મહાભારત · અધ્યાય 14.85
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.85.1
शकुनस्तनयो वीरो गान्धाराणां महारथः ।
प्रत्युद्ययौ गुडाकेशं सैन्येन महता वृतः।
हस्त्यश्वरथयुक्तेन पताकाध्वजमालिना ॥ १४.८५.१ ॥
શકુનિનો પુત્ર, ગાંધારોનો મહારથી વીર, મોટા સૈન્યથી ઘેરાયેલો, હાથી, ઘોડા અને રથો સાથે, પતાકા, ધ્વજ અને માળાઓથી શણગારેલા સૈન્ય સાથે ગુડાકેશ (અર્જુન) સામે આગળ વધ્યો.
14.85.2
अमृष्यमाणास्ते योधा नृपस्य शकुनेर्वधम् ।
अभ्ययुः सहिताः पार्थं प्रगृहीतशरासनाः ॥ १४.८५.२ ॥
રાજા શકુનિના વધને સહન ન કરી શકતા તે યોદ્ધાઓ ધનુષ્ય ઊંચકીને એકસાથે પાર્થ (અર્જુન) પર ધસી ગયા.
14.85.3
स तानुवाच धर्मात्मा बीभत्सुरपराजितः ।
युधिष्टिरस्य वचनं न च ते जगृहुर्हितम् ॥ १४.८५.३ ॥
ધર્માત્મા, અપરાજિત બીભત્સુ (અર્જુન) તેમને બોલ્યો; પરંતુ તેમણે યુધિષ્ઠિરનું હિતકારી વચન સ્વીકાર્યું નહીં.
14.85.4
वार्यमाणास्तु पार्थेन सान्त्वपूर्वममर्षिताः ।
परिवार्य हयं जग्मुस्ततश्चुक्रोध पाण्डवः ॥ १४.८५.४ ॥
પાર્થે પહેલાં શાંતિથી રોક્યા છતાં, ગુસ્સે થઈને તેઓ ઘોડાને ઘેરીને આગળ વધ્યા; ત્યારે પાંડવ (અર્જુન) ક્રોધિત થયો.
14.85.5
ततः शिरांसि दीप्ताग्रैस्तेषां चिच्छेद पाण्डवः ।
क्षुरैर्गाण्डीवनिर्मुक्तैर्नातियत्नादिवार्जुनः ॥ १४.८५.५ ॥
ત્યારે પાંડવ (અર્જુન)એ ગાંડીવમાંથી છોડેલા ચમકતા અગ્રભાગવાળા ક્ષુર બાણોથી તેમના માથાં કાપી નાખ્યાં; જાણે અતિ પ્રયત્ન વગર અર્જુને એમ કર્યું હોય.
14.85.6
ते वध्यमानाः पार्थेनि हयमुत्सृज्य संप्रमात् ।
न्यवर्तन्त महाराज शरवर्षार्दिता भृशम् ॥ १४.८५.६ ॥
પાર્થ વડે મારાઈ રહેલા તેઓ ઘોડાને છોડી ગૂંચવણમાં પાછા ફર્યા; હે મહારાજ, બાણોની વર્ષાથી અત્યંત પીડાઈને તેઓ પાછા વળ્યા.
14.85.7
वितुद्यमानस्तैश्चापि गान्धारैः पाण्डुनन्दनः ।
आदिस्यादिश्य तेजस्वी परानेतानवारयत् ॥ १४.८५.७ ॥
ગાંધારો દ્વારા વીંધાતા છતાં પાંડુના તેજસ્વી પુત્રે વારંવાર આદેશ આપીને આ શત્રુઓને રોક્યા.
14.85.8
वध्यमानेषु तेष्वाजौ गान्धारेषु समन्ततः ।
स राजा शकुनेः पुत्रः पाण्डवं प्रत्यवारयत् ॥ १४.८५.८ ॥
યુદ્ધમાં ગાંધારો ચારે બાજુથી હણાતા હતા ત્યારે શકુનિના તે પુત્ર રાજાએ પાંડવને સામનો કરીને રોક્યો.
14.85.9
तं युध्यमानं राजानं क्षत्रधर्मे व्यवस्थितम् ।
पार्थोऽब्रवीन्न मे वध्या राजानो राजसासनात् ॥ १४.८५.९ ॥
ક્ષત્રધર્મમાં સ્થિર રહીને લડતા તે રાજાને પાર્થે કહ્યું, 'રાજાજ્ઞાથી લડતા રાજાઓ મારા વડે વધ્ય નથી.'
14.85.10
अलं युद्धेन ते वीर न तेऽस्त्वद्य पराजयः ।
इत्युक्तस्तदनादृत्य वाक्यमज्ञानमोहितः।
स शक्रसमकर्माणं समावाकिरदाशुगैः ॥ १४.८५.१० ॥
'વીર, યુદ્ધ બસ; આજે તારો પરાજય ન થાઓ.' એમ કહેવાયા છતાં અજ્ઞાનથી મોહિત થયેલા તેણે એ વચનની અવગણના કરીને ઇન્દ્ર સમાન કર્મ કરનારને તીવ્ર બાણોથી ઢાંકી દીધો.
14.85.11
तस्य् पार्थः शिरस्त्राणमर्धचन्द्रेण पत्रिणा ।
अपाहरदमेयात्मा जयद्रथशिरो यथा ॥ १४.८५.११ ॥
અમેયાત્મા પાર્થે પાંખવાળા અર્ધચંદ્ર બાણથી તેનું શિરસ્ત્રાણ જયદ્રથના મસ્તકની જેમ ઉડાવી દીધું.
14.85.12
तं दृष्ट्वा विस्मयं जग्मुर्गान्धाराः सर्व एव ते ।
इच्छता तेन न हतो राजेत्यपि च ते विदुः ॥ १४.८५.१२ ॥
તે જોઈને સર્વ ગાંધારો વિસ્મયમાં પડ્યા; અને તેમણે જાણ્યું કે ઇચ્છા હોવા છતાં તેણે રાજાને માર્યો નહોતો.
14.85.13
गान्धारराजपुत्रस्तु पलायनकृतक्षणः ।
ययौ तैरेव सहितस्त्रस्तैः क्षुद्रमृगैरिव। ॥ १४.८५.१३ ॥
ગાંધારરાજાનો પુત્ર ભાગી જવાનો નિશ્ચય કરીને, ડરેલાં નાનાં હરણોની જેમ તેમની સાથે જ ચાલ્યો ગયો.
14.85.14
तेषां तु तरसा पार्थस्तत्रैव परिदावताम् ।
प्रजहारोत्तमाङ्गानि भल्लैः सन्नतपर्वभिः ॥ १४.८५.१४ ॥
પાર્થે ત્યાં જ ભાગી રહેલાઓના મસ્તક નમેલા ગાંઠવાળા ભલ્લ બાણોથી ઝડપથી કાપી નાખ્યા.
14.85.15
उच्छ्रितांस्तु भुजान्केचिन्नाबुध्यन्त शरैर्हृतान् ।
शरैर्गाण्डीवनिर्मुक्तैः पृथुभिः पार्थचोदितैः ॥ १४.८५.१५ ॥
કેટલાકને પોતાના ઊંચા કરેલા હાથ કપાઈ ગયા એની પણ ખબર ન પડી; ગાંડીવમાંથી છૂટેલાં, પાર્થે પ્રેરેલાં પહોળાં બાણોએ તે હરી લીધા.
14.85.16
सम्भ्रान्तनरनागाश्वमपतद्विद्रुतं बलम् ।
हतविद्रुतभूयिष्ठमावर्तत मुहुर्मुहुः ॥ १४.८५.१६ ॥
ગભરાયેલા માણસો, હાથીઓ અને ઘોડાઓવાળું એ સૈન્ય ભાગતાં ભાગતાં પડ્યું; ઘણું હણાઈ ગયેલું અને ભાગતું એ સૈન્ય વારંવાર પાછું ફરતું હતું.
14.85.17
नाभ्यदृस्यन्त वीरस्य केचिदग्रेऽग्र्यकर्मणः ।
रिपवः पात्यमाना वै ये सहेरन्महाशरान् ॥ १४.८५.१७ ॥
તે અગ્રકર્મા વીરની સામે મહાબાણો સહી શકે એવા કેટલાક શત્રુ પાડવામાં આવતા હોવા છતાં દેખાયા નહીં.
14.85.18
ततो गान्धारराजस्य मन्त्रिवृद्धपुरःसरा ।
जननी निर्ययौ भीता पुरस्कृत्यार्घ्यमुत्तमम् ॥ १४.८५.१८ ॥
ત્યારે ગાંધારરાજાની માતા, વૃદ્ધ મંત્રીઓને આગળ રાખીને, ડરીને, ઉત્તમ અર્ઘ્ય આગળ ધરીને બહાર નીકળી.
14.85.19
सा न्यवारयदव्यग्रा तं पुत्रं युद्धदुर्मदम् ।
प्रसादयामास च तं जिष्णुमक्लिष्टकारिणम् ॥ १४.८५.१९ ॥
શાંતિથી તેણે યુદ્ધમદથી ઉન્મત્ત એવા તે પુત્રને રોક્યો, અને વિજયી, સહજ કર્મ કરનાર અર્જુનને પણ પ્રસન્ન કર્યો.
14.85.20
तां पूजयित्वा बीभत्सुः प्रसादमकरोत्प्रभुः ।
शकुनेश्चापि तनयं सान्त्वयन्निदमब्रवीत् ॥ १४.८५.२० ॥
તેનો સત્કાર કરીને પ્રભુ બીભત્સુએ તેના પર કૃપા દર્શાવી; અને શકુનિના પુત્રને સાંત્વન આપતાં આ કહ્યું.
14.85.21
न मे प्रियं महाबाहो यत्ते बुद्धिरियं कृता ।
प्रतियोद्धुममित्रघ्न भ्रातैव त्वं ममानघ ॥ १४.८५.२१ ॥
હે મહાબાહુ, મારી સામે લડવાનો તારો આ નિર્ણય મને પ્રિય નથી; હે શત્રુહંતા, હે નિષ્પાપ, તું તો મારો ભાઈ જ છે.
14.85.22
गान्धारीं मातरं स्मृत्वा धृतराष्ट्रकृतेन च ।
तेन जीवसि राजंस्त्वं निहतास्त्वनुगास्तव ॥ १४.८५.२२ ॥
હે રાજન, માતા ગાંધારી અને ધૃતરાષ્ટ્રના કર્મનું સ્મરણ કરીને જ તું જીવિત છે; તારા અનુચરો તો હણાઈ ગયા છે.
14.85.23
मैवं भूः शाम्यतां वैरं मा तेऽभूद्बुद्धिरीदृशी ।
आगन्तव्यं परां चैत्रीमश्वमेधे नृपस्य नः ॥ १४.८५.२३ ॥
આમ ન થાય; વૈર શાંત થાય. તારી આવી બુદ્ધિ ન થાય. અમારા રાજાના અશ્વમેધ યજ્ઞમાં પરમ મૈત્રી લઈને આવવું જોઈએ.
14.85.24
इत्युक्त्वाऽनुययौ पार्थो हयं तं कामचारिणम् ।
ते न्यवर्तन्त गान्धारा हतशिष्टाः स्वकं पुरम् ॥ १४.८५.२४ ॥
આમ કહીને પાર્થ ઇચ્છા મુજબ વિચરતા તે ઘોડાની પાછળ ગયો; હણાયા વિના બચેલા ગાંધારો પોતાના નગર તરફ પાછા ફર્યા.