మహాభారతం · అధ్యాయం 14.85
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.85.1
शकुनस्तनयो वीरो गान्धाराणां महारथः ।
प्रत्युद्ययौ गुडाकेशं सैन्येन महता वृतः।
हस्त्यश्वरथयुक्तेन पताकाध्वजमालिना ॥ १४.८५.१ ॥
శకుని కుమారుడు, గాంధారుల మహారథుడు, వీరుడు, గొప్ప సైన్యంతో చుట్టుముట్టబడి, ఏనుగులు, గుర్రాలు, రథాలతో కూడినవాడై, పతాకలు ధ్వజాలు మాలలతో అలంకరించబడిన సేనతో గుడాకేశుడిని (అర్జునుడిని) ఎదుర్కోవడానికి ముందుకు సాగాడు.
14.85.2
अमृष्यमाणास्ते योधा नृपस्य शकुनेर्वधम् ।
अभ्ययुः सहिताः पार्थं प्रगृहीतशरासनाः ॥ १४.८५.२ ॥
శకుని రాజు వధను సహించలేని ఆ యోధులు, ధనువులు ఎత్తి పట్టుకొని కలిసి పార్థుడిని (అర్జునుడిని) మీదికి దూకారు.
14.85.3
स तानुवाच धर्मात्मा बीभत्सुरपराजितः ।
युधिष्टिरस्य वचनं न च ते जगृहुर्हितम् ॥ १४.८५.३ ॥
ధర్మాత్ముడు, అపరాజితుడు అయిన బీభత్సుడు (అర్జునుడు) వారితో ఇలా అన్నాడు; కానీ వారు యుధిష్ఠిరుని హితవచనాన్ని స్వీకరించలేదు.
14.85.4
वार्यमाणास्तु पार्थेन सान्त्वपूर्वममर्षिताः ।
परिवार्य हयं जग्मुस्ततश्चुक्रोध पाण्डवः ॥ १४.८५.४ ॥
పార్థుడు మొదట సాంత్వనంగా వారిని వారించినా, కోపోద్రిక్తులై వారు గుర్రాన్ని చుట్టుముట్టి ముందుకు సాగారు; అప్పుడు పాండవుడు (అర్జునుడు) కోపించాడు.
14.85.5
ततः शिरांसि दीप्ताग्रैस्तेषां चिच्छेद पाण्डवः ।
क्षुरैर्गाण्डीवनिर्मुक्तैर्नातियत्नादिवार्जुनः ॥ १४.८५.५ ॥
అప్పుడు పాండవుడు (అర్జునుడు) గాండీవం నుండి ప్రయోగించిన మెరిసే కొనలున్న క్షురబాణాలతో వారి తలలు నరికాడు; అతి ప్రయత్నం లేకుండానే అర్జునుడు చేసినట్టు.
14.85.6
ते वध्यमानाः पार्थेनि हयमुत्सृज्य संप्रमात् ।
न्यवर्तन्त महाराज शरवर्षार्दिता भृशम् ॥ १४.८५.६ ॥
పార్థుడి చేత చంపబడుతున్న వారు గుర్రాన్ని వదిలి తొందరపాటుతో వెనుదిరిగారు; మహారాజా, బాణవర్షంతో తీవ్రంగా బాధపడి వారు తిరిగిపోయారు.
14.85.7
वितुद्यमानस्तैश्चापि गान्धारैः पाण्डुनन्दनः ।
आदिस्यादिश्य तेजस्वी परानेतानवारयत् ॥ १४.८५.७ ॥
గాంధారులచే గాయపరచబడుతున్నప్పటికీ, పాండు కుమారుడైన తేజస్వి పదే పదే ఆదేశాలు ఇచ్చి ఈ శత్రువులను అడ్డుకున్నాడు.
14.85.8
वध्यमानेषु तेष्वाजौ गान्धारेषु समन्ततः ।
स राजा शकुनेः पुत्रः पाण्डवं प्रत्यवारयत् ॥ १४.८५.८ ॥
యుద్ధంలో గాంధారులు నలువైపులా వధింపబడుతున్నప్పుడు, శకుని కుమారుడైన ఆ రాజు పాండవుని ఎదిరించి అడ్డుకున్నాడు.
14.85.9
तं युध्यमानं राजानं क्षत्रधर्मे व्यवस्थितम् ।
पार्थोऽब्रवीन्न मे वध्या राजानो राजसासनात् ॥ १४.८५.९ ॥
క్షత్రధర్మంలో నిలిచి యుద్ధం చేస్తున్న ఆ రాజుతో పార్థుడు ఇలా అన్నాడు: 'రాజ ఆజ్ఞతో పోరాడే రాజులు నాచేత వధింపదగినవారు కారు.'
14.85.10
अलं युद्धेन ते वीर न तेऽस्त्वद्य पराजयः ।
इत्युक्तस्तदनादृत्य वाक्यमज्ञानमोहितः।
स शक्रसमकर्माणं समावाकिरदाशुगैः ॥ १४.८५.१० ॥
'వీరుడా, యుద్ధం చాలు; ఈ రోజు నీకు ఓటమి రాకూడదు.' అని చెప్పబడినప్పటికీ, అజ్ఞానంతో మోహితుడై అతడు ఆ మాటను పట్టించుకోక, ఇంద్రునితో సమానమైన కర్మలు చేసేవానిని వేగమైన బాణాలతో కప్పాడు.
14.85.11
तस्य् पार्थः शिरस्त्राणमर्धचन्द्रेण पत्रिणा ।
अपाहरदमेयात्मा जयद्रथशिरो यथा ॥ १४.८५.११ ॥
అమేయాత్ముడైన పార్థుడు రెక్కలున్న అర్ధచంద్ర బాణంతో అతని శిరస్త్రాణాన్ని జయద్రథుని తలవలె తొలగించాడు.
14.85.12
तं दृष्ट्वा विस्मयं जग्मुर्गान्धाराः सर्व एव ते ।
इच्छता तेन न हतो राजेत्यपि च ते विदुः ॥ १४.८५.१२ ॥
దానిని చూసి గాంధారులంతా విస్మయం చెందారు; అతడు కోరినప్పటికీ రాజు చంపబడలేదని వారు తెలుసుకున్నారు.
14.85.13
गान्धारराजपुत्रस्तु पलायनकृतक्षणः ।
ययौ तैरेव सहितस्त्रस्तैः क्षुद्रमृगैरिव। ॥ १४.८५.१३ ॥
గాంధారరాజ పుత్రుడు పారిపోవాలని నిశ్చయించుకుని, భయపడిన చిన్న జింకల వలె వారితోనే వెళ్ళిపోయాడు.
14.85.14
तेषां तु तरसा पार्थस्तत्रैव परिदावताम् ।
प्रजहारोत्तमाङ्गानि भल्लैः सन्नतपर्वभिः ॥ १४.८५.१४ ॥
పార్థుడు వేగంగా అక్కడే పారిపోతున్న వారి తలలను వంగిన కణుపుల భల్ల బాణాలతో ఖండించాడు.
14.85.15
उच्छ्रितांस्तु भुजान्केचिन्नाबुध्यन्त शरैर्हृतान् ।
शरैर्गाण्डीवनिर्मुक्तैः पृथुभिः पार्थचोदितैः ॥ १४.८५.१५ ॥
కొందరు ఎత్తిన చేతులు తెగిపోయినదాన్ని కూడా గ్రహించలేదు; గాండీవం నుండి పార్థుడు వదిలిన విశాల బాణాలు వాటిని హరించాయి.
14.85.16
सम्भ्रान्तनरनागाश्वमपतद्विद्रुतं बलम् ।
हतविद्रुतभूयिष्ठमावर्तत मुहुर्मुहुः ॥ १४.८५.१६ ॥
తికమకపడిన మనుషులు, ఏనుగులు, గుర్రాలతో కూడిన ఆ సైన్యం పారిపోతూ పడింది; ఎక్కువగా చంపబడి, పారిపోతున్న ఆ సైన్యం మళ్ళీ మళ్ళీ వెనుకకు తిరిగింది.
14.85.17
नाभ्यदृस्यन्त वीरस्य केचिदग्रेऽग्र्यकर्मणः ।
रिपवः पात्यमाना वै ये सहेरन्महाशरान् ॥ १४.८५.१७ ॥
ఆ శ్రేష్ఠ కర్మల వీరుడి ఎదుట, గొప్ప బాణాలను తట్టుకోగలిగిన కొందరు శత్రువులు కూలుతుండగా కూడా కనిపించలేదు.
14.85.18
ततो गान्धारराजस्य मन्त्रिवृद्धपुरःसरा ।
जननी निर्ययौ भीता पुरस्कृत्यार्घ्यमुत्तमम् ॥ १४.८५.१८ ॥
అప్పుడు గాంధారరాజు తల్లి, వృద్ధ మంత్రులను ముందు ఉంచుకుని, భయపడుతూ, ఉత్తమ అర్ఘ్యాన్ని ముందుంచుకుని బయటకు వెళ్ళింది.
14.85.19
सा न्यवारयदव्यग्रा तं पुत्रं युद्धदुर्मदम् ।
प्रसादयामास च तं जिष्णुमक्लिष्टकारिणम् ॥ १४.८५.१९ ॥
ప్రశాంతంగా ఆమె యుద్ధోన్మత్తుడైన ఆ కుమారుని వారించింది; విజేత, అనాయాసంగా కర్మ చేసే ఆ అర్జునుని కూడా ప్రసన్నం చేసింది.
14.85.20
तां पूजयित्वा बीभत्सुः प्रसादमकरोत्प्रभुः ।
शकुनेश्चापि तनयं सान्त्वयन्निदमब्रवीत् ॥ १४.८५.२० ॥
ఆమెను గౌరవించి, ప్రభువైన బీభత్సుడు ఆమెపై కృప చూపాడు; శకుని కుమారుని కూడా ఓదారుస్తూ ఇలా అన్నాడు.
14.85.21
न मे प्रियं महाबाहो यत्ते बुद्धिरियं कृता ।
प्रतियोद्धुममित्रघ्न भ्रातैव त्वं ममानघ ॥ १४.८५.२१ ॥
మహాబాహూ, నాతో పోరాడాలన్న నీ ఈ నిర్ణయం నాకు ప్రియం కాదు; శత్రుసంహారీ, నిష్కళంకుడా, నువ్వు నా సోదరుడవే.
14.85.22
गान्धारीं मातरं स्मृत्वा धृतराष्ट्रकृतेन च ।
तेन जीवसि राजंस्त्वं निहतास्त्वनुगास्तव ॥ १४.८५.२२ ॥
రాజా, తల్లి గాంధారిని, ధృతరాష్ట్రుడు చేసిన కార్యాన్ని స్మరించి ఆ కారణంగానే నువ్వు బ్రతికి ఉన్నావు; నీ అనుచరులు మాత్రం హతులయ్యారు.
14.85.23
मैवं भूः शाम्यतां वैरं मा तेऽभूद्बुद्धिरीदृशी ।
आगन्तव्यं परां चैत्रीमश्वमेधे नृपस्य नः ॥ १४.८५.२३ ॥
ఇలా కాకూడదు; వైరం శాంతించాలి. నీకు ఇలాంటి బుద్ధి కలగకూడదు. మన రాజు అశ్వమేధ యాగానికి పరమ స్నేహంతో రావాలి.
14.85.24
इत्युक्त्वाऽनुययौ पार्थो हयं तं कामचारिणम् ।
ते न्यवर्तन्त गान्धारा हतशिष्टाः स्वकं पुरम् ॥ १४.८५.२४ ॥
ఇలా చెప్పి పార్థుడు స్వేచ్ఛగా సంచరించే ఆ గుర్రాన్ని అనుసరించాడు; హతశిష్టులైన గాంధారులు తమ నగరానికి తిరిగి వెళ్ళారు.