മഹാഭാരതം · അധ്യായം 14.82
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.82.1
किमागमनकृत्यं ते कौरव्यकुलनन्दिनि ।
मणलूरपतेर्मातुस्तथैव च रणाजिरे ॥ १४.८२.१ ॥
കൗരവ്യകുലത്തെ സന്തോഷിപ്പിക്കുന്നവളേ, നിന്റെ വരവിന്റെ ഉദ്ദേശ്യം എന്താണ്? മണലൂരപതിയുടെ മാതാവിന്റെ കാര്യത്തിലും, യുദ്ധഭൂമിയിലും അങ്ങനെതന്നെ.
14.82.2
कच्चित्कुशलकामासि राज्ञोऽस्य भुजगात्मजे ।
मम वा चपलापाङ्गि कच्चित्वं शुभमिच्छसि ॥ १४.८२.२ ॥
നാഗപുത്രിയേ, ഈ രാജാവിന്റെയോ എന്റെയോ ക്ഷേമം നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവോ? ചപലനേത്രീ, നീ ശുഭത്തെ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവോ?
14.82.3
कच्चित्ते पृथुलश्रोणि नाप्रियं प्रियदर्शने ।
अकार्षमहमज्ञानादयं वा बभ्रुवाहनः ॥ १४.८२.३ ॥
വിശാലമായ അരക്കെട്ടുള്ളവളേ, പ്രിയദർശിനീ, ഞാൻ അജ്ഞാനത്താൽ നിനക്ക് അപ്രിയമായ എന്തെങ്കിലും ചെയ്തുവോ, അതോ ഈ ബഭ്രുവാഹനൻ ചെയ്തുവോ?
14.82.4
कच्चिन्नु राजपूत्री ते सपत्नी चैत्रवाहनी ।
चित्राङ्गदा वरारोहा नापराध्यति किञ्चन ॥ १४.८२.४ ॥
രാജകുമാരീ, നിന്റെ സപത്നി ചിത്രവാഹിനി, സുന്ദരിയായ ചിത്രാംഗദ എന്തെങ്കിലും അപരാധം ചെയ്തുവോ?
14.82.5
तमुवाचोरगपतेर्दुहिता प्रहसन्त्यथ ।
न मे त्वमपराद्धोसि न हि मे बभ्रुवाहनः।
न जनित्री तथाऽस्येयं मम यो प्रेष्यवत्थिता ॥ १४.८२.५ ॥
അപ്പോൾ നാഗരാജപുത്രി ചിരിച്ചുകൊണ്ട് അവനോട് പറഞ്ഞു: നീ എന്നോട് അപരാധം ചെയ്തിട്ടില്ല, ബഭ്രുവാഹനനും ചെയ്തിട്ടില്ല; ഇവൾ അവന്റെ മാതാവുമല്ല, എനിക്ക് ദാസിയെപ്പോലെ നിൽക്കുന്നവളാണ്.
14.82.6
श्रूयतां यद्यथा चेदं मया सर्वं विचेष्टितम् ।
न मे कोपस्त्वया कार्यः शिरसा त्वां प्रसादये ॥ १४.८२.६ ॥
ഞാൻ ഇതെല്ലാം എങ്ങനെ, എന്തിന് ചെയ്തുവെന്ന് കേൾക്കുക. നീ എന്നോട് കോപിക്കരുത്; തല കുനിച്ച് ഞാൻ നിന്നെ പ്രസാദിപ്പിക്കുന്നു.
14.82.7
त्वत्प्रियार्थं हि कौरव्य कृतमेतन्मया विभो ।
यत्तच्छृणु महाबाहो निखिलेन धनंजय ॥ १४.८२.७ ॥
കൗരവ്യാ, വിഭോ, നിന്റെ പ്രിയത്തിനായാണ് ഞാൻ ഇത് ചെയ്തത്. മഹാബാഹോ, ധനഞ്ജയാ, ഞാൻ ചെയ്തതെല്ലാം പൂർണ്ണമായി കേൾക്കുക.
14.82.8
महाभारतयुद्धे यत्त्वया शान्तनवो नृपः ।
अधर्मेण हतः पार्थ तस्यैषा निष्कृतिः कृता ॥ १४.८२.८ ॥
മഹാഭാരതയുദ്ധത്തിൽ നീ ശന്തനുവിന്റെ പുത്രനായ രാജാവിനെ അധർമ്മത്താൽ വധിച്ചു. പാർത്ഥാ, അതിനുള്ള പ്രായശ്ചിത്തമാണ് ഇത് ചെയ്തത്.
14.82.9
न हि भीष्मस्त्वया वीर युद्ध्यमानो हि पातितः ।
शिखण्डिना तु संयुक्तस्तमाश्रित्य हतस्त्वया ॥ १४.८२.९ ॥
വീരാ, യുദ്ധം ചെയ്തിരുന്ന ഭീഷ്മരെ നീ വീഴ്ത്തിയില്ല. ശിഖണ്ഡിയോടു ചേർന്ന്, അവനെ ആശ്രയിച്ചാണ് നീ അവരെ വധിച്ചത്.
14.82.10
तस्य शान्तिमकृत्वा त्वं त्यजेथा यदि जीवितम् ।
कर्मणा तेन पापेन पतेथा निरये ध्रुवम्।
एषा तु विहिता शान्तिः पुत्राद्यां प्राप्तवानसि ॥ १४.८२.१० ॥
അദ്ദേഹത്തിനായുള്ള ശാന്തി ചെയ്യാതെ നീ ജീവൻ ത്യജിച്ചിരുന്നെങ്കിൽ, ആ പാപകർമ്മത്താൽ നിശ്ചയമായും നരകത്തിൽ വീഴുമായിരുന്നു. ഈ ശാന്തി വിധിപ്രകാരം ചെയ്തു; പുത്രന്മാരെ മുതലായവ നീ പ്രാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
14.82.11
वसुभिर्वसुधापाल गङ्गया च महामते ।
पुरा हि श्रुतमेतत्ते वसुभिः कथितं मया ॥ १४.८२.११ ॥
ഭൂപാലാ, മഹാമതേ, വസുക്കളാലും ഗംഗയാലും ഇത് നീ മുമ്പ് കേട്ടിട്ടുണ്ട്. വസുക്കൾ ഇത് എന്നോട് പറഞ്ഞു.
14.82.12
गङ्गायास्तीरमाश्रित्य हते शान्तनवे नृप ।
आप्लुत्य देवा वसवः समेत्य च महानदीम्।
इदमूचुर्वचो घोरं भागीरथ्या मते तदा ॥ १४.८२.१२ ॥
രാജാവേ, ശന്തനുവിന്റെ പുത്രൻ വധിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, ഗംഗയുടെ തീരത്ത് ആശ്രയിച്ച്, വസുദേവന്മാർ മഹാനദിയിൽ സ്നാനം ചെയ്ത്, ഒന്നിച്ചുകൂടി, അപ്പോൾ ഭാഗീരഥിയുടെ ഉപദേശപ്രകാരം ഈ ഭയങ്കരവാക്ക് പറഞ്ഞു.
14.82.13
एष शान्तनवो भीष्मो निहतः सव्यसाचिना ।
अयुद्ध्यमानः सङ्ग्रामे संसक्तोऽन्येन भामिनि ॥ १४.८२.१३ ॥
ഓ ഭാമിനീ! ശന്തനുവിന്റെ പുത്രനായ ഈ ഭീഷ്മൻ സവ്യസാചിയാൽ (അർജുനനാൽ) വധിക്കപ്പെട്ടു; യുദ്ധത്തിൽ അദ്ദേഹം മറ്റൊരാളുമായി ഏറ്റുമുട്ടിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയായിരുന്നു, പോരാടാതെയായിരുന്നു.
14.82.14
तदनेनानुषङ्गेण वयमद्य धनञ्जयम् ।
शापेन योजयामेति तथाऽस्त्विति च साऽब्रवीत् ॥ १४.८२.१४ ॥
അതിനാൽ ഈ അനന്തരഫലത്താൽ ഇന്ന് നാം ധനഞ്ജയനെ ശാപത്താൽ ബന്ധിക്കാം എന്ന്, 'അങ്ങനെ ആകട്ടെ' എന്ന് അവൾ പറഞ്ഞു.
14.82.15
तदहं पितुरावेद्य प्रविश्य व्यथितेन्द्रिया ।
अभवं स च तच्छ्रुत्वा विषादमगमत्परम् ॥ १४.८२.१५ ॥
അപ്പോൾ ഞാൻ പിതാവിനെ അറിയിച്ച് അകത്ത് പ്രവേശിച്ചു; എന്റെ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ വ്യാകുലമായി. അദ്ദേഹം അത് കേട്ട് അതിയായ വിഷാദം പ്രാപിച്ചു.
14.82.16
पिता तु मे वसून्गत्वा त्वदर्थे समयाचत ।
पुनः पुनः प्रसाद्यैतांस्त एनमिदमब्रुवन् ॥ १४.८२.१६ ॥
എന്നാൽ എന്റെ പിതാവ് വസുക്കളുടെ അടുത്ത് ചെന്ന് നിനക്കുവേണ്ടി വീണ്ടും വീണ്ടും അപേക്ഷിച്ചു; അവരെ വീണ്ടും വീണ്ടും പ്രസാദിപ്പിച്ചപ്പോൾ അവർ അദ്ദേഹത്തോട് ഇത് പറഞ്ഞു.
14.82.17
पुत्रस्तस्य महाभाग मणलूरेश्वरो युवा ।
स एनं रणमध्यस्थः शरैः पातयिता भुवि ॥ १४.८२.१७ ॥
അവന്റെ പുത്രൻ, ഓ മഹാഭാഗ, മണലൂരിലെ യുവ അധിപതി; അവൻ യുദ്ധമധ്യത്തിൽ നിന്ന് അമ്പുകൾകൊണ്ട് ഇവനെ നിലത്ത് വീഴ്ത്തും.
14.82.18
एवं कृते स नागेन्द्र मुक्तशापो भविष्यति ।
गच्छेति वसुभिश्चोक्तो मम चेदं शशंस सः ॥ १४.८२.१८ ॥
ഇങ്ങനെ ചെയ്താൽ അവൻ, ഓ നാഗേന്ദ്രാ, ശാപവിമുക്തനാകും. 'പോകൂ' എന്ന് വസുക്കളാൽ പറയപ്പെട്ടവൻ എനിക്ക് ഇത് പറഞ്ഞു.
14.82.19
तच्छ्रुत्वा त्वं मया तस्माच्छापादसि विमोक्षितः ।
न हि त्वां देवराजोऽपि समरेषु पराजयेत् ॥ १४.८२.१९ ॥
ഇതു കേട്ട്, ആ ശാപത്തിൽ നിന്ന് നീ എന്നാൽ മോചിതയായിരിക്കുന്നു. യുദ്ധങ്ങളിൽ ദേവരാജനും നിന്നെ പരാജയപ്പെടുത്തുകയില്ല.
14.82.20
आत्मा पुत्रः स्मृतस्तस्मात्तेनेहासि पराजितः ।
न हि दोषो मम मतः कथं वा मन्यसे विभो ॥ १४.८२.२० ॥
ആത്മാവ് തന്നെയാണ് പുത്രനെന്ന് സ്മരിക്കപ്പെടുന്നത്; അതിനാൽ അവനാൽ നീ ഇവിടെ പരാജയപ്പെട്ടു. ഇത് എന്റെ കുറ്റമല്ലെന്നാണ് കരുതപ്പെടുന്നത്. ഓ വിഭോ, നീ എങ്ങനെ കരുതുന്നു?
14.82.21
इत्येवमुक्तो विजयः प्रसन्नात्माऽब्रवीदिदम् ।
सर्वं मे सुप्रियं देवि यदेतत्कृतवत्यसि ॥ १४.८२.२१ ॥
ഇങ്ങനെ പറയപ്പെട്ട, പ്രസന്നമനസ്കനായ വിജയൻ ഇതു പറഞ്ഞു: ഓ ദേവീ, നീ ചെയ്തതെല്ലാം എനിക്ക് അത്യന്തം പ്രിയമാണ്.
14.82.22
इत्युक्त्वा सोऽब्रवीत्पुत्रं मणलूरपतिं जयः ।
चित्राङ्गदायाः शृण्वन्त्याः कौरव्यदुहितुस्तदा ॥ १४.८२.२२ ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് അവൻ തന്റെ പുത്രനായ മണലൂരപതിയോടു പറഞ്ഞു; അപ്പോൾ ജയൻ, കൗരവ്യന്റെ പുത്രിയായ ചിത്രാംഗദ കേട്ടുകൊണ്ടിരിക്കെ.
14.82.23
युधिष्ठिरस्याश्वमेधः परिचैत्रीं भविष्यति ।
तत्रागच्छेः सहामात्यो मातृभ्यां सहितो नृप ॥ १४.८२.२३ ॥
യുധിഷ്ഠിരന്റെ അശ്വമേധം ചൈത്രമാസത്തിൽ നടക്കും. ഓ രാജാവേ, നീ നിന്റെ മന്ത്രിമാരോടും നിന്റെ രണ്ട് മാതാക്കളോടും കൂടി അവിടെ വരണം.
14.82.24
इत्येवमुक्तः पार्थेन स राजा बभ्रुवाहनः ।
उवाच पितरं धीमानिदमस्राविलेक्षणः ॥ १४.८२.२४ ॥
പാർത്ഥൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, കണ്ണീരിൽ മങ്ങിയ നയനങ്ങളുള്ള ആ ബുദ്ധിമാനായ രാജാവ് ബഭ്രുവാഹനൻ തന്റെ പിതാവിനോട് ഇതു പറഞ്ഞു.
14.82.25
उपयास्यामि धर्मज्ञ भवतः सासनादहम् ।
अश्वमेधे महायज्ञे द्विजातिपरिवेषकः ॥ १४.८२.२५ ॥
ധർമ്മജ്ഞാ, നിന്റെ കൽപ്പനയാൽ ഞാൻ വരാം. അശ്വമേധ മഹായജ്ഞത്തിൽ ദ്വിജന്മാർക്ക് വിളമ്പുന്നവനാകും.
14.82.26
मम त्वनुग्रहार्थाय प्रविशस्व पुरं स्वकम् ।
भार्याभ्यां सह धर्मज्ञ माभूत्तेऽत्र विचारणा ॥ १४.८२.२६ ॥
എന്നാൽ എന്നിൽ അനുഗ്രഹം ചൊരിയാൻ നിന്റെ നഗരത്തിൽ നിന്റെ രണ്ടു ഭാര്യമാരോടൊപ്പം പ്രവേശിക്കുക. ധർമ്മജ്ഞാ, ഇതിൽ നിനക്ക് സംശയം വേണ്ട.
14.82.27
उषित्वेह निशामेकां सुखं स्वभवने प्रभो ।
पुनरश्वानुगमनं कर्तासि जयतांवर ॥ १४.८२.२७ ॥
പ്രഭോ, ഇവിടെ നിന്റെ കൊട്ടാരത്തിൽ ഒരു രാത്രി സുഖമായി താമസിച്ച ശേഷം നീ വീണ്ടും കുതിരയെ പിന്തുടരും. ജയിക്കുന്നവരിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ.
14.82.28
इत्युक्ताः स तु प्रत्रेण तदा वानरकेतनः ।
स्मयन्प्रोवाच कौन्तेयस्तदा चित्राङ्गदासुतम् ॥ १४.८२.२८ ॥
മകൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, കുരങ്ങുകൊടിയുള്ള കൗന്തേയൻ പുഞ്ചിരിച്ചുകൊണ്ട് ചിത്രാംഗദയുടെ പുത്രനോട് പറഞ്ഞു.
14.82.29
विदितं ते महाबाहो यथा दीक्षां चराम्यहम् ।
न स तावत्प्रवेक्ष्यामि पुरं ते पृथुलोचन ॥ १४.८२.२९ ॥
മഹാബാഹോ, ഞാൻ ദീക്ഷ അനുഷ്ഠിക്കുന്നു എന്നത് നിനക്ക് അറിയാമല്ലോ. അതിനാൽ വിശാലനേത്രാ, ഇപ്പോൾ ഞാൻ നിന്റെ നഗരത്തിൽ പ്രവേശിക്കില്ല.
14.82.30
यथाकामं व्रजत्येष यज्ञियाश्वो नरर्षभ ।
स्वस्ति तेऽस्तु गमिष्यामि न स्थानं विद्यते मम ॥ १४.८२.३० ॥
നരശ്രേഷ്ഠാ, ഈ യജ്ഞാശ്വം ഇഷ്ടംപോലെ പോകുന്നു. നിനക്ക് മംഗളം ഭവിക്കട്ടെ. എനിക്ക് ഇവിടെ നിൽക്കാൻ സ്ഥലമില്ല; ഞാൻ പോകും.
14.82.31
स तत्र विधिवत्तेन पूजितः पाकशासनिः। ॥ १४.८२.३१ ॥
അവിടെ അവരാൽ ചട്ടപ്രകാരം ആദരിക്കപ്പെട്ട പാകശാസനിയുടെ പുത്രൻ (അർജുനൻ) യാത്രയായി.
14.82.32
भार्याभ्यामभ्यनुज्ञातः प्रायाद्भरतसत्तमः ॥ १४.८२.३२ ॥
ഇരു ഭാര്യമാരുടെയും അനുവാദം ലഭിച്ച ഭരതശ്രേഷ്ഠൻ (അർജുനൻ) യാത്രയായി.