบาปนั้น การปลอบประโลมนี้ได้ถูกกำหนดไว้แล้ว และเจ้าได้บุตรและสิ่งอื่นๆ มาแล้ว
14.82.11
वसुभिर्वसुधापाल गङ्गया च महामते ।
पुरा हि श्रुतमेतत्ते वसुभिः कथितं मया ॥ १४.८२.११ ॥
ข้าแต่ผู้ปกครองแผ่นดิน ข้าแต่ผู้มีจิตใหญ่ เจ้าเคยได้ยินเรื่องนี้มาก่อนแล้ว จากพวกวสุและจากพระคงคา ข้าได้บอกเจ้าแล้ว ดังที่พวกวสุได้บอกไว้
14.82.12
गङ्गायास्तीरमाश्रित्य हते शान्तनवे नृप ।
आप्लुत्य देवा वसवः समेत्य च महानदीम्।
इदमूचुर्वचो घोरं भागीरथ्या मते तदा ॥ १४.८२.१२ ॥
ข้าแต่พระราชา หลังจากบุตรของศานตนุถูกฆ่าแล้ว เทวดาวสุทั้งหลายได้พึ่งพิงฝั่งแม่น้ำคงคา อาบน้ำในแม่น้ำใหญ่ แล้วมาประชุมกัน จากนั้นจึงกล่าววาจาอันน่ากลัวนี้ตามคำแนะนำของภาคีรถี
14.82.13
एष शान्तनवो भीष्मो निहतः सव्यसाचिना ।
अयुद्ध्यमानः सङ्ग्रामे संसक्तोऽन्येन भामिनि ॥ १४.८२.१३ ॥
ข้าแต่หญิงผู้งาม ภีษมะบุตรศานตนุนี้ ถูกสัพยสาจิน (อรชุน) สังหารขณะมิได้ต่อสู้ ขณะที่กำลังพัวพันกับอีกผู้หนึ่งในการรบ
14.82.14
तदनेनानुषङ्गेण वयमद्य धनञ्जयम् ।
शापेन योजयामेति तथाऽस्त्विति च साऽब्रवीत् ॥ १४.८२.१४ ॥
เพราะเหตุนั้น ด้วยผลที่ตามมานี้ วันนี้เราจะผูกธนัญชัยด้วยคำสาป นางกล่าวว่า ขอให้เป็นเช่นนั้นเถิด แล้วจึงพูดออกมา
14.82.15
तदहं पितुरावेद्य प्रविश्य व्यथितेन्द्रिया ।
अभवं स च तच्छ्रुत्वा विषादमगमत्परम् ॥ १४.८२.१५ ॥
เมื่อข้าได้เข้าไปรายงานแก่บิดาแล้ว จิตและประสาทสัมผัสของข้าก็หวั่นไหว ท่านได้ยินเรื่องนั้นแล้วก็ตกอยู่ในความโศกเศร้าอย่างยิ่ง
14.82.16
पिता तु मे वसून्गत्वा त्वदर्थे समयाचत ।
पुनः पुनः प्रसाद्यैतांस्त एनमिदमब्रुवन् ॥ १४.८२.१६ ॥
ส่วนบิดาของข้าได้ไปหาพวกวสุ และวิงวอนขอเพื่อเห็นแก่เจ้า ท่านได้ปลอบประโลมพวกเขาซ้ำแล้วซ้ำอีก แล้วพวกเขาจึงกล่าวกับท่านดังนี้
14.82.17
पुत्रस्तस्य महाभाग मणलूरेश्वरो युवा ।
स एनं रणमध्यस्थः शरैः पातयिता भुवि ॥ १४.८२.१७ ॥
ข้าแต่ผู้โชคดียิ่ง บุตรของท่านคือเจ้าผู้เป็นใหญ่แห่งมณีลูระผู้หนุ่ม เขาจะยืนอยู่กลางสนามรบ และจะทำให้ท่านล้มลงสู่พื้นดินด้วยลูกศร
14.82.18
एवं कृते स नागेन्द्र मुक्तशापो भविष्यति ।
गच्छेति वसुभिश्चोक्तो मम चेदं शशंस सः ॥ १४.८२.१८ ॥
ข้าแต่จอมนาค เมื่อทำเช่นนี้แล้ว เขาก็จะพ้นจากคำสาป พวกวสุบอกให้เขาไป และเขาได้บอกข้าถึงเรื่องนี้
14.82.19
तच्छ्रुत्वा त्वं मया तस्माच्छापादसि विमोक्षितः ।
न हि त्वां देवराजोऽपि समरेषु पराजयेत् ॥ १४.८२.१९ ॥
เมื่อได้ยินเรื่องนั้นแล้ว เจ้าจึงได้รับการปลดปล่อยจากคำสาปนั้นโดยข้า แม้พระราชาแห่งเทวดาก็ไม่อาจเอาชนะเจ้าในการรบได้
14.82.20
आत्मा पुत्रः स्मृतस्तस्मात्तेनेहासि पराजितः ।
न हि दोषो मम मतः कथं वा मन्यसे विभो ॥ १४.८२.२० ॥
อาตมันถูกระลึกว่าเป็นบุตรของตน เพราะฉะนั้นเจ้าจึงพ่ายแพ้แก่บุตรของตนที่นี่ ข้าไม่ได้ถือว่าความผิดเป็นของข้า ข้าแต่ผู้เป็นใหญ่ เจ้าคิดเช่นไร
14.82.21
इत्येवमुक्तो विजयः प्रसन्नात्माऽब्रवीदिदम् ।
सर्वं मे सुप्रियं देवि यदेतत्कृतवत्यसि ॥ १४.८२.२१ ॥
เมื่อถูกกล่าวเช่นนั้น วิชยะด้วยใจอันเปี่ยมปีติจึงกล่าวถ้อยคำเหล่านี้ว่า โอ เทวี สิ่งที่นางได้กระทำทั้งหมดนั้นเป็นที่รักยิ่งของเรา
14.82.22
इत्युक्त्वा सोऽब्रवीत्पुत्रं मणलूरपतिं जयः ।
चित्राङ्गदायाः शृण्वन्त्याः कौरव्यदुहितुस्तदा ॥ १४.८२.२२ ॥
เมื่อกล่าวดังนี้แล้ว ชัยะ (อรชุน) จึงกล่าวกับบุตรของตน ผู้เป็นเจ้าแห่งมณฑลูระ ขณะที่จิตรางคทาผู้เป็นธิดาของกุรุวงศ์กำลังฟังอยู่
14.82.23
युधिष्ठिरस्याश्वमेधः परिचैत्रीं भविष्यति ।
तत्रागच्छेः सहामात्यो मातृभ्यां सहितो नृप ॥ १४.८२.२३ ॥
พิธีอัศวเมธของยุธิษฐิระจะมีขึ้นในฤดูไจตระ ที่นั่น โอ กษัตริย์ เจ้าควรมาพร้อมกับเหล่าอำมาตย์ และพร้อมกับมารดาทั้งสองของเจ้า
14.82.24
इत्येवमुक्तः पार्थेन स राजा बभ्रुवाहनः ।
उवाच पितरं धीमानिदमस्राविलेक्षणः ॥ १४.८२.२४ ॥
เมื่อถูกบุตรแห่งปฤถากล่าวเช่นนั้น พระราชาบภรุวาหนะผู้ฉลาดรอบรู้ มีดวงตาพร่ามัวด้วยน้ำตา จึงกล่าวถ้อยคำเหล่านี้กับบิดาของตน
14.82.25
उपयास्यामि धर्मज्ञ भवतः सासनादहम् ।
अश्वमेधे महायज्ञे द्विजातिपरिवेषकः ॥ १४.८२.२५ ॥
โอ ผู้รู้ธรรม ข้าพระองค์จะมาตามคำสั่งของพระองค์ และในมหายัญอัศวเมธ ข้าพระองค์จะเป็นผู้ปรนนิบัติแก่ทวิชาติ
14.82.26
मम त्वनुग्रहार्थाय प्रविशस्व पुरं स्वकम् ।
भार्याभ्यां सह धर्मज्ञ माभूत्तेऽत्र विचारणा ॥ १४.८२.२६ ॥
แต่เพื่อแสดงความโปรดปรานแก่เรา ขอเจ้าจงเข้าสู่นครของตนพร้อมกับภรรยาทั้งสอง โอ ผู้รู้ธรรม ขออย่าให้เจ้ามีความลังเลใจในเรื่องนี้เลย
14.82.27
उषित्वेह निशामेकां सुखं स्वभवने प्रभो ।
पुनरश्वानुगमनं कर्तासि जयतांवर ॥ १४.८२.२७ ॥
โอ พระผู้เป็นใหญ่ ขอให้เจ้าพักอยู่ที่นี่หนึ่งราตรีอย่างสุขสบายในวังของตน แล้วเจ้าจะติดตามม้าไปอีกครั้ง โอ ผู้ยิ่งใหญ่ที่สุดในบรรดาผู้ชนะ
14.82.28
इत्युक्ताः स तु प्रत्रेण तदा वानरकेतनः ।
स्मयन्प्रोवाच कौन्तेयस्तदा चित्राङ्गदासुतम् ॥ १४.८२.२८ ॥
เมื่อถูกบุตรของตนกล่าวเช่นนั้น กเนยะผู้มีธงเป็นรูปลิงจึงยิ้มแล้วตรัสกับบุตรของจิตรางคทาว่า
14.82.29
विदितं ते महाबाहो यथा दीक्षां चराम्यहम् ।
न स तावत्प्रवेक्ष्यामि पुरं ते पृथुलोचन ॥ १४.८२.२९ ॥
โอ ผู้มีแขนทรงพลัง เจ้าทราบแล้วว่าเรากำลังถือศีลพรต โอ ผู้มีดวงตากว้าง ดังนั้น เราจะยังไม่เข้าสู่นครของเจ้าในเวลานี้
14.82.30
यथाकामं व्रजत्येष यज्ञियाश्वो नरर्षभ ।
स्वस्ति तेऽस्तु गमिष्यामि न स्थानं विद्यते मम ॥ १४.८२.३० ॥
โอ วีรบุรุษแห่งมนุษย์ ม้าสำหรับพิธีบูชายัญนี้จะไปตามที่มันปรารถนา ขอความเป็นสิริมงคลจงมีแก่เจ้า เราจะไปแล้ว เพราะที่นี่ไม่มีที่ให้เราพำนัก
14.82.31
स तत्र विधिवत्तेन पूजितः पाकशासनिः। ॥ १४.८२.३१ ॥
ที่นั่น บุตรแห่งปากศาสนะ (อรชุน) ได้รับการบูชาจากเขาตามระเบียบแล้ว จึงเดินทางจากไป
14.82.32
भार्याभ्यामभ्यनुज्ञातः प्रायाद्भरतसत्तमः ॥ १४.८२.३२ ॥
ด้วยการอนุญาตจากภรรยาทั้งสอง ผู้ประเสริฐที่สุดในวงศ์ภรตะ (อรชุน) จึงออกเดินทาง